← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Tám mươi chín tâm
Tám mươi chín tâm (Pāli: 89 cittāni) là thuật ngữ liên quan đến cơ chế vận hành của tâm và lộ tâm trong Vi Diệu Pháp. Mục 89 cittāni được dùng để làm rõ một chức năng hoặc phương diện của dòng tâm. Ý nghĩa kỹ thuật phải được đọc trong hệ th
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Tám mươi chín tâm (Pāli: 89 cittāni) là thuật ngữ liên quan đến cơ chế vận hành của tâm và lộ tâm trong Vi Diệu Pháp.Mục 89 cittāni được dùng để làm rõ một chức năng hoặc phương diện của dòng tâm. Ý nghĩa kỹ thuật phải được đọc trong hệ thống citta và citta-vīthi thay vì theo nghĩa đời thường.
Cần giữ 89 cittāni tách biệt với các thuật ngữ chỉ tâm, chức năng tâm hoặc giai đoạn lộ tâm khác nếu tiêu chí Pāli không trùng nhau.
Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Tám mươi chín tâm là hệ thống phân loại chuẩn gồm 89 loại tâm theo cõi, tính chất thiện-bất thiện-quả-duy tác và mức độ siêu thế.
Giải thích thuật ngữ: Con số 89 giúp người học có bản đồ tổng quát về tâm trong A-tỳ-đàm. Khi bốn tâm siêu thế được triển khai theo năm bậc thiền, hệ thống có thể được trình bày thành 121 tâm.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Một trăm hai mươi mốt tâm; Tâm; Tâm siêu thế.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Tám mươi chín tâm; 89 cittāni.
Phạm vi của mục Tám mươi chín tâm (89 cittāni) được giữ theo nhóm CITTA_LO_TAM; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.
Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.
Nguồn và ghi chú
B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.