A-tỳ-đạt-ma Phát Trí Luận · Quyển 5
阿毘達磨發智論 · T1544
Hán văn
尊者迦多衍尼子造 三藏法師玄奘奉 詔譯 3 有情納息 結蘊第二中有情納息第三 頓漸繫離繫果攝七成三 死生不六種此章願具說 三界各有二部結，謂：見、修所斷。 於欲界見、修 所斷二部結，頗有頓得繫耶？ 答：有。謂：已離欲 染異生，從離欲染退時，及色、無色界沒，生欲 界時。 頗有頓離繫耶？ 答：有。謂：異生離欲染時。 頗有漸得繫耶？ 答：無。 頗有漸離繫耶？ 答：有。謂： 世尊弟子，先離彼見所斷結，後離彼修所斷 結。 於色界見、修所斷二部結，頗有頓得繫耶？ 答：有。謂：已離色染異生，從離色染退時，及無 色界沒，生欲、色界時。 頗有頓離繫耶？ 答：有。謂： 異生離色染時。 頗有漸得繫耶？ 答：無。 頗有漸 離繫耶？ 答：有。謂：世尊弟子，先離彼見所斷結， 後離彼修所斷結。 於無色界見、修所斷二部 結，頗有頓得繫耶？ 答：無。 頗有頓離繫耶？ 答：無。 頗有漸得繫耶？ 答：無。 頗有漸離繫耶？ 答：有。謂： 世尊弟子，先離彼見所斷結，後離彼修所 斷結。 欲界見所斷結盡，何果攝？ 答：四沙門果， 或無處。 欲界修所斷結盡，何果攝？ 答：不還、阿 羅漢果，或無處。 色界見所斷結盡，何果攝？ 答： 四沙門果，或無處。 色界修所斷結盡，何果攝？ 答：阿羅漢果，或無處。 無色界見所斷結盡，何 果攝？ 答：四沙門果。 無色界修所斷結盡，何果 攝？ 答：阿羅漢果。 有五部結，謂：見苦所斷結……乃至修所斷結。 見 苦所斷結盡，何果攝？ 答：四沙門果，或無處。 見 集所斷結盡，何果攝？ 答：四沙門果，或無處。 見 滅所斷結盡，何果攝？ 答：四沙門果，或無處。 見 道所斷結盡，何果攝？ 答：四沙門果。 修所斷結 盡，何果攝？ 答：阿羅漢果。 有九部結。謂：苦法智所斷結……乃至修所斷結。 苦法智所斷結盡，何果攝？ 答：四沙門果，或無 處。 苦類智乃至道法智所斷結盡，何果攝？ 答： 四沙門果，或無處。 道類智所斷結盡，何果攝？ 答：四沙門果。 修所斷結盡，何果攝？ 答：阿羅漢 果。 有十五部結，謂三界各有五部：見苦所斷 結……乃至修所斷結。 欲界見苦、集、滅、道所斷結 盡，何果攝？ 答：四沙門果，或無處。 欲界修所斷 結盡，何果攝？ 答：不還阿羅漢果，或無處。 色界 見苦、集、滅、道所斷結盡，何果攝？ 答：四沙門果， 或無處。 色界修所斷結盡，何果攝？ 答：阿羅漢 果，或無處。 無色界見苦、集、滅所斷結盡，何果 攝？ 答：四沙門果，或無處。 無色界見道所斷結 盡，何果攝？ 答：四沙門果。 無色界修所斷結盡， 何果攝？ 答：阿羅漢果。 三結乃至九十八隨眠，一一盡，何果攝？ 答： 三 結中——有身見盡——四沙門果攝，或無處。 如三結 中，有身見盡，應知： 五順下分結中——有身見， 五見中——有身見、邊執見盡——亦爾！ 戒禁取、疑 盡——四沙門果攝。 如三結中——戒禁取、疑盡應 知： 四瀑流、軛中——見瀑流、軛，四取中——見取、戒禁 取，四身繫中——戒禁取、此實執身繫，五順下分 結中——戒禁取、疑，五見中——邪見、見取、戒禁取，七 隨眠中——見、疑隨眠，九結中——見、取、疑結盡——亦爾。 三不善根盡——不還、阿羅漢果攝，或無處。如三 不善根盡，應知： 三漏中——欲漏，四瀑流、軛中—— 欲瀑流、軛，四取中——欲取，四身繫中——貪欲、瞋 恚，五蓋中——前四蓋，五結中——瞋、嫉、慳結，五順下 分結中——貪欲、瞋恚，六愛身中——鼻、舌觸所生愛 身，七隨眠中——欲貪、瞋恚，九結中——恚、嫉、慳結盡 ——亦爾！ 有漏、無明漏盡——阿羅漢果攝。 如有漏、無 明漏盡，應知： 四瀑流、軛中——有、無明瀑流、軛，四 取中——我語取，五結中——貪、慢結，五順上分結 中——除色貪，餘四。 六愛身中——意觸所生愛身，七 隨眠中——有、貪、無明、慢，九結中——愛、慢、無明結盡 ——亦爾！ 疑蓋盡——四沙門果攝，或無處。 色貪順上 分結盡——阿羅漢果攝，或無處。 如色貪順上分 結盡。應知： 眼、耳、身觸所生愛身盡——亦爾！ 九十 八隨眠中： 欲界見苦、集、滅、道所斷隨眠盡——四 沙門果攝，或無處。 欲界修所斷隨眠盡——不還、 阿羅漢果攝，或無處。 色界見苦、集、滅、道所斷 隨眠盡——四沙門果攝，或無處。 色界修所斷隨 眠盡——阿羅漢果攝，或無處。 無色界見苦、集、滅 所斷隨眠盡——四沙門果攝，或無處。 無色界見 道所斷隨眠盡——四沙門果攝。 無色界修所斷 隨眠盡——阿羅漢果攝。 預流向中諸結盡，何果攝？ 答：無處。 預流果 中諸結盡，何果攝？ 答：預流果。 一來向中諸 結盡，何果攝？ 答：預流果，或無處。 一來果中 諸結盡，何果攝？ 答：一來果。 不還向中諸結 盡，何果攝？ 答：一來果，或無處。 不還果中諸 結盡，何果攝？ 答：不還果。 阿羅漢向中諸結 盡，何果攝？ 答：不還果，或無處。 阿羅漢果中 諸結盡，何果攝？ 答：阿羅漢果。 具見世尊弟子：未離欲染，欲界修所斷諸結 盡，何果攝？ 答：一來果，或無處。 已離欲染，未 離色染，色界修所斷諸結盡，何果攝？ 答：無 處。 已離色染，未離無色染，無色修所斷諸結盡， 何果攝？ 答：無處。 諸預流者所成就學法，此法預流果攝耶？ 答： 或攝，或不攝。 云何攝？ 答：有為預流果，已得不 失。 云何不攝？ 答：諸預流者所得勝進無漏根 等有為法。 設法預流果攝，此是學法耶？ 答：或 學，或非學非無學。 云何學？ 答：有為預流果。 云 何非學非無學？ 答：無為預流果。 諸一來者所 成就學法，此法一來果攝耶？ 答：或攝，或不攝。 云何攝？ 答：有為一來果，已得不失。 云何不攝？ 答：諸一來者所得勝進無漏根等有為法。 設 法一來果攝，此是學法耶？ 答：或學，或非學 非無學。 云何學？ 答：有為一來果。 云何非學 非無學？ 答：無為一來果。 諸不還者所成就學 法，此法不還果攝耶？ 答：或攝，或不攝。 云何 攝？ 答：有為不還果，已得不失。 云何不攝？ 答：諸 不還者所得勝進無漏根等有為法。 設法不 還果攝，此是學法耶？ 答：或學，或非學非無學。 云何學？ 答：有為不還果。 云何非學非無學？ 答： 無為不還果。 諸阿羅漢所成就無學法，此法 阿羅漢果攝耶？ 答：如是。 設法阿羅漢果攝，此 是無學法耶？ 答：或無學，或非學非無學。 云何 無學？ 答：有為阿羅漢果。 云何非學非無學？ 答： 無為阿羅漢果。 諸預流者所成就無漏法，此法預流果攝耶？ 答：或攝，或不攝。 云何攝？ 答：有為無為預流果， 已得不失。 云何不攝？ 答：諸預流者所得勝進 無漏根等有為法，及彼所證諸結盡，并預流 者所成就非擇滅。 設法預流果攝，此是無漏 法耶？ 答：如是。 諸一來者所成就無漏法，此法 一來果攝耶？ 答：或攝，或不攝。 云何攝？ 答：有為 無為一來果，已得不失。 云何不攝？ 答：諸一來 者所得勝進無漏根等有為法，及彼所證諸 結盡，并一來者所成就非擇滅。 設法一來果 攝，此是無漏法耶？ 答：如是。 