A-tỳ-đạt-ma Phát Trí Luận · Quyển 3
阿毘達磨發智論 · T1544
Hán văn
尊者迦多衍尼子造 三藏法師玄奘奉 詔譯 2 結蘊1 不善納息 結蘊第二中不善納息第一 三結等性熟斷見有根繫 是在具成緣此章願具說 有： 三結。——謂：有身見結、戒禁取結、疑結。 三不善 根。——謂：貪不善根、瞋不善根、癡不善根。 三漏。 ——謂：欲漏、有漏、無明漏。 四瀑流。——謂：欲瀑流、有 瀑流、見瀑流、無明瀑流。 四軛。——謂：欲軛、有 軛、見軛、無明軛。 四取。——謂：欲取、見取、戒禁取、 我語取。 四身繫。——謂：貪欲身繫、瞋恚身繫、戒禁 取身繫、此實執身繫。 五蓋。——謂：貪欲蓋、瞋恚 蓋、惛沈睡眠蓋、掉舉惡作蓋、疑蓋。 五結。——謂： 貪結、瞋結、慢結、嫉結、慳結。 五順下分結。謂： 貪欲順下分結、瞋恚順下分結、有身見順下 分結、戒禁取順下分結、疑順下分結。 五順上 分結。謂：色貪順上分結、無色貪順上分結、掉 舉順上分結、慢順上分結、無明順上分結。 五 見。——謂：有身見、邊執見、邪見、見取、戒禁取。 六 愛身。——謂：眼觸所生愛身，耳、鼻、舌、身、意觸所生 愛身。 七隨眠。——謂：欲貪隨眠、瞋恚隨眠、有貪隨 眠、慢隨眠、無明隨眠、見隨眠、疑隨眠。 九結。 ——謂：愛結、恚結、慢結、無明結、見結、取結、疑結、 嫉結、慳結。 九十八隨眠。謂：欲界繫三十六隨 眠，色、無色界繫各三十一隨眠。 三結……乃至九十八隨眠，幾不善？幾無記？ 答： 三 結中：一無記，二應分別。謂： 戒禁取、疑結：或 不善，或無記。欲界是不善，色、無色界是無記。 三不善根：唯不善。 三漏中：一無記，二應分 別。謂： 欲漏：或不善，或無記。無慚、無愧及彼 相應是不善，餘是無記。 無明漏：或不善，或 無記。無慚、無愧相應是不善，餘是無記。 四瀑 流中：一無記，三應分別。謂： 欲瀑流：或不善， 或無記。無慚、無愧及彼相應是不善，餘是無 記。 見瀑流：或不善，或無記。欲界三見是不 善；欲界二見，色、無色界五見是無記。 無明瀑 流：或不善，或無記。無慚、無愧相應是不善， 餘是無記。 如四瀑流；四軛，亦爾。 四取中：一 無記，三應分別。謂： 欲取：或不善，或無記。無 慚、無愧及彼相應是不善，餘是無記。 見取： 或不善，或無記。欲界二見是不善；欲界二 見，色、無色界四見是無記。 戒禁取：或不善， 或無記。欲界是不善，色、無色界是無記。 四身 繫中：二不善，二應分別。謂： 戒禁取、此實執身 繫：欲界是不善，色、無色界是無記。 五蓋：唯不 善。 五結中：三不善，二應分別。謂： 貪、慢結：或 不善，或無記。欲界是不善，色、無色界是無記。 五順下分結中：二不善。一無記。二應分別。謂： 戒禁取、疑結：或不善，或無記。欲界是不善，色、 無色界是無記。 五順上分結：唯無記。 五見中： 二無記，三應分別。謂： 邪見、見取、戒禁取：或不 善，或無記。欲界是不善，色、無色界是無記。 六 愛身中：二不善，四應分別。謂： 眼、耳、身觸所生 愛身：或不善，或無記。欲界是不善，梵世是無 記。 意觸所生愛身：或不善，或無記。欲界是不 善，色、無色界是無記。 七隨眠中：二不善，一無 記，四應分別。謂： 慢、疑隨眠：或不善，或無記。 欲界是不善，色、無色界是無記。 無明隨眠：或 不善，或無記。無慚、無愧相應是不善，餘是無 記。 見隨眠：或不善，或無記。欲界三見是不 善。欲界二見，色、無色界五見是無記。 九結 中：三不善。六應分別。謂： 愛、慢、取、疑結：或不 善，或無記。欲界是不善，色、無色界是無記。 無 明結：或不善，或無記。無慚、無愧相應是不 善，餘是無記。 見結：或不善，或無記。欲界一 見是不善；欲界二見，色、無色界三見是無 記。 九十八隨眠中：三十三不善，六十四無記， 一應分別。謂： 欲界見苦所斷無明隨眠：或不 善，或無記。無慚、無愧相應是不善，餘是無 記。 三結……乃至九十八隨眠，幾有異熟？幾無異 熟？ 答：諸不善有異熟，諸無記無異熟。 三結……乃至九十八隨眠，幾見所斷？幾修所斷？ 答： 三結中——有身見結，見為前行，有二句：或見 所斷，或見修所斷。 若有身見，非想非非想處 繫，隨信、隨法行，現觀邊，苦忍斷，是見所斷。 餘 ——若異生，斷修所斷；世尊弟子，斷見所斷。 如有 身見結：五順下分結中——有身見結；五見中——有 身見、邊執見；亦爾。 戒禁取、疑結，見為前行，有 二句：或見所斷，或見修所斷。 若戒禁取、疑，非 想非非想處繫，隨信、隨法行，現觀邊，諸忍 斷，是見所斷。 餘——若異生，斷修所斷；世尊弟子， 斷見所斷。 如戒禁取、疑結： 四瀑流、軛中，見瀑 流、軛；四取中，見取、戒禁取；四身繫中，戒禁 取、此實執身繫；五順下分結中，戒禁取、疑結； 五見中，邪見、見取、戒禁取；七隨眠中，見、疑隨 眠；九結中，見取、疑結；——亦爾。 貪不善根，修為 前行。有二句：或修所斷，或見修所斷。 若貪不 善根，學、見迹，諸智斷，是修所斷。 餘——若異生，斷 修所斷；世尊弟子，斷見所斷。 如貪不善根： 瞋、 癡不善根；三漏中，欲漏；四瀑流、軛中，欲瀑流、 軛；四取中，欲取；四身繫中，貪欲、瞋恚身繫； 五蓋中，除惡作、疑，餘蓋；五結中，瞋結；五順下 分結中，貪欲、瞋恚結；七隨眠中，欲貪、瞋恚隨 眠；九結中，恚結；——亦爾。 有漏、無明漏，見為前 行。有三句：或見所斷，或修所斷，或見、修所 斷。 若有漏、無明漏，非想非非想處繫，隨信、隨 法行，現觀邊，諸忍斷，是見所斷。 若有漏、無明 漏，學、見迹，諸智斷，是修所斷。 餘——若異生，斷修 所斷；世尊弟子，斷見所斷。 如有漏、無明漏： 四 瀑流、軛中，有、無明瀑流、軛；四取中，我語取；五 結中，貪、慢結；六愛身中，意觸所生愛身；七隨 眠中，有貪、慢、無明隨眠；九結中，愛、慢、無明結； ——亦爾。 惡作蓋，修所斷。 如惡作蓋： 五結中，嫉、慳 結；五順上分結；六愛身中，前五愛身；九結 中，嫉、慳結；——亦爾。 疑蓋：若異生，斷修所斷；世尊 弟子，斷見所斷。 九十八隨眠中：二十八見所 斷，十修所斷。 餘——若異生，斷修所斷；世尊弟 子，斷見所斷。 三結……乃至九十八隨眠，幾見苦所斷？……乃至幾 修所斷？ 答： 三結中：有身見結，見苦所斷。 如有 身見結： 五順下分結中，有身見結；五見中，有 身見、邊執見；——亦爾。 戒禁取結有二種：或見苦 所斷，或見道所斷。 如戒禁取結： 四取中，戒禁 取；四身繫中，戒禁取身繫；五順下分結中，戒 禁取結；五見中，戒禁取；——亦爾。 疑結有四種：或 見苦所斷，……乃至或見道所斷。 如疑結： 四瀑流、 軛中，見瀑流、軛；四取中，見取；四身繫中，此 實執身繫；五蓋中，疑蓋；五順下分結中，疑結； 五見中，邪見、見取；七隨眠中，見、疑隨眠；九結 中，見取、疑結；——亦爾。 三不善根有五種：或見苦 所斷。……乃至或修所斷。 如三不善根： 三漏；四瀑 流、軛中，除見，餘瀑流、軛。 四取中，欲取、我語取。 四身繫中，貪欲、瞋恚身繫。 五蓋中，除惡作、疑， 餘蓋。 五結中，貪、瞋、慢結。 五順下分結中，貪欲、 瞋恚結。 六愛身中，意觸所生愛身。 七隨眠中， 除見、疑，餘隨眠。 九結中，愛、恚、慢、無明結，——亦爾。 惡作蓋，修所斷。 如惡作蓋： 五結中，嫉、慳結。 五順上分結；六愛身中，前五愛身；九結中，嫉、 慳結，——亦爾。 九十八隨眠中： 二十八見苦所斷， 十九見集所斷，十九見滅所斷，二十二見道 所斷，十修所斷。 三結……乃至九十八隨眠。幾見？幾非見？ 答： 三 結中：二見。一非見。 三不善根：非見。 三漏中： 一非見。二應分別。謂： 欲漏：或見，或非見。欲 界：五見是見。餘非見。 有漏：或見，或非見。色、無 色界：五見是見。餘非見。 四瀑流、軛中：一見。三 非見。 四取、四身繫中：俱二見、二非見。 五蓋、 五結：俱非見。 五順下分結中：二見。三非見。 五順上分結：非見。 五見：是見。 六愛身：非見。 七 隨眠中：一見，六非見。 九結中：二見，七非見。 九 十八隨眠中：三十六是見，六十二非見。 三結……乃至九十八隨眠。幾有尋有伺？幾無尋 唯伺？幾無尋無伺？ 答： 三結，三種。 三不善根及 欲漏，有尋有伺。 有漏、無明漏。除欲瀑流、軛、 取。餘瀑流、軛、取，三種。 欲瀑流、軛及欲取。有 尋有伺。 餘三取，及三身繫。有尋有伺。 餘二 身繫。三種五蓋。及三結。有尋有伺。 餘二結， 及三順下分結，三種。 餘二順下分結。有尋有 伺。 五順上分結中無色貪。無尋無伺。 餘四，及 五見，三種。 前五愛身。及欲貪、瞋隨眠。有尋有 伺。 第六愛身。及餘五隨眠，三種。 九結中瞋、嫉、 慳結。有尋有伺。 餘六，三種。 九十八隨眠中，欲 界三十六。有尋有伺。 色界三十一三種。無色 界三十一。無尋無伺。 三結……乃至九十八隨眠。幾樂根相應？幾苦、喜、 憂、捨根相應？ 答： 三結中： 有身見、戒禁取結，三 根相應，除苦、憂根。 疑結，四根相應，除苦根。 三 不善根中。 貪不善根，三根相應，除苦、憂根。 瞋 不善根，三根相應，除樂、喜根。 癡不善根 及欲 漏、無明漏，五根相應。 有漏，三根相應。除苦、憂 根。 四瀑流、軛中： 欲、無明瀑流、軛。五根相應。 有瀑流、軛，三根相應。除苦、憂根。 見瀑流、軛，四 根相應。除苦根。 四取中： 欲取，五根相應。 見取， 四根相應，除苦根。 戒禁、我語取，三根相應。除 苦、憂根。 瞋恚身繫，三根相應，除樂、喜根。 餘三 身繫 及貪欲蓋，三根相應。除苦、憂根。 瞋恚 蓋，三根相應。除樂、喜根。 惛沈、掉舉蓋，五根相 應。 睡眠蓋，三根相應。除樂、苦根。 惡作、疑蓋， 二根相應。謂：憂、捨根。 五結中： 貪、慢結，三根相 應。除苦、憂根。 瞋結，三根相應。除樂、喜根。 嫉結， 二根相應。謂：憂、捨根。 慳結，二根相應。謂：喜、捨 根。 五順下分結中： 瞋恚結，三根相應。除樂、喜 根。 疑結，四根相應。除苦根。 餘三結，三根相 應。除苦、憂根。 五順上分結中： 無色貪結，一 根相應。謂：捨根。 餘四結及四見，三根相應。 除苦、憂根。 邪見，四根相應。除苦根。 六愛身中： 前五愛身，二根相應。謂：樂、捨根。 第六愛身及 欲、有貪、慢隨眠，三根相應。除苦、憂根。 瞋恚隨 眠，三根相應。除樂、喜根。 見、疑隨眠，四根相 應。除苦根。 無明隨眠，五根相應。 九結中： 愛、 慢、取結，三根相應。除苦、憂根。 恚結，三根相應。 除樂、喜根。 無明結，五根相應。 見、疑結，四根相 應。除苦根。 嫉結，二根相應。謂：憂、捨根。 慳結，二 根相應。謂：喜、捨根。 九十八隨眠中。 欲界四見， 慢及見所斷貪。二根相應。謂：喜、捨根。 疑及見 所斷瞋。二根相應。謂：憂、捨根。 邪見及見所斷 無明，三根相應。除樂、苦根。 修所斷貪，三根相 應。除苦、憂根。 瞋，三根相應。除樂、喜根。 無明，五 根相應。 色界三十一隨眠，三根相應。除苦、憂 根。 無色界三十一隨眠。一捨根相應。 三結……乃至九十八隨眠。幾欲界繫？幾色界繫？ 幾無色界繫？ 答： 三結，三種。 三不善根及欲漏—— 欲界繫。 有漏，二種——或色界繫、或無色界繫。 無 明漏，三種。 欲瀑流、軛。及欲取。欲界繫。 有瀑流、 軛。及我語取。二種。或色界繫。或無色界繫。 餘瀑流、軛。及餘二取，三種。 四身繫中：貪欲、瞋 恚及五蓋，欲界繫。 餘二身繫，三種。 五結中：貪、 慢。及三順下分結，三種。 餘三結。及貪欲、瞋恚 順下分結。欲界繫。 五順上分結中：色貪，色界 繫。無色貪，無色界繫。 餘三結，二種。或色界繫。 或無色界繫。 五見，及第六愛身，三種。 眼、耳、身 觸所生愛身，二種。或欲界繫。或色界繫。 鼻、舌 觸所生愛身。欲界繫。 七隨眠中：欲貪、瞋恚。欲 界繫。 有貪，二種。或色界繫。或無色界繫。 餘隨 眠，三種。 九結中：恚、嫉、慳結。欲界繫。 餘結，三 種。 九十八隨眠中。三十六欲界繫。三十一 色界繫。三十一無色界繫。 諸結墮欲界，彼結在欲界耶？ 答：應作四句。 有 結墮欲界，彼結非在欲界。謂：纏、所纏色界沒， 起欲界中有。及惡魔住梵世。纏，所纏故，訶 拒如來。 有結在欲界，彼結非墮欲界。謂：纏所 纏欲界沒，起色界中有。及住欲界，色、無色界 結現在前。 有結墮欲界，彼結亦在欲界。謂：纏、 所纏欲界沒。起欲界中有、生有。及住欲界。欲 界結現在前。 有結非墮欲界，彼結亦非在欲 界。謂：纏所纏色界沒。起色界中有、生有。色界 沒生無色界。無色界沒生無色界。無色界沒 生色界，及住色界，色、無色界結現在前。住無 色界，無色界結現在前。 諸結墮色界彼結在 色界耶？ 答：應作四句。 有結墮色界，彼結非在 色界。謂：纏所纏欲界沒。起色界中有。及住欲 界，色界結現在前。 有結在色界，彼結非墮色 界。謂：纏所纏色界沒。起欲界中有。及惡魔住 梵世，纏所纏故。訶拒如來。及住色界，無色界 結現在前。 有結墮色界，彼結亦在色界。謂：纏 所纏色界沒。起色界中有生有。及住色界。色 界結現在前。 有結非墮色界，亦非在色界。謂： 纏所纏欲界沒。起欲界中有生有。欲界沒生 無色界。無色界沒生無色界。無色界沒生欲 界。及住欲界。欲、無色界結現在前。住無色界， 無色界結現在前。 諸結墮無色界，彼結在無 色界耶？ 答：諸結在無色界，彼結墮無色界。 有 結墮無色界，彼結非在無色界。謂：住欲、色界， 無色界結現在前。 諸結非墮欲界，彼結非在 欲界耶？ 答：應作四句。翻上應知。 諸結非墮色 界，彼結非在色界耶？ 答：應作四句。翻上應知。 諸結非墮無色界，彼結非在無色界耶？ 答：如 是。有結非在無色界，彼結非不墮無色界。謂： 住欲色界。無色界結現在前。 具見世尊弟子。諸色未斷，彼色繫耶？ 答：如是。 設色繫，彼色未斷耶？ 答：如是。 諸受、想、行、識未 斷，彼受、想、行、識繫耶？ 答：如是。有受、想、行、識繫， 彼受、想、行、識非未斷。謂：家家。或一來。或一間。 欲界修所斷，上、中品結，已斷遍知。彼相應受、 想、行、識，下品結繫。 具見世尊弟子，諸色已斷，彼色離繫耶？ 答：如 是。 設色離繫，彼色已斷耶？ 答：如是。 諸受、想、行、 識已斷。彼受、想、行、識離繫耶？ 答：諸受、想、行、識 離繫。彼受、想、行、識已斷。有受、想、行、識已斷，非 離繫。謂：家家。或一來。或一間。欲界修所斷，上、 中品結，已斷遍知。彼相應受、想、行、識，下品結 繫。 有五補特伽羅，謂：隨信行、隨法行、信勝解、見 至、身證。 此五補特伽羅，於三結……乃至九十八 隨眠，幾成就？幾不成就？ 答： 隨信行： 於三結： 苦類智未已生：皆成就。苦類智已生：二成就， 一不成就。 於三不善根： 未離欲染：皆成就。已 離欲染：皆不成就。 於三漏： 未離欲染：皆成 就。已離欲染：二成就，一不成就。 於四瀑流、軛、 取： 未離欲染：皆成就。已離欲染：三成就，一 不成就。 於四身繫： 未離欲染：皆成就。已離欲 染：二成就，二不成就。 於五蓋： 未離欲染：道 法智未已生，皆成就；道法智已生，四成就，一 不成就。 已離欲染：皆不成就。 於五結： 未離欲 染：皆成就。已離欲染：二成就，三不成就。 於 五順下分結： 未離欲染：苦類智未已生，皆成 就。苦類智已生，四成就，一不成就。 已離欲 染：苦類智未已生，三成就，二不成就。苦類智 已生，二成就，三不成就。 於五順上分結： 未離 色染：皆成就。已離色染：四成就，一不成就。 於五見： 苦類智未已生，皆成就。苦類智已生， 三成就，二不成就。 於六愛身： 未離欲染：皆成 就。已離欲染，未離梵世染：四成就，二不成 就。 已離梵世染：一成就，五不成就。 於七隨 眠： 未離欲染：皆成就。已離欲染：五成就，二 不成就。 於九結： 未離欲染：皆成就。已離欲 染：六成就，三不成就。 於九十八隨眠： 未離欲 染： 苦法智未已生：皆成就。 苦法智已生，苦類 智未已生：欲界見苦所斷，皆不成就。餘皆成 就。 苦類智已生，集法智未已生：三界見苦所 斷，皆不成就。餘皆成就。 集法智已生，集類智 未已生：三界見苦所斷，及欲界見集所斷，皆 不成就。餘皆成就。 集類智已生，滅法智未已 生：三界見苦、集所斷，皆不成就。餘皆成就。 滅 法智已生，滅類智未已生：三界見苦、集所斷， 及欲界見滅所斷，皆不成就。餘皆成就。 滅類 智已生，道法智未已生：三界見苦、集、滅所斷， 皆不成就。餘皆成就。 道法智已生：三界見苦、 集、滅所斷，及欲界見道所斷，皆不成就。餘皆 成就。 已離欲染，未離色染： 苦類智未已生：欲 界一切，不成就。餘皆成就。 苦類智已生，集類 智未已生：欲界一切，及色、無色界見苦所斷， 不成就。餘皆成就。 集類智已生，滅類智未已 生：欲界一切，及色、無色界見苦、集所斷，不成 就。餘皆成就。 滅類智已生：欲界一切，色、無色 界見苦、集、滅所斷，不成就。餘皆成就。 已離色 染： 苦類智未已生：欲、色界一切，不成就。餘皆 成就。 苦類智已生，集類智未已生：欲、色界一 切，及無色界見苦所斷，不成就。 餘皆成就。 集類智已生，滅類智未已生：欲、色界一切。及 無色界見苦、集所斷，不成就。 餘皆成就。 滅類 智已生：欲、色界一切，及無色界見苦、集、滅所 斷，不成就。餘皆成就。 如隨信行；隨法行，亦 爾。 信勝解： 於三結。皆不成就。 於三不善根。 未離欲染：皆成就。已離欲染：皆不成就。 於三 漏。