A-tỳ-đạt-ma Phát Trí Luận · Quyển 14
阿毘達磨發智論 · T1544
Hán văn
尊者迦多衍尼子造 三藏法師玄奘奉 詔譯 4 執受納息 大種蘊第五中執受納息第四 十七對幾緣對自他有八 唯對他有九八何義內外 八門受相攝九位十五門 現在未來修此章願具說 「有執受大種」與「有執受大種」為幾緣？ 答：因、增 上。 「有執受大種」與「無執受大種」為幾緣？ 答：因、 增上。 「無執受大種」與「無執受大種」為幾緣？ 答： 因、增上。 「無執受大種」與「有執受大種」為幾緣？ 答：因、增上。 「因相應法」與「因相應法」為幾緣？ 答： 因、等無間、所緣、增上。 「因相應法」與「因不相應 法」為幾緣？ 答：因、等無間、增上。 「因不相應法」與 「因不相應法」為幾緣？ 答：因、增上。 「因不相應法」 與「因相應法」為幾緣？ 答：因、所緣、增上。 「有所緣 法」與「有所緣法」為幾緣？ 答：因、等無間、所緣、增 上。 「有所緣法」與「無所緣法」為幾緣？ 答：因、等無 間、增上。 「無所緣法」與「無所緣法」為幾緣？ 答：因、 增上。 「無所緣法」與「有所緣法」為幾緣？ 答：因、所 緣、增上。 「有色法」與「有色法」為幾緣？ 答：因、增 上。 「有色法」與「無色法」為幾緣？ 答：因、所緣、增 上。 「無色法」與「無色法」為幾緣？ 答：因、等無間、所 緣、增上。 「無色法」與「有色法」為幾緣？ 答：因、增 上。 「有見法」與「有見法」為幾緣？ 答：因、增上。 「有 見法」與「無見法」為幾緣？ 答：因、所緣、增上。 「無見 法」與「無見法」為幾緣？ 答：因、等無間、所緣、增上。 「無見法」與「有見法」為幾緣？ 答：因、增上。 「有對 法」與「有對法」為幾緣？ 答：因、增上。 「有對法」與 「無對法」為幾緣？ 答：因、所緣、增上。 「無對法」與「無 對法」為幾緣？ 答：因、等無間、所緣、增上。 「無對法」 與「有對法」為幾緣？ 答：因、增上。 「有漏法」與「有漏 法」為幾緣？ 答：因、等無間、所緣、增上。 「有漏法」與 「無漏法」為幾緣？ 答：等無間、所緣、增上。 「無漏法」 與「無漏法」為幾緣？ 答：因、等無間、所緣、增上。 「無 漏法」與「有漏法」為幾緣？ 答：等無間、所緣、增上。 「有為法」與「有為法」為幾緣？ 答：因、等無間、所緣、 增上。 「有為法」與「無為法」為幾緣？ 答：無。 「無為 法」與「無為法」為幾緣？ 答：無。 「無為法」與「有為 法」為幾緣？ 答：所緣、增上。 諸纏所纏續地獄有，最初所得諸根大種。 「彼 諸根大種」與「彼心心所法」為幾緣？ 答：一增上。 「彼心心所法」與「彼諸根大種」為幾緣？ 答：一增 上。 諸纏所纏續傍生有、鬼有、人有、天有，最初 所得諸根大種。 「彼諸根大種」與「彼心心所法」 為幾緣？ 答：一增上。 「彼心心所法」與「彼諸根大 種」為幾緣？ 答：一增上。 生欲界，入有漏初靜慮， 乃至非想非非想處，長養諸根，增益大種。 「彼 諸根大種」與「彼心心所法」為幾緣？ 答：一增上。 「彼心心所法」與「彼諸根大種」為幾緣？ 答：一增 上。 生欲界，入無漏初靜慮，乃至無所有處，長 養諸根，增益大種。 「彼諸根大種」與「彼心心所 法」為幾緣？ 答：一增上。 「彼心心所法」與「彼諸根 大種」為幾緣？ 答：一增上。 生色界，入有漏初靜 慮，乃至非想非非想處，長養諸根，增益大種。 「彼諸根大種」與「彼心心所法」為幾緣？ 答：一增 上。 「彼心心所法」與「彼諸根大種」為幾緣？ 答：一 增上。 生色界，入無漏初靜慮，乃至無所有處， 長養諸根，增益大種。 「彼諸根大種」與「彼心心 所法」為幾緣？ 答：一增上。 「彼心心所法」與「彼諸 根大種」為幾緣？ 答：一增上。 「有執受」是何義？ 答：此增語所顯墮自體法。 「無 執受」是何義？ 答：此增語所顯非墮自體法。 「順 取」是何義？ 答：此增語所顯有漏法。 「非順取」是 何義？ 答：此增語所顯無漏法。 「順結」是何義？ 答： 此增語所顯有漏法。 「非順結」是何義？ 答：此增 語所顯無漏法。 「見處」是何義？ 答：此增語所顯 有漏法。 「非見處」是何義？ 答：此增語所顯無漏 法。 若法是內，彼法內處攝耶？ 答：應作四句。 有法 是內非內處攝。如說「於內受、內法住循法觀」。 有法內處攝非內。——如說「於外身、外心住循心 觀」。 有法是內亦內處攝。如說「於內身、內心住 循心觀」。 有法非內非內處攝。如說「於外受、外 法住循法觀」。 若法是外，彼法外處攝耶？ 答：應 作四句。 有法是外，非外處攝。如說「於外身、外 心住循心觀」。 有法外處攝，非外。——如說「於內受、 內法住循法觀」。 有法是外，亦外處攝。如說「於 外受、外法住循法觀」。 有法非外，非外處攝。如 說「於內身、內心住循心觀」。 有二受，謂：身受、心受。 有三受，謂：樂受、苦受、不 苦不樂受。 為二攝三？三攝二耶？ 答：互相攝，隨 其事。 二受，如前說。 有四受，謂：三界繫受，及不 繫受。 為二攝四？四攝二耶？ 答：互相攝，隨其事。 二受，如前說。 有五受，謂：樂根、苦根、喜根、憂 根、捨根。 為二攝五？五攝二耶？ 答：互相攝，隨 其事。 二受，如前說。 有六受，謂：眼觸所生受，耳、 鼻、舌、身、意觸所生受。 為二攝六？六攝二耶？ 答： 互相攝，隨其事。 二受，如前說。 有十八受，謂：六 喜意近行，六憂意近行，六捨意近行。 為二攝 十八？十八攝二耶？ 答：二攝十八，非十八攝二。 何所不攝？謂：有漏樂根、苦根，五識相應捨根， 及無漏受。 二受，如前說。 有三十六受，謂：六 依耽嗜喜，六依出離喜，六依耽嗜憂，六 依出離憂，六依耽嗜捨，六依出離捨。 為 二攝三十六？三十六攝二耶？ 答：二攝三十六， 非三十六攝二。 何所不攝？謂：如前說。 二受，如 前說。 有百八受，謂：依三世各三十六。 為二攝 百八？百八攝二耶？ 答：二攝百八，非百八攝二。 何所不攝？謂：如前說。 三受、四受，為三攝四？四 攝三耶？ 答：互相攝，隨其事。 三受、五受、六受，為 三攝五、六？五、六攝三耶？ 答：互相攝，隨其事。 三 受、十八受、三十六受、百八受，為三攝十八等？ 十八等攝三耶？ 答：三攝十八等，非十八等攝 三。 何所不攝？謂：如前說。 四受、五受、六受，為四 攝五、六？五、六攝四耶？ 答：互相攝，隨其事。 四受、 十八受、三十六受、百八受，為四攝十八等？十 八等攝四耶？ 答：四攝十八等，非十八等攝四。 何所不攝？謂：如前說。 五受、六受，為五攝六？六 攝五耶？ 答：互相攝，隨其事。 五受、十八受、三十 六受、百八受，為五攝十八等？十八等攝五耶？ 答：五攝十八等，非十八等攝五。 何所不攝？謂： 如前說。 六受、十八受、三十六受、百八受，為六 攝十八等？十八等攝六耶？ 答：六攝十八等，非 十八等攝六。 何所不攝？謂：如前說。 十八受、三 十六受、百八受，為十八攝三十六等？三十六 等攝十八耶？ 答：互相攝，隨其事。 三十六受、百 八受，為三十六攝百八？百八攝三十六耶？ 答： 互相攝，隨其事。 以無間道證預流果，修彼道 時，四念住幾現在修？幾未來修？四正斷、四 神足、五根、五力、七覺支、八道支、四靜慮、四 無量、四無色、八解脫、八勝處、十遍處、八智、 三等持，幾現在修？幾未來修？ 答：念住：——現在 一，未來四。 正斷、神足：現在、未來四。 根、力：——現 在、未來五。 覺支：——現在、未來六。 道支：——現在、未來 八。 無「靜慮」。無「無量」。無「無色」。無「解脫」。無「勝處」。 無「遍處」。無「智」。 等持：——現在、未來一。 以無間道 證一來果，修彼道時，四念住乃至三等持，幾 現在修？幾未來修？ 答： 若倍離欲染，入正性離 生，修彼道時： 念住：——現在一，未來四。 正斷、神 足：現在、未來四。 根、力：——現在、未來五。 覺支：——現在、 未來六。 道支：——現在、未來八。 無「靜慮」。無「無量」。 無「無色」。無「解脫」。無「勝處」。無「遍處」。無「智」。 等持：—— 現在、未來一。 若從預流果，以世俗道證一來 果，修彼道時： 念住：——現在一，未來四。 正斷、神 足：現在、未來四。 根、力：——現在、未來五。 覺支：——現 在無，未來六。 道支：——現在無，未來八。 無「靜慮」。 無「無量」。無「無色」。無「解脫」。無「勝處」。無「遍處」。 智：—— 現在一，未來七。 等持：——現在無，未來三。 若從預 流果，以無漏道證一來果，修彼道時： 念住：—— 現在一，未來四。 正斷、神足：現在、未來四。 根、 力：——現在、未來五。 覺支：——現在、未來六。 道支：——現 在、未來八。 無「靜慮」。無「無量」。無「無色」。無「解脫」。 無「勝處」。無「遍處」。 智：——現在二，未來七。 等持：——現 在一，未來三。 以無間道證不還果，修彼道時，四念住乃至 三等持，幾現在修？幾未來修？ 答： 若已離欲染， 依未至定入正性離生，修彼道時： 念住：——現在 一，未來四。 正斷、神足：現在、未來四。 根、力：——現 在、未來五。 覺支：——現在、未來六。 道支：——現在、未來 八。 無「靜慮」。無「無量」。無「無色」。無「解脫」。無「勝處」。 無「遍處」。無「智」。 等持：——現在、未來一。 若依初靜慮入正性離生，修彼道時： 念住：——現 在一，未來四。 正斷、神足：現在、未來四。 根、力：—— 現在、未來五。 覺支：——現在、未來七。 道支：——現在、未 來八。 靜慮。現在、未來一。 無「無量」。無「無色」。無 「解脫」。無「勝處」。無「遍處」。無「智」。 等持：——現在、未來 一。 若依靜慮中間入正性離生，修彼道時： 念 住：——現在一，未來四。 正斷、神足：現在、未來四。 根、力：——現在、未來五。 覺支：——現在六，未來七。 道 支：——現在七，未來八。 靜慮：——現在無，未來一。 無 「無量」。無「無色」。無「解脫」。無「勝處」。無「遍處」。無「智」。 等持：——現在、未來一。 若依第二靜慮入正性離 生，修彼道時： 念住：——現在一，未來四。 正斷、神 足：現在、未來四。 根、力：——現在、未來五。 覺支：——現 在、未來七。 道支：——現在七，未來八。 靜慮：——現在 一，未來二。 無「無量」。無「無色」。無「解脫」。無「勝處」。 無「遍處」。無「智」。 等持：——現在、未來一。 若依第三靜 慮入正性離生，修彼道時： 念住：——現在一，未 來四。 正斷、神足：現在、未來四。 根、力：——現在、未來 五。 覺支：——現在六，未來七。 道支：——現在七，未來 八。 靜慮：——現在一，未來三。 無「無量」。無「無色」。無 「解脫」。無「勝處」。無「遍處」。無「智」。 等持：——現在、未來 一。 若依第四靜慮入正性離生，修彼道時： 念 住：——現在一，未來四。 正斷、神足：現在、未來四。 根、 力：——現在、未來五。 覺支：——現在六，未來七。 道支：—— 現在七，未來八。 靜慮：——現在一，未來四。 無「無 量」。無「無色」。無「解脫」。無「勝處」。無「遍處」。無「智」。 等 持：——現在、未來一。 若從一來果，以世俗道證不 還果，修彼道時： 念住：——現在一，未來四。 正斷、 神足：現在、未來四。 根、力：——現在、未來五。 覺支：—— 現在無，未來六。 道支：——現在無，未來八。 無「靜 慮」。無「無量」。無「無色」。無「解脫」。無「勝處」。無「遍處」。 智：——現在一，未來七。 等持：——現在無，未來三。 若 從一來果，以無漏道證不還果，修彼道時： 念 住：——現在一，未來四。 正斷、神足：現在、未來四。 根、力：——現在、未來五。 覺支：——現在、未來六。 道支：—— 現在、未來八。 無「靜慮」。無「無量」。無「無色」。無「解 脫」。無「勝處」。無「遍處」。 智：——現在二，未來七。 等持：—— 現在一，未來三。 以無間道證神境智通，修彼道時，四念住乃 至三等持，幾現在修？幾未來修？ 答： 若諸異生， 依初靜慮，修彼道時： 念住：——現在一，未來四。 正斷、神足：現在、未來四。 根、力：——現在、未來五。 無 「覺支」。無「道支」 靜慮：——現在、未來一。 無量：——現在 無，未來四。 無「無色」。 解脫：——現在無，未來二。 勝 處：——現在無，未來四。 無「遍處」。 智：——現在、未來一。 無「等持」 若諸聖者。依初靜慮。修彼道時： 念 住：——現在一，未來四。 正斷、神足：現在、未來四。 根、 力：——現在、未來五。 覺支：——現在無，未來七。 道支：—— 現在無，未來八。 靜慮：——現在、未來一。 無量：——現 在無，未來四。 無「無色」。 解脫：——現在無，未來二。 勝處：——現在無，未來四。 無「遍處」。 智：——現在一，未 來七。 等持：——現在無，未來三。 若諸異生，依第 二靜慮，修彼道時： 念住：——現在一，未來四。 正 斷、神足：現在、未來四。 根、力：——現在、未來五。 無「覺 支」。無「道支」。 靜慮：——現在、未來一。 無量：——現在無， 未來四。 無「無色」。 解脫：——現在無，未來二。 勝處：—— 現在無，未來四。 無「遍處」。 智：——現在、未來一。 無「等 持」。 若諸聖者，依第二靜慮，修彼道時： 念住：—— 現在一，未來四。 正斷、神足：現在、未來四。 根、 力：——現在、未來五。 覺支：——現在無，未來七。 道支：—— 現在無，未來八。 靜慮：——現在一，未來二。 無量：—— 現在無，未來四。 無「無色」。 解脫：——現在無，未來 二。 勝處：——現在無，未來四。 無「遍處」。 智：——現在一， 未來七。 等持：——現在無，未來三。 若諸異生，依 第三靜慮，修彼道時： 念住：——現在一，未來四。 正斷、神足：現在、未來四。 根、力：——現在、未來五。 無 「覺支」。無「道支」。 靜慮：——現在、未來一。 無量：——現在 無，未來三。 無「無色」。無「解脫」。無「勝處」。無「遍處」。 智：——現在、未來一。 無「等持」。 若諸聖者，依第三靜 慮，修彼道時： 念住：——現在一，未來四。 正斷、神 足：現在、未來四。 根、力：——現在、未來五。 覺支：——現 在無，未來七。 道支：——現在無，未來八。 靜慮：—— 現在一，未來三。 無量：——現在無，未來三。 無「無 色」。無「解脫」。無「勝處」。無「遍處」。 智：——現在一，未來 七。 等持：——現在無，未來三。 若諸異生，依第四 靜慮，修彼道時： 念住：——現在一，未來四。 正斷、 神足：現在、未來四。 根、力：——現在、未來五。 無「覺 支」。無「道支」。 靜慮：——現在、未來一。 無量：——現在無， 未來三。 無「無色」。 解脫：——現在無，未來一。 勝處：—— 現在無，未來四。 遍處：——現在無，未來八。 智：——現 在、未來一。 無「等持」。 若諸聖者，依第四靜慮，修 彼道時： 念住：——現在一，未來四。 正斷、神足：現 在、未來四。 根、力：——現在、未來五。 覺支：——現在無， 未來七。 道支：——現在無，未來八。 靜慮：——現在一， 未來四。 無量：——現在無，未來三。 無「無色」。 解脫：—— 現在無，未來一。 勝處：——現在無，未來四。 遍處：—— 現在無，未來八。 智：——現在一，未來七。 等持：——現 在無，未來三。 以無間道證天耳智通、他心智通、宿住隨念 智通、死生智通；修彼道時，四念住乃至三等 持，幾現在修？幾未來修？ 答：如神境智通，應隨 相說。 以無間道證漏盡智通；修彼道時，四念住乃 至三等持，幾現在修？幾未來修？ 答： 若依未至 定，證阿羅漢果，修彼道時： 念住：——現在一，未 來四。 正斷、神足：現在、未來四。 根、力：——現在、未來 五。 覺支：——現在六，未來七。 道支：——現在、未來八。 靜慮：——現在無，未來四。 無「無量」。 無色：——現在無， 未來三。 解脫：——現在無，未來三。 無「勝處」。無 「遍處」。 智：——現在二，未來六。 等持：——現在一，未來 三。 若依初靜慮，證阿羅漢果，修彼道時： 念 住：——現在一，未來四。 正斷、神足：現在、未來四。 根、力：——現在、未來五。 覺支：——現在、未來七。 道支：—— 現在、未來八。 靜慮：——現在一，未來四。 無「無量」。 無 色：——現在無，未來三。 解脫：——現在無，未來三。 無 「勝處」。無「遍處」。 智：——現在二，未來六。 等持：——現在 一，未來三。 若依靜慮中間，證阿羅漢果，修彼 道時： 念住：——現在一，未來四。 正斷、神足：現在、 未來四。 根、力：——現在、未來五。 覺支：——現在六，未 來七。 道支：——現在七，未來八。 靜慮：——現在無，未 來四。 無「無量」。 無色：——現在無，未來三。 解脫：——現 在無，未來三。 無「勝處」。無「遍處」。 智：——現在二，未 來六。 等持：——現在一，未來三。 若依第二靜慮， 證阿羅漢果，修彼道時： 念住：——現在一，未來 四。 正斷、神足：現在、未來四。 根、力：——現在、未來 五。 覺支：——現在、未來七。 道支：——現在七，未來 八。 靜慮：——現在一，未來四。 無「無量」。 無色：——現 在無，未來三。 解脫：——現在無，未來三。 無「勝處」。 無「遍處」。 智：——現在二，未來六。 等持：——現在一，未 來三。 若依第三、第四靜慮，證阿羅漢果，修彼 道時： 念住：——現在一，未來四。 正斷、神足：現在、 未來四。 根、力：——現在、未來五。 覺支：——現在六，未 來七。 道支：——現在七，未來八。 靜慮：——現在一， 未來四。 無「無量」。 無色：——現在無，未來三。 解脫：—— 現在無，未來三。 無「勝處」。無「遍處」。 智：——現在二， 未來六。 等持：——現在一，未來三。 若依無色定， 證阿羅漢果，修彼道時： 念住：——現在一，未來 四。 正斷、神足：現在、未來四。 根、力：——現在、未來 五。 