← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Tỷ thức (ghānaviññāṇa)
Tỷ thức (ghānaviññāṇa) là tâm nhận biết cảnh mùi trong tiến trình qua mũi. Đây là một thức giác quan, không phải toàn bộ chuỗi nhận ra và đánh giá một mùi.
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Trong cách nói thông thường, “ngửi thấy mùi cà phê” bao gồm nhiều lớp: có cảnh mùi, có nhận biết, có thể nhận dạng “cà phê”, rồi thích hoặc không thích. Abhidhamma tách các chức năng ấy để phân tích.Tỷ thức vì vậy nên được hiểu hẹp theo chức năng nhận biết cảnh mùi.
Bản chất và chức năng
Chức năng là nhận biết cảnh mùi khi các điều kiện của tiến trình tỷ môn đầy đủ.Phân biệt với khái niệm dễ nhầm
Phân biệt tỷ thức với tỷ căn, tỷ môn, cảnh mùi và các tâm phản ứng về sau.Ví dụ dễ hiểu
Một mùi có thể được nhận biết trước khi người ta xác định được nó phát ra từ đâu. Ví dụ này minh họa sự khác nhau giữa nhận biết cảm giác và nhận dạng khái niệm.Vị trí trong hệ thống Vi Diệu Pháp
Tỷ thức thuộc nhóm năm thức giác quan và hệ sáu thức rộng hơn.Liên hệ các bộ Vi Diệu Pháp
Pháp Tụ là nền phân loại tâm; Phân Tích hỗ trợ học theo xứ/giới. Chi tiết tiến trình cần đối chiếu hệ thống citta-vīthi.Thuật ngữ liên quan
Tỷ; Mùi; Tỷ môn; ThứcNguồn và ghi chú
Bài giải thích tiếng Việt do ChatGPT biên soạn để học và tra cứu. Không phải nguyên văn kinh điển. Các khẳng định văn bản chi tiết cần được đối chiếu nguồn Theravāda trước khi dùng như trích dẫn.