A-tỳ-đạt-ma Phát Trí Luận · Quyển 4
阿毘達磨發智論 · T1544
Hán văn
尊者迦多衍尼子造 三藏法師玄奘奉 詔譯 結蘊第二中一行納息第二之二 若於此事有無明結繫，亦有見結繫耶？ 答：若 於此事有見結繫，必有無明結繫。 或有無明 結繫，無見結繫。謂： 集智已生，滅智未生：於見 滅、道所斷見結不相應法，及於修所斷法，有 無明結未斷。 滅智已生，道智未生：於見道所 斷見結不相應法，及於修所斷法，有無明結 未斷。 具見世尊弟子：——於修所斷法，有無明結 未斷。 如對見結；對疑結，亦爾！ 若於此事有無 明結繫，亦有取結繫耶？ 答：若於此事有取結 繫，必有無明結繫。 或有無明結繫，無取結繫。 謂： 集智已生，滅智未生——於修所斷法，有無明 結未斷。 滅智已生，道智未生——於修所斷法，有 無明結未斷。 具見世尊弟子——於修所斷法，有 無明結未斷。 若於此事有無明結繫，亦有嫉 結繫耶？ 答：若於此事有嫉結繫，必有無明結 繫。 或有無明結繫，無嫉結繫。謂： 於欲界見所 斷法，及於色、無色界法，有無明結未斷。 如對 嫉結；對慳結，亦爾。 若於此事有見結繫，亦有 取結繫耶？ 答：若於此事有見結繫，必有取結 繫。 或有取結繫，無見結繫。謂： 集智已生，滅智 未生——於見滅、道所斷見結不相應法，有取結 未斷。 滅智已生，道智未生——於見道所斷見結 不相應法，有取結未斷。 若於此事有見結繫， 亦有疑結繫耶？ 答：應作四句。 或有見結繫，無 疑結繫。謂： 集智已生，滅智未生——於見滅、道所 斷見結相應法，有見結未斷。 滅智已生，道智 未生——於見道所斷見結相應法，有見結未斷。 或有疑結繫，無見結繫。謂： 集智已生，滅智未 生——於見滅、道所斷疑結相應法，有疑結未斷。 滅智已生，道智未生——於見道所斷疑結相應 法，有疑結未斷。 或有二俱繫。謂： 具縛者——於 見、修所斷法，有二結繫。 苦智已生，集智未生—— 於見苦、集、滅、道修所斷法，有二結繫。 或有二 俱不繫。謂： 集智已生，滅智未生——於見苦、集所 斷法，及於見滅、道所斷見、疑一結不相應法， 并於修所斷法，無二結繫。 滅智已生，道智未 生——於見苦、集、滅所斷法，及於見道所斷見、疑 二結不相應法，并於修所斷法，無二結繫。 具 見世尊弟子——於見、修所斷法，無二結繫。 已離 欲染——於欲界法，無二結繫。 已離色染——於欲、色 界法，無二結繫。 已離無色染——於三界法，無二 結繫。 若於此事有見結繫，亦有嫉結繫耶？ 答： 應作四句。 或有見結繫，無嫉結繫。謂：於欲界 見所斷法，及於色、無色界法，有見結未斷。 或 有嫉結繫，無見結繫。謂： 未離欲染—— 集智已生， 滅智未生——於欲界修所斷法，有嫉結未斷。 滅 智已生，道智未生——於欲界修所斷法，有嫉結 未斷。 具見世尊弟子，未離欲染——於欲界修所 斷法，有嫉結未斷。 或有二俱繫。謂： 具縛者——於 欲界修所斷法，有二結繫。 未離欲染，苦智已 生，集智未生——於欲界修所斷法，有二結繫。 或 有二俱不繫。謂： 未離欲染—— 集智已生，滅智未 生——於見苦、集所斷法，及於見滅、道所斷見結不 相應法，并於色、無色界修所斷法，無二結繫。 滅智已生，道智未生——於見苦、集、滅所斷法，及 於見道所斷見結不相應法，并於色、無色界修 所斷法，無二結繫。 具見世尊弟子—— 未離欲染—— 於見所斷法，及於色、無色界修所斷法，無二 結繫。 已離欲染——於欲界法，無二結繫。 已離色 染——於欲、色界法，無二結繫。 已離無色染——於三 界法，無二結繫。 如對嫉結；對慳結，亦爾。 如見 結對後作一行；疑結對後作一行，亦爾。 若於 此事有取結繫，亦有疑結繫耶？ 答：若於此事 有疑結繫，必有取結繫。 或有取結繫，無疑結 繫。謂： 集智已生，滅智未生——於見滅、道所斷 疑結不相應法，有取結未斷。 滅智已生，道智 未生——於見道所斷疑結不相應法，有取結未 斷。 若於此事有取結繫，亦有嫉結繫耶？ 答：應 作四句。 或有取結繫，無嫉結繫。謂： 於欲界見 所斷法，及於色、無色界法，有取結未斷。 或有 嫉結繫，無取結繫。謂： 未離欲染—— 集智已生，滅 智未生——於欲界修所斷法，有嫉結未斷。 滅智 已生，道智未生——於欲界修所斷法，有嫉結未 斷。 具見世尊弟子——未離欲染——於欲界修所斷 法，有嫉結未斷。 或有二俱繫。謂： 具縛者——於欲 界修所斷法，有二結繫。 未離欲染，苦智已生， 集智未生——於欲界修所斷法，有二結繫。 或有 二俱不繫。謂： 未離欲染—— 集智已生，滅智未生—— 於見苦、集所斷法，及於色、無色界修所斷法， 無二結繫。 滅智已生，道智未生——於見苦、集、滅 所斷法，及於色、無色界修所斷法，無二結繫。 具見世尊弟子—— 未離欲染——於見所斷法，及於 色、無色界修所斷法，無二結繫。 已離欲染——於 欲界法，無二結繫。 已離色染——於欲、色界法，無 二結繫。 已離無色染——於三界法，無二結繫。 如 對嫉結；對慳結，亦爾。 若於此事有嫉結繫，亦 有慳結繫耶？ 答：如是。 設有慳結繫，復有嫉結 繫耶？ 答：如是。 若於此事有過去愛結繫，亦有未來耶？ 答：如 是。 設有未來，復有過去耶？ 答：若前生未斷，則 繫。若前未生，設生已斷，則不繫。 若於此事有 過去愛結繫，亦有現在耶？ 答：若現在前。 設有 現在，復有過去耶？ 答：若前生未斷，則繫；若前 未生，設生已斷，則不繫。 若於此事有未來愛 結繫，亦有現在耶？ 答：若現在前。 設有現在， 復有未來耶？ 答：如是。 若於此事有過去愛結 繫，亦有未來、現在耶？ 答：未來必繫，現在若現 在前。 設有未來、現在，復有過去耶？ 答：若前生 未斷，即繫；若前未生，設生已斷，即不繫。 若 於此事有未來愛結繫，亦有過去、現在耶？ 答： 或有未來，無過去、現在。謂：於此事愛結未斷， 而前未生，設生已斷，不現在前。 或有未來及 過去，無現在。謂：於此事有愛結、前生未斷，不 現在前。 或有未來及現在。無過去。謂：於此事 有愛結現在前，而前未生，設生已斷。 或有未 來及過去、現在。謂：於此事有愛結、前生未斷， 亦現在前。 設有過去、現在，復有未來耶？ 答：如 是。 若於此事有現在愛結繫，亦有過去、未來 耶？ 答：未來必繫；過去若前生未斷，則繫；若前 未生，設生已斷，則不繫。 設有過去、未來，復 有現在耶？ 答：若現在前。 如愛結歷六，應知恚、 慢、嫉、慳、非遍行無明結歷六，亦爾。 若於此事 有過去見結繫，亦有未來耶？ 答：如是。 設有未 來，復有過去耶？ 答：如是。 若於此事有過去見 結繫，亦有現在耶？ 答：若現在前。 設有現在，復 有過去耶？ 答：如是。 若於此事有未來見結繫， 亦有現在耶？ 答：若現在前。 設有現在，復有未 來耶？ 答：如是。 若於此事有過去見結繫，亦有 未來、現在耶？ 答：未來必繫，現在若現在前。 設 有未來、現在，復有過去耶？ 答：如是。 若於此事 有未來見結繫，亦有過去、現在耶？ 答：過去必 繫，現在若現在前。 設有過去、現在，復有未來 耶？ 答：如是。 若於此事有現在見結繫，亦有過 去、未來耶？ 答：如是。 設有過去、未來，復有現在 耶？ 答：若現在前。 如見結歷六，應知取、疑，遍行 無明結歷六，亦爾！ 若於此事有過去愛結繫，亦有過去恚結繫 耶？ 答：若前生未斷，則繫；若前未生、設生已斷， 則不繫。 設有過去恚結繫，復有過去愛結繫 耶？ 答：若前生未斷，則繫；若前未生，設生已斷， 則不繫。 若於此事有過去愛結繫，亦有未來 恚結繫耶？ 答：若未斷。 設有未來恚結繫，復有 過去愛結繫耶？ 答：若前生未斷，則繫；若前未 生、設生已斷，則不繫。 若於此事有過去愛結 繫，亦有現在恚結繫耶？ 答：若現在前。 設有現 在恚結繫，復有過去愛結繫耶？ 答：若前生未 斷，則繫；若前未生、設生已斷，則不繫。 若於此 事有過去愛結繫，亦有過去、現在恚結繫耶？ 答： 或有過去愛結繫，無過去、現在恚結繫。謂： 於此事有愛結前生未斷；無恚結前生，設 生已斷，不現在前。 或有過去愛結繫，及有過 去恚結繫，無現在。謂：於此事有愛結、恚結前 生未斷，無恚結現在前。 或有過去愛結繫，及 有現在恚結繫，無過去。謂：於此事有愛結前 生未斷。有恚結現在前。而前未生。設生已 斷。 或有過去愛結繫，及有過去、現在恚結繫。 謂：於此事有愛結、恚結前生未斷，及有恚結 現在前。 設有過去、現在恚結繫，復有過去愛 結繫耶？ 答：若前生未斷，則繫；若前未生、設生 已斷，則不繫。 若於此事有過去愛結繫，亦有 未來、現在恚結繫耶？ 答： 或有過去愛結繫，無 未來、現在恚結繫。謂：於色、無色界法，有愛結 前生未斷。 或有過去愛結繫，及有未來恚結 繫，無現在。謂：於此事有愛結前生未斷，及有 恚結未斷，不現在前。 或有過去愛結繫，亦有 未來、現在恚結繫。謂：於此事有愛結前生未 斷。及有恚結現在前。 設有未來、現在恚結繫， 復有過去愛結繫耶？ 答：若前生未斷，則繫；若 前未生、設生已斷，則不繫。 若於此事有過去 愛結繫，亦有過去、未來恚結繫耶？ 答： 或有過 去愛結繫，無過去、未來恚結繫。謂：於色、無色 界法，有愛結前生未斷。 或有過去愛結繫，及 有未來恚結繫，無過去。謂：於此事有愛結前 生未斷，及有恚結未斷，而無恚結前生，設生 已斷。 或有過去愛結繫，亦有過去、未來恚結 繫。謂：於此事有愛結、恚結前生未斷。 設有過 去、未來恚結繫，復有過去愛結繫耶？ 答：若前 生未斷，則繫；若前未生、設生已斷，則不繫。 若 於此事有過去愛結繫，亦有過去、未來、現在 恚結繫耶？ 答： 或有過去愛結繫，無過去、未來、 現在恚結繫。謂：於色、無色界法，有愛結前生 未斷。 或有過去愛結繫，及有未來恚結繫，無 過去、現在。謂：於此事有愛結前生未斷，及有 恚結未斷而前未生，設生已斷，不現在前。 或 有過去愛結繫，及有未來、現在恚結繫，無過 去。謂：於此事有愛結前生未斷，及有恚結現 在前而前未生，設生已斷。 或有過去愛結繫， 及有過去、未來恚結繫，無現在。謂：於此事有 愛結、恚結前生未斷，而無恚結現在前。 或有 過去愛結繫，亦有過去、未來、現在恚結繫。謂： 於此事有愛結、恚結前生未斷，及有恚結現 在前。 設有過去、未來、現在恚結繫，復有過去 愛結繫耶？ 答：若前生未斷，則繫；若前未生、設 生已斷，則不繫。 如對恚結；對嫉結、慳結，亦爾。 差別者： 於欲界見所斷法及於色、無色界法 有愛結前生未斷，無過去、未來、現在嫉結、慳 結。 若於此事有過去愛結繫，亦有過去慢結 繫耶？ 答：若前生未斷、則繫；若前未生、設生已 斷，則不繫。 設有過去慢結繫，復有過去愛結 繫耶？ 答：若前生未斷，則繫；若前未生、設生已 斷，則不繫。 若於此事有過去愛結繫，亦有未 來慢結繫耶？ 答：如是。 設有未來慢結繫，復有 過去愛結繫耶？ 答：若前生未斷，則繫；若前未 生、設生已斷，則不繫。 若於此事有過去愛結 繫，亦有現在慢結繫耶？ 答：若現在前。 設有現 在慢結繫，復有過去愛結繫耶？ 答：若前生未 斷，則繫；若前未生、設生已斷，則不繫。 若於此 事有過去愛結繫，亦有過去、現在慢結繫耶？ 答： 或有過去愛結繫，無過去、現在慢結繫。謂： 於此事有愛結前生未斷，無慢結前生，設生 已斷，不現在前。 或有過去愛結繫，及有過去慢 結繫，無現在。謂：於此事有愛結、慢結前生未 斷。無慢結現在前。 或有過去愛結繫，及有現 在慢結繫，無過去。謂：於此事有愛結前生未 斷。及有慢結現在前。而前未生。設生已斷。 或 有過去愛結繫，亦有過去、現在慢結繫。謂：於 此事有愛結、慢結前生未斷，及有慢結現在 前。 設有過去、現在慢結繫，復有過去愛結繫 耶？ 答：若前生未斷，則繫；若前未生、設生已斷， 則不繫。 若於此事有過去愛結繫，亦有未來、 現在慢結繫耶？ 答：未來必繫，現在若現在前。 設有未來、現在慢結繫，復有過去愛結繫耶？ 答：若前生未斷，則繫；若前未生、設生已斷，則 不繫。 若於此事有過去愛結繫，亦有過去、未 來慢結繫耶？ 答：未來必繫；過去若前生未斷， 則繫；苦前未生，設生已斷，則不繫。 設有過去、 未來慢結繫，復有過去愛結繫耶？ 答：若前生 未斷，則繫；若前未生、設生已斷，則不繫。 若於 此事有過去愛結繫，亦有過去、未來、現在慢 結繫耶？ 答： 或有過去愛結繫，及有未來慢結 繫，無過去、現在。謂：於此事有愛結前生未斷。 無慢結前生；設生已斷，不現在前。 或有過去 愛結繫，及有過去、未來慢結繫，無現在。謂：於 此事有愛結、慢結前生未斷，無慢結現在前。 或有過去愛結繫，及有未來、現在慢結繫，無 過去。謂：於此事有愛結前生未斷，及有慢結 現在前而無前生，設生已斷。 或有過去愛結 繫，亦有過去、未來、現在慢結繫。謂：於此事有 愛結、慢結前生未斷，及有慢結現在前。 設有 過去、未來、現在慢結繫，復有過去愛結繫耶？ 答：若前生未斷，則繫；若前未生，設生已斷，則 不繫。 若於此事有過去愛結繫，亦有過去無 明結繫耶？ 答：如是。 設有過去無明結繫，復有 過去愛結繫耶？ 答：若前生未斷，則繫；若前未 生、設生已斷，則不繫。 若於此事有過去愛結 繫，亦有未來無明結繫耶？ 答：如是。 設有未來 無明結繫，復有過去愛結繫耶？ 答：若前生未 斷，則繫；若前未生、設生已斷，則不繫。 若於此 事有過去愛結繫，亦有現在無明結繫耶？ 答： 若現在前。 設有現在無明結繫，復有過去愛 結繫耶？ 答：若前生未斷，則繫；若前未生，設生 已斷，則不繫。 若於此事有過去愛結繫，亦有 過去、現在無明結繫耶？ 答：過去必繫，現在若 現在前。 設有過去、現在無明結繫。復有過去 愛結繫耶？ 答：若前生未斷，則繫；若前未生，設 生已斷，則不繫。 若於此事有過去愛結繫，亦 有未來、現在無明結繫耶？ 答：未來必繫，現在 若現在前。 設有未來、現在無明結繫，復有過 去愛結繫耶？ 答：若前生未斷，則繫；若前未生， 設生已斷，則不繫。 若於此事有過去愛結繫， 亦有過去、未來無明結繫耶？ 答：如是。 設有過 去、未來無明結繫，復有過去愛結繫耶？ 答：若 前生未斷，則繫；若前未生、設生已斷，則不繫。 若於此事有過去愛結繫，亦有過去、未來、現 在無明結繫耶？ 答：過去、未來必繫，現在若現 在前。 設有過去、未來、現在無明結繫，復有過 去愛結繫耶？ 答：若前生未斷，則繫；若前未生， 設生已斷，則不繫。 若於此事有過去愛結繫， 亦有過去見結繫耶？ 答：若未斷。 設有過去見 結繫，復有過去愛結繫耶？ 答：若前生未斷，則 繫；若前未生、設生已斷，則不繫。 若於此事有 過去愛結繫，亦有未來見結繫耶？ 答：若未斷。 設有未來見結繫，復有過去愛結繫耶？ 答：若 前生未斷，則繫；若前未生、設生已斷，則不繫。 若於此事有過去愛結繫，亦有現在見結繫 耶？ 答：若現在前。 設有現在見結繫，復有過去 愛結繫耶？ 答：若前生未斷，則繫；若前未生，設 生已斷，則不繫。 若於此事有過去愛結繫，亦 有過去、現在見結繫耶？ 答： 或有過去愛結繫， 無過去、現在見結繫。謂：於此事有愛結前生 未斷，而見結已斷。 或有過去愛結繫，及有過 去見結繫，無現在。謂：於此事有愛結前生未 斷，及有見結未斷，而不現在前。 或有過去愛 結繫，亦有過去、現在見結繫。謂：於此事有愛 結前生未斷，亦有見結現在前。 設有過去、現 在見結繫，復有過去愛結繫耶？ 答：若前生未 斷，則繫；若前未生、設生已斷，則不繫。 若於此 事有過去愛結繫，亦有未來、現在見結繫耶？ 答： 或有過去愛結繫，無未來、現在見結繫。謂： 於此事有愛結前生未斷。而見結已斷。 或有 過去愛結繫。及有未來見結繫，無現在。謂：於 此事有愛結前生未斷。及有見結未斷。而不 現在前。 或有過去愛結繫，亦有未來、現在見 結繫。謂：於此事有愛結前生未斷。及有見結 現在前。 設有未來、現在見結繫。復有過去愛 結繫耶？ 答：若前生。未斷，則繫。若前未生。設生 已斷，則不繫。 若於此事有過去愛結繫，亦有 過去、未來見結繫耶？ 答：若未斷。 設有過去、未 來見結繫。復有過去愛結繫耶？ 答：若前生未 斷，則繫。若前未生、設生已斷，則不繫。 若於此 事有過去愛結繫，亦有過去、未來、現在見結 繫耶？ 