覺支：——現在六，未來七。 道支：——現在四，未來 八。 靜慮：——現在無，未來四。 無「無量」。 無色：——現在 一，未來三。 解脫：——現在一，未來三。 無「勝處」。無 「遍處」。 智：——現在二，未來六。 等持：——現在一，未來 三。 6 根蘊1 根納息 根蘊第六中根納息第一 根學善等三異熟三六斷 見等有尋等受相應界繫 因緣四凡聖蘊攝七攝三 為緣生幾緣此章願具說 二十二根：眼根、耳根、鼻根、舌根、身根、女根、男 根、命根、意根、樂根、苦根、喜根、憂根、捨根、信根、精 進根、念根、定根、慧根、未知當知根、已知根、具知 根。 此二十二根，幾學？幾無學？幾非學非無 學？ 答：二學，一無學，十非學非無學。九應分 別，謂： 意根：或學，或無學，或非學非無學。 云 何學？謂：學作意相應意根。 云何無學？謂：無學 作意相應意根。 云何非學非無學？謂：有漏作 意相應意根。 如意根；樂根、喜根、捨根、信根、 精進根、念根、定根、慧根，亦爾。 諸根學，彼是學者根耶？ 答：應作四句。 有根學 彼非學者根。謂：學根學者不成就。 有是學者 根彼根非學。謂：非學非無學根學者成就。 有 根學彼亦學者根。謂：學根學者成就。 有根非 學彼亦非學者根。謂：無學根及非學非無學 根學者不成就。 諸根無學，彼是無學者根耶？ 答：應作四句。 有根無學彼非無學者根。謂：無 學根無學者不成就。 有是無學者根彼根非 無學。謂：非學非無學根無學者成就。 有根無 學彼亦無學者根。謂：無學根無學者成就。 有 根非無學彼亦非無學者根。謂：學根及非學 非無學根無學者不成就。 諸根非學非無學， 彼是非學非無學者根耶？ 答：諸非學非無學 者根，彼是非學非無學。 有根非學非無學，彼 非非學非無學者根。謂：非學非無學根非學 非無學者不成就。 此二十二根，幾善？幾不善？幾無記？ 答：八善， 八無記。六應分別，謂： 意根：或善。或不善。或 無記。 云何善？謂：善作意相應意根。 云何不善？ 謂：不善作意相應意根。 云何無記？謂：無記作 意相應意根。 如意根；樂根、苦根、喜根、捨根，亦 爾。 憂根：或善，或不善。 云何善？謂：善作意相 應憂根。 云何不善？謂：不善作意相應憂根。 此二十二根，幾有異熟？幾無異熟？ 答：一有異 熟，十一無異熟。十應分別，謂： 意根：或有異 熟，或無異熟。 云何有異熟？謂：不善、善有漏意 根。 云何無異熟？謂：無記無漏意根。 如意根；樂 根、喜根、捨根，亦爾。 苦根：或有異熟，或無異熟。 云何有異熟？謂：善、不善苦根。 云何無異熟？謂： 無記苦根。 信根、精進根、念根、定根、慧根：或有 異熟，或無異熟。 云何有異熟？謂：有漏信等五 根。 云何無異熟？謂：無漏信等五根。 此二十二根，幾見所斷？幾修所斷？幾不斷？ 答： 九修所斷，三不斷。十應分別，謂： 意根：或見所 斷，或修所斷，或不斷。 云何見所斷？謂：意根，隨 信、隨法行，現觀邊忍所斷。 此復云何？謂：見所 斷八十八隨眠，相應意根。 云何修所斷？謂：意 根，學見迹，修所斷。 此復云何？謂：修所斷十隨 眠，相應意根，及不染污有漏意根。 云何不斷？ 謂：無漏意根。 如意根；捨根，亦爾。 樂根：或見所 斷，或修所斷，或不斷。 云何見所斷？謂：樂根，隨 信、隨法行，現觀邊忍所斷。 此復云何？謂：見所 斷二十八隨眠，相應樂根。 云何修所斷？謂：樂 根，學見迹，修所斷。 此復云何？謂：修所斷五隨 眠，相應樂根，及不染污有漏樂根。 云何不斷？ 謂：無漏樂根。 喜根：或見所斷，或修所斷，或不 斷。 云何見所斷？謂：喜根，隨信、隨法行，現觀邊 忍所斷。 此復云何？謂：見所斷五十二隨眠，相 應喜根。 云何修所斷？謂：喜根，學見迹，隨所 斷。 此復云何？謂：修所斷六隨眠，相應喜根，及 不染污有漏喜根。 云何不斷？謂：無漏喜根。 憂 根：或見所斷，或修所斷。 云何見所斷？謂：憂根， 隨信、隨法行，現觀邊忍所斷。 此復云何？謂：見 所斷十六隨眠，相應憂根。 云何修所斷？謂：憂 根，學見迹，修所斷。 此復云何？謂：修所斷二隨 眠，相應憂根，及不染污憂根。 信根、精進根、念 根、定根、慧根：或修所斷，或不斷。 云何修所斷？ 謂：有漏信等五根。 云何不斷？謂：無漏信等五 根。 此二十二根，幾見苦所斷？幾見集所斷？幾 見滅所斷？幾見道所斷？幾修所斷？幾不斷？ 答： 九修所斷，三不斷。十應分別。謂： 意根：或見苦 所斷，或見集、見滅、見道所斷，或修所斷，或不 斷。 云何見苦所斷？謂：意根，隨信、隨法行。苦現 觀邊忍所斷。 此復云何？謂：見苦所斷二十八 隨眠，相應意根。 云何見集所斷？謂：意根，隨信、 隨法行。集現觀邊忍所斷。 此復云何？謂：見集 所斷十九隨眠，相應意根。 云何見滅所斷？謂： 意根，隨信、隨法行。滅現觀邊忍所斷。 此復云 何？謂：見滅所斷十九隨眠，相應意根。 云何見 道所斷？謂：意根，隨信、隨法行。道現觀邊忍所 斷。 此復云何？謂：見道所斷二十二隨眠，相應 意根。 云何修所斷？謂：意根，學見迹，修所斷。 此 復云何？謂：修所斷十隨眠，相應意根。及不染 污有漏意根。 云何不斷？謂：無漏意根。 如意根。 捨根，亦爾。 樂根：或見苦所斷，或見集、見滅、見 道所斷，或修所斷，或不斷。 云何見苦所斷？謂： 樂根，隨信、隨法行。苦現觀邊忍所斷。此復云 何？謂：見苦所斷九隨眠，相應樂根。 云何見集所 斷？謂：樂根，隨信、隨法行。集現觀邊忍所斷。 此 復云何？謂：見集所斷六隨眠，相應樂根。 云何 見滅所斷？謂：樂根，隨信、隨法行。滅現觀邊忍 所斷。 此復云何？謂：見滅所斷六隨眠，相應樂 根。 云何見道所斷？謂：樂根，隨信、隨法行。道現 觀邊忍所斷。 此復云何？謂：見道所斷七隨眠， 相應樂根。 云何修所斷？謂：樂根，學見迹，修所 斷。 此復云何？謂：修所斷五隨眠，相應樂根。及 不染污有漏樂根。 云何不斷？謂：無漏樂根。 喜 根：或見苦所斷，或見集、見滅、見道所斷，或修 所斷，或不斷。 云何見苦所斷？謂：喜根，隨信、隨 法行。苦現觀邊忍所斷。 此復云何？謂：見苦所 斷十七隨眠，相應喜根。 云何見集所斷？謂：喜 根，隨信、隨法行。集現觀邊忍所斷。 此復云何？ 謂：見集所斷十一隨眠，相應喜根。 云何見滅 所斷？謂：喜根，隨信、隨法行。滅現觀邊忍所斷。 此復云何？謂：見滅所斷十一隨眠，相應喜根。 云何見道所斷？謂：喜根，隨信、隨法行。道現觀 邊忍所斷。 此復云何？謂：見道所斷十三隨眠， 相應喜根。 云何修所斷？謂：喜根，學見迹，修所 斷。 此復云何？謂：修所斷六隨眠，相應喜根。及 不染污有漏喜根。 云何不斷？謂：無漏喜根。 憂 根：或見苦所斷，或見集、見滅、見道所斷，或修 所斷。 云何見苦所斷？謂：憂根，隨信、隨法行。苦 現觀邊忍所斷。 此復云何？謂：見苦所斷四隨 眠，相應憂根。 云何見集所斷？謂：憂根，隨信、隨 法行。集現觀邊忍所斷。 此復云何？謂：見集所 斷四隨眠，相應憂根。 云何見滅所斷？謂：憂根， 隨信、隨法行。滅現觀邊忍所斷。 此復云何？謂： 見滅所斷四隨眠，相應憂根。 云何見道所斷？ 謂：憂根，隨信、隨法行。道現觀邊忍所斷。 此復 云何？謂：見道所斷四隨眠，相應憂根。 云何修 所斷？謂：憂根，學見迹，修所斷。 此復云何？謂：修 所斷二隨眠，相應憂根。及不染污憂根。 信等 五根：或修所斷，或不斷。 云何修所斷？謂：有漏 信等五根。 云何不斷？謂：無漏信等五根。 此二十二根，幾見？幾非見？ 答：一見，十七非 見。四應分別。 慧根：或見，或非見。 云何見？謂： 盡智、無生智所不攝，意識相應慧根。 云何非 見？謂：餘慧根。 未知當知根：或見，或非見。 云 何見？謂：未知當知根所攝慧根。 云何非見？謂： 未知當知根所攝餘根。 如未知當知根：已知 根，亦爾。 具知根：或見，或非見。 云何見？謂：盡 智、無生智所不攝，具知根所攝慧根。 云何非 見？謂：具知根所攝餘根。 此二十二根，幾有尋有伺？幾無尋唯伺？幾無 尋無伺？ 答：二有尋有伺，八無尋無伺。十二應 分別。 意根：或有尋有伺，或無尋唯伺，或無尋 無伺。 云何有尋有伺？謂：有尋有伺作意相應 意根。 云何無尋唯伺？謂：無尋唯伺作意相應 意根。 云何無尋無伺？謂：無尋無伺作意相應 意根。 如意根；捨根、信根、精進根、念根、定根、慧 根、未知當知根、已知根、具知根，亦爾。 樂根：或 有尋有伺，或無尋無伺。 云何有尋有伺？謂：有 尋有伺作意相應樂根。 云何無尋無伺？謂：無 尋無伺作意相應樂根。 如樂根；喜根，亦爾。 此二十二根，幾樂根相應？幾苦根相應？幾喜 根相應？幾憂根相應？幾捨根相應？ 答：樂根、喜 根、捨根，九根少分相應。苦根、憂根，六根少分 相應。 此二十二根，幾欲界繫？幾色界繫？幾無色界 繫？幾不繫？ 答：四欲界繫，三不繫。十五應分 別。 眼根：或欲界繫。或色界繫。 云何欲界繫？ 謂：欲界繫大種所造眼根。 云何色界繫？謂：色 界繫大種所造眼根。 如眼根；耳根、鼻根、舌根、 身根，亦爾。 命根：或欲界繫，或色界繫，或無色 界繫。 云何欲界繫？謂：欲界繫壽。 云何色界繫？ 謂：色界繫壽。 云何無色界繫？謂：無色界繫壽。 意根：或欲界繫，或色界繫，或無色界繫，或不 繫。 云何欲界繫？謂：欲界繫作意相應意根。 云 何色界繫？謂：色界繫作意相應意根。 云何無 色界繫？謂：無色界繫作意相應意根。 云何不 繫？謂：無漏作意相應意根。 如意根；捨根、信根、 精進根、念根、定根、慧根，亦爾。 樂根：或欲界繫， 或色界繫，或不繫。 云何欲界繫？謂：欲界繫作 意相應樂根。 云何色界繫？謂：色界繫作意相 應樂根。 云何不繫？謂：無漏作意相應樂根。 如 樂根；喜根，亦爾。 此二十二根，幾因相應？ 答：十四。 幾因不相應？ 答：八。 幾因相應因不相應？ 答：即前十四，少分 因相應，少分因不相應。 幾非因相應非因不 相應？ 答：即前十四，少分非因相應，少分非因 不相應。 此二十二根，幾緣有緣？ 答：十三少分。 幾緣無緣？ 答：一，十三少分。 幾緣有緣緣無緣？ 答：即前十三少分。 幾非緣有緣非緣無緣？ 答： 八。 諸根此法，彼根異生耶？設根異生，彼根此法 耶？ 答：諸根此法，彼根非異生。諸根異生，彼根 非此法。 色蘊攝幾根？ 答：七。 受蘊攝幾根？ 答：五，三少分。 想蘊攝幾根？ 答：無。 行蘊攝幾根？ 答：六，三少分。 識蘊攝幾根？ 答：一，三少分。 善根，幾界、幾處、幾蘊攝？ 答：八界，二處，三蘊。 唯善根，有幾界、幾處、幾蘊攝？ 答：無。 不善根， 幾界、幾處、幾蘊攝？ 答：八界。二處。二蘊。 唯不善 根，有幾界、幾處、幾蘊攝？ 答：無。 有覆無記根， 幾界、幾處、幾蘊攝？ 答：六界，二處，二蘊。 唯有覆 無記根，有幾界、幾處、幾蘊攝？ 答：無。 無覆無記 根，幾界、幾處、幾蘊攝？ 答：十三界，七處，四蘊。 唯無覆無記根，有幾界、幾處、幾蘊攝？ 答：五 界，五處。 非蘊根法，幾界、幾處、幾蘊攝？ 答：十 三界，七處，四蘊。 唯根法，有幾界、幾處、幾蘊 攝？ 答：十二界，六處，二蘊。 非根法，幾界、幾處、 幾蘊攝？ 答：六界，六處，三蘊。 唯非根法，有幾 界、幾處、幾蘊攝？ 答：五界，五處，一蘊。 根非根 法，幾界、幾處、幾蘊攝？ 答：十八界，十二處，五蘊。 唯根非根法，有幾界、幾處、幾蘊攝？ 答：一界， 一處，二蘊。 頗根為緣生根耶？ 答：生。 生非根耶？ 答：生。 生根 非根耶？ 答：生。 頗非根為緣生非根耶？ 答：生。 生 根耶？ 答：生。 生根非根耶？ 答：生。 頗根非根為緣 生根非根耶？ 答：生。 生根耶？ 答：生。 生非根耶？ 答：生。 頗眼根為緣生眼根耶？ 答：生。 生耳根乃至具 知根耶？ 答：生。 頗乃至具知根為緣生具知根 耶？ 答：生。 生眼根乃至已知根耶？ 答：生。 眼根與眼根，為幾緣？與耳根乃至具知根，為 幾緣？ 乃至具知根與具知根，為幾緣？與眼 根乃至已知根，為幾緣？ 答： 眼根與眼根，為因、 增上。 與餘色根、命根、苦根，為一增上。 與餘根， 為所緣、增上。 如眼根；耳、鼻、舌根，亦爾。 身根與 身根、女根、男根，為因、增上。 與餘色根、命根、苦 根，為一增上。 與餘根，為所緣、增上。 女根與女 根、身根，為因、增上。 與餘色根、命根、苦根，為 一增上。 與餘根，為所緣、增上。 如女根；男根，亦 爾。 命根與命根，為因、增上。 與七色根、苦根，為 一增上。 與餘根，為所緣、增上。 意根與意根，為 因、等無間、所緣、增上。 與七色根、命根，為因、增 上。 與苦根，為因、等無間、增上，非所緣。 與餘 根，為因、等無間、所緣、增上。 如意根；樂根、喜根、 捨根、信根、精進根、念根、定根、慧根，亦爾。 苦根 與苦根，為因、等無間、增上，非所緣。 與七色根、 命根，為因、增上。 與三無漏根，為所緣、增上。 與 餘根，為因、等無間、所緣、增上。 憂根與憂根，為 因、等無間、所緣、增上。 與七色根、命根，為因、增 上。 與苦根，為因、等無間、增上，非所緣。 與三無 漏根，為所緣、增上。 與餘根，為因、等無間、所緣、 增上。 未知當知根與未知當知根，為因、等無 間、所緣、增上。 與具知根，為因、所緣、增上，非等 無間。 與七色根、命根、苦根，為一增上。 與憂根， 為所緣、增上。 與餘根，為因、等無間、所緣、增上。 已知根與已知根，為因、等無間、所緣、增上。 與 七色根、命根、苦根，為一增上。 與憂根、未知當 知根，為所緣、增上。 與餘根，為因、等無間、所緣、 增上。 具知根與具知根，為因、等無間、所緣、增 上。 與七色根、命根、苦根，為一增上。 與憂根、未 知當知根、已知根，為所緣、增上。 與餘根，為因、 等無間、所緣、增上。
Việt dịch
QUYỂN 14 Chương 5: ĐẠI CHỦNG UẨN Phẩm 4: BÀN VỀ CHẤP THỌ Mười bảy đối có bao nhiêu duyên Đối với tự-tha có tám loại, Riêng đối với tha có chín loại, Tám nghĩa trong-ngoài như thế nào, Tám môn thọ thâu nhiếp lẫn nhau, Chín địa vị và mười lăm môn, Hiện tại tu và vị lai tu, Nghĩa chương này xin nói đầy đủ. Hỏi: Đại chủng có chấp thọ và đại chủng có chấp thọ là bao nhiêu duyên? Đàp: Nhân tăng thượng. Hỏi: Đại chủng có chấp thọ và đại chủng không có chấp thọ là bao nhiêu duyên? Đáp: Nhân tăng thượng. Hỏi: Đại chủng không có chấp thọ và đại chủng không có chấp thọ là bao nhiêu duyên? Đáp: Nhân tăng thượng. Đại chủng không có chấp thọ và đại chủng có chấp thọ là bao nhiêu duyên? Đáp: Nhân tăng thượng. Hỏi: Nhân tương ưng pháp và nhân tương ưng pháp là bao nhiêu duyên? Đáp: Nhân đẳng vô gián và sở duyên tăng thượng. ===== PAGE 299 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 14 1453 Hỏi: Nhân tương ưng pháp và nhân không tương ưng pháp là bao nhiêu duyên? Đáp: Nhân tăng vô gián tăng thượng, Hỏi: Nhân không tương ưng pháp và nhân không tương ưng pháp là bao nhiêu duyên? Đáp: Nhân tăng thượng. Hỏi: Nhân không tương ưng pháp và nhân tương ưng pháp là bao nhiêu duyên? Đáp: Nhân sở duyên tăng thượng. Hỏi: Pháp có sở duyên và pháp có sở duyên là bao nhiêu duyên? Đáp: Nhân đẳng vô gián và sở duyên tăng thượng. Hỏi: Pháp có sở duyên và pháp không có sở duyên là bao nhiêu duyên? Đáp: Nhân đẳng vô gián tăng thượng. Hỏi: Pháp không có sở duyên và pháp không có sở duyên là bao nhiêu duyên? Đáp: Nhân tăng thượng. Hỏi: Pháp không có sở duyên và pháp có sở duyên là bao nhiêu duyên? Đáp: Nhân sở duyên tăng thượng. Hỏi: Pháp có sắc và pháp có sắc là bao nhiêu duyên? Đáp: Nhân tăng thượng. Hỏi: Pháp có sắc và pháp không có sắc là bao nhiêu duyên? Đáp: Nhân sở duyên tăng