← Kho Thuật ngữ · Xem mục Từ điển
THUẬT NGỮ VI DIỆU PHÁP
Vô nhân
Vô nhân (Pāli: ahetuka) là thuật ngữ thuộc hệ thống nhân (hetu), dùng để phân loại các pháp theo sự hiện diện, số lượng hoặc loại căn nhân đi kèm. Trong Vi Diệu Pháp, hetu là một tiêu chí kỹ thuật để phân tích tâm và các pháp liên hệ. Mục a
Phần giải thích trên trang này là nội dung biên soạn để học và tra cứu; không mặc nhiên được xem là nguyên văn lời Phật hay nguyên văn kinh điển.
Giải thích đầy đủ
Vô nhân (Pāli: ahetuka) là thuật ngữ thuộc hệ thống nhân (hetu), dùng để phân loại các pháp theo sự hiện diện, số lượng hoặc loại căn nhân đi kèm.Trong Vi Diệu Pháp, hetu là một tiêu chí kỹ thuật để phân tích tâm và các pháp liên hệ. Mục ahetuka xác định phạm vi theo chính cấu tạo tên gọi, vì vậy cần phân biệt giữa tên của một nhân, một nhóm nhân và trạng thái có hay không có nhân.
Cần phân biệt ahetuka với paccaya nói chung: hetu có nghĩa kỹ thuật riêng trong hệ thống nhân, còn paccaya là phạm vi rộng hơn về các quan hệ duyên. Các mục nhị nhân, tam nhân hay vô nhân cũng không nên dùng thay thế cho nhau.
Định nghĩa tra cứu của mục này nêu: Loại tâm không đồng sinh với sáu nhân được Abhidhamma phân loại là nhân.
Giải thích thuật ngữ: Tâm vô nhân vẫn sinh do duyên và có các tâm sở tương ứng; “vô nhân” chỉ nói rằng tâm ấy không có tham, sân, si, vô tham, vô sân hay vô si làm nhân đồng sinh.
Thuật ngữ liên hệ để đối chiếu: Nhân; Tâm vô nhân; Duyên.
Dạng tên/biệt danh đang lưu trong từ điển: Vô nhân; ahetuka.
Phạm vi của mục Vô nhân (ahetuka) được giữ theo nhóm HETU_NHAN; khi tra cứu cần ưu tiên chính định nghĩa của mục này thay vì suy rộng từ các thuật ngữ cùng nhóm.
Phần diễn giải này là nội dung biên soạn tiếng Việt phục vụ học và tra cứu Vi Diệu Pháp; không được trình bày như nguyên văn kinh điển khi chưa có dẫn nguồn văn bản cụ thể.
Nguồn và ghi chú
B005 editorial explanatory article; source-family provenance reviewed in PASS26; no fabricated canonical quotation or exact locator.