答： 或有過去愛結繫，無過去、未來、現在 見結繫。謂：於此事有愛結前生未斷。而見結 已斷。 或有過去愛結繫。及有過去、未來見結 繫，無現在。謂：於此事有愛結前生未斷。及有 見結未斷。而不現在前。 或有過去愛結繫，亦 有過去、未來、現在見結繫。謂：於此事有愛結 前生未斷。亦有見結現在前。 設有過去、未 來、現在見結繫。復有過去愛結繫耶？ 答：若前 生未斷，則繫。若前未生、設生已斷，則不繫。 如 對見結。對取結、疑結亦爾。 如愛結對後作小 七。乃至嫉結對慳結。隨其所應。作小七亦爾。 如小七。大七亦爾。 差別者：以二對一。乃至以 八對一。如過去愛等為首有七。乃至過去、未 來、現在愛等為首。亦各有七。如是應知。有七 七句。 三結乃至九十八隨眠。於九十八隨眠中。一 一攝幾隨眠？ 答：一切應分別。謂： 三結中——有身 見結攝三。戒禁取結攝六。疑結攝十二。 三不 善根中——貪瞋不善根。各攝五。癡不善根攝四。 一少分。 三漏中——欲漏攝三十一。有漏攝五十 二。無明漏攝十五。 四瀑流中——欲瀑流攝十九。 有瀑流攝二十八。見瀑流攝三十六。無明瀑 流攝十五。 如四瀑流。四軛亦爾。 四取中——欲取 攝二十四。見取攝三十。戒禁取攝六。我語取 攝三十八。 四身繫中——貪欲、瞋恚身繫。各攝五。 戒禁取身繫攝六。此實執身繫攝十二。 五蓋 中——貪欲、瞋恚蓋。各攝五。疑蓋攝四。餘蓋無所 攝。 五結中——貪、慢結。各攝十五。瞋結攝五。嫉、 慳結無所攝。 五順下分結中——貪欲瞋恚結各 攝五。有身見結攝三。戒禁取結攝六。疑結攝 十二。 五順上分結中——色貪結攝一少分。無色 貪結攝一少分。掉舉結無所攝。慢結攝二少 分。無明結攝二少分。 五見中——有身見、邊執見 各攝三。邪見、見取各攝十二。戒禁取攝六。 六 愛身中——眼、耳、身觸所生愛身各攝二少分。鼻、 舌觸所生愛身各攝一少分。意觸所生愛身 攝十三。二少分。 七隨眠中——欲貪、瞋恚隨眠各 攝五。有貪隨眠攝十。慢、無明隨眠各攝十五。 見隨眠攝三十六。疑隨眠攝十二。 九結中——愛、 慢、無明結各攝十五。恚結攝五。見、取結各攝 十八。疑結攝十二。嫉、慳結無所攝。 九十八隨 眠中——欲界有身見攝欲界有身見。乃至無色 界修所斷無明攝無色界修所斷無明。 三結乃至九十八隨眠。為前攝後。後攝前耶？ 答： 三結、三不善根——互不相攝。 三結、三漏——三 結、二漏少分互相攝，餘不相攝。 三結、四瀑流—— 三結、三瀑流少分互相攝。餘不相攝。 如對四 瀑流，對四軛亦爾。 三結、四取——三結、一取三少 分互相攝。餘不相攝。 三結、四身繫——一結、一身 繫互相攝。餘不相攝。 三結、五蓋——一結、少分一 蓋互相攝。餘不相攝。 三結、五結——互不相攝。 三結、五順下分結——三結、三順下分結互相攝。 餘不相攝。 三結、五順上分結——互不相攝。 三結、 五見——二結、二見互相攝。餘不相攝。 三結、六愛 身——互不相攝。 三結、七隨眠——三結、一隨眠，一少 分互相攝。餘不相攝。 三結、九結——三結、一結， 二少分互相攝。餘不相攝。 三結、九十八隨 眠——三結、二十一隨眠互相攝。餘不相攝。 ……如是 乃至…… 九結、九十八隨眠——七結、九十八隨眠互 相攝。餘不相攝。 三結乃至九十八隨眠，幾令欲有相續？幾令 色有相續？幾令無色有相續？ 答：一切應分別。 謂： 三結——令三有相續。 三不善根及欲漏——令欲 有相續。 有漏——令色、無色有相續。 無明漏——令三 有相續。 四瀑流、軛中：欲瀑流、軛——令欲有相續。 有瀑流、軛——令色、無色有相續。 見、無明瀑流、軛—— 令三有相續。 四取中：欲取——令欲有相續。 見、戒 禁取——令三有相續。 我語取——令色、無色有相續。 四身繫中：初二——令欲有相續。 後二——令三有相 續。 五蓋——令欲有相續。 五結中：貪、慢結——令三有 相續。 餘三結——令欲有相續。 五順下分結中：初 二——令欲有相續。 後三——令三有相續。 五順上分 結中：色貪——令色有相續。 無色貪——令無色有相 續。 餘三——令色、無色有相續。 五見——令三有相續。 六愛身中：眼、耳、身觸所生愛身——令欲、色有相 續。 鼻、舌觸所生愛身——令欲有相續。 意觸所生 愛身——令三有相續。 七隨眠中：欲貪、瞋恚——令欲 有相續。 有貪——令色無色有相續。 餘四——令三有 相續。 九結中：嫉、恚、慳結——令欲有相續。 餘六 結——令三有相續。 九十八隨眠中：欲界三十六—— 令欲有相續。 色界三十一——令色有相續。 無色 界三十一——令無色有相續。 三結乃至九十八隨眠。依何定滅？ 答： 三結——或 依四。或依未至滅。 三不善根及欲漏——依未至 滅。 有漏、無明漏——或依七。或依未至滅。 四瀑流、 軛中：欲瀑流、軛——依未至滅。 有、無明瀑流、軛——或 依七。或依未至滅。 見瀑流、軛——或依四。或依未 至滅。 四取中：欲取——依未至滅。 見、戒禁取——或依 四。或依未至滅。 我語取——或依七。或依未至 滅。 四身繫中：初三——依未至滅。 後二——或依四。 或依未至滅。 五蓋——依未至滅。 五結中：貪、慢結—— 或依七。或依未至滅。 餘三結——依未至滅。 五順 下分結中：初二——依未至滅。 後三——或依四或依 未至滅。 五順上分結中：色貪——或依四。或依未 至滅。 餘四——或依七。或依未至滅。 五見——或依四。 或依未至滅。 六愛身中：鼻、舌觸所生愛身——依 未至滅。 眼、耳、身觸所生愛身——或依初。或依 未至滅。 意觸所生愛身——或依七。或依未至滅。 七隨眠中：欲貪、瞋恚——依未至滅。 有貪、慢、無明—— 或依七。或依未至滅。 見、疑——或依四。或依未至 滅。 九結中：愛、慢、無明——或依七。或依未至滅。 恚、嫉、慳——依未至滅。 見、取、疑——或依四。或依未至 滅。 九十八隨眠中：欲界三十六——依未至滅。 色 界三十一及無色界見所斷——或依四。或依未 至滅。 無色界修所斷——或依七。或依未至滅。 諸結過去，彼結已繫耶？ 答：諸結過去。彼結已 繫。 有結已繫。彼結非過去。謂：結未來、現在已 繫。 諸結未來，彼結當繫耶？ 答：應作四句。 有結 未來，彼結非當繫。謂：結未來已斷、已遍知、已 滅、已吐。定不當退。 有結當繫，彼結非未來。謂： 結過去已斷、已遍知、已滅、已吐。定當退。 有結 未來，彼結亦當繫。謂：結未來已斷、已遍知、已 滅、已吐。定當退。 有結非未來，彼結亦非當繫。 謂：結過去已斷、已遍知、已滅、已吐。定不當退。 及現在結。 諸結現在。彼結今繫耶？ 答：諸結現 在。彼結今繫。 有結今繫。彼結非現在。謂：結過 去、未來今繫。 諸用此道。斷欲界結。退此道時。還得彼結繫 不？ 答：還得彼結繫。 諸用此道。斷色、無色界結。 退此道時。還得彼結繫不。 答：還得彼結繫。 有 九遍知。謂： 欲界見苦集所斷結盡——第一遍知。 色、無色界見苦集所斷結盡——第二遍知。 欲界 見滅所斷結盡——第三遍知。 色、無色界見滅所 斷結盡——第四遍知。 欲界見道所斷結盡——第五 遍知。 色、無色界見道所斷結盡——第六遍知。 五 順下分結盡——第七遍知。 色愛結盡——第八遍知。 一切結盡——第九遍知。 為九遍知攝一切遍知？ 為一切遍知攝九遍知？ 答：一切攝九，非九攝 一切。不攝何等？謂： 苦智已生，集智未生——三界 見苦所斷結盡。非九所攝。 具見世尊弟子—— 未 離欲染——欲界修所斷結盡。非九所攝。 已離欲 染，未離色染——色界修所斷結盡。非九所攝。 已 離色染，未離無色染——無色界修所斷結盡。非 九所攝。 有八補特伽羅：一、預流向。二、預流果。三、一來 向。四、一來果。 五、不還向。六、不還果。七、阿羅漢 向。八、阿羅漢果。 此八補特伽羅 於九遍知。幾成就？幾不成就？ 答： 預流向——或不 成就。或成就一、二、三、四、五。謂： 苦法智忍乃至 集法智忍位——不成就。 集法智、集類智忍位——成 就一。 集類智、滅法智忍位——成就二。 滅法智、滅 類智忍位——成就三。 滅類智、道法智忍位——成就 四。 道法智、道類智忍位——成就五。 預流果——成就 六。 一來向——若倍離欲染，入正性離生者——如 預流向。若從預流果趣一來果者，及一來 果——成就六。 不還向——若已離欲染，入正性離 生者——如預流向。若從一來果趣不還果者—— 成就六。 不還果——成就一。謂：五順下分結盡。 阿羅漢向——或成就一。或成就二。謂：未離色 染者——成就一。已離色染者——成就二。 阿羅漢 果——成就一。謂：一切結盡。
Việt dịch
QUYỂN 4 Chương 2: KIẾT UẨN Phẩm 2: BÀN VỀ NHẤT HÀNH, Phần 2 Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết vô minh trói buộc thì cũng có kiết kiến trói buộc chăng? Đáp: Đối với sự việc này, có kiết kiến trói buộc, chắc chắn có kiết vô minh trói buộc. Hoặc có kiết vô minh trói buộc mà không có kiết kiến trói buộc. Nghĩa là tập trí đã sinh, diệt trí chưa sinh, đối với pháp không tương ưng với kiết kiến, do kiến diệt-đạo mà đoạn, và đối với pháp do tu mà đoạn, có kiết vô minh chưa đoạn. Diệt trí đã sinh, đạo trí chưa sinh, đối với pháp không tương ưng với kiết kiến do kiến đạo mà đoạn, và đối với pháp do tu mà đoạn, có kiết vô minh chưa đoạn. Đệ tử của Đức Thế Tôn thấy đầy đủ, đối với pháp do tu mà đoạn, có kiết vô minh chưa đoạn. Như đối với kiết kiến, đối với kiết nghi cũng vậy. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết vô minh trói buộc thì cũng có kiết thủ trói buộc chăng? Đáp: Đối với sự việc này, có kiết thủ trói buộc, chắc chắn có kiết vô minh trói buộc. Hoặc có kiết vô minh trói buộc mà không có kiết thủ trói buộc. Nghĩa là tập trí đã sinh, diệt trí chưa sinh, đối với pháp do tu mà đoạn có kiết vô minh chưa đoạn. Diệt trí đã sinh, đạo trí chưa sinh, đối với pháp do tu mà đoạn, có kiết vô minh chưa đoạn. Đệ tử của Đức Thế Tôn thấy đầy đủ đối với pháp do tu mà đoạn, có kiết vô minh chưa đoạn. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết vô minh trói buộc thì cũng có kiết ganh tị trói buộc chăng? Đáp: Đối với sự việc này, có kiết ganh tị trói buộc, chắc chắn có ===== PAGE 75 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 4 1229 kiết vô minh trói buộc. Hoặc có kiết vô minh trói buộc mà không có kiết ganh tị trói buộc. Nghĩa là đối với pháp do kiến mà đoạn ở cõi Dục và pháp thuộc cõi Sắc-Vô sắc, có kiết vô minh chưa đoạn. Như đối với kiết ganh tị, đối với kiết keo kiệt cũng vậy. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết kiến trói buộc thì cũng có kiết thủ trói buộc chăng? Đáp: Nếu đối với sự việc này, có kiết kiến trói buộc, chắc chắn có kiết thủ trói buộc. Hoặc có kiết thủ trói buộc mà không có kiết kiến trói buộc. Nghĩa là tập trí đã sinh, diệt trí chưa sinh, đối với pháp không tương ưng với kiết kiến, do kiến diệt-đạo mà đoạn, có kiết thủ chưa đoạn. Diệt trí đã sinh, đạo trí chưa sinh, đối với pháp không tương ưng với kiết kiến do kiến đạo mà đoạn, có kiết thủ chưa đoạn. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết kiến trói buộc thì cũng có kiết nghi trói buộc chăng? Đáp: Nên làm thành bốn câu để biện giải: 1. Hoặc có kiết kiến trói buộc mà không có kiết nghi trói buộc , là tập trí đã sinh, diệt trí chưa sinh, đối với pháp tương ưng với kiết kiến do kiến diệt-đạo mà đoạn, có kiết kiến chưa đoạn. Diệt trí đã sinh, đạo trí chưa sinh, đối với pháp tương ưng với kiết kiến do kiến đạo mà đoạn, có kiết kiến chưa đoạn. 2. Hoặc có kiết nghi trói buộc mà không có kiết kiến trói buộc, là tập trí đã sinh, diệt trí chưa sinh, đối với pháp tương ưng của kiết nghi do kiến diệt-đạo mà đoạn, có kiết nghi chưa đoạn. Diệt trí đã sinh, đạo trí chưa sinh, đối với pháp tương ưng của kiết nghi do kiến đạo mà đoạn, có kiết nghi chưa đoạn. 3. Hoặc có hai kiết đều trói buộc, là vốn có trói buộc, đối với pháp do kiến tu mà đoạn, có hai kiết trói buộc. Khổ trí đã sinh, tập trí chưa sinh, đối với pháp do kiến khổ-tập-diệt-đạo tu mà đoạn, có hai kiết trói buộc. 4. Hoặc có hai kiết đều không có trói buộc, là tập trí đã sinh, diệt trí chưa sinh, đối với pháp do kiến khổ-tập mà đoạn, và đối với pháp không tương ưng với kiết kiến và kiết nghi do kiến diệt-đạo mà đoạn, cùng với pháp do tu mà đoạn không có hai kiết trói buộc. Diệt trí đã sinh, đạo trí chưa sinh, đối với pháp do kiến khổ-tập-diệt đoạn, và đối với pháp không tương ưng với hai kiết kiến-nghi do kiến đạo mà đoạn, cùng với pháp do tu mà đoạn, không có hai kiết trói buộc, đủ thấy đệ tử của Đức Thế Tôn thấy đầy đủ đối với pháp do kiến, tu mà đoạn không có hai kiết trói buộc. ===== PAGE 76 ===== 1230 BỘ TỲ ĐÀM 2 Đã lìa dục nhiễm, đối với pháp thuộc cõi Dục, không có hai kiết trói buộc. Đã lìa sắc nhiễm, đối với pháp thuộc cõi Dục-Sắc, không có hai kiết trói buộc. Đã lìa vô sắc nhiễm, đối với pháp của ba cõi, không có hai kiết trói buộc. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết kiến trói buộc thì cũng có kiết ganh tị trói buộc chăng? Đáp: Nên làm thành bốn câu để biện giải: 1. Hoặc có kiết kiến trói buộc mà không có kiết ganh tị trói buộc. Nghĩa là đối với pháp do kiến mà đoạn thuộc cõi Dục, và đối với pháp thuộc cõi Sắc-Vô sắc, có kiết kiến chưa đoạn. 2. Hoặc có kiết ganh tị trói buộc mà không có kiết kiến trói buộc. Nghĩa là chưa lìa dục nhiễm, tập trí đã sinh, diệt trí chưa sinh, đối với pháp do tu mà đoạn thuộc cõi Dục, có kiết ganh tị chưa đoạn. Diệt trí đã sinh, đạo trí chưa sinh, đối với pháp do tu mà đoạn thuộc cõi Dục, có kiết ganh tị chưa đoạn. Đệ tử của Đức Thế Tôn thấy đầu đủ chưa lìa dục nhiễm, đối với pháp do tu mà đoạn thuộc cõi Dục, có kiết ganh tị chưa đoạn. 3. Hoặc có hai kiết đều trói buộc. Đó là vốn có trói buộc, đối với pháp do tu mà đoạn ở cõi Dục có hai kiết trói buộc. Chưa lìa dục nhiễm, khổ trí đã sinh, tập trí chưa sinh, đối với pháp do tu mà đoạn thuộc cõi Dục, có hai kiết trói buộc. 4. Hoặc có hai kiết đều không trói buộc. Nghĩa là chưa lìa dục nhiễm, tập trí đã sinh, diệt trí chưa sinh, đối với pháp do kiến khổ- tập mà đoạn, và đối với pháp không tương ưng với kiết kiến do kiến diệt-đạo mà đoạn, cùng với pháp do tu mà đoạn thuộc cõi Sắc-Vô sắc, không có hai kiết trói buộc. Diệt trí đã sinh, đạo trí chưa sinh, đối với pháp do kiến khổ-tập-diệt mà đoạn, và đối với pháp không tương ưng với kiết kiến do kiến đạo mà đoạn cùng với pháp do tu mà đoạn thuộc cõi Sắc-Vô sắc, không có hai kiết trói buộc, đủ thấy đệ tử của Đức Thế Tôn thấy đầy đủ chưa lìa dục nhiễm, đối với pháp do kiến mà đoạn, và đối với pháp do tu mà đoạn thuộc cõi Sắc-Vô sắc, không có hai kiết trói buộc. Đã lìa dục nhiễm, đối với pháp thuộc cõi Dục, không có hai kiết trói buộc. Đã lìa sắc nhiễm, đối với pháp thuộc cõi Dục-Sắc, không có hai kiết trói buộc. Đã lìa vô sắc nhiễm, đối với pháp của ba cõi, không có hai kiết trói buộc. Như đối với kiết ganh tị, đối với kiết keo kiệt cũng vậy. Như kiết kiến đối với một hành dấy khởi sau đó, kiết nghi đối với một hành dấy khởi sau đó, cũng vậy. ===== PAGE 77 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 4 1231 Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết thủ trói buộc thì cũng có kiết nghi trói buộc chăng? Đáp: Đối với sự việc này, có kiết nghi trói buộc, chắc chắn có kiết thủ trói buộc. Hoặc có kiết thủ trói buộc mà không có kiết nghi trói buộc. Nghĩa là tập trí đã sinh, diệt trí chưa sinh, đối với pháp không tương ưng với kiết nghi, do kiến diệt-đạo mà đoạn, có kiết thủ chưa đoạn. Diệt trí đã sinh, đạo trí chưa sinh, đối với pháp không tương ưng với kiết nghi do kiến đạo mà đoạn, có kiết thủ chưa đoạn. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết thủ trói buộc thì cũng có kiết ganh tị trói buộc chăng? Đáp: Nên làm thành bốn câu để biện giải: 1. Hoặc có kiết thủ trói buộc mà không có kiết ganh tị trói buộc. Nghĩa là đối với pháp do kiến mà đoạn thuộc cõi Dục, và pháp thuộc cõi Sắc-Vô sắc, có kiết thủ chưa đoạn. 2. Hoặc có kiết ganh tị trói buộc mà không có kiết thủ trói buộc. Nghĩa là chưa lìa dục nhiễm, tập trí đã sinh, diệt trí chưa sinh, đối với pháp do tu mà đoạn thuộc cõi Dục, có kiết ganh tị chưa dứt trừ. Diệt trí đã sinh, đạo trí chưa sinh, đối với pháp do tu mà đoạn thuộc cõi Dục, có kiết ganh tị chưa đoạn. Đệ tử của Đức Thế Tôn thấy đầy đủ chưa lìa dục nhiễm, đối với pháp do tu mà đoạn thuộc cõi Dục có kiết ganh tị chưa đoạn. 3. Hoặc có hai kiết đều trói buộc. Gọi là vốn có trói buộc, đối với pháp do tu mà đoạn thuộc cõi Dục có hai kiết trói buộc, chưa lìa dục nhiễm, khổ trí đã sinh, tập trí chưa sinh, đối với pháp do tu mà đoạn thuộc cõi Dục, có hai kiết trói buộc. 4. Hoặc có hai kiết đều không trói buộc. Nghĩa là chưa lìa dục nhiễm, tập trí đã sinh, diệt trí chưa sinh, đối với pháp do kiến khổ-tập mà đoạn và đối với pháp do tu mà đoạn thuộc cõi Sắc-Vô sắc, không có hai kiết trói buộc. Diệt trí đã sinh, đạo trí chưa sinh, đối với pháp do kiến khổ-tập-diệt mà đoạn và đối với pháp do tu mà đoạn thuộc cõi Sắc-Vô sắc, không có hai kiết trói buộc, đủ thấy đệ tử của Đức Thế Tôn thấy đầy đủ chưa lìa dục nhiễm, đối với pháp do kiến mà đoạn, và đối với pháp do tu mà đoạn thuộc cõi Sắc-Vô sắc, không có hai kiết trói buộc. Đã lìa dục nhiễm, đối với pháp thuộc cõi Dục không có hai kiết trói buộc. Đã lìa sắc nhiễm, đối với pháp thuộc cõi Dục-Sắc không có hai kiết trói buộc. Đã lìa vô sắc nhiễm, đối với pháp của ba cõi, không có hai kiết trói buộc. Như đối với kiết ganh tị, đối với kiết keo kiệt cũng vậy. ===== PAGE 78 ===== 1232 BỘ TỲ ĐÀM 2 Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ganh tị trói buộc thì cũng có kiết keo kiệt trói buộc chăng? Đáp: Đúng thế. Hỏi: Giả sử có kiết keo kiệt trói buộc, lại có kiết ganh tị trói buộc chăng? Đáp: Đúng thế. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái quá khứ trói buộc cũng có kiết ái vị lai chăng? Đáp: Đúng thế. Hỏi: Giả sử có kiết ái vị lai, lại có kiết ái quá khứ trói buộc chăng? Đáp: Nếu trước kia đã sinh mà chưa đoạn thì trói buộc. Nếu trước kia chưa sinh, giả sử sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái quá khứ trói buộc cũng có kiết ái hiện tại chăng? Đáp: Như hiện còn trước. Hỏi: Giả sử có kiết ái hiện tại lại có kiết ái quá khứ chăng? Đáp: Nếu trước kia đã sinh mà chưa đoạn thì trói buộc. Nếu trước kia chưa sinh, giả sử sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái vị lai trói buộc cũng có kiết ái hiện tại chăng? Đáp: Nếu hiện còn trước mắt. Hỏi: Giả sử có kiết ái hiện tại, lại có kiết ái vị lai chăng? Đáp: Đúng thế. Hỏi: Nếu đối với sự việc này có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết ái vị lai-hiện tại chăng? Đáp: Kiết ái vị lai tất nhiên sẽ trói buộc. Hiện tại thì nếu hiện còn trước mắt. Hỏi: Nếu có kiết ái vị lai-hiện tại, lại có kiết ái quá khứ chăng? Đáp: Nếu trước kia đã sinh mà chưa đoạn thì trói buộc. Nếu trước kia chưa sinh, giả sử sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Hỏi: Nếu đối với sự việc này có kiết ái vị lai trói buộc, cũng có kiết ái quá khứ-hiện tại chăng? Đáp: Hoặc có vị lai mà không có quá khứ-hiện tại, nghĩa là đối với sự việc này, kiết ái chưa đoạn, mà trước kia chưa sinh, giả sử sinh rồi đoạn chứ không hiện còn trước mắt. Hoặc có vị lai và quá khứ, không có hiện tại, nghĩa là đối với sự việc này có kiết ái trước kia đã sinh chưa đoạn, không hiện còn trước mắt. Hoặc có vị lai và hiện tại mà không có ===== PAGE 79 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 4 1233 quá khứ, nghĩa là đối với sự việc này có kiết ái hiện còn trước mắt, mà trước kia chưa sinh, giả sử sinh rồi đoạn. Hoặc có vị lai và quá khứ-hiện tại, nghĩa là đối với sự việc này, có kiết ái trước kia đã sinh chưa đoạn, cũng hiện còn trước mắt. Hỏi: Nếu có kiết ái quá khứ-hiện tại, lại có kiết ái vị lai chăng? Đáp: Đúng thế. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái hiện tại trói buộc, cũng có kiết ái quá khứ-vị lai chăng? Đáp: Vị lai tất nhiên sẽ trói buộc, quá khứ nếu kiết ái trước kia đã sinh chưa đoạn thì có trói buộc, nếu kiết ái trước kia chưa sinh, giả sử kiết ái sinh rồi đoạn thì không còn trói buộc. Hỏi: Nếu có kiết ái quá khứ-vị lai, lại có kiết ái hiện tại chăng? Đáp: Nếu hiện còn trước mắt. Như kiết ái trải quá sáu thứ; nên biết kiết giận dữ, kiêu mạn, ganh tị, keo kiệt, phi biến hành, kiết vô minh trải qua sáu thứ cũng như vậy. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết kiến quá khứ trói buộc cũng có kiết kiến vị lai chăng? Đáp: Đúng thế. Hỏi: Nếu có vị lai thì lại có quá khứ chăng? Đáp: Đúng thế. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết kiến quá khứ trói buộc, cũng có kiết kiến hiện tại chăng? Đáp: Nếu hiện còn trước mắt. Hỏi: Nếu có kiết kiến hiện tại trói buộc, lại có kiết kiến quá khứ chăng? Đáp: Đúng thế. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết kiến vị lai trói buộc cũng có kiết kiến hiện tại chăng? Đáp: Nếu hiện còn trước mắt. Hỏi: Nếu có kiết kiến hiện tại, lại có kiết kiến vị lai chăng? Đáp: Đúng thế. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết kiến quá khứ trói buộc, cũng có kiết kiến vị lai-hiện tại chăng? Đáp: Vị lai tất nhiên sẽ, hiện tại thì nếu hiện còn trước mắt. Hỏi: Nếu có kiết kiến vị lai-hiện tại, thì có kiết kiến quá khứ chăng? Đáp: Đúng thế. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết kiến vị lai trói buộc, cũng có ===== PAGE 80 ===== 1234 BỘ TỲ ĐÀM 2 kiết kiến quá khứ-hiện tại chăng? Đáp: Quá khứ tất nhiên trói buộc, hiện tại nếu hiện còn trước mắt. Hỏi: Nếu có kiết kiến quá khứ-hiện tại, có kiết kiến vị lai chăng? Đáp: Đúng thế. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết kiến hiện tại, thì cũng có kiết kiến quá khứ-vị lai chăng? Đáp: Đúng thế. Hỏi: Nếu có kiết kiến quá khứ-vị lai, có kiết kiến hiện tại trói buộc chăng? Đáp: Nếu hiện còn trước mắt. Như kiết kiến trải qua sáu thứ; nên biết, kiết thủ-nghi-biến hành-vô minh trải quá sáu thứ cũng vậy. Hỏi: Nếu đối với sự việc này có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết giận dữ quá khứ trói buộc chăng? Đáp: Nếu trước kia đã sinh mà chưa đoạn thì trói buộc. Nếu trước kia chưa sinh, giả sử sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Hỏi: Nếu có kiết giận dữ quá khứ trói buộc, có kiết ái quá khứ trói buộc chăng? Đáp: Nếu trước kia đã sinh chưa đoạn thì trói buộc. Nếu trước kia chưa sinh, giả sử đã sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết giận dữ vị lai trói buộc chăng? Đáp: Nếu chưa đoạn. Hỏi: Nếu có kiết giận dữ vị lai trói buộc, lại có kiết ái quá khứ trói buộc chăng? Đáp: Nếu trước kia đã sinh chưa đoạn thì trói buộc. Nếu trước kia chưa sinh, giả sử đã sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết giận dữ hiện tại trói buộc chăng? Đáp: Nếu hiện còn trước mắt. Hỏi: Nếu có kiết giận dữ hiện tại trói buộc, lại có kiết ái quá khứ trói buộc chăng? Đáp: Nếu trước kia đã sinh chưa đoạn thì trói buộc. Nếu trước kia chưa sinh, giả sử sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết giận dữ quá khứ-hiện tại trói buộc chăng? Đáp: Hoặc có kiết ái quá khứ trói buộc chứ không có kiết giận dữ quá khứ-hiện tại trói buộc. Nghĩa là đối với sự việc này có kiết ái trước ===== PAGE 81 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 4 1235 kia đã sinh chưa đoạn, không có kiết giận dữ trước kia đã sinh, giả sử sinh rồi đoạn chứ không hiện còn trước mắt. Hoặc có kiết ái quá khứ trói buộc và có kiết giận quá khứ đã trói buộc mà không có hiện tại. Ng- hĩa là đối với sự việc này, có kiết ái-kiết giận dữ trước kia đã sinh chưa đoạn chứ không có kiết giận dữ hiện còn trước mắt. Hoặc có kiết ái quá khứ trói buộc và có kiết giận dữ hiện tại đang trói buộc mà không có quá khứ, nghĩa là đối với sự việc này, có kiết ái trước kia đã sinh chưa đoạn, có kiết giận dữ hiện còn trước mắt, mà trước đó chưa sinh, giả sử sinh rồi đoạn. Hoặc có kiết ái quá khứ trói buộc, và có kiết giận dữ quá khứ-hiện tại trói buộc, nghĩa là đối với sự việc này, có kiết ái kiết giận dữ trước kia đã sinh chưa đoạn, và có kiết giận dữ hiện còn trước mắt. Hỏi: Nếu có kiết giận dữ hiện tại, quá khứ trói buộc, lại có kiết ái quá khứ trói buộc chăng? Đáp: Nếu trước kia đã sinh chưa đoạn thì trói buộc. Nếu trước kia chưa sinh, giả sử sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết giận dữ hiện tại-vị lai trói buộc chăng? Đáp: Hoặc có kiết ái quá khứ trói buộc chứ không có kiết giận dữ hiện tại-vị lai trói buộc. Nghĩa là đối với pháp thuộc cõi Sắc-Vô sắc, có kiết ái trước kia đã sinh chưa đoạn. Hoặc có kiết ái quá khứ đã trói buộc và có kiết giận dữ vị lai trói buộc chứ không có hiện tại. Nghĩa là đối với sự việc này có kiết ái trước kia đã sinh chưa đoạn, và có kiết giận dữ chưa đoạn mà không hiện còn trước mắt. Hoặc có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết giận dữ hiện tại-vị lai trói buộc, nghĩa là đối với sự việc này có kiết ái trước kia đã sinh chưa đoạn, và có kiết giận dữ hiện ở trước mắt. Hỏi: Nếu có kiết giận dữ hiện tại-vị lai trói buộc, lại có kiết ái quá khứ trói buộc chăng? Đáp: Nếu trước kia đã sinh chưa đoạn thì trói buộc. Nếu trước kia chưa sinh, giả sử sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết giận dữ quá khứ-vị lai trói buộc chăng? Đáp: Hoặc có kiết ái quá khứ trói buộc chứ không có kiết giận dữ quá khứ-vị lai trói buộc. Nghĩa là đối với pháp thuộc cõi Sắc-Vô sắc, có kiết ái trước kia đã sinh chưa đoạn. Hoặc có kiết ái quá khứ trói buộc và có kiết giận dữ vị lai sẽ trói buộc chứ không có quá khứ. Nghĩa là đối với sự việc này, có kiết ái trước kia