thượng. Hỏi: Pháp không có sắc và pháp không có sắc là bao nhiêu duyên? Đáp: Nhân vô gián và sở duyên tăng thượng. Hỏi: Pháp không có sắc và pháp có sắc là bao nhiêu duyên? Đáp: Nhân tăng thượng. Hỏi: Pháp có thấy và pháp không thấy là bao nhiêu duyên? Đáp: Nhân sở duyên tăng thượng. Hỏi: Pháp không thấy và pháp không thấy là bao nhiêu duyên? Đáp: Nhân đẳng vô gián và sở duyên tăng thượng. Hỏi: Pháp không thấy và pháp có thấy là bao nhiêu duyên? Đáp: Nhân tăng thượng. Hỏi: Pháp có đối và pháp có đối là bao nhiêu duyên? Đáp: Nhân tăng thượng. Hỏi: Pháp có đối và pháp không đối là bao nhiêu duyên? ===== PAGE 300 ===== 1454 BỘ TỲ ĐÀM 2 Đáp: Nhân sở duyên tăng thượng. Hỏi: Pháp không đối và pháp không đối là bao nhiêu duyên? Đáp: Nhân đẳng vô gián và sở duyên tăng thượng. Hỏi: Pháp không đối và pháp có đối là bao nhiêu duyên? Đáp: Nhân tăng thượng. Hỏi: Pháp hữu lậu và pháp hữu lậu là bao nhiêu duyên? Đáp: Nhân đẳng vô gián và sở duyên tăng thượng. Hỏi: Pháp hữu lậu và pháp vô lậu là bao nhiêu duyên? Đáp: Đẳng vô gián và sở duyên tăng thượng. Hỏi: Pháp vô lậu và pháp vô lậu là bao nhiêu duyên? Đáp: Nhân đẳng vô gián và sở duyên tăng thượng. Hỏi: Pháp vô lậu và pháp hữu lậu là bao nhiêu duyên? Đáp: Đẳng vô gián và sở duyên tăng thượng. Hỏi: Pháp hữu vi và pháp hữu vi là bao nhiêu duyên? Đáp: Nhân đẳng vô gián và sở duyên tăng thượng. Hỏi: Pháp hữu vi và pháp vô vi là bao nhiêu duyên? Đáp: Không có. Hỏi: Pháp vô vi và pháp vô vi là bao nhiêu duyên? Đáp: Không có. Hỏi: Pháp vô vi và pháp hữu vi là bao nhiêu duyên? Đáp: Sở duyên tăng thượng. Hỏi: Do các triền mà ràng buộc nối tiếp hữu của địa ngục, ban đầu đã có được đại chủng các căn, đại chủng các căn ấy và tâm-tâm sở pháp kia, là bao nhiêu duyên? Đáp: Một tăng thượng. Hỏi: Tâm-tâm sở pháp kia và đại chủng các căn ấy, là bao nhiêu duyên? Đáp: Một tăng thượng. Hỏi: Do các triền mà ràng buộc nối tiếp hữu của bàng sinh, hữu của quỷ giới, hữu của người, hữu của trời, ban đầu đã có được đại chủng các căn, đại chủng các căn ấy và tâm-tâm sở pháp kia, là bao nhiêu duyên? Đáp: Một tăng thượng. Hỏi: Tâm-tâm sở pháp kia và đại chủng các căn ấy, là bao nhiêu duyên? Đáp: Một tăng thượng. Hỏi: Sinh cõi Dục, nhập sơ tĩnh lự hữu lậu cho đến khi tưởng phi phi tưởng xứ, nuôi lớn các căn, tăng thêm đại chủng, đại chủng các căn ===== PAGE 301 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 14 1455 ấy và tâm-tâm sở pháp kia là bao nhiêu duyên? Đáp: Một tăng thượng. Hỏi: Tâm-tâm sở pháp kia và đại chủng các căn ấy, là bao nhiêu duyên? Hỏi: Có chấp thọ là nghĩa thế nào? Đáp: Tăng ngữ này đã hiển bày rơi vào pháp của tự thể. Hỏi: Thế nào là không chấp thọ? Đáp: Tăng ngữ này đã hiển bày không rơi vào pháp của tự thể. Hỏi: Thế nào là thuận với thủ? Đáp: Tăng ngữ này đã hiển bày pháp hữu lậu. Hỏi: Thế nào là không thuận với thủ? Đáp: Tăng ngữ này đã hiển bày pháp vô lậu. Hỏi: Thế nào là thuận với kiết? Đáp: Tăng ngữ này đã hiển bày pháp hữu lậu. Hỏi: Thế nào là không thuận với kiết? Đáp: Tăng ngữ này đã hiển bày pháp vô lậu. Hỏi: Thế nào là kiến xứ? Đáp: Tăng ngữ này đã hiển bày pháp hữu lậu. Hỏi: Thế nào là không phải kiến xứ? Đáp: Tăng ngữ này đã hiển bày pháp vô lậu. Hỏi: Nếu pháp là nội, thì pháp ấy do nội xứ thâu nhiếp chăng? Đáp: Nên làm thành bốn câu để phân biệt: 1. Có pháp là nội mà không phải nội xứ thâu nhiếp, như nói ở nội thọ-nội pháp trụ theo quán pháp. 2. Có pháp nội xứ thâu nhiếp mà không phải nội, như nói đối với ngoại thọ-ngoại pháp trụ theo quán tâm. 3. Có pháp là nội, cũng là nội xứ thâu nhiếp, như nói đối với thân trong, tâm trong trụ theo quán tâm. 4. Có pháp không phải nội, cũng không phải nội xứ thâu nhiếp, như nói đối với ngoại thọ-ngoại pháp, trụ theo quán pháp. Hỏi: Nếu pháp là ngoại, thì pháp ấy do ngoại xứ thâu nhiếp chăng? Đáp: Nên làm thành bốn câu để phân biệt: 1. Có pháp là ngoại mà không phải ngoại xứ thâu nhiếp, như nói đối với ngoại thân-ngoại tâm trụ theo quán tâm. 2. Có pháp ngoại xứ thâu nhiếp mà không phải ngoại, như nói đối với nội thọ-nội pháp, trụ theo quán pháp. 3. Có pháp là ngoại cũng là ngoại xứ thâu nhiếp, như nói đối với ===== PAGE 302 ===== 1456 BỘ TỲ ĐÀM 2 ngoại thọ-ngoại pháp trụ theo quán pháp. 4. Có pháp không phải ngoại, cũng không phải ngoại xứ thâu nhiếp, như nói đối với nội thân-nội tâm trụ theo quán tâm. Có hai thọ, gọi là thân thọtâm thọ. Có ba thọ, gọi là lạc thọ-khổ thọ-bất khổ bất lạc thọ (không khổ không vui). Hỏi: Hai thọ thâu nhiếp ba thọ, hay là ba thọ thâu nhiếp hai thọ? Đáp: Thâu nhiếp lẫn nhau, tùy thuộc vào sự việc nơi hai thọ kia như trước đã nói. Có bốn thọ, đó là thọ hệ thuộc ba cõi và thọ không hệ thuộc. Hỏi: Hai thọ thâu nhiếp bốn thọ, hay bốn thọ thâu nhiếp hai thọ? Đáp: Thâu nhiếp lẫn nhau, tùy thuộc vào sự việc của hai thọ như trước đã nói. Có năm thọ, nghĩa là lạc thọ, khổ thọ-hỷ thọ-ưu thọ-xả thọ. Hỏi: Hai thọ thâu nhiếp năm thọ, hay là năm thọ thâu nhiếp hai thọ? Đáp: Thâu nhiếp lẫn nhau, tùy thuộc vào sự việc nơi hai thọ như trước đã nói. Có sáu thọ, nghĩa là do nhãn xúc sinh ra thọ do nhĩ-tỷ-thiệt- thân- ý xúc sinh ra thọ. Hỏi: Hai thọ thâu nhiếp sáu thọ, hay là sáu thọ thâu nhiếp hai thọ? Đáp: Thâu nhiếp lẫn nhau, tùy thuộc vào sự việc hai thọ như trước đã nói. Có mười tám thọ, đó là sáu hỷ ý cận hành, sáu ưu ý cận hành, sáu xả ý cận hành. Hỏi: Hai thọ thâu nhiếp mười tám thọ, hay là mười tám thọ thâu nhiếp hai thọ? Đáp: Hai thọ thâu nhiếp mười tám thọ chứ không phải mười tám thọ thâu nhiếp hai thọ. Không thâu nhiếp những gì? Nghĩa là lạc căn-khổ căn hữu lậu, năm thức tương ưng với xả căn và thọ vô lậu. Hai thọ như trước đã nói. Có ba mươi sáu thọ, nghĩa là sáu hỷ dựa vào thị (Dựa vào sự đam mê ưa thích), sáu hỷ dựa vào ly, sáu ưu dựa vào thị, sáu ưu dựa vào ly, sáu xả dựa vào thị, sáu xả dựa vào ly. Hỏi: Hai thọ thâu nhiếp ba mươi sáu thọ, hay là ba mươi sáu thọ thâu nhiếp hai thọ? Đáp: Hai thọ thâu nhiếp ba mươi sáu thọ chứ không phải ba mươi ===== PAGE 303 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 14 1457 sáu thọ thâu nhiếp hai thọ. Không thâu nhiếp những gì? Nghĩa là như trước đã nói. Hai thọ như trước đã nói. Có một trăm lẻ tám thọ, đó là dựa vào ở ba đời, mỗi đời đều có ba mươi sáu thọ. Hỏi: Hai thọ thâu nhiếp một trăm lẻ tám thọ, hay là một trăm lẻ tám thọ thâu nhiếp hai thọ? Đáp: Hai thọ thâu nhiếp một trăm lẻ tám thọ, không phải một trăm lẻ tám thọ thâu nhiếp hai thọ. Không thâu nhiếp những gì? Nghĩa là như trước đã nói. Hỏi: Ba thọ và bốn thọ. Ba thọ thâu nhiếp bốn thọ, hay là bốn thọ thâu nhiếp ba thọ? Đáp: Thâu nhiếp lẫn nhau, tùy thuộc vào sự việc. Ba thọ và năm thọ-sáu thọ. Ba thọ thâu nhiếp năm và sáu thọ, hay là năm và sáu thọ thâu nhiếp ba thọ? Đáp: Thâu nhiếp lẫn nhau, tùy thuộc vào sự việc. Ba thọ và mười tám thọ- ba mươi sáu thọ, một trăm lẻ tám thọ. Ba thọ thâu nhiếp mười tám..., hay là mười tám... thâu nhiếp ba thọ? Đáp: Ba thọ thâu nhiếp mười tám..., không phải mười tám... thâu nhiếp ba thọ. Không thâu nhiếp những gì? Nghĩa là như trước đã nói. Hỏi: Bốn thọ và năm thọ-sáu thọ. Bốn thọ thâu nhiếp năm và sáu thọ, hay là năm và sáu thọ thâu nhiếp bốn thọ? Đáp: Thâu nhiếp lẫn nhau, tùy thuộc vào sự việc. Hỏi: Bốn thọ và mười tám thọ-ba mươi sáu thọ, một trăm lẻ tám thọ. Là bốn thọ thâu nhiếp mười tám..., hay là mười tám... thâu nhiếp bốn thọ? Đáp: Bốn thọ thâu nhiếp mười tám..., không phải mười tám... thâu nhiếp bốn thọ. Không thâu nhiếp những gì? Nghĩa là như trước đã nói. Hỏi: Năm thọ và sáu thọ. Năm thọ thâu nhiếp sáu thọ, hay là sáu thọ thâu nhiếp năm thọ? Đáp: Thâu nhiếp lẫn nhau, tùy