VI DIỆU PHÁP
Abhidhamma Piṭaka · Pāli · Việt · English · Chú giải
Đọc:

← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển

THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP

Quả duyên

Pāli: vipāka-paccaya · Việt: Quả duyên

Vipāka-paccaya là quả duyên: các danh pháp quả làm điều kiện cho những pháp đồng sinh/liên hệ nhờ tính chất quả của chúng.
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.

Giải thích đầy đủ

Quả duyên không đơn giản là 'kết quả A gây ra B'. Đây là quan hệ kỹ thuật của vipāka trong Paṭṭhāna. Khi một tâm quả sinh, các tâm sở quả đồng sinh và sắc thích hợp có thể nằm trong cấu hình điều kiện được hệ thống quy định.

Khái quát: Vipāka-paccaya là quả duyên: các danh pháp quả làm điều kiện cho những pháp đồng sinh/liên hệ nhờ tính chất quả của chúng.

Bản chất và chức năng: Làm duyên bằng tư cách pháp quả.

Điểm cần phân biệt: Phân biệt với kamma-paccaya: nghiệp duyên thuộc phía nghiệp/cetanā tạo tác; quả duyên thuộc phía vipāka đã chín.

Vị trí trong hệ thống: Một trong 24 duyên; liên hệ vipāka-citta và nghiệp.

Bối cảnh học tập: Paṭṭhāna là nguồn chính; không suy từ nghĩa Việt 'quả' sang mọi hậu quả đời thường.

Ví dụ và cách nhận diện: Nhãn thức quả cùng các tâm sở đồng sinh là ngữ cảnh tốt để hình dung pháp quả, nhưng quan hệ cụ thể phải theo bảng Paṭṭhāna.

Bản chất và chức năng

Làm duyên bằng tư cách pháp quả.

Phân biệt với khái niệm dễ nhầm

Phân biệt với kamma-paccaya: nghiệp duyên thuộc phía nghiệp/cetanā tạo tác; quả duyên thuộc phía vipāka đã chín.

Ví dụ dễ hiểu

Nhãn thức quả cùng các tâm sở đồng sinh là ngữ cảnh tốt để hình dung pháp quả, nhưng quan hệ cụ thể phải theo bảng Paṭṭhāna.

Vị trí trong hệ thống Vi Diệu Pháp

Một trong 24 duyên; liên hệ vipāka-citta và nghiệp.

Liên hệ các bộ Vi Diệu Pháp

Paṭṭhāna là nguồn chính; không suy từ nghĩa Việt 'quả' sang mọi hậu quả đời thường.

Nguồn và ghi chú

Audit source keys: BPS_NYANATILOKA_BUDDHIST_DICTIONARY_PACCAYA; BPS_GUIDE_ABHIDHAMMA_PATTHANA Audit citation status: FOCUSED_VERIFIED_PASS05

Biên soạn: ChatGPT · Revision 1