諸不還者所成就 無漏法，此法不還果攝耶？ 答：或攝，或不攝。 云 何攝？ 答：有為、無為不還果，已得不失。 云何 不攝？ 答：諸不還者所得勝進無漏根等有為 法，及彼所證諸結盡，并不還者所成就非擇 滅。 設法不還果攝，此是無漏法耶？ 答：如是。 諸 阿羅漢所成就無漏法，此法阿羅漢果攝耶？ 答：或攝，或不攝。 云何攝？ 答：有為、無為阿羅漢 果，已得不失。 云何不攝？ 答：阿羅漢所成就非 擇滅。 設法阿羅漢果攝，此是無漏法耶？ 答：如 是。 諸法預流者成就，此法預流果攝耶？ 答：應作 四句。 有法預流者成就，非預流果攝。謂：預流 者所得勝進無漏根等有為法，及彼所證諸 結盡，并預流者所成就非擇滅有漏法。 有 法預流果攝，非預流者成就。謂：預流果未得 已失。 有法預流者成就，亦預流果攝。謂：預流 果已得不失。 有法非預流者成就，亦非預流 果攝。謂：除前相。 諸法一來者成就，此法一來 果攝耶？ 答：應作四句。 有法一來者成就，非一 來果攝。謂：一來者所得勝進無漏根等有為 法，及彼所證諸結盡，并一來者所成就非擇 滅有漏法。 有法一來果攝，非一來者成就。謂： 一來果未得已失。 有法一來者成就，亦一來 果攝。謂：一來果已得不失。 有法非一來者成 就，亦非一來果攝。謂：除前相。 諸法不還者成 就，此法不還果攝耶？ 答：應作四句。 有法不還 者成就，非不還果攝。謂：不還者所得勝進無 漏根等有為法，及彼所證諸結盡，并不還者 所成就非擇滅有漏法。 有法不還果攝，非不 還者成就。謂：不還果未得已失。 有法不還者 成就，亦不還果攝。謂：不還果已得不失。 有法 非不還者成就，亦非不還果攝。謂：除前相。 諸 法阿羅漢成就，此法阿羅漢果攝耶？ 答：應作 四句。 有法阿羅漢成就，非阿羅漢果攝。謂：阿 羅漢所成就非擇滅有漏法。 有法阿羅漢果 攝，非阿羅漢成就。謂：阿羅漢果未得已失。 有 法阿羅漢成就，亦阿羅漢果攝。謂：阿羅漢果 已得不失。 有法非阿羅漢成就，亦非阿羅漢 果攝。謂：除前相。 諸在欲界死、生者，皆受欲有耶？ 答：應作四句。 有在欲界死、生，非受欲有。謂：欲界沒，起色界 中有。 有受欲有，非在欲界死、生。謂：色界沒，起 欲界中有。 有在欲界死、生，亦受欲有。謂：欲界 沒，起欲界中有、生有。 有非在欲界死、生，亦非 受欲有。謂：色界沒，生色、無色界；無色界沒，生 無色、色界。 諸在色界死、生者，皆受色有耶？ 答： 應作四句。 有在色界死、生，非受色有。謂：色界 沒，起欲界中有。 有受色有，非在色界死、生。謂： 欲界沒，起色界中有。 有在色界死、生，亦受色 有。謂：色界沒，起色界中有、生有。 有非在色界 死、生，亦非受色有。謂：欲界沒，生欲、無色界；無 色界沒，生無色、欲界。 諸在無色界死、生者， 皆受無色有耶？ 答：諸在無色界死、生者，皆受 無色有。 有受無色有，非在無色界死，而在無 色界生。謂：欲、色界沒，生無色界。 諸在欲界死、 生者，有幾耶？ 答：四。謂：欲、色界異生、聖者。 諸在 色界死、生者，有幾耶？ 答：三。謂：欲界異生，色界 異生、聖者。 諸在無色界死、生者，有幾耶？ 答：二。 謂：無色界異生、聖者。 諸非在欲界死、生者，皆非受欲有耶？ 答：應作 四句。 有非在欲界死、生，非不受欲有。謂：色界 沒，起欲界中有。 有非受欲有，非不在欲界死、 生。謂：欲界沒，起色界中有。 有非在欲界死、生， 亦非受欲有。謂：色界沒，生色、無色界；無色界 沒，生無色界。 有非不在欲界死、生，亦非不 受欲有。謂：欲界沒，起欲界中有、生有。 諸非在 色界死、生者，皆非受色有耶？ 答：應作四句。 有 非在色界死、生，非不受色有。謂：欲界沒，起色 界中有。 有非受色有，非不在色界死、生。謂：色 界沒，起欲界中有。 有非在色界死、生，亦非受 色有。謂：欲界沒，生欲、無色界；無色界沒，生 無色、欲界。 有非不在色界死、生，亦非不受色 有。謂：色界沒，起色界中有、生有。 諸非在無色 界死、生者，皆非受無色有耶？ 答：諸非在無色 界死、生者，皆非受無色有。 有非受無色有，非 不在無色界死，而非在無色界生。謂：無色界 沒，生欲、色界。 諸非在欲界死、生者，有幾耶？ 答：五。謂：欲界異生，色、無色界異生、聖者。 諸非 在色界死、生者，有幾耶？ 答：六。謂：三界異生、聖 者。 諸非在無色界死、生者，有幾耶？ 答：四。謂： 欲、色界異生、聖者。 頗有欲界死，不生欲界耶？ 答：有。謂：起欲、色界 中有，生無色界，或般涅槃。 頗有欲界死，不生 色界耶？ 答：有。謂：起欲、色界中有，生無色界，或 般涅槃。 頗有欲界死，不生無色界耶？ 答：有。謂： 起欲、色界中有，或般涅槃。 頗有色界死，不生 色界耶？ 答：有。謂：起欲、色界中有，生無色界， 或般涅槃。 頗有色界死，不生欲界耶？ 答：有。謂： 起欲、色界中有，生無色界，或般涅槃。 頗有 色界死，不生無色界耶？ 答：有。謂：起欲、色界中 有，或般涅槃。 頗有無色界死，不生無色界耶？ 答：有。謂：起欲、色界中有，或般涅槃。 頗有無色 界死，不生欲界耶？ 答：有。謂：起欲、色界中有，生 無色界，或般涅槃。 頗有無色界死，不生色界 耶？ 答：有。謂：起欲、色界中有，生無色界，或般涅 槃。 諸欲界死，不生欲界者，有幾耶？ 答：六。謂：三 界異生、聖者。 諸欲界死，不生色界者，有幾耶？ 答：六。謂：三界異生、聖者。 諸欲界死，不生無色 界者，有幾耶？ 答：四。謂：欲、色界異生、聖者。 諸色 界死，不生色界者，有幾耶？ 答：五。謂：欲界異生， 色、無色界異生、聖者。 諸色界死，不生欲界者， 有幾耶？ 答：五。謂：欲界異生，色、無色界異生、聖 者。 諸色界死，不生無色界者，有幾耶？ 答：三。謂： 欲界異生，色界異生、聖者。 諸無色界死，不生 無色界者，有幾耶？ 答：二。謂：欲、色界異生。 諸無 色界死，不生欲界者，有幾耶？ 答：四。謂：無色界 異生、聖者，欲、色界異生。 諸無色界死，不生色 界者，有幾耶？ 答：四。謂：無色界異生、聖者，欲、色 界異生。 頗有欲界死，不生三界耶？ 答：有。謂：起欲、色界 中有，或般涅槃。 頗有色界死，不生三界耶？ 答： 有。謂：起欲、色界中有，或般涅槃。 頗有無色界 死，不生三界耶？ 答：有。謂：起欲、色界中有，或般 涅槃。 諸欲界死，不生三界者，有幾耶？ 答：四。謂： 欲、色界異生、聖者。 諸色界死，不生三界者，有 幾耶？ 答：三。謂：欲界異生。色界異生、聖者。 諸 無色界死，不生三界者，有幾耶？ 答：二。謂：欲、色 界異生。 頗有未離欲染，命終不生欲界耶？ 答：有。謂：起 欲界中有。 頗有未離色染，命終不生欲、色界 耶？ 答：有。謂：起欲、色中有。 頗有未離無色染，命 終不生三界耶？ 答：有。謂：起欲、色界中有。 諸未 離欲染，命終不生欲界者，有幾耶？ 答：二。謂：欲 界異生、聖者。 諸未離色染，命終不生欲、色界 者，有幾耶？ 答：四。謂：欲、色界異生、聖者。 諸未離 無色染，命終不生三界者，有幾耶？ 答：四。謂：欲、 色界異生、聖者。 