thuộc vào sự việc. Hỏi: Năm thọ và mười tám thọ-ba mươi sáu thọ-một trăm lẻ tám thọ. Là năm thọ thâu nhiếp mười tám..., hay là mười tám... thâu nhiếp năm thọ? Đáp: Năm thọ thâu nhiếp mười tám..., không phải mười tám... thâu nhiếp năm thọ. ===== PAGE 304 ===== 1458 BỘ TỲ ĐÀM 2 Không thâu nhiếp những gì? Nghĩa là như trước đã nói. Hỏi: Sáu thọ và mười tám thọ-ba mươi sáu thọ, một trăm lẻ tám thọ. Sáu thọ thâu nhiếp mười tám..., hay là mười tám... thâu nhiếp sáu thọ? Đáp: Sáu thọ thâu nhiếp mười tám..., không phải mười tám... thâu nhiếp sáu thọ. Không thâu nhiếp những gì? Nghĩa là như trước đã nói. Hỏi: Mười tám thọ và ba mươi sáu thọ-một trăm lẻ tám thọ. Mười tám thọ thâu nhiếp ba mươi sáu..., hay là ba mươi sáu... thâu nhiếp mười tám thọ? Đáp: Thâu nhiếp lẫn nhau, tùy thuộc vào sự việc. Hỏi: Ba mươi sáu thọ và một trăm lẻ tám thọ. Ba mươi sáu thọ thâu nhiếp một trăm lẻ tám thọ, hay là một trăm lẻ tám thọ thâu nhiếp ba mươi sáu thọ? Đáp: Thâu nhiếp lẫn nhau, tùy thuộc vào sự việc. Hỏi: Dùng đạo vô gián để chứng quả Dự lưu, lúc tu đạo kia thì bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy giác chi, tám đạo chi, bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc, tám giải thoát, tám thắng xứ, mười biến xứ, tám trí, ba đẳng trì, có bao nhiêu tu hiện tại, bao nhiêu tu vị lai? Đáp: Niệm trụ, hiện tại có một, vị lai có bốn. Chánh đoạn-thần túc hiện tại và vị lai có bốn; căn-lực hiện tại-vị lai có năm; giác chi hiện tại-vị lai có sáu; đạo chi hiện tại-vị lai có tám, không có tĩnh lư, không có vô lượng, không có vô sắc; không có giải thoát, không có thắng xứ, không có biến xứ, không có trí; đẳng trì hiện tại và vị lai có một. Hỏi: Dùng đạo vô gián để chứng quả Nhất lai, khi tu đạo vô gián kia, từ bốn niệm trụ cho đến ba đẳng trì, có bao nhiêu tu hiện tại, bao nhiêu tu vị lai có? Đáp: Nếu tăng gấp bội việc lìa dục nhiễm, nhập chánh tánh ly sinh, thì lúc tu đạo vô gián kia, niệm, trụ hiện tại có một, vị lai có bốn; chánh đoạn-thần túc hiện tại và vị lai có bốn; căn-lực hiện tại và vị lai có năm, giác chi hiện tại và vị lai có sáu; đạo chi hiện tại và vị lai có tám; không có tĩnh lự; không có vô lượng; không có vô sắc, không có giải thoát, không có thắng xứ, không có biến xứ, không có trí; đẳng trì hiện tại và vị lai có một. Nếu từ quả Dự lưu, dùng đạo thế tục để chứng quả Nhất lai, thì khi tu đạo thế tục kia, niệm, trụ hiện tại có một, vị lai có bốn; chánh đoạn- thần túc hiện tại và vị lai có bốn; căn-lực hiện tại và vị lai có năm; giác ===== PAGE 305 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 14 1459 chi, hiện tại không có, vị lai có sáu; đạo chi hiện tại không có, vị lai có tám; không có tĩnh lự; không có vô lượng; không có vô sắc; không có giải thoát, không có thắng xứ, không có biến xứ, trí hiện tại có một, vị lai có bảy; đẳng trì hiện tại không có, vị lai có ba. Nếu từ quả Dự lưu, dùng đạo vô lậu để chứng quả Nhất lai, thì khi tu đạo vô lậu kia, niệm, trụ hiện tại có một, vị lai có bốn; chánh đoạn- thần túc hiện tại và vị lai có bốn; căn-lực hiện tại và vị lai có năm; giác chi hiện tại và vị lai có sáu; đạo chi hiện tại và vị lai có tám; không có tĩnh lự; không có vô lượng; không có vô sắc; không có giải thoát, không có thắng xứ, không có biến xứ, trí hiện tại có hai, vị lai có bảy; đẳng trì hiện tại có một, vị lai có ba. Hỏi: Dùng đạo vô gián để chứng quả Bất hoàn, thì lúc tu đạo vô gián kia, từ bốn niệm trụ cho đến ba đẳng trì, có bao nhiêu tu hiện tại, bao nhiêu tu vị lai? Đáp: Nếu đã lìa dục nhiễm, dựa vào vị chí định, nhập chánh tánh ly sinh, thì lúc tu đạo vô gián kia, niệm, trụ hiện tại có một, vị lai có bốn; chánh đoạn-thần túc hiện tại và vị lai có bốn; căn-lực hiện tại và vị lai có năm; giác chi hiện tại và vị lai có bảy, đạo chi hiện tại và vị lai có tám; không có tĩnh lự; không có vô lượng; không có vô sắc; không có giải thoát, không có thắng xứ, không có biến xứ, không có trí; đẳng trì hiện tại và vị lai có một. Nếu dựa vào sơ tĩnh lự, nhập chánh tánh ly sinh, thì khi tu đạo vô gián kia, niệm, trụ hiện tại có một, vị lai có bốn; chánh đoạn-thần túc hiện tại và vị lai có bốn; căn-lực hiện tại và vị lai có năm; giác chi hiện tại và vị lai có sáu; đạo chi hiện tại và vị lai có tám; tĩnh lự hiện tại và vị lai có một; không có vô lượng; không có vô sắc; không có giải thoát, không có thắng xứ, không có biến xứ, không có trí; đẳng trì hiện tại và vị lai có một. Nếu dựa vào trung gian tĩnh lự, nhập chánh tánh ly sinh, thì lúc tu đạo vô gián kia, niệm, trụ hiện tại có một, vị lai có bốn; chánh đoạn- thần túc hiện tại và vị lai có bốn; căn-lực hiện tại và vị lai có năm; giác chi hiện tại có sáu, vị lai có bảy; đạo chi hiện tại có bảy, vị lai có tám; tĩnh lự hiện tại không có, vị lai có một; không có vô lượng; không có vô sắc; không có giải thoát, không có thắng xứ, không có biến xứ, không có trí; đẳng trì hiện tại và vị lai có một. Nếu dựa vào tĩnh lự thứ hai, nhập chánh tánh ly sinh, thì lúc tu đạo vô gián kia, niệm, trụ hiện tại có một, vị lai có bốn; chánh đoạn-thần túc, hiện tại và vị lai có bốn; căn-lực hiện tại và vị lai có năm; giác ===== PAGE 306 ===== 1460 BỘ TỲ ĐÀM 2 chi hiện tại và vị lai có bảy; đạo chi hiện tại có bảy, vị lai có tám; tĩnh lự hiện tại có một, vị lai có hai; không có vô lượng; không có vô sắc; không có giải thoát, không có thắng xứ, không có biến xứ, không có trí; đẳng trì hiện tại và vị lai có một. Nếu dựa vào tĩnh lự thứ ba, nhập chánh tánh ly sinh, thì lúc tu đạo vô gián kia, niệm, trụ hiện tại có một, vị lai có bốn; chánh đoạn-thần túc hiện tại và vị lai có bốn; căn-lực hiện tại và vị lai có năm; giác chi hiện tại có sáu, vị lai có bảy; đạo chi hiện tại có bảy, vị lai có tám; tĩnh lự hiện tại có một, vị lai có ba; không có vô lượng; không có vô sắc; không có giải thoát, không có thắng xứ, không có biến xứ, không có trí; đẳng trì hiện tại và vị lai có một. Nếu dựa vào tĩnh lự thứ tư, nhập chánh tánh ly sinh, thì lúc tu đạo vô gián kia, niệm, trụ hiện tại có một, vị lai có bốn; chánh đoạn-thần túc hiện tại và vị lai có bốn; căn-lực hiện tại và vị lai có năm; giác chi hiện tại có sáu, vị lai có bảy; đạo chi hiện tại có bảy, vị lai có tám; tĩnh lự hiện tại có một, vị lai có bốn; không có vô lượng; không có vô sắc; không có giải thoát, không có thắng xứ, không có biến xứ, không có trí; đẳng trì hiện tại và vị lai có một. Nếu từ quả Nhất lai, dùng đạo thế tục để chứng quả Bất hoàn, thì lúc tu đạo thế tục ấy, niệm, trụ hiện tại có một, vị lai có bốn; chánh đoạn-thần túc, hiện tại và vị lai có bốn; căn-lực hiện tại và vị lai có năm; giác chi hiện tại không có, vị lai có sáu; đạo chi hiện tại không có, vị lai có tám; không có tĩnh lự; không có vô lượng; không có vô sắc; không có giải thoát, không có thắng xứ, không có biến xứ, trí hiện tại có một, vị lai có bảy; đẳng trì hiện tại không có, vị lai có ba. Nếu từ quả Nhất lai, dùng đạo vô lậu để chứng quả Bất hoàn, thì tu đạo vô lậu ấy, niệm, trụ hiện tại có một, vị lai có bốn; chánh đoạn- thần túc hiện tại và vị lai có bốn; căn-lực hiện tại và vị lai có năm; giác chi hiện tại và vị lai có sáu; đạo chi hiện tại và vị lai có tám; không có tĩnh lự; không có vô lượng; không có vô sắc; không có giải thoát, không có thắng xứ, không có biến xứ, trí hiện tại có hai, vị lai có bảy; đẳng trì hiện tại có một, vị lai có ba. Hỏi: Dùng đạo vô gián để chứng thần cảnh trí thông, thì lúc tu đạo vô gián đó, từ bốn niệm trụ cho đến ba đẳng trì, có bao nhiêu tu hiện tại, bao nhiêu tu vị lai có? Đáp: Nếu các phàm phu dựa vào sơ tĩnh lự, thì khi tu đạo vô gián