đã sinh chưa đoạn, và có kiết giận dữ chưa đoạn mà không có kiết giận dữ trước kia đã sinh, giả sử sinh ===== PAGE 82 ===== 1236 BỘ TỲ ĐÀM 2 rồi đoạn. Hoặc có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết giận dữ quá khứ-vị lai trói buộc, nghĩa là đối với sự việc này, có kiết ái-kiết giận dữ trước kia đã sinh chưa đoạn. Hỏi: Nếu có kiết giận dữ quá khứ-vị lai trói buộc, lại có kiết ái quá khứ trói buộc chăng? Đáp: Nếu trước kia đã sinh chưa đoạn thì trói buộc. Nếu trước đó chưa sinh, giả sử đã sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Hỏi: Nếu đối với sự việc này có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết giận dữ quá khứ-vị lai-hiện tại trói buộc chăng? Đáp: Hoặc có kiết ái quá khứ trói buộc mà không có kiết giận dữ quá khứ-vị lai-hiện tại trói buộc. Nghĩa là đối với pháp thuộc cõi Sắc- Vô sắc, có kiết ái trước kia đã sinh chưa đoạn. Hoặc có kiết ái quá khứ trói buộc và có kiết giận dữ vị lai trói buộc chứ không có quá khứ-hiện tại. Nghĩa là đối với sự việc này, có kiết ái trước kia đã sinh chưa đoạn, và có kiết giận dữ chưa đoạn, mà trước đây chưa sinh, giả sử đã sinh rồi đoạn chứ không hiện còn trước mắt. Hoặc có kiết ái quá khứ trói buộc và có kiết giận dữ vị lai-hiện tại chứ không có quá khứ. Nghĩa là đối với sự việc này, có kiết ái trước kia đã sinh chưa đoạn, và có kiết giận dữ hiện ở trước mắt, mà trước kia chưa sinh, giả sử sinh rồi đoạn. Hoặc có kiết ái quá khứ trói buộc, và có kiết giận dữ quá khứ-vị lai trói buộc chứ không có hiện tại, nghĩa là đối với sự việc này, có kiết ái-kiết giận dữ trước kia đã sinh chưa đoạn, không có kiết giận dữ hiện còn trước mắt. Hoặc có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết giận dữ quá khứ-vị lai-hiện tại trói buộc. Nghĩa là đối với sự việc này, có kiết ái-kiết giận dữ trước kia đã sinh chưa đoạn, và có kiết giận dữ hiện còn trước mắt. Hỏi: Nếu có kiết giận dữ quá khứ-vị lai-hiện tại trói buộc, lại có kiết ái quá khứ trói buộc chăng? Đáp: Nếu trước kia đã sinh chưa đoạn thì trói buộc. Nếu trước kia chưa sinh, giả sử sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Như đối với kiết giận dữ, đối với kiết ganh tị-kiết keo kiệt cũng vậy. Sự sai biệt: Đối với pháp do kiến mà đoạn thuộc cõi Dục và đối với pháp thuộc cõi Sắc-Vô sắc, có kiết ái trước kia đã sinh chưa đoạn chứ không có kiết ganh tị-kiết keo kiệt quá khứ-vị lai-hiện tại. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết mạn quá khứ trói buộc chăng? Đáp: Nếu trước kia đã sinh chưa đoạn thì trói buộc, nếu trước kia chưa sinh, giả sử đã sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Hỏi: Nếu có kiết mạn quá khứ trói buộc, lại có kiết ái quá khứ trói ===== PAGE 83 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 4 1237 buộc chăng? Đáp: Nếu trước kia đã sinh chưa đoạn thì trói buộc, nếu trước kia chưa sinh, giả sử đã sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết mạn vị lai trói buộc chăng? Đáp: Đúng thế. Hỏi: Nếu có kiết mạn vị lai trói buộc, lại có kiết ái quá khứ trói buộc chăng? Đáp: Nếu trước kia đã sinh chưa đoạn thì trói buộc; nếu trước kia chưa sinh, giả sử đã sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết mạn hiện tại trói buộc chăng? Đáp: Nếu hiện còn trước mắt. Hỏi: Nếu có kiết mạn hiện tại trói buộc, lại có kiết ái quá khứ trói buộc chăng? Đáp: Nếu trước kia đã sinh chưa đoạn thì trói buộc; nếu trước kia chưa sinh, giả sử đã sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết mạn quá khứ-hiện tại trói buộc chăng? Đáp: Hoặc có kiết ái quá khứ trói buộc chứ không có kiết mạn quá khứ-hiện tại trói buộc. Nghĩa là đối với sự việc này, có kiết ái trước kia đã sinh chưa đoạn chứ không có kiết mạn trước kia đã sinh, giả sử đã sinh rồi đoạn chứ không hiện còn trước mắt. Hoặc có kiết ái quá khứ trói buộc và đã có kiết mạn quá khứ trói buộc chứ không có hiện tại. Nghĩa là đối với sự việc này, có kiết ái-kiết mạn trước kia đã sinh chưa đoạn, không có kiết mạn hiện còn trước mắt. Hoặc có kiết ái quá khứ trói buộc, và có kiết mạn hiện tại trói buộc chứ không có quá khứ. Nghĩa là đối với sự việc này, có kiết ái trước kia đã sinh chưa đoạn và có kiết mạn hiện ở trước mắt mà trước đó chưa sinh, giả sử đã sinh rồi đoạn. Hoặc có kiết ái quá khứ trói buộc, và cũng có kiết mạn quá khứ-hiện tại trói buộc. Nghĩa là đối với sự việc này, có kiết ái-kiết mạn trước kia đã sinh chưa đoạn và có kiết mạn hiện còn trước mắt. Hỏi: Nếu có kiết mạn quá khứ-hiện tại trói buộc, cũng có kiết ái quá khứ trói buộc chăng? Đáp: Nếu trước kia đã sinh chưa đoạn thì trói buộc, nếu trước kia chưa sinh, giả sử đã sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái quá khứ trói buộc, chắc chắn có kiết mạn vị lai-hiện tại trói buộc chăng? ===== PAGE 84 ===== 1238 BỘ TỲ ĐÀM 2 Đáp: Vị lai tất nhiên sẽ trói buộc, hiện tại thì như hiện còn trước mắt. Hỏi: Nếu có kiết mạn vị lai-hiện tại trói buộc, lại có kiết ái quá khứ trói buộc chăng? Đáp: Nếu trước kia đã sinh chưa đoạn thì trói buộc; nếu trước kia chưa sinh, giả sử đã sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết mạn quá khứ-vị lai trói buộc chăng? Đáp: Vị lai tất nhiên sẽ trói buộc, quá khứ nếu trước đã sinh chưa đoạn thì trói buộc, nếu trước đó chưa sinh, giả sử đã sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Hỏi: Nếu có kiết mạn quá khứ-vị lai trói buộc, lại có kiết ái quá khứ trói buộc chăng? Đáp: Nếu kiết ái trước đó đã sinh chưa đoạn thì trói buộc; nếu trước đó chưa sinh, giả sử sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết mạn quá khứ-vị lai-hiện tại trói buộc chăng? Đáp: Hoặc có kiết ái quá khứ trói buộc và có kiết mạn vị lai trói buộc chứ không có quá khứ-hiện tại. Nghĩa là đối với sự việc này, có kiết ái trước kia đã sinh chưa đoạn, không có kiết mạn trước kia đã sinh, giả sử đã sinh rồi đoạn chứ không hiện còn trước mắt. Hoặc có kiết ái quá khứ trói buộc và có kiết mạn quá khứ-vị lai trói buộc mà không có hiện tại. Nghĩa là đối với sự việc này, có kiết ái-kiết mạn trước kia đã sinh chưa đoạn, chứ không có kiết mạn hiện còn trước mắt. Hoặc có kiết ái quá khứ trói buộc và có kiết mạn vị lai-hiện tại trói buộc chứ không có quá khứ. Nghĩa là đối với sự việc này, có kiết ái trước kia đã sinh chưa đoạn, và có kiết mạn hiện còn trước mắt mà không có trước kia đã sinh, giả sử sinh rồi đoạn. Hoặc có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết mạn quá khứ-vị lai-hiện tại trói buộc. Nghĩa là đối với sự việc này, có kiết ái-kiết mạn trước kia đã sinh chưa đoạn, và có kiết mạn hiện còn trước mắt. Hỏi: Nếu có kiết mạn quá khứ-vị lai-hiện tại trói buộc, lại có kiết ái quá khứ trói buộc chăng? Đáp: Nếu trước kia đã sinh chưa đoạn thì trói buộc; nếu trước kia chưa sinh, giả sử đã sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết vô minh quá khứ trói