未離欲染：皆成就。已離欲染：二成就，一 不成就。 於四瀑流、軛未離欲染：三成就，一不 成就。已離欲染：二成就，二不成就。 於四取。 未離欲染：二成就，二不成就。已離欲染：一成 就，三不成就。 於四身繫。未離欲染：二成就， 二不成就。已離欲染：皆不成就。 於五蓋。未離 欲染：四成就，一不成就。已離欲染：皆不成 就。 於五結。未離欲染：皆成就。已離欲染：二 成就，三不成就。 於五順下分結。未離欲染：二 成就，三不成就。已離欲染：皆不成就。 於五順 上分結。未離色染，皆成就；已離色染，四成 就，一不成就。 於五見，皆不成就。 於六愛 身。未離欲染：皆成就。已離欲染，未離梵世 染：四成就，二不成就。 已離梵世染：一成就， 五不成就。 於七隨眠。未離欲染：五成就，二不 成就。已離欲染：三成就，四不成就。 於九結。 未離欲染：六成就，三不成就。已離欲染：三成 就，六不成就。 於九十八隨眠。未離欲染：十成 就，八十八不成就。已離欲染，未離色染：六成 就，九十二不成就。已離色染：三成就，九十五 不成就。 如信勝解；見至，亦爾。 身證： 於三結、三 不善根：皆不成就。 於三漏：二成就，一不成 就。 於四瀑流、軛：二成就，二不成就。 於四取： 一成就，三不成就。 於四身繫及五蓋：皆不成 就。 於五結：二成就，三不成就。 於五順下分 結：皆不成就。 於五順上分結：四成就，一不成 就。 於五見：皆不成就。 於六愛身：一成就，五 不成就。 於七隨眠：三成就，四不成就。 於九 結：三成就，六不成就。 於九十八隨眠：三成 就，九十五不成就。 有身見與有身見為幾緣？ 有身見與戒禁取…… 乃至無色界修所斷無明隨眠為幾緣？ ……乃至 無色界修所斷無明隨眠，與無色界修所斷 無明隨眠為幾緣？ 無色界修所斷無明隨眠， 與有身見……乃至無色界修所斷慢隨眠為幾 緣？ 答：有身見與有身見，為或四、三、二、一緣。 云 何四？ 如有身見無間起有身見，即思惟彼前 生與後生，為四緣。 云何三？ 如有身見無間起 有身見，不思惟彼前生與後生，為三緣。除所 緣。 或有身見無間起餘心，後起有身見，即思 惟彼前生與後生，為三緣。除等無間。 云何二？ 如有身見無間起餘心，後起有身見，不思惟 彼前生與後生，為二緣。謂：因、增上。 云何一？ 後 生有身見與前生有身見：若作所緣，為所緣、 增上。不作所緣，一增上。 未來有身見與過去、 現在有身見：若作所緣，為所緣、增上；不作所 緣，一增上。 未來、現在有身見與過去有身見： 若作所緣，為所緣、增上；不作所緣，一增上。 欲 界有身見與色、無色界有身見：為一增上。 色、 無色界有身見與欲界有身見：若作等無間， 為等無間、增上；不作等無間，一增上。 色界有 身見，與無色界有身見：為一增上。 無色界有 身見與色界有身見：若作等無間，為等無間、 增上；不作等無間，一增上。 如有身見與有身 見，應知：有身見與餘一切非遍行，餘一切非 遍行與一切非遍行，一切遍行與一切非遍 行，亦爾。 有身見與戒禁取，為：或四、三、二、一緣。 云何四？ 如有身見無間起戒禁取，即思惟彼 前生與後生，為四緣。 云何三？ 如有身見無間 起戒禁取，不思惟彼前生與後生，為三緣。除 所緣。 或有身見無間起餘心，後起戒禁取，即 思惟彼前生與後生，為三緣。除等無間。 云何 二？ 如有身見無間起餘心，後起戒禁取，不思 惟彼前生與後生，為二緣。謂：因、增上。 云何 一？ 後生有身見與前生戒禁取：若作所緣， 為所緣增上；不作所緣，一增上。 未來有身 見與過去、現在戒禁取：若作所緣，為所緣、增 上；不作所緣，一增上。 未來、現在有身見與過 去戒禁取：若作所緣，為所緣、增上；不作所緣， 一增上。 欲界有身見與色、無色界戒禁取：為 一增上。 色、無色界有身見與欲界戒禁取： 若 作所緣非等無間，為所緣、增上。 若作等無間 非所緣，為等無間、所緣、增上。 若作等無間及 所緣，為等無間、所緣、增上。 不作等無間及所 緣，一增上。 色界有身見與無色界戒禁取：為 一增上。 無色界有身見與色界戒禁取： 若作 所緣非等無間，為所緣、增上。 若作等無間非 所緣，為等無間、增上。 若作等無間及所緣，為 等無間、所緣、增上。 不作等無間及所緣，一增 上。 如有身見與戒禁取，應知：有身見與餘 一切遍行，一切遍行與一切遍行，餘一切非 遍行與一切遍行，亦爾。 2 一行納息1 結蘊第二中一行納息第二之一 結一行歷六小大七攝有 依繫道遍知此章願具說 有九結，謂：愛結。……乃至慳結。 若於此事有愛結 繫，亦有恚結繫耶？ 答：若於此事有恚結繫，必 有愛結繫。 或有愛結繫，無恚結繫。謂：於色、無 色界法，有愛結未斷。 若於此事有愛結繫，亦 有慢結繫耶？ 答：如是。 設有慢結繫，復有愛結 繫耶？ 答：如是。 若於此事有愛結繫，亦有無明 結繫耶？ 答：若於此事有愛結繫，必有無明結 繫。 或有無明結繫，無愛結繫。謂：苦智已生，集 智未生，於見苦所斷法，有見集所斷無明結 未斷。 若於此事有愛結繫，亦有見結繫耶？ 答： 應作四句。 或有愛結繫，無見結繫。謂： 集智已 生，滅智未生：於見滅、道所斷見結不相應法， 及於修所斷法，有愛結未斷。 滅智已生，道智 未生：於見道所斷見結不相應法，及於修所 斷法，有愛結未斷。 具見世尊弟子：於修所斷 法，有愛結未斷。 或有見結繫，無愛結繫。謂： 苦 智已生，集智未生：於見苦所斷法，有見集所 斷見結未斷。 或有二俱繫。謂： 具縛者：於見、修 所斷法，有二結繫。 苦智已生，集智未生：於見 集、滅、道修所斷法，有二結繫。 集智已生，滅智 未生：於見滅、道所斷見結相應法，有二結繫。 滅智已生，道智未生：於見道所斷見結相應 法，有二結繫。 或有二俱不繫。謂： 集智已生，滅 智未生：於見苦、集所斷法，無二結繫。 滅智已 生，道智未生：於見苦、集、滅所斷法，無二結繫。 具見世尊弟子：於見所斷法，無二結繫。 已離 欲染：於欲界法，無二結繫。 已離色染：於欲、色 界法，無二結繫。 已離無色染：於三界法，無二 結繫。 如對見結；對疑結，亦爾。 若於此事有愛 結繫，亦有取結繫耶？ 答：應作四句。 或有愛結 繫，無取結繫。謂： 集智已生，滅智未生：於修所 斷法，有愛結未斷。 滅智已生，道智未生：於修 所斷法，有愛結未斷。 具見世尊弟子：於修所 斷法，有愛結未斷。 或有取結繫，無愛結繫。謂： 苦智已生，集智未生：於見苦所斷法，有見集 所斷取結未斷。 或有二俱繫。謂： 具縛者：於見、 修所斷法，有二結繫。 苦智已生，集智未生：於 見集、滅、道修所斷法，有二結繫。 集智已生，滅 智未生：於見滅、道所斷法，有二結繫。 滅智已 生，道智未生：於見道所斷法，有二結繫。 或有 二俱不繫。謂： 集智已生，滅智未生：於見苦、集 所斷法，無二結繫。 滅智已生，道智未生：於見 苦、集、滅所斷法，無二結繫。 具見世尊弟子：於 見所斷法，無二結繫。 已離欲染：於欲界法，無 二結繫。 已離色染：於欲、色界法，無二結繫。 已 離無色染：於三界法，無二結繫。 若於此事有 愛結繫，亦有嫉結繫耶？ 答：若於此事有嫉結 繫，必有愛結繫。 或有愛結繫，無嫉結繫。謂：於 欲界見所斷法，及於色、無色界法，有愛結未 斷。 如對嫉結；對慳結，亦爾。 如愛結對後作一 行；慢結對後作一行，亦爾。 若於此事有恚結 繫，亦有慢結繫耶？ 答：若於此事有恚結繫，必 有慢結繫。 或有慢結繫，無恚結繫。謂：於色、無 色界法，有慢結未斷。 若於此事有恚結繫，亦 有無明結繫耶？ 答：若於此事有恚結繫，必有 無明結繫。 或有無明結繫，無恚結繫。謂未離 欲染，苦智已生，集智未生： 於欲界見苦所斷 法，有見集所斷無明結未斷。於色、無色界法， 有無明結未斷。 若於此事有恚結繫，亦有見 結繫耶？ 答：應作四句。 或有恚結繫，無見結繫。 謂： 未離欲染—— 集智已生，滅智未生：於欲界見 滅、道所斷見結不相應法，及於欲界修所斷 法，有恚結未斷。 滅智已生，道智未生：於欲界 見道所斷見結不相應法，及於欲界修所斷 法，有恚結未斷。 具見世尊弟子，未離欲染：於 欲界修所斷法，有恚結未斷。 或有見結繫、無 恚結繫。謂未離欲染—— 苦智已生，集智未生：於 欲界見苦所斷法，有見集所斷見結未斷。於 色、無色界法，有見結未斷。 或有二俱繫。謂： 具 縛者：於欲界見修所斷法，有二結繫。 未離欲 染，苦智已生，集智未生：於欲界見集、滅、道修 所斷法，有二結繫。 集智已生，滅智未生：於欲 界見滅、道所斷見結相應法，有二結繫。 滅智 已生，道智未生：於欲界見道所斷見結相應 法，有二結繫。 或有二俱不繫。謂： 集智已生，滅 智未生：於見苦集所斷法。及於色、無色界見 滅、道所斷見結不相應法，并於色、無色界修 所斷法，無二結繫。 滅智已生，道智未生：於見 苦、集、滅所斷法。及於色、無色界見道所斷見 結不相應法，并於色、無色界修所斷法，無二 結繫。 具見世尊弟子： 未離欲染：於見所斷法， 及於色、無色界修所斷法，無二結繫。 已離欲 染：於欲界法，無二結繫。 已離色染：於欲、色界 法，無二結繫。 已離無色染：於三界法，無二結 繫。 如對見結；對疑結，亦爾。 若於此事有恚結 繫，亦有取結繫耶？ 答：應作四句。 或有恚結繫， 無取結繫。謂： 未離欲染： 集智已生，滅智未生： 於欲界修所斷法，有恚結未斷。 滅智已生，道 智未生：於欲界修所斷法，有恚結未斷。 具見 世尊弟子，未離欲染：於欲界修所斷法，有恚 結未斷。 或有取結繫，無恚結繫。謂： 未離欲染， 苦智已生，集智未生：於欲界見苦所斷法，有 見集所斷取結未斷。於色、無色界法，有取結 未斷。 或有二俱繫。謂： 具縛者：於欲界見、修所 斷法，有二結繫。 未離欲染： 苦智已生，集智未 生：於欲界見集、滅、道修所斷法，有二結繫。 集 智已生，滅智未生：於欲界見滅、道所斷法，有 二結繫。 滅智已生，道智未生：於欲界見道所 斷法，有二結繫。 或有二俱不繫。謂： 未離欲染： 集智已生，滅智未生：於見苦、集所斷法，及於 色、無色界修所斷法，無二結繫。 滅智已生，道 智未生：於見苦、集、滅所斷法，及於色、無色界 修所斷法，無二結繫。 具見世尊弟子： 未離欲 染：於見所斷法，及於色、無色界修所斷法，無 二結繫。 已離欲染：於欲界法，無二結繫。 已離 色染：於欲、色界法，無二結繫。 已離無色染：於 三界法，無二結繫。 若於此事有恚結繫，亦有 嫉結繫耶？ 答：若於此事有嫉結繫，必有恚結 繫。 或有恚結繫，無嫉結繫。謂：於欲界見所斷 法，有恚結未斷。 如對嫉結；對慳結，亦爾！
Việt dịch
QUYỂN 3 Chương 2: KIẾT UẨN Phẩm 1: BÀN VỀ PHÁP BẤT THIỆN Ba kiết cùng các tánh-dị thục Đoạn-kiến-hữu hệ thuộc vào căn, Là thuộc về đầy đủ thành duyên, Nghĩa chương này xin nói đầy đủ. Có ba kiết, gọi là kiết hữu thân kiến, kiết giới cấm thủ và kiết nghi. Ba căn bất thiện là căn bất thiện tham, căn bất thiện sân và căn bất thiện si. Ba lậu là dục lậu, hữu lậu và vô minh lậu. Bốn bộc lưu là bộc lưu dục, bộc lưu hữu, bộc lưu kiến và bộc lưu vô minh. Bốn ách là ách dục, ách hữu, ách kiến và ách vô minh. Bốn thủ là dục thủ, kiến thủ, giới cấm thủ và ngã ngữ thủ. Bốn trói buộc thân là tham dục trói buộc thân, giận dữ trói buộc thân, giới cấm thủ trói buộc thân và chấp thật hữu thân này trói buộc thân. Năm cái là cái tham dục, cái giận dữ, cái hôn trầm-thụy miên, cái trạo cữ ố tác và cái nghi. Năm kiết là kiết tham, kiết giận, kiết mạn, kiết ganh tị và kiết keo kiệt. Năm kiết thuận phần dưới là kiết tham dục thuận phần dưới, kiết giận dữ thuận phần dưới, kiết hữu thân kiến thuận phần dưới và kiết giới cấm thủ thuận phần dưới, kiết nghi thuận phần dưới. ===== PAGE 54 ===== 1208 BỘ TỲ ĐÀM 2 Năm kiết thuận phần trên là kiết tham sắc thuận phần trên, kiết tham vô sắc thuận phần trên, kiết trạo cử thuận phần trên, kiết mạn thuận phần trên, kiết vô minh thuận phần trên. Năm kiến là hữu thân kiến, biên chấp kiến, tà kiến, kiến thủ và giới cấm thủ. Sáu ái thân là ái thân do mắt tiếp xúc sinh ra, ái thân do tai-mũi- lưỡi-thân-ý chạm xúc sinh ra. Bảy tùy miên là tùy miên dục tham, tùy miên giận dữ, tùy miên hữu tham, tùy miên mạn, tùy miên vô minh, tùy miên kiến và tùy miên nghi. Chín kiết, là kiết ái, kiết giận dữ, kiết mạn, kiết vô minh, kiết kiến, kiết thủ, kiết nghi, kiết ganh tị và kiết keo kiệt. Chín mươi tám tùy miên là ba mươi sáu tùy miên hệ thuộc cõi Dục. Hệ thuộc cõi Sắc-Vô sắc đều có ba mươi mốt tùy miên. Hỏi: Ba kiết cho đến chín mươi tám tùy miên, có bao nhiêu bất thiện, bao nhiêu vô ký? Đáp: Trong ba kiết là một vô ký, hai cần phân biệt; đó là kiết nghi và kiết giới cấm thủ, hoặc là bất thiện, hoặc là vô ký. Ở cõi Dục là bất thiện, ở cõi Sắc-Vô sắc là vô ký. Ba căn bất thiện chỉ là bất thiện. Trong ba lậu là một vô ký, hai cần phân biệt; đó là dục lậu, hoặc bất thiện, hoặc vô ký. Vô tàm-vô quý và tương ưng với chúng, là bất thiện. Pháp còn lại là vô ký. Vô minh lậu hoặc bất thiện, hoặc vô ký. Tương ưng với vô tàm-vô quý là bất thiện, pháp còn lại là vô ký. Trong bốn bộc lưu có một vô ký, ba cần phân biệt; đó bộc lưu dục, hoặc bất thiện, hoặc vô ký, vô tàm-vô quý và pháp tương ưng với chúng đều là bất thiện, pháp còn lại là vô ký. Bộc lưu kiến hoặc bất thiện, hoặc vô ký. Ba kiến thuộc cõi Dục là bất thiện. Hai kiến thuộc cõi Dục, năm kiến thuộc cõi Sắc-Vô sắc là vô ký. Bộc lưu vô minh hoặc bất thiện, hoặc vô ký, tương ưng với vô tàm-vô quý là bất thiện, pháp còn lại là vô ký. Như