← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Bất tương ưng duyên
Vippayutta-paccaya là bất tương ưng duyên: các pháp khác loại không 'tương ưng' theo nghĩa danh pháp cùng một sát-na vẫn có thể làm điều kiện cho nhau trong các cấu hình Paṭṭhāna quy định.
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Điển hình là quan hệ giữa danh và sắc: chúng không tương ưng như citta với cetasika nhưng vẫn có thể hỗ trợ nhau. 'Bất tương ưng' không có nghĩa đối nghịch hay không liên hệ; nó chỉ phủ định kiểu sampayutta kỹ thuật.Khái quát: Vippayutta-paccaya là bất tương ưng duyên: các pháp khác loại không 'tương ưng' theo nghĩa danh pháp cùng một sát-na vẫn có thể làm điều kiện cho nhau trong các cấu hình Paṭṭhāna quy định.
Bản chất và chức năng: Làm duyên giữa các pháp không tương ưng theo tiêu chuẩn kỹ thuật nhưng vẫn có quan hệ điều kiện.
Điểm cần phân biệt: Phân biệt vippayutta với 'không liên quan'. Phân biệt với sampayutta: sắc không thể tương ưng với tâm theo nghĩa cetasika-citta.
Vị trí trong hệ thống: Một trong 24 duyên; giúp phân tích quan hệ nāma–rūpa.
Bối cảnh học tập: Paṭṭhāna là nguồn chính; các dạng sahajāta/purejāta/pacchājāta-vippayutta cần source-audit riêng.
Ví dụ và cách nhận diện: Sắc căn và thức tương ứng có thể tham gia những quan hệ điều kiện dù sắc và danh không phải pháp tương ưng.
Bản chất và chức năng
Làm duyên giữa các pháp không tương ưng theo tiêu chuẩn kỹ thuật nhưng vẫn có quan hệ điều kiện.Phân biệt với khái niệm dễ nhầm
Phân biệt vippayutta với 'không liên quan'. Phân biệt với sampayutta: sắc không thể tương ưng với tâm theo nghĩa cetasika-citta.Ví dụ dễ hiểu
Sắc căn và thức tương ứng có thể tham gia những quan hệ điều kiện dù sắc và danh không phải pháp tương ưng.Vị trí trong hệ thống Vi Diệu Pháp
Một trong 24 duyên; giúp phân tích quan hệ nāma–rūpa.Liên hệ các bộ Vi Diệu Pháp
Paṭṭhāna là nguồn chính; các dạng sahajāta/purejāta/pacchājāta-vippayutta cần source-audit riêng.Nguồn và ghi chú
Audit source keys: BPS_NYANATILOKA_BUDDHIST_DICTIONARY_PACCAYA; BPS_GUIDE_ABHIDHAMMA_PATTHANA Audit citation status: FOCUSED_VERIFIED_PASS05