此中欲界——異生、聖者，幾隨眠 隨增？幾結繫耶？ 答：異生九十八隨眠隨增，九 結繫。聖者十隨眠隨增，六結繫。 色界——異生、聖 者，幾隨眠隨增？幾結繫耶？ 答：異生六十二隨 眠隨增，六結繫。聖者六隨眠隨增，三結繫。 無 色界——異生、聖者，幾隨眠隨增？幾結繫耶？ 答：異 生三十一隨眠隨增，六結繫。聖者三隨眠隨 增，三結繫。 4 十門納息1 結蘊第二中十門納息第四之一 四十二隨增二緣無間有 根成不知證此章願具說 二十二根。 十八界。 十二處。 五蘊。 五取蘊。 六 界。 有色、無色法。 有見、無見法。 有對、無對法。 有 漏、無漏法。 有為、無為法。 過去、未來、現在法。 善、 不善、無記法。 欲界、色界、無色界繫法。 學、無學、 非學非無學法。 見所斷、修所斷、無斷法。 四諦。 四靜慮。 四無量。 四無色。 八解脫。 八勝處。 十 遍處。 八智。 三三摩地。 三重三摩地。 三結。 三不 善根。 三漏。 四瀑流。 四軛。 四取。 四身繫。 五蓋。 五結。 五順下分結。 五順上分結。 五見。 六愛 身。 七隨眠。 九結。 九十八隨眠。 眼根……乃至無色界修所斷無明隨眠，於九十 八隨眠中，一一有幾隨眠隨增耶？ 答： 眼根——欲、 色界遍行。及修所斷隨眠隨增。 耳、鼻、舌、身根 ——亦爾。 女根——欲界遍行。及修所斷隨眠隨增。 男、 苦根——亦爾。 命根——三界遍行，及修所斷隨眠隨 增。 信等五根——亦爾。 意根——一切隨眠隨增。 捨根—— 亦爾。 樂根——色界、一切欲界遍行。及修所斷隨 眠隨增。 喜根——色界、一切欲界。除無漏緣疑及 彼相應無明。餘一切隨眠隨增。 憂根——欲界 一切隨眠隨增。 三無漏根——無隨眠隨增。 眼、耳、 鼻、舌、身、色、聲、觸，眼、耳、身識界——欲、色界遍行。及 修所斷隨眠隨增。 眼、耳、鼻、舌、身，色、聲、觸處，色 蘊、色取蘊、前五界，有色、有見、有對法——亦爾。 香、 味，鼻、舌、識界——欲界遍行。及修所斷隨眠隨增。 香、味處——亦爾。 意、法，意識界——一切隨眠隨增。 意， 法處，後四蘊，後四取蘊，識界，無色、無見、無對、 有漏、有為法，過去、未來、現在、非學非無學法——亦 爾。 無漏、無為法——無隨眠隨增。 學、無學、無斷法 ——亦爾。 善及修所斷法——三界遍行。及修所斷隨 眠隨增。 不善及欲界繫法——欲界一切隨眠隨 增。 無記法——色、無色界，一切欲界二部。及見集 所斷遍行隨眠隨增。 色界繫法——色界一切隨 眠隨增。 無色界繫法——無色界一切隨眠隨增。 見所斷法——見所斷一切隨眠隨增。 苦、集諦——一 切隨眠隨增。 滅、道諦——無隨眠隨增。 法類苦、集、 滅、道智，三三摩地——亦爾。 四靜慮——色界一切隨 眠隨增。 四無量——色界遍行，及修所斷隨眠隨 增。 前三解脫、八勝處、前八遍處、他心智——亦 爾。 四無色——無色界一切隨眠隨增。 後五解脫。 後二遍處——無色界遍行及修所斷隨眠隨增。 世俗智——除無漏緣見，餘一切隨眠隨增。 三重 三摩地——三界遍行及修所斷隨眠隨增。 有身 見結——見苦所斷一切，及見集所斷遍行隨眠 隨增。 有身見順下分結、有身見、邊執見——亦爾。 戒禁取結——見苦所斷一切，及見集所斷遍行， 見道所斷有漏緣隨眠隨增。 戒禁取及戒禁 取身繫、順下分結，戒禁取——亦爾。 疑結——見所斷 有漏緣，及疑相應無漏緣無明隨眠隨增。 疑 順下分結、疑隨眠、疑結——亦爾。 貪、瞋不善根——欲 界有漏緣隨眠隨增。 前二身繫、前二蓋、瞋結、 前二順下分結、前二隨眠、恚結——亦爾。 癡不善 根——欲界除無漏緣無明，餘一切隨眠隨增。 欲 漏——欲界一切隨眠隨增。 欲瀑流、軛、取，惛沈、睡 眠、掉舉蓋——亦爾。 有漏——色、無色界一切隨眠隨 增。 有瀑流、軛，我語取——亦爾。 無明漏——除無漏緣 無明，餘一切隨眠隨增。 無明瀑流、軛，無明隨 眠，無明結——亦爾。 見瀑流、軛——見所斷有漏緣，及 見相應無漏緣無明隨眠隨增。 見取、邪見、見 隨眠、見結——亦爾。 此實執身繫——見所斷有漏緣 隨眠隨增。 見取、取結——亦爾。 惡作蓋——欲界遍行， 及修所斷隨眠隨增。 嫉、慳結，鼻、舌觸所生愛 身，嫉、慳結——亦爾。 疑蓋——欲界見所斷有漏緣，及 疑相應無漏緣無明隨眠隨增。 貪、慢結——三界 有漏緣隨眠隨增。 意觸所生愛身、慢隨眠，愛、 慢結——亦爾。 色貪——色界遍行及修所斷隨眠隨增。 無色貪 ——無色界遍行及修所斷隨眠隨增。 後三順上 分結——色、無色界遍行及修所斷隨眠隨增。 眼、 耳、身觸所生愛身——欲、色界遍行及修所斷隨 眠隨增。 有貪隨眠——色、無色界有漏緣隨眠隨 增。 欲界見苦所斷隨眠——欲界見苦所斷一 切，及見集所斷遍行隨眠隨增。 欲界見集所 斷隨眠——欲界見集所斷一切，及見苦所斷遍 行隨眠隨增。 欲界見滅所斷隨眠——欲界見滅 所斷，除無漏緣、不共無明，餘一切，及遍行隨 眠隨增。 欲界見道所斷隨眠——欲界見道所斷。 除無漏緣。不共無明。餘一切及遍行隨眠隨 增。 欲界修所斷隨眠——欲界修所斷一切。及遍 行隨眠隨增。 色、無色界五部隨眠，廣說亦爾。 差別者，應說「自界」 眼根乃至無色界修所斷無明隨眠，緣識及 緣緣識，於九十八隨眠中，一一有幾隨眠隨 增耶？ 答：眼根 緣識。欲、色界三部。無色界遍行。 及修所斷。 緣緣識。三界四部。 耳、鼻、舌、身根，亦 爾。 女根 緣識。欲界三部。色界遍行。及修所斷。 緣緣識。欲界四部。色界三部。無色界遍行。及 修所斷。 男、苦根，亦爾。 命根 緣識。三界三部。 緣 緣識。三界四部。 意根。 緣識、緣緣識。有為緣。 捨根，亦爾。 樂根 緣識。欲界四部。色界有為緣。 無色界二部。及遍行。 緣緣識。欲、無色界四部。 色界有為緣。 喜根 緣識。欲、色界有為緣。無色 界二部。及遍行。 緣緣識。欲、色界有為緣。無色 界四部。 憂根 緣識。欲界有漏緣。色界遍行。及 修所斷。 緣緣識。欲界有為緣。色界三部。無色 界遍行。及修所斷。 信等五根。 緣識、緣緣識。三 界四部。 三無漏根 緣識。三界二部。及遍行。 緣 緣識。三界四部。 眼、耳、鼻、舌、身、色、聲、觸界 緣識。 欲、色界三部。無色界遍行。及修所斷。 緣緣識。 三界四部。 眼、耳、鼻、舌、身、色、聲、觸處，色取蘊。前 五界，有見有對法，亦爾。 香、味、鼻、舌、識界 緣識。 欲界三部。色界遍行。及修所斷。 緣緣識。欲界 四部。色界三部。無色界遍行。及修所斷。 香、味 處，亦爾。 眼、耳、身識界 緣識。欲、色界三部。 緣緣 識欲、色界四部。無色界二部。及遍行。 意界、意 識界 緣識、緣緣識。有為緣。 意處。後四蘊有為 法。過去、未來、現在法，亦爾。 法界 緣識。三界一 切。 緣緣識。有為緣。 法處。無色、無見、無對善法， 亦爾。 色蘊 緣識。欲、色界四部。無色界二部。及 遍行。 緣緣識。三界四部。 有色法，亦爾。 後四取 蘊。 緣識。有漏。 緣緣識。有為緣。 識界。有漏法。 見所斷法，亦爾。 無漏法 緣識。三界三部。及遍 行。 緣緣識。有為緣。無斷法。亦爾。 