kia, niệm, trụ hiện tại có một, vị lai có bốn; chánh đoạn-thần túc hiện tại và vị lai có bốn; căn-lực hiện tại và vị lai có năm; không có giác ===== PAGE 307 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 14 1461 chi; không có đạo chi; tĩnh lự hiện tại và vị lai có một; vô lượng hiện tại không có, vị lai có bốn; không có vô sắc; giải thoát hiện tại không có, vị lai có hai; thắng xứ hiện tại không có, vị lai có bốn; không có biến xứ, trí hiện tại và vị lai có một; không có đẳng trì. Nếu các Thánh giả dựa vào sơ tĩnh lự, thì khi tu đạo vô gián kia, niệm, trụ hiện tại có một, vị lai có bốn; chánh đoạn-thần túc hiện tại và vị lai có bốn; căn-lực hiện tại và vị lai có năm; giác chi hiện tại không có, vị lai có bảy; đạo chi hiện tại không có, vị lai có tám; tĩnh lự, hiện tại và vị lai có một; vô lượng hiện tại không có, vị lai có bốn; không có vô sắc; giải thoát hiện tại không có, vị lai có hai; thắng xứ hiện tại không có, vị lai có bốn; không có biến xứ, trí hiện tại có một, vị lai có bảy; đẳng trì hiện tại không có, vị lai có ba. Nếu các phàm phu dựa vào tĩnh lự thứ hai, thì lúc tu đạo vô gián kia, niệm, trụ hiện tại có một, vị lai có bốn; chánh đoạn-thần túc hiện tại và vị lai có bốn; căn-lực hiện tại và vị lai có năm; không có giác chi; không có đạo chi; tĩnh lự hiện tại và vị lai có một; vô lượng hiện tại không có, vị lai có bốn; không có vô sắc; giải thoát hiện tại không có, vị lai có hai; thắng xứ hiện tại không có, vị lai có bốn; không có biến xứ, trí hiện tại và vị lai có một; không có đẳng trì. Nếu các Thánh giả dựa vào tĩnh lự thứ hai, thì lúc tu đạo vô gián kia, niệm, trụ hiện tại có một, vị lai có bốn; chánh đoạn-thần túc hiện tại và vị lai có bốn; căn-lực hiện tại và vị lai có năm; giác chi hiện tại không có, vị lai có bảy; đạo chi hiện tại không có, vị lai có tám; tĩnh lự hiện tại có một, vị lai có hai; vô lượng hiện tại không có, vị lai có bốn; không có vô sắc; giải thoát hiện tại không có, vị lai có hai; thắng xứ hiện tại không có, vị lai có bốn; không có biến xứ, trí hiện tại có một, vị lai có bảy; đẳng trì hiện tại không có, vị lai có ba. Nếu các phàm phu dựa vào tĩnh lự thứ ba, thì lúc tu đạo vô gián kia, niệm, trụ hiện tại có một, vị lai có bốn; chánh đoạn-thần túc hiện tại và vị lai có bốn; căn-lực hiện tại và vị lai có năm; không có giác chi; không có đạo chi; tĩnh lự hiện tại và vị lai có một; vô lượng hiện tại không có, vị lai có ba; không có vô sắc; không có giải thoát, không có thắng xứ, không có biến xứ, trí hiện tại và vị lai có một; không có đẳng trì. Nếu các Thánh giả dựa vào tĩnh lự thứ ba, thì lúc tu đạo vô gián kia, niệm trụ hiện tại có một, vị lai có bốn; chánh đoạn-thần túc hiện tại và vị lai có bốn; căn-lực, hiện tại và vị lai có năm; giác chi hiện tại không có, vị lai có bảy; đạo chi hiện tại không có, vị lai có tám; tĩnh lự ===== PAGE 308 ===== 1462 BỘ TỲ ĐÀM 2 hiện tại có một, vị lai có ba; vô lượng hiện tại không có, vị lai có ba; không có vô sắc, không có giải thoát, không có thắng xứ, không có biến xứ, trí hiện tại có một, vị lai có bảy; đẳng trì hiện tại không có, vị lai có ba. Nếu các phàm phu dựa vào tĩnh lự thứ tư, thì lúc tu đạo vô gián kia, niệm, trụ hiện tại có một, vị lai có bốn; chánh đoạn-thần túc hiện tại và vị lai có bốn; căn-lực hiện tại và vị lai có năm; không có giác chi; không có đạo chi; tĩnh lự hiện tại và vị lai có một; vô lượng hiện tại không có, vị lai có ba; không có vô sắc; giải thoát hiện tại không có, vị lai có một; thắng xứ hiện tại không có, vị lai có bốn; biến xứ hiện tại không có, vị lai có tám; trí hiện tại và vị lai có một; không có đẳng trì. Nếu các Thánh giả dựa vào tĩnh lự thứ tư, thì lúc tu đạo vô gián kia, niệm, trụ hiện tại có một, vị lai có bốn; chánh đoạn-thần túc hiện tại và vị lai có bốn; căn-lực hiện tại và vị lai có năm; giác chi hiện tại không có, vị lai có bảy; đạo chi hiện tại không có, vị lai có tám; tĩnh lự hiện tại có một, vị lai có bốn; vô lượng hiện tại không có, vị lai có ba; không có vô sắc; giải thoát hiện tại không có, vị lai có một; thắng , hiện tại không có, vị lai có bốn; biến xứ hiện tại không có, vị lai có tám; trí hiện tại có một, vị lai có bảy; đẳng trì, hiện tại không có, vị lai có ba. Hỏi: Dùng đạo vô gián để chứng thiên nhĩ trí thông, tha tâm trí thông, túc trụ tùy niệm trí thông, tử sinh trí thông, khi tu đạo vô gián kia, từ bốn niệm trụ cho đến ba đẳng trì, có bao nhiêu tu hiện tại, bao nhiêu tu vị lai có? Đáp: Như thần cảnh trí thông, nên tùy thuận vào tướng để nói. Hỏi: Dùng đạo vô gián để chứng lậu tận trí thông, khi tu đạo vô gián kia, từ bốn niệm trụ cho đến ba đẳng trì, có bao nhiêu tu hiện tại, bao nhiêu tu vị lai có? Đáp: Nếu dựa vào vị chí định để chứng quả A-la-hán, thì lúc tu đạo vô gián kia, niệm, trụ hiện tại có một, vị lai có bốn; chánh đoạn- thần túc hiện tại và vị lai có bốn; căn-lực hiện tại và vị lai có năm; giác chi hiện tại có sáu, vị lai có bảy; đạo chi hiện tại và vị lai có tám; tĩnh lự, hiện tại không có, vị lai có bốn; không có vô lượng; vô sắc hiện tại không có, vị lai có ba; giải thoát hiện tại không có, vị lai có ba; không có thắng xứ, không có biến xứ, trí hiện tại có hai, vị lai có sáu; đẳng trì hiện tại có một, vị lai có ba. Nếu dựa vào sơ tĩnh lự, nhằm chứng quả A-la-hán, thì lúc tu đạo vô gián kia, niệm, trụ hiện tại có một, vị lai có bốn; chánh đoạn-thần túc hiện tại và vị lai có bốn; căn-lực hiện tại và vị lai có năm; giác chi ===== PAGE 309 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 14 1463 hiện tại và vị lai có bảy; đạo chi hiện tại và vị lai có tám; tĩnh lự hiện tại có một, vị lai có bốn; không có vô lượng; vô sắc hiện tại không có, vị lai có ba; giải thoát hiện tại không có, vị lai có ba; không có thắng xứ, không có biến xứ, trí hiện tại có hai, vị lai có sáu; đẳng trì hiện tại có một, vị lai có ba. Nếu dựa vào trung gian tĩnh lự, để chứng quả A-la-hán, thì lúc tu đạo vô gián đó, niệm, trụ hiện tại có một, vị lai có bốn; chánh đoạn- thần túc hiện tại và vị lai có bốn; căn-lực hiện tại và vị lai có năm; giác chi hiện tại có sáu, vị lai có bảy; đạo chi hiện tại có bảy, vị lai có tám; tĩnh lự hiện tại không có, vị lai có bốn; không có vô lượng; vô sắc hiện tại không có, vị lai có ba; giải thoát hiện tại không có, vị lai có ba; không có thắng xứ, không có biến xứ, trí hiện tại có hai, vị lai có sáu; đẳng trì hiện tại có một, vị lai có ba. Nếu dựa vào tĩnh lự thứ hai, để chứng quả A-la-hán, thì lúc tu đạo vô gián đó, niệm, trụ hiện tại có một, vị lai có bốn; chánh đoạn-thần túc hiện tại và vị lai có bốn; căn-lực hiện tại và vị lai có năm; giác chi hiện tại và vị lai có bảy; đạo chi hiện tại có bảy, vị lai có tám; tĩnh lự hiện tại có một, vị lai có bốn; không có vô lượng; vô sắc hiện tại không có, vị lai có ba; giải thoát hiện tại không có, vị lai có ba; không có thắng xứ, không có biến xứ, trí hiện tại có hai, vị lai có sáu; đẳng trì hiện tại có một, vị lai có ba. Nếu dựa vào tĩnh lự thứ ba, thứ tư, để chứng quả A-la-hán, thì lúc tu đạo vô gián đó, niệm, trụ hiện tại có một, vị lai có bốn; chánh đoạn- thần túc hiện tại và vị lai có bốn; căn-lực hiện tại và vị lai có năm; giác chi hiện tại có sáu, vị lai có bảy; đạo chi hiện tại có bảy, vị lai có tám; tĩnh lự hiện tại có một, vị lai có bốn; không có vô lượng; vô sắc hiện tại không có, vị lai có ba; giải thoát hiện tại không có, vị lai có ba; không có thắng xứ, không có biến xứ, trí hiện tại có hai, vị lai có sáu; đẳng trì hiện tại có một, vị lai có ba. Nếu dựa vào định vô sắc, để chứng quả A-la-hán, thì lúc tu đạo vô gián