bốn bộc lưu, bốn ách cũng vậy. Trong bốn thủ có một vô ký, ba cần phân biệt đó là dục thủ bất thiện, hoặc vô ký. Vô tàm-vô quý và tương ưng với chúng là bất thiện, pháp còn lại là vô ký. ===== PAGE 55 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 3 1209 Kiến thủ hoặc bất thiện, hoặc vô ký. Hai kiến thuộc cõi Dục là bất thiện. Hai kiến thuộc cõi Dục, bốn kiến thuộc cõi Sắc-Vô sắc là vô ký. Giới cấm thủ hoặc bất thiện, hoặc vô ký. Thuộc cõi Dục là bất thiện, thuộc cõi Sắc -Vô sắc là vô ký. Trong bốn trói buộc thân có hai bất thiện, hai cần phân biệt; đó là giới cấm thủ, sự trói buộc thân vì chấp thật hữu thân, ở cõi Dục là bất thiện, thuộc cõi Sắc -Vô sắc là vô ký. Năm cái chỉ là bất thiện. Trong năm kiết có ba bất thiện, hai cần phân biệt; đó là kiết tham-kiết mạn, hoặc bất thiện, hoặc vô ký. Ở cõi Dục là bất thiện, thuộc ở cõi Sắc-Vô sắc là vô ký. Năm kiết thuận phần dưới có hai bất thiện, một vô ký, hai cần phân biệt; đó là kiết giới cấm thủ-kiết nghi, hoặc bất thiện, hoặc vô ký. Ở cõi Dục là bất thiện. Ở cõi Sắc -Vô sắc là vô ký. Năm kiết thuận phần trên chỉ là vô ký. Trong năm kiến có hai là vô ký, ba cần phân biệt; đó là tà kiến, kiến thủ, kiến giới cấm thủ, hoặc bất thiện, hoặc vô ký. Ở cõi Dục là bất thiện, thuộc cõi Sắc -Vô sắc là vô ký. Hai bất thiện trong sáu ái thân có hai bất thiện, bốn cần phân biệt đó là ái thân sinh ra do mắt-tai-thân tiếp xúc, hoặc bất thiện, hoặc vô ký. Ở cõi Dục là bất thiện, ở cõi Phạm thế là vô ký. Ý tiếp xúc sinh ra ái thân, hoặc bất thiện, hoặc vô ký. Ở cõi Dục là bất thiện, ở cõi Sắc- Vô sắc là vô ký. Trong bảy tùy miên có hai bất thiện, một vô ký, bốn cần phân biệt; đó là tùy miên mạn-nghi, hoặc bất thiện, hoặc vô ký. Ở cõi Dục là bất thiện, ở cõi Sắc-Vô sắc là vô ký. Tùy miên vô minh hoặc bất thiện, hoặc vô ký. Tương ưng với vô tàm-vô quý là bất thiện, pháp còn lại là vô ký. Tùy miên kiến, hoặc bất thiện, hoặc vô ký. Ba kiến thuộc cõi Dục là bất thiện. Hai kiến thuộc cõi Dục, năm kiến thuộc cõi Sắc -Vô sắc là vô ký. Trong chín kiết có ba bất thiện, sáu cần phân biệt; đó là kiết ái-mạn-thủ-nghi, hoặc bất thiện, hoặc vô ký. Ở cõi Dục là bất thiện, ở cõi Sắc -Vô sắc là vô ký. Kiết vô minh hoặc bất thiện, hoặc vô ký. Tương ưng với vô tàm- vô quý là bất thiện, pháp còn lại là vô ký. Kiết kiến hoặc bất thiện, hoặc vô ký. Một kiến thuộc cõi Dục là bất thiện, hai kiến thuộc cõi Dục, ba kiến thuộc cõi Sắc -Vô sắc là vô ký. Trong chín mươi tám tùy miên có ba mươi ba bất thiện, sáu mươi ===== PAGE 56 ===== 1210 BỘ TỲ ĐÀM 2 bốn vô ký, một cần phân biệt; đó là tùy miên vô minh, thuộc cõi Dục do kiến khổ mà đoạn, hoặc bất thiện, hoặc vô ký. Tương ưng với vô tàm- vô quý là bất thiện, pháp còn lại là vô ký. Hỏi: Ba kiết cho đến chín mươi tám tùy miên, bao nhiêu là có dị thục, bao nhiêu là không có dị thục? Đáp: Các bất thiện thì có dị thục, các vô ký thì không có dị thục. Hỏi: Ba kiết cho đến chín mươi tám tùy miên, có bao nhiêu do kiến mà đoạn, bao nhiêu do tu mà đoạn? Đáp: Trong ba kiết thì kiết hữu thân kiến, kiến là hành đi trước, có hai trường hợp: Hoặc do kiến mà đoạn, hoặc do kiến tu mà đoạn. Nếu hữu thân kiến hệ thuộc Phi tưởng phi phi tưởng xứ, tùy tín-tùy pháp hành, hiện quán biên khổ nhẫn đoạn thì do kiến mà đoạn. Ngoài ra, nếu phàm phu đoạn do tu mà đoạn, thì đệ tử của Thế Tôn đoạn do kiến mà đoạn. Như kiết hữu thân kiến-kiết hữu thân kiến trong năm kiết thuận phần dưới, hữu thân kiến, biên chấp kiến trong năm kiến cũng vậy. Kiết giới cấm thủ-kiết nghi-kiến là hành đi trước, có hai trường hợp: Hoặc do kiến mà đoạn, hoặc do kiến tu đoạn. Nếu giới cấm thủ- nghi hệ thuộc Phi tưởng phi phi tưởng xứ, thì tùy tín-tùy pháp hành, hiện quán biên và các nhẫn đoạn, là do kiến mà đoạn. Ngoài ra nếu phàm phu đoạn do tu mà đoạn, thì đệ tử của Đức Thế Tôn đoạn do kiến mà đoạn. Như kiết giới cấm thủ-kiết nghi; bộc lưu kiến và ách kiến trong bốn bộc lưu-bốn ách; kiến thủ-giới cấm thủ trong bốn thủ; giới cấm thủ-trói buộc vì chấp thật có thân này trong bốn trói buộc thân; kiết giới cấm thủ và kiết nghi trong năm kiết thuận phần dưới; tà kiến-kiến thủ và giới cấm thủ trong năm kiến; kiến-nghi tùy miên trong bảy tùy miên; kiến-thủ và nghi trong chín kiết, cũng như vậy. Căn bất thiện tham, lấy tu làm hạnh dẫn đầu, có hai trường hợp: Hoặc do tu mà đoạn, hoặc do kiến tu mà đoạn. Nếu căn bất thiện tham, học kiến tích các trí đoạn do tu mà đoạn. Ngoài ra, nếu phàm phu đoạn do tu mà đoạn, thì đệ tử của Đức Thế Tôn đoạn, là do kiến mà đoạn. Như căn bất thiện tham, căn bất thiện sân-si; dục lậu trong ba lậu, dục ách-dục bộc lưu trong bốn bộc lưu và bốn ách; dục thủ trong bốn thủ; tham sục-sân giận trói buộc thân trong bốn trói buộc thân; trừ ra ố tác- nghi còn lại các cái trong năm cái; kiết. Kiết giận dữ trong năm kiết; kiết tham dục-giận dữ, trong năm kiết thuận phần dưới; tùy miên tham dục, tùy miên giận dữ trong bảy ===== PAGE 57 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 3 1211 tùy miên, kiết giận dữ trong chín kiết, cũng như vậy. Hữu lậu-vô minh lậu, kiến là hành dẫn đầu, có ba trường hợp: Hoặc do kiến mà đoạn, hoặc do tu mà đoạn, hoặc do kiến- tu mà đoạn. Nếu hữu lậu-vô minh lậu hệ thuộc Phi tưởng phi phi tưởng xứ, tùy tín-tùy pháp hành, hiện quán biên các nhẫn đoạn, thì do kiến mà đoạn. Nếu hữu lậu-vô minh lậu, học kiến tích các trí đoạn, thì do tu mà đoạn. Ngoài ra, nếu phàm phu đoạn thì do tu mà đoạn, đệ tử của Đức Thế Tôn đoạn thì do kiến mà đoạn. Như hữu lậu-vô minh lậu, hữu-vô minh bộc lưu-ách trong bốn bộc lưu-bốn ách ngã ngữ thủ trong bốn thủ, kiết tham-mạn trong năm kiết; ý tiếp xúc sinh ra ái thân trong sáu ái thân; tùy miên hữu tham-mạn-vô minh, trong bảy tùy miên; kiết ái mạn-vô minh trong chín kiết, cũng như vậy. Cái ố tác do tu mà đoạn. Như cái ố tác; kiết ganh tị-kiết keo kiệt trong năm kiết; năm kiết thuận phần trên, năm ái thân trước trong sáu ái thân; kiết ganh tị-kiết keo kiệt trong chín kiết, cũng như vậy. Cái nghi, nếu phàm phu đoạn thì do tu mà đoạn, đệ tử của Đức Thế Tôn đoạn thì do kiến mà đoạn. Trong chín mươi tám tùy miên có hai mươi tám loại do kiến mà đoạn, mười loại do tu đoạn; số tùy miên còn lại, nếu là phàm phu đoạn thì do tu mà đoạn, đệ tử của Đức Thế Tôn đoạn thì do kiến mà đoạn. Hỏi: Ba kiết cho đến chín mươi tám tùy miên, có bao nhiêu loại do kiến khổ mà đoạn, cho đến có bao nhiêu loại do tu mà đoạn? Đáp: Trong ba kiết thì kiết hữu thân kiến do kiến khổ mà đoạn. Như kiết hữu thân kiến; kiết hữu thân kiến trong năm kiết thuận phần dưới. Hữu thân kiến và biên chấp kiến trong năm kiến, cũng như vậy. Kiết giới cấm thủ có hai loại: Hoặc do kiến khổ mà đoạn, hoặc do kiến đạo mà đoạn. Như kiết giới cấm thủ; giới cấm thủ trong bốn thủ; giới cấm thủ trói buộc thân trong bốn trói buộc thân; kiết giới cấm thủ trong năm kiết thuận phần dưới; giới cấm thủ trong năm kiến cũng như vậy. Kiết nghi có bốn loại: Hoặc do kiến khổ mà đoạn, cho đến hoặc do kiến đạo mà đoạn. Như kiết nghi; ách-bộc lưu kiến trong bốn ách và bốn bộc lưu; kiến thủ trong bốn thủ; cái nghi trong năm cái; trói buộc thân do chấp thân này thật có trong bốn trói buộc thân, kiết nghi trong năm kiết thuận phần dưới, tà kiến, kiến thủ trong năm kiến, tùy miên nghi-kiến trong bảy tùy miên; kiết nghi-kiết kiến- thủ trong chín kiết cũng như