THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP

Mười chín tâm sở tịnh hảo phổ biến

Pāli: sobhaṇa-sādhāraṇa-cetasikā · Việt: Mười chín tâm sở tịnh hảo phổ biến

Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.

Giải thích đầy đủ

Mười chín tâm sở tịnh hảo phổ biến (Pāli: sobhaṇa-sādhāraṇa-cetasikā) là một tâm sở được phân loại theo chức năng và phẩm chất riêng trong cấu trúc tâm.

Trong Vi Diệu Pháp, mục sobhaṇa-sādhāraṇa-cetasikā cần được đọc như tên của một yếu tố tâm lý có tiêu chí riêng. Việc xác định tâm nào có tâm sở này và quan hệ với các tâm sở khác phải theo bảng phân loại tương ứng, không suy rộng chỉ từ bản dịch tiếng Việt.

Điểm cần phân biệt là tâm sở này với các tâm sở gần nghĩa hoặc thường đồng sinh; đồng sinh không có nghĩa đồng nhất. Phần này là lời giải thích biên soạn để tra cứu, không phải nguyên văn kinh điển.

Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Nhóm mười chín tâm sở cùng hiện diện với các tâm tịnh hảo.
Giải thích thuật ngữ: Nhóm này gồm những tâm sở như tín, niệm, tàm, quý, vô tham, vô sân, quân bình và các tâm sở làm tâm thanh tịnh. “Phổ biến” ở đây nghĩa là chúng đi cùng mọi tâm tịnh hảo thích hợp, không phải mọi tâm nói chung.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Abhidhamma; Cetasika; Sobhana; Kusala; Citta.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Mười chín tâm sở tịnh hảo phổ biến; sobhaṇa-sādhāraṇa-cetasikā.

Phạm vi của mục Mười chín tâm sở tịnh hảo phổ biến (sobhaṇa-sādhāraṇa-cetasikā) được giữ theo nhóm CETASIKA_TAM_SO; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.

Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.

Nguồn và ghi chú

B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.

Biên soạn: Tâm Học · Revision 1