無為法 緣識。 三界二部。及遍行。 緣緣識。有為緣。 不善法 緣 識。欲界有漏緣，色界遍行。及修所斷。 緣緣識。 欲界有為緣。色界三部。無色界遍行。及修所 斷。 欲界繫法。亦爾。 無記法 緣識。欲界三部。色、 無色界有漏緣。 緣緣識。欲界四部。色、無色界 有為緣。 色界繫法 緣識。欲界三部。色界有漏 緣。無色界遍行。及修所斷。 緣緣識。欲界三部。 色界有為緣。無色界四部。 無色界繫法 緣識。 欲、色界三部。無色界有漏緣。 緣緣識。欲界三 部。色界四部。無色界有為緣。 學無學法 緣識。 三界二部。及遍行。 緣緣識。三界四部。 非學非 無學法 緣識。三界四部。及見道所斷有漏緣。 緣緣識。有為緣。 修所斷法 緣識。三界三部。 緣 緣識。三界四部。 苦、集諦 緣識。有漏緣。 緣緣識。 有為緣。 世俗智，亦爾。 滅諦 緣識。三界二部。及 遍行。 緣緣識。有為緣。 道諦 緣識。三界二部。 及遍行。 緣緣識。三界四部。 苦、集、滅、道智。及三 三摩地。亦爾。 四靜慮 緣識。欲界四部。色界有 為緣。無色界二部。及遍行。 緣緣識。欲、無色界 四部。色界有為緣。 慈、悲、捨無量 緣識。欲、色界 三部。無色界遍行。及修所斷。 緣緣識。欲界三 部。色、無色界四部。 淨解脫。後四勝處。前八遍 處。亦爾。 喜無量 緣識。欲、色界三部。 緣緣識。欲 界三部。色界四部。無色界二部。及遍行。 初二 解脫。前四勝處。亦爾。 前三無色 緣識，緣緣識。 欲界三部。色界四部。無色界有為緣。 非想非 非想處 緣識。欲、色界三部。無色界有漏緣。 緣 緣識。欲界三部。色界四部。無色界有為緣。 空、 識無邊處、無所有處解脫 緣識，緣緣識。欲界 三部。色無色界四部。 後二解脫，及後二遍處 緣識。三界三部。 緣緣識。欲界三部。色無色界 四部。 法智 緣識。欲界二部。及遍行。色界遍 行。及修所斷。 緣緣識。欲界四部。色界三部。無 色界遍行。及修所斷。 類智 緣識。色無色界二 部。及遍行。欲界遍行。及修所斷。 緣緣識。欲界 三部。色、無色界四部。 他心智 緣識。欲、色界四 部。無色界二部。及遍行。 緣緣識。三界四部。 三重三摩地 緣識。三界三部。 緣緣識。三界四 部。 有身見結 緣識。三界三部。 緣緣識。三界四 部。 有身見順下分結、有身見、邊執見，亦爾。 戒 禁取結 緣識。三界三部。及見道所斷有漏緣。 緣緣識。三界四部。 戒禁取及戒禁取身繫、戒 禁取順下分結、戒禁取，亦爾。 疑結 緣識。有漏 緣。 緣緣識。有為緣。 無明漏、瀑流、軛，見取，此實 執身繫，貪、慢結，疑順下分結，邪見、見取，意 觸所生愛身，慢、無明、見、疑隨眠，愛、慢、無明、見、取、 疑結，亦爾。 三不善根及欲漏 緣識。欲界有 漏緣。色界遍行及修所斷。 緣緣識。欲界有為 緣。色界三部。無色界遍行。及修所斷。 欲瀑流、 軛、取，前二身繫，除惡作餘蓋，瞋結，前二順下 分結，欲貪、瞋恚隨眠，恚結。亦爾。 有漏 緣識。欲 界三部。色、無色界有漏緣。 緣緣識。欲界三部。 色、無色界有為緣。 有瀑流、軛，我語取，有貪隨眠。 亦爾。 惡作蓋 緣識——欲界三部。色界遍行及修 所斷。 緣緣識——欲界四部。色界三部。無色界遍 行及修所斷。 嫉、慳結，鼻、舌、觸所生愛身，嫉、慳結。 亦爾。 色貪順上分結 緣識。欲、色界三部。無色 界遍行及修所斷。 緣緣識。欲界三部。色、無色 界四部。 後四順上分結 緣識。三界三部。 緣緣 識。欲界三部。色、無色界四部。 眼、耳、身觸所生 愛身 緣識。欲、色界三部。 緣緣識。欲、色界四部。 無色界遍行及修所斷。 欲界見苦、集及修所 斷隨眠 緣識。欲界三部。色界遍行及修所 斷。 緣緣識。欲界四部。色界三部。無色界遍行 及修所斷。 欲界見滅所斷隨眠 緣識。欲界三 部。及見滅所斷有漏緣。色界遍行及修所斷。 緣緣識。欲界有為緣。色界三部。無色界遍行 及修所斷。 欲界見道所斷隨眠 緣識。欲界三 部。及見道所斷有漏緣。色界遍行及修所斷。 緣緣識。欲界四部。色界三部。無色界遍行。及 修所斷。 色界見苦、集及修所斷隨眠 緣識。欲、 色界三部。無色界遍行及修所斷。 緣緣識。欲 界三部。色、無色界四部。 色界見滅所斷隨眠 緣識。欲、色界三部。及色界見滅所斷有漏緣。 無色界遍行及修所斷。 緣緣識。欲界三部。色 界有為緣。無色界四部。 色界見道所斷隨眠 緣識。欲、色界三部。及色界見道所斷有漏緣。 無色界遍行及修所斷。 緣緣識。欲界三部。色、 無色界四部。 無色界見苦、集及修所斷隨眠 緣識。三界三部。 緣緣識。欲界三部。色、無色界 四部。 無色界見滅所斷隨眠 緣識。三界三部。 及無色界見滅所斷有漏緣。 緣緣識。欲界三 部。色界四部。無色界有為緣。 無色界見道所 斷隨眠 緣識。三界三部。及無色界。見道所斷 有漏緣。 緣緣識。欲界三部。色、無色界四部。
Việt dịch
QUYỂN 5 Chương 2: KIẾT UẨN Phẩm 3: BÀN VỀ HỮU TÌNH Trói buộc nhanh-chậm, lìa trói buộc, Quả thâu nhiếp bảy-thành tựu ba, Mất đi và sinh ra không sáu loại, Nghĩa chương này xin nói đầy đủ. Ba cõi, mỗi cõi đều có hai bộ kiết, gọi là do kiến-tu mà đoạn. Hỏi: Đối với hai bộ kiết do kiến-tu mà đoạn thuộc cõi Dục, có thể có thể có tức khắc bị trói buộc chăng? Đáp: Có. Nghĩa là phàm phu đã lìa dục nhiễm, từ lúc lìa dục nhiễm mà lui sụt và mất ở cõi Sắc-Vô sắc, đến lúc sinh thuộc cõi Dục. Hỏi: Có thể có tức khắc lìa sự trói buộc chăng? Đáp: Có. Nghĩa là lúc phàm phu lìa dục nhiễm. Hỏi: Có thể có dần dần bị trói buộc chăng? Đáp: Không có. Hỏi: Có thể có dần dần lìa trói buộc chăng? Đáp: Có. Nghĩa là đệ tử của Đức Thế Tôn, trước đã lìa kiết do kiến kia mà đoạn, sau lìa kiết do tu kia mà đoạn. Hỏi: Đối với hai bộ kiết do kiến-tu mà đoạn thuộc cõi Sắc, có thể có tức khắc bị trói buộc chăng? Đáp: Có. Nghĩa là