vậy. ===== PAGE 58 ===== 1212 BỘ TỲ ĐÀM 2 Ba căn bất thiện có năm loại: Hoặc do kiến khổ mà đoạn, cho đến hoặc do tu mà đoạn. Như ba căn bất thiện; ba lậu và trừ ra kiến còn lại các bộc ách trong bốn bộc lưu-bốn ách; dục thủ ngã ngữ thủ trong bốn thủ, trói buộc thân do tham dục, giận dữ trong bốn trói buộc thân; trừ ra ố tác-nghi còn lại các cái trong năm cái; kiết tham-giận-mạn trong năm kiết; kiết tham dục-giận dữ trong năm kiết thuận phần dưới; ý tiếp xúc sinh ra ái thân trong sáu ái thân; trừ ra kiến-nghi còn lại các tùy miên trong bảy tùy miên; kiết vô minh-ái-giận dữ-mạn trong chín kiết, cũng như vậy. Cái ố tác do tu mà đoạn. Như cái ố tác, kiết ganh tị-kiết keo kiệt trong năm kiết; năm kiết thuận phần trên, năm ái thân trước trong sáu ái thân, kiết ganh tị-kiết keo kiệt trong chín kiết, cũng như vậy. Trong chín mươi tám tùy miên có hai mươi tám loại do kiến khổ mà đoạn, mười chín loại do kiến tập mà đoạn, mười chín loại do kiến diệt mà đoạn, hai mươi hai loại do kiến đạo mà đoạn, mười loại do tu mà đoạn. Hỏi: Ba kiết cho đến chín mươi tám tùy miên, có bao nhiêu kiến, bao nhiêu phi kiến? Đáp: Trong ba kiết có hai kiến, một phi kiến. Ba căn bất thiện đều là phi kiến. Trong ba lậu có một phi kiến, hai loại cần phân biệt, đó là dục lậu: Hoặc kiến, hoặc phi kiến. Năm kiến thuộc cõi Dục là kiến, còn lại là phi kiến. Hữu lậu hoặc kiến, hoặc phi kiến. Năm kiến của cõi Sắc-Vô sắc là kiến, còn lại là phi kiến. Trong bốn bộc lưu và bốn ách có một kiến, ba phi kiến. Trong bốn thứ và bốn trói buộc thân đều có hai kiến, hai phi kiến. Năm cái và năm kiết đều là phi kiến. Trong năm kiết thuận phần dưới có hai kiến, ba phi kiến. Năm kiết thuận phần trên đều là phi kiến. Năm kiến đều là kiến. Sáu ái thân đều là phi kiến. Trong bảy tùy miên có một kiến và sáu phi kiến. Trong chín kiến có hai kiến và bảy phi kiến. Trong chín mươi tám tùy miên có ba mươi sáu loại là kiến, sáu mươi hai loại là phi kiến. Hỏi: Ba kiết cho đến chín mươi tám tùy miên, bao nhiêu loại có tầm-có tứ? Bao nhiêu loại không có tầm, chỉ có tứ? Bao nhiêu loại không có tầm-không có tứ? Đáp: Ba kiết hệ thuộc ba loại. Ba căn bất thiện và dục lậu là có tầm có tứ. Hữu lậu-vô minh lậu, trừ ra dục bộc lưu ách-thủ, còn lại các bộc-ách-thủ hệ thuộc ba loại. Dục bộc lưu-ách và dục thủ là có tầm-có tứ. Ba thủ còn lại cùng ba trói buộc thân là có tầm có tứ. Hai trói buộc ===== PAGE 59 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 3 1213 thân còn lại hệ thuộc ba loại. Năm cái và ba kiết có tầm-có tứ. Hai kiết còn lại và ba kiết thuận phần dưới hệ thuộc ba loại. Hai kiết thuận phần dưới còn lại có tầm-có tứ. Trong năm kiết thuận phần trên; tham vô sắc là không có tầm-không có tứ. Bốn kiết thuận phần trên còn lại, cùng với năm kiến gồm đủ ba loại. Năm ái thân trước và tùy miên tham dục-giận dữ thì có tầm-có tứ. Ái thân thứ sáu và năm tùy miên còn lại gồm đủ ba loại. Kiết giận dữ, kiết ganh tị-kiết keo kiệt trong chín kiết là có tầm-có tứ. Sáu kiết còn lại hệ thuộc ba loại. Trong chín mươi tám loại tùy miên; ba mươi sáu thứ thuộc cõi Dục là có tầm-có tứ. Ba mươi mốt loại thuộc cõi Sắc hệ thuộc ba loại. Ba mươi mốt loại thuộc cõi Vô sắc thì không có tầm- không có tứ. Hỏi: Ba kiết cho đến chín mươi tám tùy miên, có bao nhiêu tương ưng với lạc căn, bao nhiêu tương ưng với khổ căn-hỷ căn-ưu căn-xả căn? Đáp: Trong ba kiết, kiết hữu thân kiến và kiết giới cấm thủ tương ưng với ba căn, trừ khổ căn-ưu căn. Kiết nghi tương ưng với bốn căn, trừ khổ căn. Căn bất thiện tham tương ưng với ba căn, trừ khổ căn-ưu căn. Căn bất thiện sân tương ưng với ba căn, trừ lạc căn-hỷ căn. Trong ba căn bất thiện, căn bất thiện si và dục lậu, vô minh lậu tương ưng với năm căn; hữu lậu tương ưng với ba căn trừ khổ căn-ưu căn. Trong bốn bộc lưu-bốn ách, dục và vô minh bộc lưu-ách tương ưng với năm căn. Ách-bộc lưu hữu tương ưng với ba căn, trừ khổ căn-ưu căn. Ách-bộc lưu kiến tương ưng với bốn căn, trừ khổ căn. Dục thủ trong bốn thủ tương ưng với năm căn. Kiến thủ tương ưng với bốn căn, trừ khổ căn. Giới cấm thủ và ngã ngữ thủ tương ưng với ba căn, trừ khổ căn-ưu căn. Trói buộc thân do giận dữ tương ưng với ba căn, trừ lạc căn-hỷ căn. Ba trói buộc thân còn lại và cái tham dục tương ưng với ba căn, trừ khổ căn-ưu căn. Cái giận dữ tương ưng với ba căn, trừ lạc căn-hỷ căn. Cái hôn trầm- trạo cử tương ưng với năm căn. Cái thụy miên tương ưng với ba căn, trừ lạc căn-khổ căn. Cái nghi-ố tác tương ưng với hai căn, là ưu căn và xả căn. Kiết tham-mạn trong năm kiết tương ưng với ba căn, trừ khổ căn- ưu căn. Kiết giận dữ tương ưng với ba căn, trừ lạc căn-hỷ căn. Kiết ganh tị tương ưng với hai căn là ưu căn-xả căn. Kiết keo kiệt tương ưng với hai căn, là hỷ căn và xả căn. Kiết giận dữ trong năm kiết thuận phần dưới tương ưng với ba căn, trừ lạc căn-hỷ căn. ===== PAGE 60 ===== 1214 BỘ TỲ ĐÀM 2 Kiết nghi tương ưng với bốn căn, trừ khổ căn. Ba kiết còn lại tương ưng với ba căn, trừ khổ căn-ưu căn. Kiết tham vô sắc trong năm kiết thuận phần trên tương ưng với một căn là xả căn. Bốn kiết còn lại và bốn kiến tương ưng với ba căn, trừ khổ căn-ưu căn. Tà kiến tương ưng với bốn căn, trừ khổ căn. Năm ái thân trước trong sáu ái thân tương ưng với hai căn, là lạc căn và xả căn. Ái thân thứ sáu và tùy miên dục-hữu tham-mạn tương ưng với ba căn, trừ khổ căn-ưu căn. Tùy miên giận dữ tương ưng với ba căn, trừ lạc căn-hỷ căn. Tùy miên nghi-kiến tương ưng với bốn căn, trừ khổ căn. Tùy miên vô minh tương ưng với năm căn. Kiết ái, mạn, thủ trong chín kiết tương ưng với ba căn, trừ khổ căn-ưu căn. Kiết giận dữ tương ưng với ba căn, trừ lạc căn-hỷ căn. Kiết vô minh tương ưng với năm căn. Kiết nghi-kiến, tương ưng với bốn căn, trừ khổ căn. Kiết ganh tị tương ưng với hai căn, là ưu căn và xả căn. Kiết keo kiệt tương ưng với hai căn, là hỷ căn và xả căn. Trong chín mươi tám tùy miên bốn kiến mạn của cõi Dục và tham do kiến mà đoạn tương ưng với hai căn, là hỷ căn và xả căn. Nghi và giận dữ, do kiến mà đoạn, tương ưng với hai căn, là ưu căn và xả căn. Tà kiến và vô minh, do kiến mà đoạn, tương ưng với ba căn, trừ lạc căn-khổ căn. Tham do tu mà đoạn tương ưng với ba căn, trừ khổ căn-ưu căn. Sân tương ưng với ba căn, trừ lạc căn-hỷ căn. Vô minh tương ưng với năm căn. Ba mươi mốt tùy miên thuộc cõi Sắc tương ưng với ba căn, trừ ưu căn-khổ căn. Ba mươi mốt tùy miên thuộc cõi Vô sắc tương ưng với một căn là xả căn. Hỏi: Ba kiết cho đến chín mươi tám tùy miên, có bao nhiêu loại hệ thuộc cõi Dục, bao nhiêu loại hệ thuộc cõi Sắc, bao nhiêu loại hệ thuộc cõi Vô sắc? Đáp: Ba kiết hệ thuộc ba cõi. Ba căn bất thiện và dục lậu hệ thuộc cõi Dục. Hữu lậu có hai cõi, hoặc hệ thuộc cõi Sắc, hoặc hệ thuộc cõi Vô sắc. Vô minh lậu hệ thuộc ba cõi. Dục bộc lưu-ách và dục thủ hệ thuộc cõi Dục. Hữu bộc lưu-ách và ngã ngữ thủ hệ thuộc hai cõi; hoặc hệ thuộc cõi Sắc, hoặc hệ thuộc cõi Vô sắc. Ách-bộc lưu còn lại và hai thủ còn lại hệ thuộc ba cõi. Tham dục-giận dữ trong bốn thứ trói buộc thân và năm cái hệ thuộc cõi Dục. Hai thứ trói buộc thân còn lại hệ thuộc ba cõi. Tham-mạn ===== PAGE 61 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 3 1215 trong năm kiết và ba kiết thuận phần dưới hệ thuộc ba cõi. Ba kiết còn lại và tham dục-giận dữ trong kiết thuận phần dưới hệ thuộc cõi Dục. Tham sắc trong năm kiết