buộc chăng? Đáp: Đúng thế. ===== PAGE 85 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 4 1239 Hỏi: Nếu có kiết vô minh quá khứ trói buộc, lại có kiết ái quá khứ trói buộc chăng? Đáp: Nếu trước kia đã sinh chưa đoạn thì trói buộc; nếu trước kia chưa sinh, giả sử đã sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết vô minh vị lai trói buộc chăng? Đáp: Đúng thế. Hỏi: Nếu có kiết vô minh vị lai trói buộc, lại có kiết ái quá khứ trói buộc chăng? Đáp: Nếu kiết ái trước đó đã sinh chưa đoạn thì trói buộc; nếu trước kia chưa sinh, giả sử đã sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết vô minh hiện tại trói buộc chăng? Đáp: Nếu hiện còn trước mắt. Hỏi: Nếu có kiết vô minh hiện tại trói buộc, lại có kiết ái quá khứ trói buộc chăng? Đáp: Nếu kiết ái trước kia đã sinh chưa đoạn thì trói buộc, nếu trước kia chưa sinh, giả sử đã sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết vô minh quá khứ-hiện tại trói buộc chăng? Đáp: Quá khứ chắc chắn trói buộc, hiện tại thì nếu hiện còn trước mắt. Hỏi: Nếu có kiết vô minh quá khứ-hiện tại trói buộc, lại có kiết ái quá khứ trói buộc chăng? Đáp: Nếu trước kia đã sinh chưa đoạn thì trói buộc, nếu trước kia chưa sinh, giả sử đã sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết vô minh vị lai-hiện tại trói buộc chăng? Đáp: Vị lai tất nhiên trói buộc, hiện tại thì như hiện còn trước mắt. Hỏi: Nếu có kiết vô minh vị lai-hiện tại trói buộc, cũng có kiết ái quá khứ trói buộc chăng? Đáp: Nếu kiết ái trước kia đã sinh chưa đoạn thì trói buộc, nếu trước kia chưa sinh, giả sử đã sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết vô minh quá khứ-vị lai, trói buộc chăng? Đáp: Đúng thế. Hỏi: Nếu có kiết vô minh quá khứ-vị lai trói buộc, lại có kiết ái ===== PAGE 86 ===== 1240 BỘ TỲ ĐÀM 2 quá khứ trói buộc chăng? Đáp: Nếu trước đó kiết ái đã sinh chưa đoạn thì trói buộc, nếu trước kia chưa sinh, giả sử đã sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết vô minh quá khứ-vị lai-hiện tại trói buộc chăng? Đáp: Quá khứ-vị lai tất nhiên trói buộc, hiện tại thì nếu hiện còn trước mắt. Hỏi: Nếu có kiết vô minh quá khứ-vị lai-hiện tại trói buộc, lại có kiết ái quá khứ trói buộc chăng? Đáp: Nếu trước đó kiết ái đã sinh chưa đoạn thì trói buộc; nếu trước kia chưa sinh, giả sử đã sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết kiến quá khứ trói buộc chăng? Đáp: Nếu kiết kiến chưa đoạn. Hỏi: Nếu có kiết kiến quá khứ trói buộc, lại có kiết ái quá khứ trói buộc chăng? Đáp: Nếu trước đó kiết ái đã sinh chưa đoạn thì trói buộc; nếu trước kia chưa sinh, giả sử đã sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết kiến vị lai trói buộc chăng? Đáp: Nếu chưa đoạn. Hỏi: Nếu có kiết kiến vị lai trói buộc, lại có kiết ái quá khứ trói buộc chăng? Đáp: Nếu trước đó kiết ái đã sinh chưa đoạn thì trói buộc; nếu trước kia chưa sinh, giả sử đã sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết kiến hiện tại trói buộc chăng? Đáp: Nếu hiện còn trước mắt. Hỏi: Nếu có kiết kiến hiện tại trói buộc, lại có kiết ái quá khứ trói buộc chăng? Đáp: Nếu trước đó kiết ái đã sinh chưa đoạn thì trói buộc, nếu trước kia chưa sinh, giả sử đã sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết kiến quá khứ-hiện tại trói buộc chăng? Đáp: Hoặc có kiết ái quá khứ trói buộc chứ không có kiết kiến quá khứ-hiện tại. Nghĩa là đối với sự việc này có kiết ái trước đã sinh chưa đoạn, nhưng kiết kiến đã đoạn. Hoặc có kiết ái quá khứ trói buộc và có kiết kiến quá khứ trói buộc mà không có kiết kiến hiện tại. Nghĩa là ===== PAGE 87 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 4 1241 đối với sự việc này, có kiết ái trước đã sinh chưa đoạn, và có kiết kiến chưa đoạn, mà không hiện còn trước mắt. Hoặc có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết kiến hiện tại, quá khứ trói buộc. Nghĩa là đối với sự việc này có kiết ái trước kia đã sinh chưa đoạn, cũng có kiết kiến hiện còn trước mắt. Hỏi: Nếu có kiết kiến quá khứ-hiện tại trói buộc, lại có kiết ái quá khứ trói buộc chăng? Đáp: Nếu trước đó kiết ái đã sinh chưa đoạn thì trói buộc, nếu trước kia chưa sinh, giả sử đã sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết kiến hiện tại-vị lai trói buộc chăng? Đáp: Hoặc có kiết ái quá khứ trói buộc mà không có kiết kiến hiện tại-vị lai trói buộc. Nghĩa là đối với sự việc này có kiết ái trước đó đã sinh chưa đoạn, mà kiết kiến đã đoạn. Hoặc có kiết ái quá khứ trói buộc và có kiết kiến vị lai trói buộc chứ không có kiết kiến hiện tại. Nghĩa là đối với sự việc này, có kiết ái trước đó đã sinh chưa đoạn, và có kiết kiến chưa đoạn mà không hiện còn trước mắt. Hoặc có kiết ái quá khứ trói buộc, và cũng có kiết kiến hiện tại-vị lai trói buộc. Nghĩa là đối với sự việc này, có kiết ái trước đó đã sinh chưa đoạn, và có kiết kiến hiện còn trước mắt. Hỏi: Nếu đã có kiết kiến hiện tại-vị lai trói buộc, lại có kiết ái quá khứ trói buộc chăng? Đáp: Nếu trước đó kiết ái đã sinh chưa đoạn thì trói buộc, nếu trước kia chưa sinh, giả sử đã sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết kiến quá khứ-vị lai trói buộc chăng? Đáp: Nếu chưa đoạn. Hỏi: Nếu có kiết kiến quá khứ-vị lai trói buộc, lại có kiết ái quá khứ trói buộc chăng? Đáp: Nếu trước đó kiết ái đã sinh chưa đoạn thì trói buộc, nếu trước kia chưa sinh, giả sử đã sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Hỏi: Nếu đối với sự việc này, có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết kiến quá khứ-vị lai-hiện tại trói buộc chăng? Đáp: Hoặc có kiết ái quá khứ trói buộc chứ không có kiết kiến quá khứ-vị lai-hiện tại trói buộc. Nghĩa là đối với sự việc này, có kiết ái trước kia đã sinh chưa đoạn, mà kiết kiến đã đoạn. Hoặc có kiết ái quá khứ trói buộc và có kiết kiến quá khứ-vị lai trói buộc chứ không có kiết kiến hiện tại. Nghĩa là đối với sự việc này có kiết ái trước kia đã ===== PAGE 88 ===== 1242 BỘ TỲ ĐÀM 2 sinh chưa đoạn và có kiết kiến chưa đoạn mà không hiện còn trước mắt. Hoặc có kiết ái quá khứ trói buộc, cũng có kiết kiến quá khứ-vị lai-hiện tại trói buộc. Nghĩa là đối với sự việc này có kiết ái trước kia đã sinh chưa đoạn, và cũng có kiết kiến hiện còn trước mắt. Hỏi: Nếu có kiết kiến quá khứ-vị lai-hiện tại trói buộc, lại có kiết ái quá khứ trói buộc chăng? Đáp: Nếu trước đó kiết ái đã sinh chưa đoạn thì trói buộc, nếu trước kia chưa sinh, giả sử đã sinh rồi đoạn thì không trói buộc. Như đối với kiết kiến, đối với kiết thủ, kiết nghi cũng vậy. Như kiết ái đối với bảy tiểu dấy khởi sau đó, cho đến kiết ganh tị đối với kiết keo kiệt, tùy theo những pháp thích hợp, bảy tiểu dấy khởi bảy cũng vậy. Như bảy tiểu, bảy đại cũng thế. Sự sai biệt: Dùng hai đối một, cho đến dùng tám đối một. Như quá khứ thì ái đều là kiết đứng đầu có bảy, cho đến quá khứ-vị lai-hiện tại thì ái đều là kiết đứng