← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Tuệ phân biệt danh sắc
Tuệ phân biệt danh sắc (nāmarūpa-pariccheda-ñāṇa) — bài giải thích thuật ngữ Vi Diệu Pháp.
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
**Tuệ phân biệt danh sắc (nāmarūpa-pariccheda-ñāṇa)** là trí phân định rõ danh pháp và sắc pháp theo đặc tính, chức năng và điều kiện của chúng. Nāmarūpa-pariccheda-ñāṇa thuộc ngôn ngữ tiến trình tuệ quán. Người hành thiền học cách phân biệt hiện tượng biết/thuộc tâm với hiện tượng vật chất mà không quy chúng thành một cái tôi; đây là trí phân tích danh-sắc, không phải kiến thức lý thuyết đơn thuần.### Vị trí trong hệ thống
Khi học mục này cần đặt nó trong hệ phân loại sắc pháp hoặc trong tiến trình phân biệt danh–sắc tương ứng. Vi Diệu Pháp không xem “sắc” đơn thuần là một khối vật chất bất biến, mà phân tích thành các pháp và đặc tính có chức năng, nhân duyên và quan hệ riêng. Vì vậy **Tuệ phân biệt danh sắc** cần được hiểu theo nghĩa kỹ thuật của **nāmarūpa-pariccheda-ñāṇa**, không chỉ theo nghĩa thông dụng của từ tiếng Việt.
### Phân biệt khi tra cứu
Không nên nhập **Tuệ phân biệt danh sắc** với một mục khác chỉ vì bản dịch gần giống. Cần đối chiếu identity Pāli, nhóm phân loại và chức năng. Những cặp như sắc nội–ngoại, thô–tế, thực tính–phi thực tính hoặc các tên đồng quy chiếu phải được đọc theo quan hệ của chúng. Phần này là diễn giải học thuật phục vụ tra cứu Vi Diệu Pháp, không phải trích nguyên văn kinh điển.
Nguồn và ghi chú
Diễn giải theo khung sắc pháp của Vi Diệu Pháp Theravāda; không gán locator hay trích dẫn kinh điển chưa kiểm chứng.