THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP

Tam giới căn-cảnh-thức

Pāli: dvāra-ārammaṇa-viññāṇa · Việt: Tam giới căn-cảnh-thức

Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.

Giải thích đầy đủ

Tam giới căn-cảnh-thức (Pāli: dvāra-ārammaṇa-viññāṇa) trong nhóm này được xét theo phương diện thức, liên hệ với viññāṇakkhandha – thức uẩn.

Thuật ngữ dvāra-ārammaṇa-viññāṇa chỉ một phương diện hoặc loại thức được nhận diện trong phân tích danh pháp. Khi đặt dưới hệ thống uẩn, trọng tâm là cách thức ấy thuộc phạm vi thức uẩn, không phải đồng nhất mọi loại thức thành một mục.

Cần phân biệt dvāra-ārammaṇa-viññāṇa với toàn bộ viññāṇakkhandha và với các loại thức khác; một thành phần hay dạng thức không mặc nhiên đồng nghĩa với tên của cả uẩn.

Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Tam giới căn-cảnh-thức là mô hình đọc nhận thức theo ba thành phần: căn hay cửa, đối tượng và thức tương ứng.
Giải thích thuật ngữ: Đây là cách giải thích hỗ trợ người học thấy một kinh nghiệm giác quan được phân tích thành nhiều pháp có chức năng khác nhau. Nó là nhãn giải thích, không phải một pháp độc lập.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Mười tám giới; Sáu căn giới; Sáu cảnh giới; Sáu thức giới.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Tam giới căn-cảnh-thức; dvāra-ārammaṇa-viññāṇa.

Phạm vi của mục Tam giới căn-cảnh-thức (dvāra-ārammaṇa-viññāṇa) được giữ theo nhóm KHANDHA_UAN; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.

Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.

Nguồn và ghi chú

B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.

Biên soạn: Tâm Học · Revision 1