← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Hoài nghi
Vicikicchā là nghi bất thiện: trạng thái lưỡng lự, không quyết định được trước những vấn đề căn bản của con đường do tâm bị mê mờ.
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Nghi trong Abhidhamma không đồng nghĩa mọi hành vi đặt câu hỏi. Điều tra, kiểm chứng và hỏi để hiểu có thể đi với tuệ. Vicikicchā là tâm sở bất thiện khiến tâm dao động, không thể đặt niềm tin/hiểu biết đúng vào đối tượng; nó đi với một loại tâm căn si theo bảng chuẩn.Khái quát: Vicikicchā là nghi bất thiện: trạng thái lưỡng lự, không quyết định được trước những vấn đề căn bản của con đường do tâm bị mê mờ.
Bản chất và chức năng: Do dự, không thể quyết định/đứng vững đối với đối tượng theo phía bất thiện.
Điểm cần phân biệt: Phân biệt vicikicchā với tư duy phản biện và với uddhacca. Đặt câu hỏi không tự động là nghi bất thiện.
Vị trí trong hệ thống: Tâm sở bất thiện bất định; một triền cái và một yếu tố trong các hệ trói buộc tùy bảng.
Bối cảnh học tập: Dhammasaṅgaṇī/Vibhaṅga phân tích các pháp bất thiện và triền cái; cần giữ nghĩa kỹ thuật.
Ví dụ và cách nhận diện: Một người có đủ hướng dẫn nhưng liên tục mắc kẹt trong lưỡng lự do không chịu xem xét hay thực hành minh họa tốt hơn việc đơn thuần hỏi câu khó.
Bản chất và chức năng
Do dự, không thể quyết định/đứng vững đối với đối tượng theo phía bất thiện.Phân biệt với khái niệm dễ nhầm
Phân biệt vicikicchā với tư duy phản biện và với uddhacca. Đặt câu hỏi không tự động là nghi bất thiện.Ví dụ dễ hiểu
Một người có đủ hướng dẫn nhưng liên tục mắc kẹt trong lưỡng lự do không chịu xem xét hay thực hành minh họa tốt hơn việc đơn thuần hỏi câu khó.Vị trí trong hệ thống Vi Diệu Pháp
Tâm sở bất thiện bất định; một triền cái và một yếu tố trong các hệ trói buộc tùy bảng.Liên hệ các bộ Vi Diệu Pháp
Dhammasaṅgaṇī/Vibhaṅga phân tích các pháp bất thiện và triền cái; cần giữ nghĩa kỹ thuật.Nguồn và ghi chú
Audit source keys: DHAMMASANGANI_MENTAL_CLASSIFICATION; SECONDARY_THERAVADA_EXPLANATORY Audit citation status: CITATION_TARGET_ASSIGNED_PASS06