THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP

Vật-cảnh tiền sinh

Pāli: vatthārammaṇa-purejāta · Việt: Vật-cảnh tiền sinh

Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.

Giải thích đầy đủ

Vật-cảnh tiền sinh (Pāli: vatthārammaṇa-purejāta) là thuật ngữ về cảnh (ārammaṇa), tức đối tượng được tâm nhận biết trong hệ thống phân tích Vi Diệu Pháp.

Thuật ngữ vatthārammaṇa-purejāta phân loại cảnh theo tiêu chí thể hiện trong tên, chẳng hạn quy mô, thời tính hoặc quan hệ với tiến trình tâm. Tiêu chí đó là phần quyết định phạm vi của mục từ.

Cần phân biệt vatthārammaṇa-purejāta với môn (dvāra), vật (vatthu) và các loại cảnh khác. Cùng là đối tượng của tâm không có nghĩa các phân loại ārammaṇa có thể dùng thay cho nhau.

Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Một sắc pháp sinh trước vừa có vai trò vật vừa có thể là cảnh trong trường hợp thích hợp.
Giải thích thuật ngữ: Đây là mục kỹ thuật của Paṭṭhāna, dùng khi một sắc đã hiện hữu trước liên hệ với danh pháp theo chức năng vật nương và/hoặc đối tượng tùy trường hợp được phân tích. Nên đọc cùng bảng tiền sinh để tránh hiểu như mọi vật đều đồng thời là cảnh.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Tiền sinh duyên; Vật; Cảnh duyên.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Vật-cảnh tiền sinh; vatthārammaṇa-purejāta.

Phạm vi của mục Vật-cảnh tiền sinh (vatthārammaṇa-purejāta) được giữ theo nhóm DVARA_VATTHU_ARAMMANA; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.

Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.

Nguồn và ghi chú

B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.

Biên soạn: Tâm Học · Revision 1