← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Hỏa đại
Hỏa đại là một thuật ngữ trong phân tích sắc pháp; trọng tâm là đặc tính/chức năng của nó và quan hệ với các sắc khác, không phải chỉ nghĩa từ vựng.
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
**Hỏa đại (tejo-dhātu)** được dùng như một thuật ngữ kỹ thuật trong hệ thống Vi Diệu Pháp/Theravāda. Hỏa đại là một thuật ngữ trong phân tích sắc pháp; trọng tâm là đặc tính/chức năng của nó và quan hệ với các sắc khác, không phải chỉ nghĩa từ vựng. Khi học thuật ngữ này, nên bắt đầu từ phạm vi mà nó đang phân loại, sau đó mới nối sang các thuật ngữ gần nghĩa. Mục đích của bài là giúp người đọc hiểu cấu trúc giáo lý bằng tiếng Việt dễ tra cứu, không thay thế văn bản Pāli và không xem phần giải thích này là nguyên văn lời Phật. Ở những điểm mà truyền thống chú giải hoặc manual phát triển chi tiết hơn văn bản căn bản, bài phải ghi rõ lớp nguồn thay vì nhập hai lớp thành một.Bản chất và chức năng
Thuộc phần phân tích rūpa của Abhidhamma. Cần hiểu theo chức năng và vị trí trong hệ thống sắc pháp, không chỉ theo nghĩa vật lý thông thường của từ Việt.Phân biệt với khái niệm dễ nhầm
Phải phân biệt thuật ngữ kỹ thuật Abhidhamma với cách dùng đời thường. Một tên gọi về sắc có thể chỉ đại chủng, sắc y sinh, sắc biểu, đặc tính biến đổi hoặc một nhóm sắc tùy trường hợp.Ví dụ dễ hiểu
Ví dụ học tập: khi gặp “Hỏa đại” trong bảng phân loại, trước hết xác định nó thuộc nhóm **Sắc pháp**, sau đó đối chiếu thuật ngữ Pāli **tejo-dhātu** và các mục liên quan; không suy nghĩa chỉ từ bản dịch tiếng Việt.Vị trí trong hệ thống Vi Diệu Pháp
Được đặt trong hệ thống sắc pháp, liên hệ với bốn đại chủng, các sắc y sinh và cách các sắc cùng hiện diện trong rūpa-kalāpa.Liên hệ các bộ Vi Diệu Pháp
Dhammasaṅgaṇī là nguồn trọng tâm cho phân loại sắc; Vibhaṅga và Dhātukathā được dùng để đối chiếu các nhóm uẩn, xứ và giới khi thích hợp.Nguồn và ghi chú
Dhammasaṅgaṇī rūpa classification; Vibhaṅga/Dhātukathā cross-check Audit: RUPA_CLASSIFICATION_DIRECTLY_CROSSCHECKED Layer: ABHIDHAMMA_MANUAL_RUPA_CLASSIFICATION Sources: MANUAL_ABHIDHAMMA_28_RUPA; MANUAL_ABHIDHAMMA_OBJECTS_ELEMENTS