thuận phần trên hệ thuộc cõi Sắc, tham vô sắc hệ thuộc cõi Vô sắc. Ba kiết còn lại hệ thuộc hai cõi; hoặc hệ thuộc cõi Sắc, hoặc hệ thuộc cõi Vô sắc. Năm kiến và ái thân thứ sáu hệ thuộc ba cõi. Ái thân sinh ra do sự tiếp xúc của mắt-tai-thân hệ thuộc hai cõi; hoặc hệ thuộc cõi Dục, hoặc hệ thuộc cõi Sắc. Sự tiếp xúc của mũi-lưỡi sinh ra ái thân hệ thuộc cõi Dục. Dục tham-giận dữ trong bảy tùy miên hệ thuộc cõi Dục. Hữu tham hệ thuộc hai cõi; hoặc hệ thuộc cõi Sắc, hoặc hệ thuộc cõi Vô sắc. Các tùy miên còn lại hệ thuộc ba cõi. Kiến giận dữ, kiết ganh tị-kiết keo kiệt trong chín kiết hệ thuộc cõi Dục. Các kiết còn lại hệ thuộc ba cõi. Trong chín mươi tám tùy miên ba mươi sáu loại hệ thuộc cõi Dục, ba mươi mốt loại hệ thuộc cõi Sắc, ba mươi mốt loại hệ thuộc cõi Vô sắc. Hỏi: Các kiết rơi vào cõi Dục thì kiết đó thuộc về cõi Dục chăng? Đáp: Nên làm thành bốn câu để biện giải: 1. Có kiết rơi vào cõi Dục thì kiết đó không thuộc về cõi Dục. Ng- hĩa là bị triền ràng buộc, mất ở cõi Sắc, trung hữu cõi Dục dấy khởi ác ma ở cõi Phạm thế, vì bị triền ràng buộc, nên trách chống Như Lai. 2. Có kiết ở cõi Dục, kiết đó không rơi vào cõi Dục. Nghĩa là bị triền ràng buộc, mất ở cõi Dục, trung hữu cõi sắc dấy lên và trụ vào cõi Dục, kiết của cõi Sắc-Vô sắc hiện ở trước mắt. 3. Có kiết rơi vào cõi Dục mà kiết ấy cũng ở cõi Dục. Nghĩa là bị triền ràng buộc, mất ở cõi Dục, khởi hữu, sinh hữu thuộc cõi Dục và trụ về cõi Dục, kiết của cõi Dục hiện ở trước mắt. 4. Có kiết không rơi vào cõi Dục mà kiết đó cũng không thuộc về cõi Dục. Nghĩa là bị triền ràng buộc, mất ở cõi Sắc, sinh hữu-trung hữu cõi sắc dấy lên; mất ở cõi sắc sinh vào cõi Vô sắc, ở cõi Vô sắc mất, sinh vào cõi Vô sắc; mất ở cõi Vô sắc, sinh vào cõi Sắc và trụ vào cõi Sắc, kiết của cõi Sắc-Vô sắc hiện ở trước mắt. Trụ vào cõi Vô sắc, kiết của cõi Vô sắc hiện ở trước mắt. Hỏi: Các kiết rơi vào cõi Sắc thì kiết đó thuộc về cõi Sắc chăng? Đáp: Nên làm thành bốn câu để biện giải: 1. Có kiết rơi vào cõi Sắc mà kiết đó không thuộc về cõi Sắc. Nghĩa là bị triền ràng buộc, mất ở cõi Dục, trung hữu cõi Sắc dấy khởi và trụ vào cõi Dục, kiết của cõi Sắc hiện ở trước mắt. ===== PAGE 62 ===== 1216 BỘ TỲ ĐÀM 2 2. Có kiết thuộc ở cõi Sắc mà kiết ấy không rơi vào cõi Sắc. Nghĩa là bị triền ràng buộc, mất ở cõi Sắc, trung hữu cõi Dục dấy khởi và ác ma ở cõi Phạm thế, vì bị triền ràng buộc, nên trách chống Như Lai, và trụ vào cõi Sắc, kiết của cõi Vô sắc hiện ở trước trước. 3. Có kiết rơi vào cõi Sắc mà kiết ấy cũng thuộc về cõi Sắc. Nghĩa là bị triền ràng buộc, mất ở cõi Sắc, trung hữu và sinh hữu cõi Sắc dấy khởi trụ vào cõi Sắc, kiết của cõi Sắc hiện ở trước mắt. 4. Có kiết không rơi vào cõi Sắc mà cũng không thuộc về cõi Sắc. Nghĩa là bị triền ràng buộc, mất ở cõi Dục, trung hữu và sinh hữu cõi Dục dấy khởi, mất ở cõi Dục, sinh vào cõi Vô sắc, mất ở cõi Vô sắc, sinh vào cõi Vô sắc, mất vào cõi Vô sắc, sinh vào cõi Dục, và trụ ở cõi Dục, kiết của cõi Dục-vô sắc hiện ở trước mắt, trụ vào cõi Vô sắc thì kiết cõi Vô sắc hiện ở trước mắt. Hỏi: Các kiết rơi vào cõi Vô sắc thì kiết đó thuộc về cõi Vô sắc chăng? Đáp: Các kiết thuộc về cõi Vô sắc thì kiết ấy rơi vào cõi Vô sắc. Có kiết rơi vào cõi Vô sắc mà kiết đó không thuộc về cõi Vô sắc. Nghĩa là trụ vào cõi Dục-Sắc mà kiết cõi Vô sắc hiện ở trước mắt. Hỏi: Các kiết không rơi vào cõi Dục thì kiết đó không thuộc về cõi Dục chăng? Đáp: Nên làm thành bốn câu để biện giải: Ngược lại với điều đã trình bày trên, nên nhận biết. Hỏi: Các kiết không rơi vào cõi Sắc thì kiết đó không thuộc về cõi Sắc chăng? Đáp: Nên làm thành bốn câu để biện giải: Ngược lại với điều đã trình bày trên, nên nhận biết. Hỏi: Các kiết không rơi vào cõi Vô sắc thì kiết đó không thuộc về thuộc cõi Vô sắc chăng? Đáp: Đúng thế. Có kiết không thuộc về cõi Vô sắc mà kiết ấy đều rơi vào cõi Vô sắc. Nghĩa là trụ vào cõi Dục, cõi Sắc, kiết của cõi Vô sắc hiện ở trước mắt. Hỏi: Đệ tử của Đức Thế Tôn đầy đủ các kiến mà các sắc chưa đoạn thì bị sắc kia trói buộc chăng? Đáp: Đúng thế. Hỏi: Giả sử bị sắc trói buộc thì sắc đó chưa đoạn chăng? Đáp: Đúng thế. Hỏi: Các thọ-tưởng-hành-thức chưa đoạn thì bị thọ-tưởng-hành- thức ấy trói buộc chăng? ===== PAGE 63 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 3 1217 Đáp: Đúng thế. Có thọ-tưởng-hành-thức trói buộc, nhưng thọ- tưởng-hành-thức ấy không phải là chưa đoạn, gọi là gia gia, hoặc nhất lai, hoặc nhất gian. Cõi Dục do tu mà đoạn kiết thuộc phẩm trung thượng, đã đoạn biết khắp, nhưng thọ-tưởng-hành-thức tương ưng kia thuộc về kiết phẩm hạ. Hỏi: Đệ tử của Đức Thế Tôn đầy đủ các kiến mà các sắc đã đoạn thì sắc ấy lìa xa trói buộc chăng? Đáp: Đúng thế. Hỏi: Giả sử sắc lìa xa trói buộc thì sắc đó đã đoạn chăng? Đáp: Đúng thế. Hỏi: Các thọ-tưởng-hành-thức đã đoạn, thì thọ-tưởng-hành-thức ấy lìa xa trói buộc chăng? Đáp: Các thọ-tưởng-hành-thức lìa xa trói buộc, thì thọ-tưởng- hành-thức ấy đã đoạn. Có thọ-tưởng-hành-thức đã đoạn mà không phải là lìa xa trói buộc, gọi là gia gia, hoặc nhất lai, hoặc nhất gian. Cõi Dục do tu mà đoạn kiết thuộc phẩm trung-thượng, đã đoạn biết khắp, nhưng thọ-tưởng-hành-thức tương ưng kia thuộc về kiết phẩm hạ. Hỏi: Có năm Bổ-đặc-già-la; đó là tùy tín hành, tùy pháp hành, tín thắng giải, kiến chí, thân chứng. Năm Bổ-đặc-già-la này, đối với ba kiết, cho đến chín mươi tám tùy miên, có bao nhiêu thành tựu, bao nhiêu không thành tựu? Đáp: Tùy tín hành, đối với ba kiết, khổ loại trí chưa và đã sinh đều thành tựu; khổ loại trí đã sinh có hai thành tựu, một không thành tựu. Đối với ba căn bất thiện, chưa lìa dục nhiễm đều thành tựu, đã lìa dục nhiễm đều không thành tựu. Đối với ba lậu, chưa lìa dục nhiễm đều thành tựu, đã lìa dục nhiễm có hai thành tựu, một không thành tựu. Đối với bốn ách-bộc lưu, thủ, chưa lìa dục nhiễm thì đều thành tựu, đã lìa dục nhiễm có ba thành tựu, một không thành tựu. Đối với bốn sự trói buộc thân, chưa lìa dục nhiễm đều thành tựu, đã lìa dục nhiễm có hai thành tựu, hai không thành tựu. Đối với năm cái, chưa lìa dục nhiễm, đạo pháp trí chưa và đã sinh đều thành tựu, đạo pháp trí đã sinh có bốn thành tựu, một không thành tựu. Đã lìa dục nhiễm đều không thành tựu. Đối với năm kiết, chưa lìa dục nhiễm đều thành tựu, đã lìa dục nhiễm có hai thành tựu, ba không thành tựu. Đối với năm kiết thuận phần dưới, chưa lìa dục nhiễm, khổ loại trí chưa và đã sinh đều thành tựu, khổ loại trí đã sinh có bốn thành tựu, ===== PAGE 64 ===== 1218 BỘ TỲ ĐÀM 2 một không thành tựu. Đã lìa dục nhiễm, khổ loại trí chưa và đã sinh có ba thành tựu, hai không thành tựu, khổ loại trí đã sinh có hai thành tựu, ba không thành tựu. Đối với năm kiết thuận phần trên, chưa lìa sắc nhiễm đều thành tựu. Đã lìa sắc nhiễm có bốn thành tựu, một không thành tựu. Đối với năm kiến, khổ loại trí chưa và đã sinh thì đều thành tựu, khổ loại trí đã sinh ba thành tựu, hai không thành tựu. Đối với sáu ái thân, chưa lìa dục nhiễm đều thành tựu; đã lìa dục nhiễm mà chưa lìa xa nhiễm của cõi Phạm thế có bốn thành tựu, hai không thành tựu; đã lìa xa nhiễm của cõi Phạm thế, thì có một thành tựu, năm không thành tựu. Đối với bảy tùy miên, chưa lìa dục nhiễm đều thành tựu, đã lìa dục nhiễm thì có năm thành tựu, hai không thành tựu. Đối với chín kiết, chưa lìa dục nhiễm đều thành tựu, đã lìa dục