đầu cũng đều có bảy. Như thế nên biết, có bảy thuộc về bảy câu. Hỏi: Ba kiết cho đến chín mươi tám tùy miên, ở trong chín mươi tám tùy miên, mỗi mỗi tùy miên thâu tóm bao nhiêu tùy miên? Đáp: Tất cả nên phân biệt. Nghĩa là trong ba kiết có kiết thân kiến thâu tóm ba, kiết giới cấm thủ thâu tóm sáu, kiết nghi thâu tóm mười hai tùy miên. Căn bất thiện tham, giận trong ba căn bất thiện, mỗi căn đều thâu tóm năm, căn bất thiện si thâu tóm bốn và phần ít của một tùy miện. Trong ba lậu: Dục lậu thâu tóm ba mươi mốt. Hữu lậu thâu tóm năm mươi hai, vô minh lậu thâu tóm mười lăm. Trong bốn bộc lưu thì bộc lưu dục thâu tóm mười chín bộc lưu hữu thâu tóm hai mươi tám, bộc lưu kiến thâu tóm ba mươi sáu, bộc lưu vô minh thâu tóm mười lăm. Như bốn bộc lưu, bốn ách cũng vậy. Trong bốn thủ thì dục thủ thâu tóm hai mươi bốn, kiết thủ thâu tóm ba mươi, giới cấm thủ thâu tóm sáu, ngã ngữ thủ thâu tóm ba mươi tám. Trong bốn trói buộc thân thì tham dục, giận dữ, trói buộc thân đều thâu tóm năm, giới cấm thủ trói buộc thân, thâu tóm sáu, chấp thật hữu thân này trói buộc thân thâu tóm mười hai. Trong năm cái, thì cái tham dục, giận dữ mỗi cái đều thâu tóm năm, cái nghi thâu tóm bốn, cái còn lại không thâu tóm gì. Trong năm kiết thì kiết tham, mạn , mỗi kiết thâu tóm mười lăm, kiết giận thâu tóm năm, kiết ganh tị-kiết keo kiệt không thâu tóm gì. Trong năm kiết thuận phần dưới thì kiết tham dục, giận dữ , mỗi ===== PAGE 89 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 4 1243 kiết đều thâu tóm năm. Kiết hữu thân kiến thâu tóm ba, kiết giới cấm thủ thâu tóm sáu, kiết nghi thâu tóm mười hai tùy miên. Trong năm kiết thuận phần trên thì kiết tham sắc thâu tóm phần ít của một, kiết tham vô sắc thâu tóm phần ít của một, kiết trạo cử không thâu tóm loại nào cả, kiết mạn thâu tóm phần ít của hai tùy miên, kiết vô minh thâu tóm phần ít của hai. Trong năm kiến hữu thân kiến-biên chấp kiến , mỗi kiến đều thâu tóm ba, tà kiến-kiến thủ, mỗi kiến đều thâu tóm mười hai, giới cấm thủ thâu tóm sáu tùy miên. Trong sáu ái thân thì sự chạm xúc của mắt-tai-thân sinh ra ái thân , mỗi ái thân đều thâu tóm phần ít của hai. Ái thân sinh ra do sự chạm xúc của mũi, lưỡi, đều thâu tóm phần ít của một tùy miên. Sự chạm xúc của ý, sinh ra ái thân, thâu tóm mười ba, và phần ít của hai tùy miên. Trong bảy tùy miên thì tùy miên tham dục-giận dữ, mỗi tùy miên đều thâu tóm năm, tùy miên hữu tham thâu tóm mười, tùy miên vô minh-mạn đều thâu tóm mười lăm tùy miên, tùy miên kiến thâu tóm ba mươi sáu, tùy miên nghi thâu tóm mười hai. Trong chín kiết thì kiết ái- mạn-vô minh đều thâu tóm mười lăm, kiết giận dữ thâu tóm năm, kiết kiến-thủ đều thâu tóm mười tám, kiết nghi thâu tóm mười hai, kiết ganh tị-kiết keo kiệt không thâu tóm gì. Trong chín mươi tám tùy miên thì hữu thân kiến thuộc cõi Dục , thâu tóm hữu thân kiến thuộc cõi Dục, cho đến vô minh do tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc, thâu tóm vô minh do tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc. Hỏi: Ba kiết cho đến chín mươi tám tùy miên thì trước thâu tóm sau hay sau thâu tóm trước? Đáp: Ba kiết-ba căn bất thiện không thâu tóm lẫn nhau. Ba kiết- ba lậu, ba kiết, và phần ít của hai lậu thâu tóm lẫn nhau, còn lại không thâu tóm lẫn nhau. Ba kiết-bốn bộc lưu, ba kiết, và phần ít của ba bộc lưu thâu tóm lẫn nhau, còn lại không thâu tóm lẫn nhau. Như đối với bốn bộc lưu, đối với bốn ách cũng vậy. Ba kiết-bốn thủ, ba kiết thâu tóm một thủ, phần ít của ba thủ thâu tóm lẫn nhau, còn lại không thâu tóm lẫn nhau. Ba kiết-bốn trói buộc thân, một kiết và một trói buộc thân, thâu tóm lẫn nhau, còn lại không thâu tóm lẫn nhau. Ba kiết-năm cái, một cái, phần ít của một kiết, thâu tóm lẫn nhau, còn lại không thâu tóm lẫn nhau. ===== PAGE 90 ===== 1244 BỘ TỲ ĐÀM 2 Ba kiết và năm kiết cùng không thâu tóm lẫn nhau. Ba kiết-năm kiết thuận phần dưới, ba kiết và ba kiết thuận phần dưới, thâu tóm lẫn nhau, còn lại không thâu tóm lẫn nhau. Ba kiết-năm kiết thuận phần trên, không thâu tóm lẫn nhau. Ba kiết-năm kiến, hai kiết và hai kiến, thâu tóm lẫn nhau, còn lại không thâu tóm lẫn nhau. Ba kiết-sáu ái thân không thâu tóm lẫn nhau. Ba kiết-bảy tùy miên, ba kiết và phần ít của một tùy miên thâu tóm lẫn nhau, còn lại không thâu tóm lẫn nhau. Ba kiết-chín kiết-ba kiết và một kiết cùng phần ít của hai, kiết thâu tóm lẫn nhau, còn lại không thâu tóm lẫn nhau. Ba kiết-chín mươi tám tùy miên, ba kiết và hai mươi mốt tùy miên thâu tóm lẫn nhau, còn lại không thâu tóm lẫn nhau. Như thế cho đến chín kiết-chín mươi tám tùy miên, bảy kiết-chín mươi tám tùy miên thâu tóm lẫn nhau, còn lại không thâu tóm lẫn nhau. Hỏi: Ba kiết cho đến chín mươi tám tùy miên, có bao nhiêu loại làm cho dục hữu nối tiếp nhau, bao nhiêu loại làm cho sắc hữu nối tiếp nhau, bao nhiêu loại làm cho vô sắc hữu nối tiếp nhau? Đáp: Tất cả nên phân biệt. Nghĩa là ba kiết khiến cho ba hữu nối tiếp nhau. Ba căn bất thiện và dục lậu khiến cho dục hữu nối tiếp nhau. Hữu lậu khiến cho Sắc-Vô sắc, hữu nối tiếp nhau. Vô minh lậu khiến cho ba hữu nối tiếp nhau. Trong bốn ách-bộc lưu thì ách, bộc-lưu dục khiến cho dục hữu nối tiếp nhau. Ách-bộc lưu hữu khiến cho Sắc-Vô sắc, hữu nối tiếp nhau. Ách-bộc lưu kiến vô minh khiến cho ba hữu nối tiếp nhau. Trong bốn thủ thì dục thủ, khiến cho dục hữu nối tiếp nhau. Kiến, giới cấm thủ khiến cho ba hữu nối tiếp nhau. Ngã ngữ thủ khiến cho Sắc-Vô sắc, hữu nối tiếp nhau. Trong bốn thứ trói buộc thân, hai trói buộc đầu khiến cho dục hữu nối tiếp nhau, hai trói buộc sau khiến cho ba hữu nối tiếp nhau. Năm cái, khiến cho dục hữu nối tiếp nhau. Trong năm kiết thì kiết tham, mạn khiến cho ba hữu nối tiếp nhau, ba kiết còn lại khiến cho dục hữu nối tiếp nhau. Hai kiết đầu trong năm kiết thuận phần dưới, khiến cho dục hữu nối tiếp nhau, ba kiết sau khiến cho ba hữu nối tiếp nhau. Tham sắc trong năm kiết thuận phần trên khiến cho sắc hữu nối tiếp ===== PAGE 91 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 4 1245 nhau, tham vô sắc khiến cho vô sắc hữu nối tiếp nhau, ba kiết còn lại khiến khiến cho Sắc-Vô sắc, hữu nối tiếp nhau. Năm kiến khiến cho ba hữu nối tiếp nhau. Trong sáu ái thân thì sự chạm xúc của mắt-tai-thân sinh ra ái thân, khiến cho Dục-Sắc hữu nối tiếp nhau. Xúc chạm của mũi, lưỡi sinh ra ái thân, khiến cho dục hữu nối tiếp nhau. Xúc chạm của ý sinh ra ái thân khiến cho ba hữu nối tiếp nhau. Dục-tham-giận dữ trong bảy tùy miên, khiến cho dục hữu nối tiếp nhau. Hữu tham khiến cho Sắc-Vô sắc, hữu nối tiếp nhau. Bốn tùy miên còn lại khiến cho ba hữu nối tiếp nhau. Kiết giận dữ-kiết ganh tị-kiết keo kiệt trong chín kiết, khiến cho dục hữu nối tiếp nhau. Sáu kiết còn lại khiến cho ba hữu nối tiếp nhau. Ba mươi sáu thứ thuộc cõi Dục trong chín mươi tám tùy miên, kh- iến cho dục hữu nối tiếp nhau. Ba mươi