phàm phu đã lìa sắc nhiễm, từ khi lìa sắc nhiễm mà lui sụt và mất ở cõi Vô sắc, đến lúc sinh thuộc cõi Sắc-Dục. Hỏi: Có thể có lìa tức khắc lìa sự trói buộc chăng? Đáp: Có. Nghĩa là lúc phàm phu lìa sắc nhiễm. Hỏi: Có thể có dần dần bị trói buộc chăng? ===== PAGE 96 ===== 1250 BỘ TỲ ĐÀM 2 Đáp: Không có. Hỏi: Có thể có dần dần lìa trói buộc chăng? Đáp: Có. Nghĩa là đệ tử của Đức Thế Tôn, trước đã lìa kiết do kiến kia mà đoạn, sau lìa kiết do tu kia mà đoạn. Hỏi: Đối với hai bộ kiết do kiến-tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc, có thể có tức khắc bị trói buộc chăng? Đáp: Không có. Hỏi: Có thể có tức khắc lìa trói buộc chăng? Đáp: Không có. Hỏi: Có thể có dần dần bị trói buộc chăng? Đáp: Không có. Hỏi: Có thể có dần dần lìa trói buộc chăng? Đáp: Có. Nghĩa là đệ tử của Đức Thế Tôn, trước đã lìa kiết do kiến kia mà đoạn, sau lìa kiết do tu kia mà đoạn. Hỏi: Kiết hết do kiến mà đoạn thuộc cõi Dục là thuộc về quả nào? Đáp: Bốn quả Sa-môn, hoặc Vô xứ sở. Hỏi: Kiết hết do tu mà đoạn thuộc cõi Dục là thuộc về quả nào? Đáp: Thuộc về quả A-la-hán và Bất hoàn, hoặc Vô xứ sở. Hỏi: Kiết hết do kiến mà đoạn thuộc cõi Sắc là thuộc về quả nào? Đáp: Thuộc về bốn quả Sa-môn, hoặc Vô xứ sở. Hỏi: Kiết trừ hết do tu mà đoạn thuộc cõi Sắc là thuộc về quả nào? Đáp: Thuộc về quả A-la-hán, hoặc Vô xứ sở. Hỏi: Kiết hết do kiến mà đoạn thuộc cõi Vô sắc là thuộc về quả nào? Đáp: Thuộc về bốn quả Sa-môn. Hỏi: Kiết hết do tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc là thuộc về quả nào? Đáp: Thuộc về quả A-la-hán. Có năm bộ kiết, gọi là kiết do kiến khổ mà đoạn cho đến kiết do tu mà đoạn. Hỏi: Kiết hết do kiến khổ mà đoạn là thuộc về quả nào? Đáp: Thuộc về bốn quả Sa-môn, hoặc Vô xứ sở. Hỏi: Kiết hết do kiến tập mà đoạn là thuộc về quả nào? Đáp: Thuộc về bốn quả Sa-môn, hoặc Vô xứ sở. Hỏi: Kiết hết do kiến diệt mà đoạn là thuộc về quả nào? ===== PAGE 97 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 5 1251 Đáp: Thuộc về bốn quả Sa-môn, hoặc Vô xứ sở. Hỏi: Kiết hết do kiến đạo đoạn là thuộc về quả nào? Đáp: Thuộc về bốn quả Sa-môn. Hỏi: Kiết trừ hết do tu mà đoạn là thuộc về quả nào? Đáp: Thuộc về quả A-la-hán. Có chín bộ kiết, nghĩa là kiết do khổ pháp trí mà đoạn, cho đến kiết do tu mà đoạn. Hỏi: Kiết hết do khổ pháp trí mà đoạn là thuộc về quả nào? Đáp: Thuộc về bốn quả Sa-môn, hoặc Vô xứ sở. Hỏi: Kiết hết do khổ loại trí cho đến đạo pháp trí mà đoạn là thuộc về quả nào? Đáp: Thuộc về bốn quả Sa-môn, hoặc Vô xứ sở. Hỏi: Kiết hết do đạo loại trí đoạn là thuộc về quả nào? Đáp: Thuộc về bốn quả Sa-môn. Hỏi: Kiết hết do tu mà đoạn là thuộc về quả nào? Đáp: Thuộc về quả A-la-hán. Có mười lăm bộ kiết, nghĩa là ba cõi, mỗi cõi đều có năm bộ. Kiết do kiến khổ mà đoạn, cho đến kiết do tu mà đoạn. Hỏi: Kiết hết do kiến khổ-tập-diệt-đạo mà đoạn thuộc cõi Dục là thuộc về quả nào? Đáp: Thuộc về bốn quả Sa-môn, hoặc Vô xứ sở. Hỏi: Kiết hết do tu mà đoạn thuộc cõi Dục là thuộc về quả