← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Lạc
Sukha trong ngữ cảnh tâm học có thể chỉ cảm thọ dễ chịu; trong phân tích thiền, “lạc” cần được đọc đúng theo hệ chi thiền và loại thọ đang xét.
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Tiếng Việt “vui”, “sướng”, “hạnh phúc” dễ làm lẫn pīti và sukha. Abhidhamma tách hỷ là một tâm sở có sắc thái phấn chấn khỏi thọ dễ chịu. Vì thế khi học jhāna cần xem bảng cụ thể thay vì dùng cảm giác đời thường để suy ra tầng thiền.Khái quát: Sukha trong ngữ cảnh tâm học có thể chỉ cảm thọ dễ chịu; trong phân tích thiền, “lạc” cần được đọc đúng theo hệ chi thiền và loại thọ đang xét.
Bản chất và chức năng: Biểu hiện phương diện dễ chịu/lạc của kinh nghiệm trong ngữ cảnh tương ứng.
Điểm cần phân biệt: Phân biệt sukha với pīti; cũng không đồng nhất lạc với kusala: cảm giác dễ chịu không tự động làm tâm trở thành thiện.
Vị trí trong hệ thống: Liên hệ vedanā và các chi thiền.
Bối cảnh học tập: Đọc cùng phân tích thọ và jhāna trong Dhammasaṅgaṇī/Vibhaṅga và manual Theravāda.
Ví dụ và cách nhận diện: Được khen có thể tạo cảm giác dễ chịu nhưng phản ứng tiếp theo vẫn có thể đi với tham; lạc và thiện là hai trục phân tích khác nhau.
Bản chất và chức năng
Biểu hiện phương diện dễ chịu/lạc của kinh nghiệm trong ngữ cảnh tương ứng.Phân biệt với khái niệm dễ nhầm
Phân biệt sukha với pīti; cũng không đồng nhất lạc với kusala: cảm giác dễ chịu không tự động làm tâm trở thành thiện.Ví dụ dễ hiểu
Được khen có thể tạo cảm giác dễ chịu nhưng phản ứng tiếp theo vẫn có thể đi với tham; lạc và thiện là hai trục phân tích khác nhau.Vị trí trong hệ thống Vi Diệu Pháp
Liên hệ vedanā và các chi thiền.Liên hệ các bộ Vi Diệu Pháp
Đọc cùng phân tích thọ và jhāna trong Dhammasaṅgaṇī/Vibhaṅga và manual Theravāda.Nguồn và ghi chú
Audit source keys: DHAMMASANGANI_MENTAL_CLASSIFICATION; SECONDARY_THERAVADA_EXPLANATORY Audit citation status: CITATION_TARGET_ASSIGNED_PASS06