← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Thiền chi duyên
Thiền chi duyên (Pāli: jhānaṅga-paccaya) là thuật ngữ thuộc hệ thống duyên (paccaya), dùng để chỉ một kiểu quan hệ điều kiện giữa các pháp trong phân tích Vi Diệu Pháp. Điểm trọng tâm của jhānaṅga-paccaya là cách một pháp hoặc nhóm pháp làm
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Thiền chi duyên (Pāli: jhānaṅga-paccaya) là thuật ngữ thuộc hệ thống duyên (paccaya), dùng để chỉ một kiểu quan hệ điều kiện giữa các pháp trong phân tích Vi Diệu Pháp.Điểm trọng tâm của jhānaṅga-paccaya là cách một pháp hoặc nhóm pháp làm điều kiện cho pháp khác theo kiểu quan hệ được xác định bởi chính tên duyên. Vì vậy cần giải thích quan hệ nhân duyên cụ thể, không giản lược mọi paccaya thành quan hệ nguyên nhân–kết quả thông thường.
Cần phân biệt jhānaṅga-paccaya với các duyên khác trong hệ thống Paṭṭhāna; nhiều duyên có thể cùng hiện diện trong một trường hợp nhưng mỗi tên biểu thị một phương thức điều kiện riêng.
Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Các thiền chi làm điều kiện nâng đỡ và định hướng các pháp đồng sinh.
Giải thích thuật ngữ: Tầm, tứ, hỷ, lạc và nhất tâm hoặc các thiền chi tương ứng có thể làm Thiền duyên. Ý nghĩa rộng của jhānaṅga trong Paṭṭhāna cần đọc theo bảng tâm, không chỉ giới hạn ở trạng thái thiền an chỉ cao.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Thiền duyên; Thiền chi; Nhất tâm.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Thiền chi duyên; jhānaṅga-paccaya.
Phạm vi của mục Thiền chi duyên (jhānaṅga-paccaya) được giữ theo nhóm PACCAYA_DUYEN_HE; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.
Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.
Nguồn và ghi chú
B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.