mốt thứ nơi thuộc Sắc, khiến cho sắc hữu nối tiếp nhau. Ba mươi mốt thứ nơi thuộc Vô sắc, khiến cho vô sắc hữu nối tiếp nhau, Hỏi: Ba kiết cho đến chín mươi tám tùy miên dựa vào định nào mà diệt? Đáp: Ba kiết hoặc dựa vào bốn, hoặc dựa vào vị chí mà diệt. Ba căn bất thiện và dục lậu, dựa vào vị chí mà diệt; hữu lậu-vô minh lậu, hoặc dựa vào bảy, hoặc dựa vào vị chí mà diệt. Trong bốn bộc lưu-ách thì dục bộc lưu-ách dựa vào vị chí mà diệt; hữu-vô minh bộc lưu-ách, hoặc dựa vào bảy, hoặc dựa vào vị chí mà diệt; kiến ách-bộc lưu, hoặc dựa vào bốn, hoặc dựa vào vị chí mà diệt. Dục thủ trong bốn thủ, dựa vào vị chí mà diệt; kiến thủ-giới cấm thủ, hoặc dựa vào bốn, hoặc dựa vào vị chí mà diệt. Ngã ngữ thủ, hoặc dựa vào bảy, hoặc dựa vào vị chí mà diệt. Hai trói buộc đầu trong bốn trói buộc thân dựa vào vị chí mà diệt, hai trói buộc sau, hoặc dựa vào bốn, hoặc dựa vào vị chí mà diệt. Năm cái dựa vào vị chí mà diệt. Kiết tham-mạn trong năm kiết, hoặc dựa vào bảy, hoặc dựa vào vị chí mà diệt; ba kiết còn lại dựa vào vị chí mà diệt. Hai kiết đầu trong năm kiết thuận phần dưới, dựa vào vị chí mà diệt; ba kiết sau, hoặc dựa vào bốn, hoặc dựa vào vị chí mà diệt. Tham sắc trong năm kiết thuận phần trên, hoặc dựa vào bốn, hoặc dựa vào vị chí mà diệt; bốn kiết còn lại, hoặc dựa vào bảy, hoặc dựa vào vị chí mà diệt. Năm kiến, hoặc dựa vào bốn, hoặc dựa vào vị chí mà diệt. Ái thân sinh ra do sự chạm xúc của mũi-lưỡi trong sáu ái thân, dựa vào vị chí mà diệt; ái thân sinh ra do sự chạm xúc của mắt-tai-thân, hoặc dựa ===== PAGE 92 ===== 1246 BỘ TỲ ĐÀM 2 vào sơ thiền, hoặc dựa vào vị chí mà diệt; ái thân do xúc chạm của ý sinh ra, hoặc dựa vào bảy, hoặc dựa vào vị chí mà diệt. Dục tham, giận dữ trong bảy tùy miên, dựa vào vị chí mà diệt; vô minh- mạn-hữu tham, hoặc dựa vào bảy, hoặc dựa vào vị chí mà diệt; kiến-nghi-hoặc dựa vào bốn, hoặc dựa vào vị chí mà diệt. Vô minh-ái-mạn trong chín kiết, hoặc dựa vào bảy, hoặc dựa vào vị chí mà diệt; kiết giận dữ-kiết ganh tị-kiết keo kiệt, dựa vào vị chí mà diệt; kiết thủ, kiết nghi, hoặc dựa vào bốn, hoặc dựa vào vị chí mà diệt. Ba mươi sáu thứ thuộc cõi Dục trong chín mươi tám tùy miên, dựa vào vị chí mà diệt; ba mươi mốt thứ thuộc cõi Sắc và do kiến mà đoạn thuộc cõi Vô sắc, hoặc dựa vào bốn, hoặc dựa vào vị chí mà diệt; do tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc, hoặc dựa vào bảy, hoặc dựa vào vị chí mà diệt. Hỏi: Các kiết quá khứ thì các kiết đó đã trói buộc chăng? Đáp: Các kiết quá khứ thì các kiết đó đã trói buộc. Có kiết đã trói buộc mà kiết ấy chẳng phải là quá khứ. Nghĩa là kiết vị lai-hiện tại đã trói buộc. Hỏi: Các kiết vị lai thì kiết đó sẽ trói buộc chăng? Đáp: Nên làm thành bốn câu để biện giải: 1. Có kiết vị lai mà kiết đó không phải là sẽ trói buộc, nghĩa là kiết vị lai đã đoạn, đã biết khắp, đã diệt, đã loại bỏ, nhất định không được thoái lui. 2. Có kiết sẽ trói buộc mà kiết ấy không phải vị lai, nghĩa là kiết quá khứ đã đoạn, đã biết khắp, đã diệt, đã loại bỏ, nhất định sẽ thoái lui. 3. Có kiết vị lai mà kiết đó cũng sẽ trói buộc, nghĩa là kiết vị lai đã đoạn, đã biết khắp, đã diệt, đã loại bỏ, nhất định sẽ thoái lui. 4. Có kiết không phải vị lai mà kiết ấy cũng không phải là sẽ trói buộc, nghĩa là kiết quá khứ đã đoạn, đã biết khắp, đã diệt, đã loại bỏ, nhất định không được thoái lui, và kiết hiện tại. Hỏi: Các kiết hiện tại thì các kiết đó đang trói buộc chăng? Đáp: Các kiết hiện tại mà kiết đó đang trói buộc. Có kiết đang trói buộc mà kiết đó không phải là hiện tại. Nghĩa là kiết quá khứ-vị lai đang trói buộc. Hỏi: Đối với người vận dụng đạo này để đoạn hết kiết cõi Dục, khi đạo này lui sụt, họ vẫn bị kiết kia trói buộc hay không? Đáp: Vẫn bị kiết kia trói buộc. Hỏi: Đối với người vận dụng đạo này để đoạn hết kiết thuộc cõi Sắc-Vô sắc, khi đạo này lui sụt, họ vẫn bị kiết kia trói buộc hay ===== PAGE 93 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 4 1247 không? Đáp: Vẫn bị kiết kia trói buộc. Có chín sự biết khắp, nghĩa là cõi Dục do kiến khổ-tập mà đoạn hết kiết là sự biết khắp thứ nhất. Do kiến khổ-tập mà đoạn hết kiết thuộc cõi Sắc-Vô sắc, là biết khắp thứ hai. Cõi Dục do kiến diệt đoạn hết kiết là biết sự khắp thứ ba. Cõi Sắc-Vô sắc, do kiến diệt đoạn hết kiết là sự biết khắp thứ tư. Cõi Dục do kiến đạo mà đoạn hết kiết là sự biết khắp thứ năm. Cõi Sắc-Vô sắc, do kiến đạo mà đoạn hết kiết là sự biết khắp thứ sáu. Năm kiết thuận phần dưới không dòn, là sự biết khắp thứ bảy. Kiết ái của sắc không còn là sự biết khắp thứ tám. Tất cả kiết không còn là sự biết khắp thứ chín. Hỏi: Là chín sự biết khắp thâu tóm tất cả mọi sự biết khắp, hay tất cả mọi sự biết khắp thâu tóm chín mọi sự biết khắp? Đáp: Tất cả thâu tóm chín, chứ không phải chín thâu tóm tất cả. Hỏi: Không thâu tóm những gì? Đáp: Nghĩa là khổ trí đã sinh, tập trí chưa sinh do kiến khổ mà đoạn hết kiết của ba cõi, không phải thuộc về chín loại. Đệ tử của Đức Thế Tôn thấy đầy đủ chưa lìa dục nhiễm, kiết hết do tu mà đoạn thuộc cõi Dục, không phải thuộc về chín loại. Đã lìa dục nhiễm, chưa xa lìa sắc nhiễm, kiết hết do tu mà đoạn thuộc cõi Sắc, không phải thuộc về chín loại. Đã lìa sắc nhiễm, nhưng chưa lìa vô sắc nhiễm, kiết hết do tu mà đoạn thuộc cõi vô Sắc, không phải thuộc về chín loại. Có tám Bổ-đặc-già-la: 1. Hướng Dự lưu. 2. Quả Dự lưu. 3. Hướng Nhất lai. 4. Quả Nhất lai. 5. Hướng Bất hoàn. 6. Quả Bất hoàn. 7. Hướng A-la-hán. 8. Quả A-la-hán. Đó là tám Bổ-đặc-già-la. Hỏi: Đối với chín sự biết khắp có bao nhiêu thành tựu, bao nhiêu không thành tựu? Đáp: Hướng Dự lưu hoặc không thành tựu, hoặc thành tựu một- ===== PAGE 94 ===== 1248 BỘ TỲ ĐÀM 2 hai-ba-bốn-năm, nghĩa là phần vị khổ pháp trí nhẫn, cho đến phần vị tập pháp trí nhẫn là không thành tựu. Phần vị tập pháp trí-tập loại trí nhẫn là thành tựu một. Phần vị tập loại trí-diệt pháp trí nhẫn là thành tựu hai. Phần vị diệt pháp trí-diệt loại trí nhẫn là thành tựu ba. Phần vị diệt loại trí-đạo pháp trí nhẫn là thành tựu bốn. Phần vị đạo pháp trí-đạo loại trí nhẫn là thành tựu năm. Quả Dự lưu thành tựu sáu. Hướng Nhất lai nếu tăng thêm là lìa dục nhiễm. Nhập chánh tánh ly sinh thì giống như hướng Dự lưu. Nếu từ quả Dự lưu, hướng tới quả Nhất lai, cùng với quả Nhất lai thì thành tựu sáu. Hướng Bất hoàn nếu đã lìa dục nhiễm, nhập chánh tánh ly sinh thì như hướng Dự lưu. Nếu từ quả Nhất lai, hướng đến quả Bất hoàn, thì thành tựu sáu. Quả Bất hoàn là thành tựu một, nghĩa là đã dứt hết năm kiết thuận phần dưới. Hướng A-la-hán, hoặc thành tựu một, hoặc thành tựu hai, nghĩa là chưa lìa sắc nhiễm, thì thành tựu một, đã lìa sắc nhiễm thì thành tựu hai. Quả A-la-hán thành tựu một, nghĩa là tất cả kiết không còn. ===== PAGE 95 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 5 1249 LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