đó, niệm, trụ hiện tại có một, vị lai có bốn; chánh đoạn-thần túc hiện tại và vị lai có bốn; căn-lực hiện tại và vị lai có năm; giác chi hiện tại có sáu, vị lai có bảy; đạo chi hiện tại có bốn, vị lai có tám; tĩnh lự hiện tại không có, vị lai có bốn; không có vô lượng; vô sắc hiện tại có một, vị lai có ba; giải thoát hiện tại có một, vị lai có ba; không có thắng xứ, không có biến xứ, trí hiện tại có hai, vị lai có sáu; đẳng trì hiện tại có một, vị lai có ba. ---------------- ===== PAGE 310 ===== 1464 BỘ TỲ ĐÀM 2 Chương 6: CĂN UẨN Phẩm 1: BÀN VỀ CĂN Căn-học và thiện đều có ba, Dị thục ba loại-đoạn do sáu, Kiến-phi kiến-hữu tầm-vô tầm…, Thọ tương ưng hệ thuộc giới-xứ…, Nhân duyên có bốn phàm và Thánh, Uẩn thâu nhiếp bảy, thâu nhiếp ba, Làm duyên sinh có bao nhiêu duyên, Nghĩa chương này xin nói đầy đủ. Hai mươi hai căn: Nhãn căn, nhĩ căn, tỷ căn, thiệt căn, thân căn, nữ căn, nam căn, mạng căn, ý căn, lạc căn-khổ căn, hỷ căn, ưu căn, xả căn, tín căn-tinh tiến căn, niệm căn, định căn, tuệ căn, vị tri đương tri căn, dĩ tri căn, cụ tri căn. Hỏi: Hai mươi hai căn này có bao nhiêu học, bao nhiêu vô học mà bao nhiêu phi học phi vô học? Đáp: Hai học, một vô học mà mười phi học phi vô học mà chín cần phân biệt: Nghĩa là ý căn, hoặc học, hoặc vô học mà hoặc phi học phi vô học. Thế nào là học? Nghĩa là tác ý học tương ưng với ý căn. Thế nào là vô học? Nghĩa là tác ý vô học tương ưng với ý căn. Thế nào là phi học phi vô học? Nghĩa là tác ý hữu lậu tương ưng với ý căn. Như ý căn, lạc căn, hỷ căn, xả căn, tín căn-tinh tiến căn, niệm căn, định căn, tuệ căn cũng như vậy. Hỏi: Các căn học mà các căn đó là căn của người học chăng? Đáp: Nên làm thành bốn câu để phân biệt: 1. Có căn học mà căn đó không phải là căn của người học, nghĩa là căn học mà người học không thành tựu. 2. Có căn là căn của người học, căn ấy không phải học, nghĩa là căn phi học phi vô học mà người học đã thành tựu. 3. Có căn học mà căn đó cũng là căn của người học, nghĩa là căn học mà người học đã thành tựu. 4. Có căn không phải là học mà căn ấy cũng không phải là căn của người học, nghĩa là căn vô học và căn phi học phi vô học mà người học không thành tựu. ===== PAGE 311 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 14 1465 Hỏi: Các căn vô học đó là căn của người vô học chăng? Đáp: Nên làm thành bốn câu để phân biệt: 1. Có căn vô học mà căn đó không phải là căn của người vô học mà nghĩa là căn vô học mà người vô học không thành tựu. 2. Có căn là căn của người vô học mà căn ấy không phải là vô học mà nghĩa là với căn phi học phi vô học mà người vô học đã thành tựu. 3. Có căn vô học mà căn đó cũng là căn của người vô học mà ng- hĩa là căn vô học mà người vô học đã thành tựu. 4. Có căn không phải là vô học mà căn ấy cũng không phải là căn của người vô học mà nghĩa là căn học và căn phi học phi vô học mà người vô học không thành tựu. Hỏi: Các căn phi học phi vô học mà căn đó là căn của người phi học phi vô học chăng? Đáp: Các căn của người phi học phi vô học thì căn đó là phi học phi vô học. Có căn phi học phi vô học mà căn đó không phải là căn của người phi học vô học, nghĩa là căn phi học phi vô học mà người phi học phi vô học không thành tựu. Hỏi: Hai mươi hai căn này có bao nhiêu thiện, bao nhiêu bất thiện, bao nhiêu vô ký? Đáp: Có tám thiện, tám vô ký, sáu cần phân biệt. Nghĩa là ý căn, hoặc thiện, hoặc bất thiện, hoặc vô ký. Thế nào là thiện? Nghĩa là tác ý thiện tương ưng với ý căn. Thế nào là bất thiện? Nghĩa là tác ý bất thiện tương ưng với ý căn. Thế nào là vô ký? Nghĩa là tác ý vô ký tương ưng với ý căn. Như ý căn; lạc căn-khổ căn, hỷ căn, xả căn cũng như vậy. Ưu căn hoặc thiện, hoặc bất thiện. Thế nào là thiện? Nghĩa là tác ý thiện tương ưng với ưu căn. Thế nào là bất thiện? Nghĩa là tác ý bất thiện tương ưng với ưu căn. Hỏi: Hai mươi hai căn này bao nhiêu có dị thục, bao nhiêu không có dị thục? Đáp: Một có dị thục, mười một không có dị thục, mười cần phân biệt. Nghĩa là ý căn, hoặc có dị thục, hoặc không có dị thục. Thế nào là có dị thục? Nghĩa là ý căn hữu lậu thiện-bất thiện. Thế nào là không có dị thục? Nghĩa là ý căn vô lậu, vô ký. Như ý căn, lạc căn, hỷ căn, xả căn cũng như vậy. Khổ căn hoặc có dị thục, hoặc không có dị thục. ===== PAGE 312 ===== 1466 BỘ TỲ ĐÀM 2 Thế nào là có dị thục? Nghĩa là khổ căn thiện-bất thiện. Thế nào là không có dị thục? Nghĩa là khổ căn vô ký. Tín căn-tinh tiến căn-niệm căn-định căn-tuệ căn, hoặc có dị thục, hoặc không có dị thục. Thế nào là có dị thục? Nghĩa là năm căn hữu lậu. Thế nào là không có dị thục? Nghĩa là năm căn vô lậu. Hỏi: Hai mươi hai căn này, có bao nhiêu kiến sở đoạn bao nhiêu tu đoạn, bao nhiêu không đoạn? Đáp: Chín tu sở đoạn, ba không đoạn, mười cần phân biệt: Nghĩa là ý căn, hoặc do kiến sở đoạn, hoặc tu sở đoạn, hoặc không đoạn. Thế nào là do kiến mà đoạn? Nghĩa là ý căn tùy tín-tùy pháp hành, do hiện quán biên nhẫn mà đoạn. Sự việc này là thế nào? Nghĩa là tám mươi tám tùy miên tương ưng với ý căn do kiến mà đoạn. Thế nào là do tu mà đoạn? Nghĩa là ý căn học kiến tích do tu mà đoạn. Sự việc này là thế nào? Nghĩa là mười tùy miên tương ưng với ý căn do tu mà đoạn và ý căn hữu lậu không ô nhiễm. Thế nào là không đoạn? Nghĩa là ý căn vô lậu. Như ý căn; xả căn cũng như vậy. Lạc căn hoặc do kiến mà đoạn, hoặc do tu mà đoạn, hoặc không đoạn. Thế nào là do kiến mà đoạn? Nghĩa là lạc căn của tùy tín-tùy pháp hành, do hiện quán biên nhẫn mà đoạn. Sự việc này là thế nào? Nghĩa là hai mươi tám tùy miên tương ưng với lạc căn do kiến mà đoạn. Thế nào là do tu mà đoạn? Nghĩa là lạc căn học kiến tích do tu mà đoạn. Sự việc này là thế nào? Nghĩa là năm tùy miên tương ưng với lạc căn do tu mà đoạn và lạc căn hữu lậu không ô nhiễm. Thế nào là không đoạn? Nghĩa là lạc căn vô lậu. Hỷ căn hoặc do kiến mà đoạn, hoặc do tu mà đoạn, hoặc không đoạn. Thế nào là do kiến mà đoạn? Nghĩa là hỷ căn của tùy tín-tùy pháp hành, di hiện quán biên nhẫn mà đoạn. Sự việc này là thế nào? Nghĩa là năm mươi hai tùy miên do kiến mà đoạn tương ưng với hỷ căn. Thế nào là do tu mà đoạn? Nghĩa là hỷ căn học kiến tích do tu mà đoạn. Sự việc này là thế nào? Nghĩa là sáu tùy miên tương ưng với hỷ căn do tu mà đoạn và hỷ căn hữu lậu không ô nhiễm. Thế nào là không đoạn? Nghĩa là hỷ căn vô lậu. Ưu căn hoặc do kiến mà đoạn, hoặc do tu mà đoạn. Thế nào là do kiến mà đoạn? Nghĩa là ưu căn tùy tín-tùy pháp ===== PAGE 313 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 14 1467 hành, do hiện quán biên nhẫn mà đoạn. Sự việc này là thế nào? Nghĩa là mười sáu tùy miên do kiến mà đoạn tương ưng với ưu căn. Thế nào là do tu mà đoạn? Nghĩa là học kiến tích của ưu căn do tu mà đoạn. Sự việc này là thế nào? Nghĩa là hai tùy miên do tu mà đoạn, tương ưng với ưu căn và ưu căn không ô nhiễm. Tín căn-tinh tiến căn, niệm căn, định căn, tuệ căn, hoặc do tu mà đoạn, hoặc không đoạn. Thế nào là do tu mà đoạn? Nghĩa là năm căn hữu lậu. Thế nào là không đoạn? Nghĩa là năm căn vô lậu. Hỏi: Hai mươi hai căn này có bao nhiêu do kiến khổ mà đoạn, bao nhiêu do kiến tập mà đoạn, bao nhiêu do kiến diệt mà đoạn, bao nhiêu kiến đạo mà đoạn, bao nhiêu do tu mà đoạn, bao nhiêu không đoạn? Đáp: Chín do tu mà đoạn, ba không đoạn, mười cần phân biệt: Nghĩa là ý căn, hoặc do kiến khổ mà đoạn, hoặc do kiến tập mà đoạn, hoặc do kiến diệt mà đoạn, hoặc do kiến đạo mà đoạn, hoặc do tu mà đoạn, hoặc không đoạn. Thế nào là do kiến khổ mà đoạn? Nghĩa là ý căn tùy tín-tùy pháp hành, do khổ hiện quán biên nhẫn mà đoạn. Sự việc này là thế nào? Nghĩa là hai mươi tám tùy miên tương ưng với ý căn do