nào? Đáp: Thuộc về quả Bất hoàn, A-la-hán và hoặc Vô xứ sở. Hỏi: Kiến hết do kiến khổ-tập-diệt-đạo mà đoạn thuộc cõi Sắc là thuộc về quả nào? Đáp: Thuộc về bốn quả Sa-môn, hoặc Vô xứ sở. Hỏi: Kiết hết do tu mà đoạn thuộc cõi Sắc là thuộc về quả nào? Đáp: Thuộc về quả A-la-hán, hoặc Vô xứ sở. Hỏi: Kiết hết do kiến khổ-tập-diệt-đạo mà đoạn thuộc cõi Vô sắc là thuộc về quả nào? Đáp: Thuộc về bốn quả Sa-môn, hoặc Vô xứ sở. Hỏi: Kiết hết do kiến đạo đoạn thuộc cõi Vô sắc là thuộc về quả nào? Đáp: Thuộc về bốn quả Sa-môn. Hỏi: Kiết hết do tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc là thuộc về quả nào? Đáp: Thuộc về quả A-la-hán. Hỏi: Ba kiết cho đến chín mươi tám tùy miên, mỗi một tùy miên ===== PAGE 98 ===== 1252 BỘ TỲ ĐÀM 2 trừ hết là thuộc về quả nào? Đáp: Trong ba kiết hữu thân kiết trừ hết là thuộc về bốn quả Sa- môn, hoặc Vô xứ sở. Như hữu thân kiết trừ hết trong ba kiết; nên biết. Hữu thân kiết trừ hết trong năm kiết thuận phần dưới, hữu thân kiến- biên chấp kiết trừ hết trong năm kiến cũng vậy. Giới cấm thủ-nghi trừ hết, thuộc về bốn quả Sa-môn. Như trong ba kiết giới cấm thủ-nghi trừ hết, nên biết, ách-bộc hữu kiến trong bốn ách-bộc lưu, kiến thủ-giới cấm thủ trong bốn thủ, giới cảm thủ-chấp thật có thân này trói buộc trong bốn thứ trói buộc thân, giới cấm thủ-nghi trong năm kiết thuận phần dưới, tà kiến-kiến thủ và giới cấm thủ trong năm kiến, kiến và nghi tùy miên trong bảy tùy miên, kiến-thủ và nghi kiết trong chín kiết, trừ hết cũng như vậy. Ba căn bất thiện trừ hết thuộc về quả Bất hoàn mà A-la-hán, hoặc Vô xứ sở. Như ba căn bất thiện trừ hết; nên biết dục lậu trong ba lậu, ách-bộc lưu dục trong bốn ách-bộc lưu, dục thủ trong bốn thủ, tham dục-giận dữ trong bốn thứ trói buộc thân, bốn cái trước trong năm cái, kiết giận dữ-kiết ganh tị-kiết keo kiệt trong năm kiết, tham dục-giận dữ trong năm kiết thuận phần dưới, mũi, lưỡi chạm xúc sinh ra ái thân trong sáu ái thân, dục tham-giận dữ trong bảy tùy miên, kiết giận dữ- kiết ganh tị-kiết keo kiệt tận trong chín kiết, trừ hết cũng như vậy. Hữu lậu-vô minh trừ hết thuộc về quả A-la-hán. Như hữu lậu-vô minh trừ hết, nên biết hữu-vô minh ách và bộc lưu trong bốn ách-bộc lưu, ngã ngữ thủ trong bốn thủ, kiết tham-mạn trong năm kiết, trừ ra tham sắc còn lại bốn kiết trong năm kiết thuận phần trên, ý xúc chạm sinh ra ái thân trong sáu ái thân, hữu tham-vô minh-mạn trong bảy tùy miên, kiết ái- mạn-vô minh trong chín kiết, trừ hết cũng như vậy. Cái nghi trừ hết thuộc về bốn quả Sa-môn, hoặc Vô xứ sở. Tham sắc thuộc kiết thuận phần trên trừ hết, thuộc về quả A-la-hán, hoặc Vô xứ sở. Như tham sắc thuộc kiết thuận phần trên trừ hết, nên biết sự chạm xúc của mắt-tai-thân sinh ra ái thân trừ hết, cũng vậy. Trong chín mươi tám tùy miên, tùy miên, do kiến khổ-tập-diệt-đạo mà đoạn thuộc cõi Dục trừ hết, thuộc về bốn quả Sa-môn, hoặc Vô xứ sở; tùy miên, do tu mà đoạn thuộc cõi Dục thuộc về quả A-la-hán và Bất hoàn, hoặc Vô xứ sở; tùy miên do kiến khổ-tập-diệt-đạo mà đoạn thuộc cõi Sắc trừ hết, thuộc về bốn quả Sa-môn, hoặc Vô xứ sở; tùy miên, do tu mà đoạn thuộc cõi Sắc trừ hết, thuộc về quả A-la-hán, hoặc Vô xứ sở; tùy miên do kiến khổ, tập, diệt mà đoạn thuộc cõi Vô sắc trừ hết, thuộc về bốn quả Sa-môn, hoặc Vô xứ sở; tùy miên, do kiến đạo đoạn thuộc cõi Vô ===== PAGE 99 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 5 1253 sắc trừ hết, thuộc về bốn quả Sa-môn; tùy miên, do tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc trừ hết thuộc về quả A-la-hán. Hỏi: Trong hướng Dự lưu, các kiết trừ hết thuộc về quả nào? Đáp: Vô xứ sở. Hỏi: Các kiết trừ hết trong quả Dự lưu thuộc về quả nào? Đáp: Thuộc về quả Dự lưu. Hỏi: Các kiết trừ hết trong hướng Nhất lai thuộc về quả nào? Đáp: Thuộc về quả Dự lưu, hoặc Vô xứ sở. Hỏi: Các kiết trừ hết trong quả Nhất lai thuộc về quả nào? Đáp: Thuộc về quả Nhất lai. Hỏi: Các kiết trừ hết trong hướng Bất hoàn thuộc về quả nào? Đáp: Thuộc về quả Nhất lai, hoặc Vô xứ sở. Hỏi: Các kiết trừ hết trong quả Bất hoàn thuộc về quả nào? Đáp: Thuộc về quả Bất hoàn. Hỏi: Các kiết trừ hết trong hướng A-la-hán thuộc về quả nào? Đáp: Thuộc về quả Bất hoàn, hoặc Vô xứ sở. Hỏi: Các kiết trừ hết trong quả A-la-hán thuộc về quả nào? Đáp: Thuộc về quả A-la-hán. Hỏi: Đệ tử của Đức Thế Tôn thấy đầy đủ mà chưa lìa dục nhiễm. Các kiết trừ hết do tu mà đoạn thuộc cõi Dục là thuộc về quả nào? Đáp: Thuộc về quả Nhất lai, hoặc Vô xứ sở. Hỏi: Đã lìa dục nhiễm, chưa lìa sắc nhiễm, các kiết trừ hết do tu mà đoạn thuộc cõi Sắc, thuộc về quả nào? Đáp: Vô xứ sở. Hỏi: Đã lìa sắc nhiễm, chưa lìa nhiễm vô sắc, các kiết trừ hết do tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc là thuộc về quả nào? Đáp: Vô xứ sở. Hỏi: Những người Dự lưu đã thành tựu pháp học thì pháp này thuộc về quả Dự lưu chăng? Đáp: Hoặc thuộc về, hoặc không thuộc về quả Dự lưu. Thế nào là thuộc về quả Dự lưu? Quả Dự lưu hữu vi đã đạt được không mất. Thế nào là không thuộc về quả Dự lưu? Những người Dự lưu đã đạt được căn vô lậu thắng tiến cùng pháp hữu vi. Hỏi: Nếu pháp thuộc về quả Dự lưu thì pháp này là pháp học chăng? Đáp: Hoặc học, hoặc phi học phi vô học. ===== PAGE 100 ===== 1254 BỘ TỲ ĐÀM 2 Thế nào là học? Là quả Dự lưu hữu vi. Thế nào là phi học phi vô học? Là quả Dự lưu vô vi. Hỏi: Những người Nhất lai đã thành tựu pháp học, pháp này thuộc về quả Nhất lai chăng? Đáp: Hoặc thuộc về, hoặc không thuộc về quả Nhất lai. Thế nào là thuộc về quả Nhất lai? Quả Nhất lai hữu vi đã đạt được không mất. Thế nào là không thuộc về quả Nhất lai? Những người Nhất lai đã đạt được căn vô lậu thắng tiến, cùng pháp hữu vi. Hỏi: Nếu pháp thuộc về quả Nhất lai thì pháp này là pháp học chăng? Đáp: Hoặc học, hoặc phi học phi vô học. Thế nào là học? Quả Nhất lai hữu vi. Thế nào là phi học phi vô học? Quả Nhất lai vô vi. Hỏi: Những người Bất hoàn đã thành tựu pháp học thì pháp này thuộc về quả Bất hoàn chăng? Đáp: Hoặc thuộc về, hoặc