nhiễm thì có sáu thành tựu, ba không thành tựu. Đối với chín mươi tám tùy miên chưa lìa dục nhiễm, khổ pháp trí chưa và đã sinh đều thành tựu; khổ pháp trí đã sinh, khổ loại trí chưa và đã sinh, do kiến khổ mà đoạn thuộc cõi Dục đều không thành tựu, còn lại đều thành tựu. Khổ loại trí đã sinh mà tập pháp trí chưa và đã sinh, do kiến khổ mà đoạn thuộc ba cõi đều không thành tựu, còn lại đều thành tựu. Tập pháp trí đã sinh mà tập loại trí chưa và đã sinh, do kiến khổ mà đoạn thuộc ba cõi, và do kiến tập mà đoạn thuộc cõi Dục đều không thành tựu, còn lại đều thành tựu. Tập loại trí đã sinh, diệt pháp trí chưa và đã sinh, do kiến khổ-tập mà đoạn thuộc ba cõi đều không thành tựu, còn lại thì đều thành tựu. Diệt pháp trí đã sinh, diệt loại trí chưa và đã sinh, do kiến khổ-tập mà đoạn thuộc ba cõi và do kiến diệt mà đoạn thuộc cõi Dục đều không thành tựu, còn lại đều thành tựu. Diệt loại trí đã sinh, đạo pháp trí chưa và đã sinh, do kiến khổ-tập- diệt mà đoạn thuộc ba cõi đều không thành tựu, còn lại đều thành tựu. Đạo pháp trí đã sinh, do kiến khổ-tập-diệt mà đoạn nơi ba cõi, và do kiến đạo mà mà đoạn thuộc cõi Dục đều không thành tựu, còn lại đều thành tựu. Đã lìa dục nhiễm, chưa lìa sắc nhiễm, khổ loại trí chưa và đã sinh, thuộc cõi Dục tất cả không thành tựu, còn lại đều thành tựu. Khổ loại trí đã sinh mà tập loại trí chưa và đã sinh, tất cả thuộc cõi Dục và do kiến khổ mà đoạn thuộc cõi Sắc-Vô sắc đều không thành ===== PAGE 65 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 3 1219 tựu, còn lại đều thành tựu. Tập loại trí đã sinh, diệt loại trí chưa và đã sinh, tất cả thuộc cõi Dục và do kiến khổ-tập mà đoạn thuộc cõi Sắc-Vô sắc đều không thành tựu, còn lại đều thành tựu. Diệt loại trí đã sinh, tất cả thuộc cõi Dục, do kiến khổ-tập-diệt, đoạn thuộc cõi Sắc-Vô sắc đều không thành tựu, còn lại đều thành tựu. Đã lìa sắc nhiễm, khổ loại trí chưa và đã sinh, tất cả thuộc cõi Dục, Sắc đều không thành tựu, còn lại đều thành tựu. Diệt loại trí đã sinh mà tập loại trí chưa và đã sinh, tất cả thuộc cõi Dục và cõi Sắc-Vô sắc do kiến khổ mà đoạn đều không thành tựu, còn lại đều thành tựu. Tập loại trí đã sinh, diệt loại trí chưa và đã sinh, hết thảy thuộc cõi Dục, cõi Sắc và cõi Vô sắc do kiến khổ-tập mà đoạn không thành tựu, còn lại đều thành tựu. Diệt loại trí đã sinh, hết thảy thuộc cõi Dục-cõi Sắc và cõi Vô sắc do kiến khổ-tập-diệt mà đoạn không thành tựu, còn lại đều thành tựu. Như tùy tín hành, tùy pháp hành cũng vậy. Tín thắng giải đối với ba kiết đều không thành tựu. Đối với ba căn bất thiện, chưa lìa dục nhiễm đều thành tựu, đã lìa dục nhiễm thì đều không thành tựu. Đối với ba lậu, chưa lìa dục nhiễm đều thành tựu, đã lìa dục nhiễm thì có hai thành tựu, một không thành tựu. Đối với bốn ách-bộc lưu, chưa lìa dục nhiễm có ba thành tựu, một không thành tựu; đã lìa dục nhiễm có hai thành tựu, hai không thành tựu. Đối với bốn thủ, chưa lìa dục nhiễm có hai thành tựu, hai không thành tựu; đã lìa dục nhiễm có một thành tựu, ba không thành tựu. Đối với bốn sự trói buộc thân, chưa lìa dục nhiễm có hai thành tựu, hai không thành tựu; đã lìa dục nhiễm đều không thành tựu. Đối với năm cái, chưa lìa dục nhiễm có bốn thành tựu, một không thành tựu; đã lìa dục nhiễm đều không thành tựu. Đối với năm kiết, chưa lìa dục nhiễm đều thành tựu, đã lìa dục nhiễm có hai thành tựu, ba không thành tựu. Đối với năm kiết thuận phần dưới, chưa lìa dục nhiễm có hai thành tựu, ba không thành tựu; đã lìa dục nhiễm đều không thành tựu. Đối với năm kiết thuận phần trên, chưa lìa sắc nhiễm đều thành tựu, đã lìa sắc nhiễm có bốn thành tựu, một không thành tựu. ===== PAGE 66 ===== 1220 BỘ TỲ ĐÀM 2 Đối với năm kiến đều không thành tựu. Đối với sáu ái thân, chưa lìa dục nhiễm đều thành tựu, đã lìa dục nhiễm, nhưng chưa lìa xa nhiễm của cõi Phạm thế thì có bốn thành tựu, hai không thành tựu. Đã lìa nhiễm của cõi Phạm thế thì có một thành tựu, năm không thành tựu. Đối với với bảy tùy miên, chưa lìa dục nhiễm có năm thành tựu, hai không thành tựu; đã lìa dục nhiễm có ba thành tựu, bốn không thành tựu. Đối với chín kiết, chưa lìa dục nhiễm có sáu thành tựu, ba không thành tựu; đã lìa dục nhiễm có ba thành tựu, sáu không thành tựu. Đối với chín mươi tám tùy miên, chưa lìa dục nhiễm thì có mười thành tựu, tám mươi tám không thành tựu. Đã lìa dục nhiễm, nhưng chưa lìa sắc nhiễm thì có sáu thành tựu, chín mươi hai không thành tựu. Đã lìa sắc nhiễm thì có ba thành tựu, chín mươi lăm không thành tựu. Như Tín thắng giải, Kiến chí cũng vậy. Thân chứng đối với ba kiết và ba căn bất thiện đều không thành tựu. Đối với ba lậu thì có hai thành tựu, một không thành tựu. Đối với bốn ách-bộc lưu thì có hai thành tựu, hai không thành tựu. Đối với bốn thủ thì có một thành tựu, ba không thành tựu. Đối với bốn sự trói buộc thân và năm cái đều không thành tựu. Đối với năm kiết thì có hai thành tựu, ba không thành tựu. Đối với năm kiết thuận phần dưới đều không thành tựu. Đối với năm kiết thuận phần trên thì có bốn thành tựu, một không thành tựu. Đối với năm kiến đều không thành tựu. Đối với sáu ái thân thì có một thành tựu, năm không thành tựu. Đối với bảy tùy miên thì có ba thành tựu, bốn không thành tựu. Đối với chín kiết thì có ba thành tựu, sáu không thành tựu. Đối với chín mươi tám tùy miên thì có ba thành tựu, chín mươi lăm không thành tựu. Hỏi: Hữu thân kiến với hữu thân kiến có bao nhiêu duyên? Hữu thân kiến với giới cấm thủ, cho đến tùy miên vô minh thuộc cõi Vô sắc do tu mà đoạn có bao nhiêu duyên? Cho đến tùy miên vô minh thuộc cõi Vô sắc do tu mà đoạn cùng với tùy miên vô minh thuộc cõi Vô sắc do tu mà đoạn, có bao nhiêu duyên? Tùy miên vô minh thuộc cõi Vô sắc do tu mà đoạn, cùng với hữu thân kiến, cho đến, cho đến tùy miên ===== PAGE 67 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 3 1221 mạn thuộc cõi Vô sắc do tu mà đoạn có bao nhiêu duyên? Đáp: Hữu thân kiến với hữu thân kiến hoặc là bốn-ba-hai-một duyên. Thế nào là bốn? Như hữu thân kiến vô gián, khởi lên hữu thân kiến, tức là tư duy thuộc đời trước đó cùng với đời sau là bốn duyên. Thế nào là ba? Như hữu thân kiến vô gián, khởi lên hữu thân kiến, không tư duy về đời trước đó cùng với đời sau là ba duyên, trừ ra sở duyên. Hoặc hữu thân kiến vô gián khởi lên tâm khác, về sau khởi lên hữu thân kiến, tức là tư duy hữu về đời trước đó cùng với đời sau là ba duyên, trừ đẳng vô gián. Thế nào là hai? Như hữu thân kiến vô gián khởi lên tâm khác, về sau khởi lên hữu thân kiến, không tư duy hữu về đời trước đó cùng với đời sau là hai duyên, gọi là nhân tăng thượng. Thế nào là một? Như hữu thân kiến của đời sau, với hữu thân kiến của đời trước, nếu làm thành sở duyên là sở duyên tăng thượng, không làm thành sở duyên thì chỉ một tăng thượng. Hữu thân kiến vị lai với hữu thân kiến quá khứ-hiện tại, nếu làm thành sở được duyên là sở duyên tăng thượng, nếu không làm thành sở duyên thì chỉ một tăng thượng. Hữu thân kiến vị lai, hiện tại với hữu thân kiến quá khứ, nếu làm thành sở duyên là sở duyên tăng thượng, không làm thành sở duyên thì chỉ một tăng thượng. Hữu thân kiến thuộc cõi Dục với hữu thân kiến của cõi Sắc-Vô sắc là một tăng thượng. Hữu thân kiến thuộc cõi Sắc-Vô sắc với hữu thân kiến thuộc cõi Dục, nếu làm thành đẳng vô gián là đẳng vô gián tăng thượng, nếu