kiến khổ mà đoạn. Thế nào là do kiến tập mà đoạn? Nghĩa là ý căn tùy tín-tùy pháp hành, tập hiện quán biên nhẫn mà đoạn. Sự việc này là thế nào? Nghĩa là mười chín tùy miên tương ưng với ý căn do kiến tập mà đoạn. Thế nào là do kiến diệt mà đoạn? Nghĩa là ý căn tùy tín-tùy pháp hành, diệt hiện quán biên nhẫn mà đoạn. Sự việc này là thế nào? Nghĩa là mười chín tùy miên tương ưng với ý căn do kiến đạo mà đoạn. Thế nào là do kiến đạo mà đoạn? Nghĩa là ý căn tùy tín-tùy pháp hành, đạo hiện quán biên do nhẫn đoạn. Sự việc này là thế nào? Nghĩa là hai mươi hai tùy miên đối tượng đoạn của kiến đạo, tương ưng với ý căn. Thế nào là do tu mà đoạn? Nghĩa là ý căn học kiến tích do tu mà đoạn. Sự việc này là thế nào? Nghĩa là mười tùy miên tương ưng với ý căn do tu mà đoạn và ý căn hữu lậu không ô nhiễm. Thế nào là không đoạn? Nghĩa là ý căn vô lậu. Như ý căn; xả căn cũng như vậy. Lạc căn hoặc do kiến khổ mà đoạn, hoặc do kiến tập mà đoạn, hoặc do kiến diệt mà đoạn, hoặc do kiến đạo mà đoạn, hoặc do tu mà đoạn, hoặc không đoạn. ===== PAGE 314 ===== 1468 BỘ TỲ ĐÀM 2 Thế nào là do kiến khổ mà đoạn? Nghĩa là lạc căn tùy tín-tùy pháp hành, do khổ hiện quán biên nhẫn mà đoạn. Sự việc này là thế nào? Nghĩa là chín tùy miên tương ưng với lạc căn do kiến khổ mà đoạn. Thế nào là do kiến tập mà đoạn? Nghĩa là lạc căn của tùy tín- tùy pháp hành, do tập hiện quán biên nhẫn mà đoạn. Sự việc này là thế nào? Nghĩa là sáu tùy miên tương ưng với lạc căn do kiến tập mà đoạn. Thế nào là do kiến diệt mà đoạn? Nghĩa là lạc căn của tùy tín-tùy pháp hành, diệt hiện quán biên nhẫn mà đoạn. Sự việc này là thế nào? Nghĩa là sáu tùy miên tương ưng với lạc căn do kiến diệt mà đoạn. Thế nào là do kiến đạo mà đoạn? Nghĩa là lạc căn của tùy tín-tùy pháp hành, đạo hiện quán biên nhẫn mà đoạn. Sự việc này là thế nào? Nghĩa là bảy tùy miên tương ưng với lạc căn do kiến đạo mà đoạn. Thế nào là do tu mà đoạn? Nghĩa là lạc căn học kiến tích do tu mà đoạn. Sự việc này là thế nào? Nghĩa là năm tùy miên tương ưng với lạc căn do tu mà đoạn căn và lạc căn hữu lậu không ô nhiễm. Thế nào là không đoạn? Nghĩa là lạc căn vô lậu. Hỷ căn hoặc do kiến khổ mà đoạn, hoặc do kiến tập mà đoạn, hoặc do kiến diệt mà đoạn, hoặc do kiến đạo mà đoạn, hoặc do tu mà đoạn, hoặc không đoạn. Thế nào là do kiến khổ mà đoạn? Nghĩa là hỷ căn của tùy tín-tùy pháp hành, do khổ hiện quán biên nhẫn mà đoạn. Sự việc này là thế nào? Nghĩa là mười bảy tùy miên tương ưng với hỷ căn do kiến khổ mà đoạn. Thế nào là do kiến tập mà đoạn? Nghĩa là hỷ căn của tùy tín-tùy pháp hành, do tập hiện quán biên nhẫn mà đoạn. Sự việc này là thế nào? Nghĩa là mười một tùy miên tương ưng với hỷ căn do kiến tập mà đoạn. Thế nào là do kiến diệt mà đoạn? Nghĩa là hỷ căn của tùy tín-tùy pháp hành, do diệt hiện quán nhẫn mà đoạn. Sự việc này là thế nào? Nghĩa là mười một tùy miên tương ưng với hỷ căn do kiến diệt mà đoạn. Thế nào là do kiến đạo mà đoạn? Nghĩa là hỷ căn tùy tín-tùy pháp hành, do đạo hiện quán nhẫn mà đoạn. Sự việc này là thế nào? Nghĩa là mười ba tùy miên do kiến đạo mà đoạn, tương ưng với hỷ căn. Thế nào là do tu mà đoạn? Nghĩa là hỷ căn học kiến tích do tu mà đoạn. Sự việc này là thế nào? Nghĩa là sáu tùy miên tương ưng với hỷ căn do tu mà đoạn và hỷ căn hữu lậu không ô nhiễm. ===== PAGE 315 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 14 1469 Thế nào là không đoạn? Nghĩa là hỷ căn vô lậu. Ưu căn hoặc do kiến khổ mà đoạn, hoặc do kiến tập mà đoạn, hoặc do kiến diệt mà đoạn, hoặc do kiến đạo mà đoạn, hoặc do tu mà đoạn. Thế nào là do kiến khổ mà đoạn? Nghĩa là ưu căn tùy tín-tùy pháp hành, do khổ hiện quán nhẫn mà đoạn. Sự việc này là thế nào? Nghĩa là bốn tùy miên, tương ưng với ưu căn do kiến khổ mà đoạn. Thế nào là do kiến tập mà đoạn? Nghĩa là ưu căn của tùy tín-tùy pháp hành, do tập quán biên nhẫn mà đoạn. Sự việc này là thế nào? Nghĩa là bốn tùy miên do kiến tập mà đoạn, tương ưng với ưu căn. Thế nào là do kiến diệt mà đoạn? Nghĩa là ưu căn tùy tín-tùy pháp hành, do diệt hiện quán nhẫn mà đoạn. Sự việc này là thế nào? Nghĩa là bốn tùy miên tương ưng với ưu căn do kiến diệt mà đoạn. Thế nào là do kiến đạo mà đoạn? Nghĩa là ưu căn của tùy tín-tùy pháp hành, do đạo hiện quán nhẫn mà đoạn. Sự việc này là thế nào? Nghĩa là bốn tùy miêm, tương ưng với ưu căn do kiến đạo mà đoạn. Thế nào là do tu mà đoạn? Nghĩa là ưu căn học kiến tích do tu mà đoạn. Sự việc này là thế nào? Nghĩa là hai tùy miên tương ưng với ưu căn do tu mà đoạn và ưu căn không ô nhiễm. Tín căn-tinh tiến căn-niệm căn-định căn-tuệ căn, hoặc do tu mà đoạn, hoặc không đoạn. Thế nào là do tu mà đoạn? Nghĩa là năm căn hữu lậu. Thế nào là không đoạn? Nghĩa là năm căn vô lậu. Hỏi: Hai mươi hai căn này có bao nhiêu kiến, bao nhiêu phi kiến? Đáp: Một kiến, mười bảy phi kiến, bốn cần phân biệt: Nghĩa là tuệ căn hoặc do kiến, hoặc phi kiến. Thế nào là kiến? Nghĩa là tận trí-vô sinh trí không thâu nhiếp ý thức tương ưng với tuệ căn. Thế nào là phi kiến? Nghĩa là tuệ căn khác. Vị tri-đương tri căn hoặc là kiến, hoặc phi kiến. Thế nào là kiến? Nghĩa là vị tri-đương tri căn thâu nhiếp tuệ căn. Thế nào là phi kiến? Nghĩa là vị tri-đương tri căn thâu nhiếp các căn khác. Như vị tri-đương tri căn dĩ tri căn cũng như vậy. Cụ tri căn hoặc do kiến, hoặc phi kiến. Thế nào là kiến? Nghĩa là tận trí-vô sinh trí, không thâu nhiếp cụ tri căn mà thâu nhiếp tuệ căn. Thế nào là phi kiến? Nghĩa là cụ tri căn thâu nhiếp các căn khác. ===== PAGE 316 ===== 1470 BỘ TỲ ĐÀM 2 Hỏi: Hai mươi hai căn này, bao nhiêu có tầm-có tứ; bao nhiêu không có tầm-có tứ; bao nhiêu không có tầm-không có tứ? Đáp: Hai có tầm-có tứ; tám không có tầm-không có tứ; mười hai cần phân biệt: Ý căn hoặc có tầm-có tứ; hoặc không có tầm, chỉ có tứ; hoặc không có tầm-không có tứ. Thế nào là có tầm-có tứ? Nghĩa là tác ý có tầm-có tứ, tương ưng với ý căn. Thế nào là không có tầm chỉ có tứ? Nghĩa là tác ý không có tầm- chỉ có tứ, tương ưng với ý căn. Thế nào là không có tầm-không có tứ? Nghĩa là tác ý không có tầm-không có tứ tương ưng với ý căn. Như ý căn, xả căn, tín căn-tinh tiến căn, niệm căn, định căn, tuệ căn, vị tri- đương tri căn, dĩ tri căn, cụ tri căn cũng như vậy. Lạc căn hoặc có tầm-có tứ; hoặc không có tầm-không có tứ. Thế nào là có tầm-có tứ? Nghĩa là tác ý có tầm-có tứ tương ưng với lạc căn. Thế nào là không có tầm-không có tứ? Nghĩa là tác ý không có tầm-không có tứ, tương ưng với lạc căn. Như lạc căn, hỷ căn cũng như vậy. Hỏi: Hai mươi hai căn này, có bao tương ưng với lạc căn, bao nhiêu tương ưng với khổ căn, bao nhiêu tương ưng với hỷ căn, bao nhiêu tương ưng với ưu căn, bao nhiêu tương ưng với xả căn? Đáp: Lạc căn-hỷ căn-xả căn tương ưng với phần ít của chín căn, khổ căn-ưu căn tương ưng với phần ít của sáu căn. Hỏi: Hai mươi hai căn này, có bao nhiêu hệ thuộc cõi Dục, bao nhiêu hệ thuộc cõi Sắc, bao nhiêu hệ thuộc cõi Vô sắc, bao nhiêu không hệ thuộc? Đáp: Bốn căn hệ thuộc cõi Dục, ba không hệ thuộc, mười lăm căn cần phân biệt. Nghĩa là nhãn căn hoặc hệ thuộc cõi Dục, hoặc hệ thuộc cõi Sắc. Thế nào là hệ thuộc cõi Dục? Nghĩa là nhãn căn được tạo do đại chủng hệ thuộc cõi Dục. Thế nào là hệ thuộc cõi Sắc? Nghĩa là nhãn căn được tạo do đại chủng hệ thuộc cõi Sắc. Như nhãn căn; nhĩ căn-tỷ căn-thiệt căn, thân căn cũng như vậy. Mạng căn hoặc hệ thuộc cõi Dục, hoặc hệ thuộc cõi Sắc, hoặc hệ thuộc cõi Vô sắc. Thế nào là hệ thuộc cõi Dục? Nghĩa là thọ mạng hệ thuộc cõi ===== PAGE 317 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 14 1471 Dục. Thế nào là hệ thuộc cõi Sắc? Nghĩa là thọ mạng hệ thuộc cõi Sắc. Thế nào là hệ thuộc cõi Vô sắc? Nghĩa là thọ mạng hệ thuộc cõi Vô sắc. Ý căn hoặc hệ thuộc cõi Dục, hoặc hệ thuộc cõi Sắc, hoặc hệ thuộc cõi Vô sắc, hoặc không hệ thuộc. Thế nào là hệ thuộc cõi Dục? Nghĩa là tác ý hệ thuộc cõi Dục, tương ưng với ý căn. Thế nào là hệ thuộc cõi Sắc? Nghĩa là tác ý hệ thuộc cõi Sắc, tương ưng với ý căn. Thế nào là hệ thuộc cõi Vô sắc? Nghĩa là tác ý hệ thuộc cõi Vô sắc, tương ưng với ý căn. Thế nào là không hệ thuộc? Nghĩa là tác ý vô lậu tương ưng với ý căn. Như ý căn, xả căn, tín căn-tinh tiến căn, niệm căn, định căn, tuệ căn cũng như vậy. Lạc căn hoặc hệ thuộc cõi Dục, hoặc hệ thuộc cõi Sắc, hoặc không hệ thuộc. Thế nào là hệ thuộc cõi Dục? Nghĩa là tác ý hệ thuộc cõi Dục, tương ưng với lạc căn. Thế nào là hệ thuộc cõi Sắc? Nghĩa là tác ý hệ thuộc cõi Sắc, tương ưng với lạc căn. Thế nào là không hệ thuộc? Nghĩa là tác ý vô lậu tương ưng với lạc căn. Như lạc căn, hỷ căn cũng như vậy. Hỏi: Hai mươi hai căn này, có bao nhiêu nhân tương ưng? Đáp: Có mười bốn. Hỏi: Hai mươi hai căn này, có bao nhiêu nhân không tương ưng? Đáp: Có tám. Hỏi: Hai mươi hai căn này, có bao nhiêu nhân tương ưng, và nhân không tương ưng? Đáp: Tức là mười bốn căn trước, phần ít là nhân tương ưng, phần ít là nhân không tương ưng. Hỏi: Hai mươi hai căn này, có bao nhiêu không phải là nhân tương ưng, bao nhiêu không phải là nhân không tương ưng? Đáp: Tức là mười bốn căn trước, phần ít không phải là nhân tương ưng, phần ít không phải là nhân không tương ưng. ===== PAGE 318 ===== 1472 BỘ TỲ ĐÀM 2 Hỏi: Hai mươi hai căn này, bao nhiêu là duyên có duyên? Đáp: Phần ít của mười ba căn. Hỏi: Bao nhiêu là duyên không có duyên? Đáp: Một căn và phần ít của mười ba căn. Hỏi: Bao nhiêu duyên có duyên, duyên không có duyên? Đáp: Tức là phần ít của mười ba căn trước. Hỏi: Bao nhiêu không phải duyên có duyên, không phải duyên không có duyên? Đáp: Là tám. Hỏi: Các căn là pháp này, thì căn đó là phàm phu chăng? Đáp: Các căn là pháp này, căn đó không phải là phàm phu. Hỏi: Nếu căn là phàm phu, thì căn đó là pháp này chăng? Đáp: Các căn thuộc phàm phu, căn đó không phải là pháp này. Hỏi: Sắc uẩn thâu nhiếp bao nhiêu căn? Đáp: Bảy căn. Hỏi: Thọ uẩn thâu nhiếp bao nhiêu căn? Đáp: Năm căn và phần ít của ba căn. Hỏi: Tưởng uẩn thâu nhiếp bao nhiêu căn? Đáp: Không có. Hỏi: Hành uẩn thâu nhiếp bao nhiêu căn? Đáp: Sáu căn và phần ít của ba căn. Hỏi: Thức uẩn thâu nhiếp bao nhiêu căn? Đáp: Một căn và phần ít của ba căn Hỏi: Căn thiện thâu nhiếp bao nhiêu giới, bao nhiêu xứ, bao nhiêu uẩn? Đáp: Gồm tám giới-hai xứ-ba uẩn. Hỏi: Riêng căn thiện thâu nhiếp có bao nhiêu giới-xứ-uẩn? Đáp: Không có. Hỏi: Căn bất thiện thâu nhiếp bao nhiêu giới-xứ-uẩn? Đáp: Gồm tám giới, hai xứ, hai uẩn. Hỏi: Riêng căn bất thiện thâu nhiếp có bao nhiêu giới-xứ-uẩn? Đáp: Không có. Hỏi: Căn hữu phú, vô ký thâu nhiếp bao nhiêu giới-xứ-uẩn? Đáp: Gồm sáu giới-hai xứ-hai uẩn. Hỏi: Riêng căn hữu phú vô ký thâu nhiếp bao nhiêu giới-xứ-uẩn? Đáp: Không có. Hỏi: Căn vô phú vô ký thâu nhiếp bao nhiêu giới-xứ-uẩn? Đáp: Gồm mười ba giới, bảy xứ, bốn uẩn. ===== PAGE 319 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 14 1473 Hỏi: Riêng căn vô phú vô ký thâu nhiếp bao nhiêu giới-xứ-uẩn? Đáp: Năm giới, năm xứ, không có uẩn. Hỏi: Các căn thâu nhiếp bao nhiêu giới-xứ-uẩn? Đáp: Gồm mười ba giới, bảy xứ, bốn uẩn. Hỏi: Riêng căn pháp thâu nhiếp bao nhiêu giới-xứ-uẩn? Đáp: Gồm mười hai giới-sáu xứ-hai uẩn. Hỏi: Không phải căn pháp thâu nhiếp bao nhiêu giới-xứ-uẩn? Đáp: Gồm sáu giới, sáu xứ, ba uẩn. Hỏi: Riêng không phải căn pháp thâu nhiếp bao nhiêu giới-xứ- uẩn? Đáp: Gồm năm giới, năm xứ, một uẩn. Hỏi: Căn pháp và không phải căn pháp thâu nhiếp bao nhiêu giới- xứ-uẩn? Đáp: Gồm mười tám giới-mười hai xứ-năm uẩn. Hỏi: Riêng căn pháp và không phải căn pháp thâu nhiếp có bao nhiêu giới-xứ-uẩn? Đáp: Gồm một giới-một xứ-hai uẩn. Hỏi: Có thể căn làm duyên sinh ra căn chăng? Đáp: Sinh. Hỏi: Sinh không phải là căn chăng? Đáp: Sinh. Hỏi: Sinh căn không phải là căn chăng? Đáp: Sinh. Hỏi: Có thể không phải căn làm duyên sinh ra không phải căn chăng? Đáp: Sinh. Hỏi: Sinh căn chăng? Đáp: Sinh. Hỏi: Sinh căn không phải là căn chăng? Đáp: Sinh. Hỏi: Có thể căn và không phải căn làm duyên sinh ra căn không phải là căn chăng? Đáp: Sinh. Hỏi: Sinh căn chăng? Đáp: Sinh. Hỏi: Sinh chẳng phải là căn chăng? Đáp: Sinh. Hỏi: Có thể nhãn căn làm duyên sinh ra nhãn căn chăng? ===== PAGE 320 ===== 1474 BỘ TỲ ĐÀM 2 Đáp: Sinh. Hỏi: Sinh ra nhĩ căn cho đến cụ tri căn chăng? Đáp: Sinh. Hỏi: Có thể cho đến cụ tri căn làm duyên sinh ra cụ tri căn chăng? Đáp: Sinh. Hỏi: Sinh ra nhãn căn cho đến dĩ tri căn chăng? Đáp: Sinh. Hỏi: Nhãn căn và nhãn căn, là bao nhiêu duyên? Nhãn căn và nhĩ căn cho đến cụ tri căn, là bao nhiêu duyên? Cho đến và cụ tri căn, là bao nhiêu duyên? Cụ tri căn và nhãn căn cho đến dĩ tri căn là bao nhiêu duyên? Đáp: Nhãn căn và nhãn căn, là nhân tăng thượng; Cùng với các sắc căn-mạng căn-khổ căn, là một tăng thượng, cùng với căn khác là sở duyên tăng thượng. Như nhãn căn, nhĩ-tỷ-thiệt căn cũng như vậy. Thân căn cùng với thân căn-nữ-năm căn, là nhân tăng thượng; cùng với các sắc căn-mạng căn-khổ căn là một tăng thượng, cùng với các căn khác là sở duyên tăng thượng. Nữ căn và nữ căn-thân căn, là nhân tăng thượng; cùng với sắc căn-mạng căn-khổ căn, là một tăng thượng, cùng với các căn khác, là sở duyên tăng thượng. Như nữ căn; năm căn cũng như vậy Mạng căn và mạng căn, là nhân tăng thượng cùng với bảy sắc căn-khổ căn, là một tăng thượng; cùng với các căn khác, là sở duyên tăng thượng. Ý căn và ý căn là nhân đẳng vô gián và sở duyên tăng thượng; cùng với bảy sắc căn-mạng căn, là nhân tăng thượng; cùng với khổ căn, là nhân đẳng vô gián tăng thượng, chứ không phải là sở duyên; cùng với các căn khác là nhân đẳng vô gián và sở duyên tăng thượng. Như ý căn, lạc căn- hỷ căn-xả căn-tín căn-tinh tiến căn, niệm căn, định căn, tuệ căn cũng như vậy. Khổ căn và khổ căn, là nhân đẳng vô gián tăng thượng, chứ không phải là sở duyên, cùng với bảy sắc căn-mạng căn, là nhân tăng thượng; cùng với ba căn vô lậu, là sở duyên tăng thượng; cùng với các căn khác, là nhân đẳng vô gián và sở duyên tăng thượng. Ưu căn và ưu căn, là nhân đẳng vô gián và sở duyên tăng thượng; cùng với bảy sắc căn-mạng căn, là nhân tăng thượng; cùng với khổ căn, là nhân đẳng vô gián tăng thượng, không có sở duyên; cùng với va căn ===== PAGE 321 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 14 1475 vô lậu, là sở duyên tăng thượng; cùng với các căn khác, là nhân đẳng vô gián và sở duyên tăng thượng. Vị tri-đương tri căn và vị tri-đương tri căn, là nhân đẳng vô gián sở duyên tăng thượng; cùng với cụ tri căn, là nhân sở duyên tăng thượng, không phải là đẳng vô gián; cùng với bảy sắc căn-mạng căn-khổ căn, là một tăng thượng; cùng với ưu căn, là sở duyên tăng thượng; cùng với các căn khác, là nhân đẳng vô gián sở duyên tăng thượng. Dĩ tri căn và dĩ tri căn, là nhân đẳng vô gián sở duyên tăng thượng; cùng với bảy sắc căn-mạng căn-khổ căn, là một tăng thượng; cùng với ưu căn và vị tri căn, là sở duyên tăng thượng; cùng với các căn khác, là nhân đẳng vô gián sở duyên tăng thượng. Cụ tri căn và cụ tri căn, là nhân đẳng vô gián sở duyên tăng thượng; cùng với bảy sắc căn-mạng căn-mạng căn-khổ căn, là một tăng thượng; cùng với ưu căn, vị tri-đương tri căn và dĩ tri căn, là sở duyên tăng thượng; cùng với các căn khác, là nhân đẳng vô gián sở duyên tăng thượng. ===== PAGE 322 ===== 1476 BỘ TỲ ĐÀM 2 LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