← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Trạo cử-hối quá
Trạo cử-hối quá (uddhacca-kukkucca) — bài giải thích thuật ngữ Vi Diệu Pháp.
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
**Trạo cử-hối quá (uddhacca-kukkucca)** là cặp chướng ngại gồm tâm dao động và sự day dứt về điều đã làm hay chưa làm. Uddhacca là tính tán động, không yên; kukkucca là hối tiếc hoặc băn khoăn bất thiện. Ghép chung trong hệ năm triền cái, chúng làm tâm khó an trú, nhưng về phân tích tâm sở vẫn cần nhận rõ chức năng khác nhau.### Ý nghĩa trong hệ thống
Khi học thuật ngữ này, nên đặt nó trong đúng nhóm pháp và chức năng thay vì chỉ dịch từng chữ. Vi Diệu Pháp phân tích kinh nghiệm theo tâm, tâm sở, sắc, đối tượng, chức năng và các quan hệ điều kiện; vì vậy cùng một từ có thể cần giới hạn nghĩa theo văn cảnh. Đối với **Trạo cử-hối quá**, điểm cần giữ là nội dung kỹ thuật nêu trên và mối liên hệ của nó với tiến trình thân-tâm hoặc con đường tu tập.
### Cách phân biệt
Không nên đồng nhất **Trạo cử-hối quá** với mọi khái niệm tiếng Việt có vẻ gần nghĩa. Cần xét Pāli **uddhacca-kukkucca**, vị trí của thuật ngữ trong bảng phân loại và chức năng được mô tả. Nếu một thuật ngữ liên hệ xuất hiện ở mục khác, nên đối chiếu cả hai để tránh nhập hai pháp khác nhau thành một. Phần giải thích này là diễn giải học thuật để tra cứu, không phải trích nguyên văn kinh điển.
Nguồn và ghi chú
Diễn giải thuật ngữ theo khung Vi Diệu Pháp Theravāda; không gán trích dẫn kinh điển trực tiếp khi chưa có locator được kiểm chứng.