không làm thành đẳng vô gián thì chỉ một tăng thượng. Hữu thân kiến thuộc cõi Sắc với hữu thân kiến thuộc cõi Vô sắc là một tăng thượng. Hữu thân kiến thuộc cõi Vô sắc với hữu thân kiến thuộc cõi Sắc, nếu làm thành đẳng vô gián là đẳng vô gián tăng thượng, không làm thành đẳng vô gián thì chỉ một tăng thượng. Như hữu thân kiến với hữu thân kiến; nên biết; hữu thân kiến cùng với tất cả không phải biến hành khác; tất cả không phải biến hành khác cùng với tất cả không phải biến hành, tất cả biến hành cùng với tất cả không phải biến hành cũng vậy. Hữu thân kiến với giới cấm thủ hoặc là bốn-ba-hai-một duyên. Thế nào là bốn? Như hữu thân kiến vô gián khởi lên giới cấm thủ, tức là tư duy về đời trước đó với đời sau là bốn duyên. ===== PAGE 68 ===== 1222 BỘ TỲ ĐÀM 2 Thế nào là ba? Hữu thân kiến vô gián khởi lên giới cấm thủ, không tư duy về đời trước đó và đời sau là ba duyên, trừ ra sở duyên. Hoặc hữu thân kiến vô gián khởi lên tâm khác, về sau khởi lên giới cấm thủ, tức là tư duy về đời trước kia với đời sau là ba duyên, trừ đẳng vô gián. Thế nào là hai? Như hữu thân kiến vô gián khởi lên tâm khác, về sau khởi lên giới cấm thủ, không tư duy về đời trước kia với đời sau là hai duyên, gọi là nhân tăng thượng. Thế nào là một? Về sau hữu thân kiến thuộc đời sau với giới cấm thủ thuộc đời trước, nếu làm thành sở duyên là sở duyên tăng thượng, không làm thành sở duyên thì chỉ một tăng thượng. Hữu thân kiến vị lai với giới cấm thủ của quá khứ-hiện tại, nếu làm thành sở duyên là sở duyên tăng thượng, không làm thành sở duyên thì chỉ một tăng thượng. Hữu thân kiến vị lai-hiện tại với giới cấm thủ của quá khứ, nếu làm thành sở duyên là sở duyên tăng thượng, không làm thành sở duyên thì chỉ một tăng thượng. Hữu thân kiến thuộc cõi Dục với giới cấm thủ thuộc cõi Sắc-Vô sắc, là một tăng thượng. Hữu thân kiến của cõi Sắc-Vô sắc với giới cấm thủ thuộc cõi Dục, nếu làm thành sở duyên không phải đẳng vô gián là sở duyên tăng thượng; nếu làm thành đẳng vô gián chứ không phải sở duyên,là đẳng vô gián sở duyên tăng thượng. Nếu làm thành đẳng vô gián và sở duyên, là đẳng vô gián sở duyên tăng thượng, không làm thành đẳng vô gián và sở duyên thì chỉ một tăng thượng. Hữu thân kiến thuộc cõi Sắc cùng với giới cấm thủ của cõi Vô sắc là một tăng thượng. Hữu thân kiến thuộc cõi Vô sắc với giới cấm thủ thuộc cõi Sắc, nếu tạo sở duyên không phải đẳng vô gián, là sở duyên tăng thượng. Nếu làm thành đẳng vô gián chứ không phải sở duyên là đẳng vô gián tăng thượng. Nếu làm thành đẳng vô gián và sở duyên, là đẳng vô gián sở duyên tăng thượng, nếu không làm thành đẳng vô gián và sở duyên là một tăng thượng. Như hữu thân kiến cùng với giới cấm thủ, nên biết hữu thân kiến với tất cả biến hành khác; tất cả biến hành cùng với tất cả biến hành; tất cả chẳng phải biến hành khác với tất cả biến hành cũng vậy. ----------------- ===== PAGE 69 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 3 1223 Phẩm 2: BÀN VỀ NHẤT HÀNH, Phần 1 Kiết, một hành trải qua sáu loại, Bảy tiểu-bảy đại thuộc về hữu, Dựa vào đạo biết khắp tất cả, Nghĩa chương này xin nói đầy đủ. Có chín kiết, là kiết ái cho đến kiết keo kiệt. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái trói buộc thì cũng có kiết giận dữ trói buộc chăng? Đáp: Nếu đối với sự việc này, có kiết giận dữ trói buộc, thì chắc chắn có kiết ái trói buộc. Hoặc có kiết ái trói buộc mà không có kiết giận dữ trói buộc, nghĩa là đối với pháp cõi Sắc-Vô sắc có kiết ái chưa đoạn. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái trói buộc thì cũng có kiết mạn trói buộc chăng? Đáp: Đúng thế. Hỏi: Giả sử có kiết mạn trói buộc thì cũng có kiết ái trói buộc chăng? Đáp: Đúng thế. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái trói buộc thì cũng có kiết vô minh trói buộc chăng? Đáp: Nếu đối với sự việc này có kiết ái trói buộc, thì chắc chắn có kiết vô minh trói buộc. Hoặc có kiết vô minh trói buộc mà không có kiết ái trói buộc, nghĩa là khổ trí đã sinh mà tập trí chưa sinh, đối với pháp do kiến khổ mà đoạn, có kiết vô minh do kiến tập mà đoạn nhưng chưa đoạn. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái trói buộc thì cũng có kiết kiến trói buộc chăng? Đáp: Nên làm thành bốn câu để biện giải: 1. Hoặc có kiết ái trói buộc mà không có kiết kiến trói buộc. Nghĩa là tập trí đã sinh mà diệt trí chưa sinh, đối với pháp không tương ưng với kiết kiến do kiến diệt-đạo mà đoạn và đối với pháp do tu mà đoạn. Có kiết ái chưa đoạn, diệt trí đã sinh mà đạo trí chưa sinh, đối với pháp không tương ưng với kiết kiến do kiến đạo mà đoạn và đối với pháp do tu mà đoạn. Có kiết ái chưa đoạn, đệ tử của Đức Thế Tôn có đủ các kiến đối với pháp do tu mà đoạn, có kiết ái chưa đoạn. 2. Hoặc có kiết kiến trói buộc mà không có kiết ái trói buộc. Nghĩa là khổ trí đã sinh mà tập trí chưa sinh, đối với pháp do kiến khổ ===== PAGE 70 ===== 1224 BỘ TỲ ĐÀM 2 mà đoạn, có kiết kiến do kiến tập mà đoạn còn chưa đoạn. 3. Hoặc có hai kiết đều trói buộc. Đó là có đủ ràng buộc đối với pháp do kiến - tu mà đoạn, có hai kiết trói buộc. Khổ trí đã sinh mà tập trí chưa sinh, đối với pháp do kiến tập-diệt-đạo- tu mà đoạn có hai kiết trói buộc. Tập trí đã sinh, diệt trí chưa sinh, đối với pháp tương ưng với kiết kiến do kiến diệt-đạo mà đoạn, có hai kiết trói buộc. Diệt trí đã sinh, đạo trí chưa sinh, đối với pháp tương ưng với kiết kiến do kiến đạo mà đoạn, có hai kiết trói buộc. 4. Hoặc có hai kiết đều không trói buộc. Nghĩa là tập trí đã sinh mà diệt trí chưa sinh, đối với pháp do kiến khổ- tập mà đoạn không có hai kiết trói buộc. Diệt trí đã sinh mà đạo trí chưa sinh, đối với pháp do kiến khổ-tập-diệt mà đoạn, không có hai kiết trói buộc. Đệ tử của Đức Thế Tôn thấy đầy đủ, đối với pháp do kiến mà đoạn, không có hai kiết trói buộc. Đã lìa dục nhiễm, đối với pháp thuộc cõi Dục không có hai kiết trói buộc. Đã lìa sắc nhiễm, đối với pháp thuộc cõi Dục, Sắc, không có hai kiết trói buộc. Đã lìa nhiễm vô sắc, đối với pháp của ba cõi không có hai kiết trói buộc. Như đối với kiết kiến, đối với kiết nghi cũng vậy. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái trói buộc thì cũng có kiết thủ trói buộc chăng? Đáp: Nên làm thành bốn câu để biện giải: 1. Hoặc có kiết ái trói buộc mà không có kiết thủ trói buộc. Nghĩa là tập trí đã sinh, diệt trí chưa sinh, đối với pháp do tu mà đoạn có kiết ái chưa đoạn. Diệt trí đã sinh, đạo trí chưa sinh, đối với pháp do tu mà đoạn có kiết ái chưa đoạn. Đệ tử của Đức Thế Tôn thấy đầy đủ đối với pháp do tu mà đoạn, có kiết ái chưa đoạn. 2. Hoặc có kiết thủ trói buộc mà không có kiết ái trói buộc, nghĩa là khổ trí đã sinh mà tập trí chưa sinh, đối với pháp do kiến khổ mà đoạn, có kiết thủ do kiến tập mà đoạn còn chưa đoạn. 3. Hoặc có hai kiết đều trói buộc. Đó là vốn có trói buộc đối với pháp do kiến tu mà đoạn có hai kiết trói buộc. Khổ trí đã sinh mà tập trí chưa sinh, đối với pháp do kiến tập-diệt-đạo, tu mà đoạn, có hai kiết trói buộc. Tập trí đã sinh, diệt trí chưa sinh, đối với pháp do kiến diệt- đạo mà đoạn, có hai kiết trói buộc. Diệt trí đã sinh, đạo trí chưa sinh, đối với pháp do kiến đạo mà đoạn, có hai kiết trói buộc. 4. Hoặc có hai kiết đều không trói buộc: Tức là tập trí đã sinh, diệt trí chưa sinh, đối với pháp do kiến khổ-tập mà đoạn không có hai kiết trói buộc. Diệt trí đã sinh, đạo trí chưa sinh, đối với pháp do kiến ===== PAGE 71 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 3 1225 khổ-tập-diệt mà đoạn, không có hai kiết trói buộc. Đệ tử của Đức Thế Tôn thấy đầy đủ đối với pháp do kiến mà đoạn, không có hai kiết trói buộc. Đã lìa dục nhiễm, đối với pháp thuộc cõi Dục không có hai kiết trói buộc. Đã lìa sắc nhiễm, đối với pháp của thuộc Dục-Sắc, không có hai kiết trói buộc. Đã lìa vô sắc nhiễm, đối với pháp của ba cõi, không có hai kiết trói buộc. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái trói buộc thì cũng có kiết ganh tị trói buộc chăng? Đáp: Nếu đối với sự việc này, có kiết ganh tị trói buộc, chắc chắn có kiết ái trói buộc. Hoặc có kiết ái trói buộc mà không có kiết ganh tị trói buộc. Nghĩa là đối với pháp do kiến mà đoạn thuộc cõi Dục, và đối với pháp thuộc cõi Sắc-Vô sắc, có kiết ái chưa đoạn. Như đối với kiết ganh tị, đối với kiết keo kiệt cũng vậy. Như kiết ái đối với một hành dấy khởi sau đó, kiết mạn đối với một hành dấy khởi sau đó, cũng vậy. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết giận dữ trói buộc thì cũng có kiết mạn trói buộc chăng? Đáp: Nếu đối với sự việc này, có kiết giận dữ trói buộc, chắc chắn có kiết mạn trói buộc. Hoặc có kiết mạn trói buộc mà không có kiết giận dữ trói buộc. Nghĩa là đối với pháp thuộc cõi Sắc-Vô sắc, có kiết mạn chưa đoạn. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết giận dữ trói buộc thì cũng có kiết vô minh trói buộc chăng? Đáp: Nếu đối với sự việc này, có kiết giận dữ trói buộc, chắc chắn có kiết vô minh trói buộc. Hoặc có kiết vô minh trói buộc mà không có kiết giận dữ trói buộc. Nghĩa là chưa xa lìa dục nhiễm, khổ trí đã sinh mà tập trí chưa sinh, đối với pháp do kiến khổ mà đoạn thuộc cõi Dục, có kiết vô minh do kiến tập mà đoạn còn chưa đoạn. Đối với pháp của cõi Sắc-Vô sắc, có kiết vô minh chưa đoạn. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết giận dữ trói buộc thì cũng có kiết kiến trói buộc chăng? Đáp: Nên làm thành bốn câu để biện giải: 1. Hoặc có kiết giận dữ trói buộc mà không có kiết kiến trói buộc. Nghĩa là chưa xa lìa dục nhiễm, tập trí đã sinh, diệt trí chưa sinh. Đối với pháp không tương ưng với kiết kiến do kiến diệt-đạo mà đoạn thuộc cõi Dục và đối với pháp do tu mà đoạn thuộc cõi Dục, có kiết giận dữ chưa đoạn. Diệt trí đã sinh, đạo trí chưa sinh, đối với pháp không tương ưng với kiết kiến do kiến đạo mà đoạn thuộc cõi Dục, và đối với pháp do tu mà đoạn thuộc cõi Dục, có kiết giận dữ chưa đoạn. ===== PAGE 72 ===== 1226 BỘ TỲ ĐÀM 2 Đệ tử của Đức Thế Tôn thấy đầy đủ chưa lìa dục nhiễm, đối với pháp do tu mà đoạn thuộc cõi Dục, có kiết giận dữ chưa đoạn. 2. Hoặc có kiết kiến trói buộc mà không có kiết giận dữ trói buộc. Nghĩa là chưa lìa dục nhiễm, khổ trí đã sinh mà tập trí chưa sinh, đối với pháp do kiến khổ mà đoạn thuộc cõi Dục, có kiết kiến do kiến tập mà đoạn còn chưa đoạn. Đối với pháp thuộc cõi Sắc -Vô sắc, có kiết kiến chưa đoạn. 3. Hoặc có hai kiết đều trói buộc. Gọi là vốn có trói buộc. Đối với pháp do kiến tu mà đoạn thuộc cõi Dục, có hai kiết trói buộc. Chưa lìa dục nhiễm, khổ trí đã sinh mà tập trí chưa sinh, đối với pháp do kiến, tập, diệt-đạo tu mà đoạn của cõi Dục, có hai kiết trói buộc. Tập trí đã sinh, diệt trí chưa sinh, đối với pháp tương ưng với kiết kiến do kiến diệt-đạo mà đoạn thuộc cõi Dục, có hai kiết trói buộc. Diệt trí đã sinh, đạo trí chưa sinh, đối với pháp tương ưng với kiết kiến do kiến đạo mà đoạn thuộc cõi Dục, có hai kiết trói buộc. 4. Hoặc có hai kiết đều không trói buộc. Nghĩa là tập trí đã sinh, diệt trí chưa sinh, đối với pháp do kiến khổ, tập mà đoạn và đối với pháp không tương ưng với kiết kiến do kiến diệt-đạo mà đoạn thuộc cõi Sắc-Vô sắc, cùng với pháp do tu mà đoạn thuộc cõi Sắc-Vô sắc, không có hai kiết trói buộc. Diệt trí đã sinh, đạo trí chưa sinh, đối với pháp do kiến khổ-tập-diệt đoạn và đối với pháp không tương ưng với kiết kiến do kiến đạo mà đoạn thuộc cõi Sắc-Vô sắc cùng với pháp do tu mà đoạn thuộc cõi Sắc-Vô sắc, không có hai kiết trói buộc. Đệ tử của Đức Thế Tôn thấy đầy đủ chưa lìa dục nhiễm, đối với pháp do kiến mà đoạn và đối với pháp do tu mà đoạn thuộc cõi Sắc-Vô sắc, không có hai kiết trói buộc. Đã lìa dục nhiễm, đối với pháp thuộc cõi Dục không có hai kiết trói buộc. Đã lìa sắc nhiễm, đối với pháp thuộc cõi Dục, Sắc không có hai kiết trói buộc. Đã lìa vô sắc nhiễm, đối với pháp của ba cõi không có hai kiết trói buộc. Như đối với kiết kiến, đối với kiết nghi cũng vậy. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết giận dữ trói buộc thì cũng có kiết thủ trói buộc chăng? Đáp: Nên làm thành bốn câu để biện giải: 1. Hoặc có kiết giận dữ trói buộc mà không có kiết thủ trói buộc. Nghĩa là chưa lìa dục nhiễm, tập trí đã sinh, diệt trí chưa sinh, đối với pháp do tu mà đoạn thuộc cõi Dục, có kiết giận dữ chưa đoạn. Diệt trí đã sinh, đạo trí chưa sinh, đối với pháp do tu mà đoạn thuộc cõi Dục, có kiết giận dữ chưa đoạn. Đệ tử của Đức Thế Tôn thấy đầy đủ chưa lìa ===== PAGE 73 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 3 1227 dục nhiễm, đối với pháp do tu mà đoạn thuộc cõi Dục có kiết giận dữ chưa đoạn. 2. Hoặc có kiết thủ trói buộc mà không có kiết giận dữ trói buộc. Gọi là chưa lìa dục nhiễm, khổ trí đã sinh mà tập trí chưa sinh, đối với pháp do kiến khổ mà đoạn thuộc cõi Dục, có kiết thủ do kiến tập mà đoạn còn chưa đoạn. Đối với pháp thuộc cõi Sắc-Vô sắc, có kiết thủ chưa đoạn. 3. Hoặc có hai kiết đều trói buộc, gọi là vốn có trói buộc. Đối với pháp do kiến tu mà đoạn thuộc cõi Dục, có hai kiết trói buộc. Chưa lìa dục nhiễm, khổ trí đã sinh mà tập trí chưa sinh, đối với pháp do kiến tập-diệt-đạo mà đoạn thuộc cõi Dục có hai kiết trói buộc. Tập trí đã sinh, diệt trí chưa sinh, đối với pháp do kiến diệt-đạo mà đoạn thuộc cõi Dục có hai kiết trói buộc. Diệt trí đã sinh, đạo trí chưa sinh, đối với pháp do kiến đạo mà đoạn thuộc cõi Dục, có hai kiết trói buộc. 4. Hoặc có hai kiết đều không trói buộc. Nghĩa là chưa lìa dục nhiễm, tập trí đã sinh, diệt trí chưa sinh, đối với pháp do kiến khổ, tập mà đoạn và đối với pháp do tu mà đoạn thuộc cõi Sắc-Vô sắc, không có hai kiết trói buộc. Diệt trí đã sinh, đạo trí chưa sinh, đối với pháp do kiến khổ-tập-diệt mà đoạn, và đối với pháp do tu mà đoạn thuộc cõi Sắc-Vô sắc, không có hai kiết trói buộc. Đệ tử của Đức Thế Tôn thấy đầy đủ chưa lìa dục nhiễm, đối với pháp do kiến mà đoạn và đối với pháp do tu mà đoạn thuộc cõi Sắc-Vô sắc, không có hai kiết trói buộc. Đã lìa dục nhiễm, đối với pháp thuộc cõi Dục-Sắc, không có hai kiết trói buộc. Đã lìa sắc nhiễm, đối với pháp thuộc cõi Dục, Sắc, không có hai kiết trói buộc. Đã lìa nhiễm vô sắc, đối với pháp của ba cõi, không có hai kiết trói buộc. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết giận dữ trói buộc thì cũng có kiết ganh tị trói buộc chăng? Đáp: Nếu đối với sự việc này, có kiết ganh tị trói buộc, chắc chắn có kiết giận dữ trói buộc. Hoặc có kiết giận dữ trói buộc mà không có kiết ganh tị trói buộc, nghĩa là đối với pháp do kiến mà đoạn thuộc cõi Dục, có kiết giận dữ chưa đoạn. Như đối với kiết ganh tị, đối với kiết keo kiệt cũng vậy. ===== PAGE 74 ===== 1228 BỘ TỲ ĐÀM 2 LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