VI DIỆU PHÁP
Abhidhamma Piṭaka · Pāli · Việt · English · Chú giải
Đọc:

← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển

THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP

Thiệt thức (jivhāviññāṇa)

Pāli: jivhāviññāṇa · Việt: Thiệt thức

Thiệt thức (jivhāviññāṇa) là tâm nhận biết cảnh vị trong tiến trình qua lưỡi. Nó không đồng nghĩa với toàn bộ kinh nghiệm ăn uống.
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.

Giải thích đầy đủ

Khi ăn, ta thường gộp vị, mùi, xúc chạm, ký ức và đánh giá thành một kinh nghiệm duy nhất. Phân tích Abhidhamma tách cảnh vị và tâm nhận biết cảnh vị khỏi những thành phần khác.

Nhờ vậy, “ngon” theo đánh giá đời thường không được xem là nội dung duy nhất của thiệt thức.

Bản chất và chức năng

Chức năng là nhận biết cảnh vị trong điều kiện tương ứng của thiệt môn.

Phân biệt với khái niệm dễ nhầm

Phân biệt thiệt thức với thiệt căn, thiệt môn, cảnh vị và cảm giác xúc chạm trong miệng.

Ví dụ dễ hiểu

Khi ăn đồ giòn, vị và cảm giác cứng/mềm không phải cùng một loại đối tượng giác quan trong phân tích kỹ thuật.

Vị trí trong hệ thống Vi Diệu Pháp

Thiệt thức thuộc nhóm thức giác quan, liên hệ sáu thức, xứ, giới và tiến trình tâm.

Liên hệ các bộ Vi Diệu Pháp

Nên học cùng các mục cảnh vị, thiệt căn và citta-vīthi; đối chiếu Pháp Tụ/Phân Tích trước khi thêm trích dẫn chi tiết.

Thuật ngữ liên quan

Thiệt; Vị; Thiệt môn; Thức

Nguồn và ghi chú

Bài giải thích tiếng Việt do ChatGPT biên soạn để học và tra cứu. Không phải nguyên văn kinh điển. Các khẳng định văn bản chi tiết cần được đối chiếu nguồn Theravāda trước khi dùng như trích dẫn.

Biên soạn: ChatGPT · Revision 1