THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Vật / cơ sở
Vatthu trong ngữ cảnh Abhidhamma về tâm là cơ sở vật chất làm chỗ nương cho những loại thức thích hợp; từ này có nghĩa rộng hơn trong Pāli nên phải xác định theo văn cảnh.
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Năm sắc căn làm cơ sở cho năm thức giác quan. Trong hệ trình bày Abhidhamma/chú giải, hadaya-vatthu (ý vật/tâm cơ) còn được dùng khi nói cơ sở cho các tâm không thuộc năm thức giác quan trong cõi có sắc. Vatthu không đồng nhất với dvāra: một sắc có thể được khảo sát theo chức năng cơ sở và theo chức năng cửa trong những quan hệ khác nhau.Khái quát: Vatthu trong ngữ cảnh Abhidhamma về tâm là cơ sở vật chất làm chỗ nương cho những loại thức thích hợp; từ này có nghĩa rộng hơn trong Pāli nên phải xác định theo văn cảnh.
Tính chất và chức năng: Làm cơ sở vật chất cho tâm tương ứng trong mô hình nhận thức Abhidhamma.
Phân biệt: Phân biệt vatthu với dvāra (cửa), ārammaṇa (cảnh) và hetu (căn tâm lý). Hadaya-vatthu phải được ghi đúng tầng nguồn, không trình bày như một kết luận giải phẫu học.
Vị trí trong hệ thống: Liên hệ cơ sở của tâm, citta-vīthi, xứ/giới và các duyên như nissaya hoặc purejāta trong trường hợp thích hợp.
Bối cảnh Vi Diệu Pháp: Năm sắc căn có nền Abhidhamma rõ; chi tiết hadaya-vatthu phải gắn nhãn tầng Abhidhamma/chú giải và source-audit trước khi xuất bản.
Ví dụ và cách nhận diện: Nhãn căn có thể được xét là cakkhu-vatthu đối với nhãn thức; cảnh sắc mà nhãn thức biết lại là ārammaṇa chứ không phải vatthu.
Bản chất và chức năng
Làm cơ sở vật chất cho tâm tương ứng trong mô hình nhận thức Abhidhamma.Phân biệt với khái niệm dễ nhầm
Phân biệt vatthu với dvāra (cửa), ārammaṇa (cảnh) và hetu (căn tâm lý). Hadaya-vatthu phải được ghi đúng tầng nguồn, không trình bày như một kết luận giải phẫu học.Ví dụ dễ hiểu
Nhãn căn có thể được xét là cakkhu-vatthu đối với nhãn thức; cảnh sắc mà nhãn thức biết lại là ārammaṇa chứ không phải vatthu.Vị trí trong hệ thống Vi Diệu Pháp
Liên hệ cơ sở của tâm, citta-vīthi, xứ/giới và các duyên như nissaya hoặc purejāta trong trường hợp thích hợp.Liên hệ các bộ Vi Diệu Pháp
Năm sắc căn có nền Abhidhamma rõ; chi tiết hadaya-vatthu phải gắn nhãn tầng Abhidhamma/chú giải và source-audit trước khi xuất bản.Nguồn và ghi chú
Audit source keys: BPS_COMPREHENSIVE_MANUAL_ABHIDHAMMA_COGNITIVE_PROCESS Audit citation status: FOCUSED_VERIFIED_PASS05