không thuộc về quả Bất hoàn. Thế nào là thuộc về quả Bất hoàn? Quả Bất hoàn hữu vi đã đạt được không mất. Thế nào là không thuộc về quả Bất hoàn? Những người Bất hoàn đã đạt được căn vô lậu thắng tận cùng pháp hữu vi. Hỏi: Già sử pháp thuộc về quả Bất hoàn thì pháp này là pháp học chăng? Đáp: Hoặc học, hoặc phi học phi vô học. Thế nào là học? Quả Bất hoàn hữu vi. Thế nào là phi học phi vô học? Quả Bất hoàn vô vi. Hỏi: Các A-la-hán đã thành tựu pháp vô học thì pháp này thuộc về quả A-la-hán chăng? Đáp: Đúng thế. Hỏi: Già sử pháp thuộc về quả A-la-hán thì pháp này là pháp vô học chăng? Đáp: Hoặc vô học, hoặc phi học phi vô học. Thế nào là vô học? Quả A-la-hán hữu vi. Thế nào là phi học phi vô học? Quả A-la-hán vô vi. Hỏi: Những người Dự lưu đã thành tựu pháp vô lậu thì pháp này thuộc về quả Dự lưu chăng? Đáp: Hoặc thuộc về, hoặc không thuộc về. Thế nào là thuộc về? Quả Dự lưu vô vi-hữu vi đã đạt được không ===== PAGE 101 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 5 1255 mất. Thế nào là không thuộc về? Những người Dự lưu đã đạt được căn vô lậu thắng tiến cùng pháp hữu vi, và các kiết trừ hết do họ đã chứng và phi trạch diệt người Dự lưu đã thành tựu. Hỏi: Già sử pháp thuộc về quả Dự lưu thì pháp này là pháp vô lậu chăng? Đáp: Đúng thế. Hỏi: Những người Nhất lai đã thành tựu pháp vô lậu, thì pháp này thuộc về quả Nhất lai chăng? Đáp: Hoặc thuộc về, hoặc không thuộc về. Thế nào là thuộc về? Quả Nhất lai vô vi-hữu vi, đã đạt được, không mất. Thế nào là không thuộc về? Những người Nhất lai đã đạt được căn vô lậu thắng tiến cùng các pháp hữu vi, và các kiết trừ hết do họ đã chứng, cùng phi trạch diệt mà người nhất lai đã thành tựu. Hỏi: Già sử pháp thuộc về quả Nhất lai thì pháp này là pháp vô lậu chăng? Đáp: Đúng thế. Hỏi: Những người Bất hoàn đã thành tựu pháp vô lậu, thì pháp này thuộc về quả Bất hoàn chăng? Đáp: Hoặc thuộc về, hoặc không thuộc về. Thế nào là thuộc về? Quả Bất hoàn vô vi-hữu vi, đã đạt được, không mất. Thế nào là không thuộc về? Những người Bất hoàn đã đạt được căn vô lậu thắng tiến cùng các pháp hữu vi, các kiết trừ hết do họ đã chứng và phi trạch diệt mà người Bất hoàn đã thành tựu. Hỏi: Già sử pháp thuộc về quả Bất hoàn thì pháp này là pháp vô lậu chăng? Đáp: Đúng thế. Hỏi: Các A-la-hán đã thành tựu pháp vô lậu thì pháp này thuộc về quả A-la-hán chăng? Đáp: Hoặc thuộc về, hoặc không thuộc về. Thế nào là thuộc về? Quả A-la-hán vô vi-hữu vi đã đạt được không mất. Thế nào là không thuộc về? Phi trạch diệt mà A-la-hán đã thành tựu. Hỏi: Già sử pháp thuộc về quả A-la-hán, thì pháp này là pháp vô lậu chăng? ===== PAGE 102 ===== 1256 BỘ TỲ ĐÀM 2 Đáp: Đúng thế. Hỏi: Các pháp mà người Dự lưu thành tựu thì pháp ấy thuộc về quả Dự lưu chăng? Đáp: Nên làm thành bốn câu để biện giải: 1. Có pháp do người Dự lưu thành tựu mà không phải thuộc về quả Dự lưu, nghĩa là người Dự lưu đã đạt được căn vô lậu thắng tiến cùng pháp hữu vi, cho đến các kiết trừ hết do người Dự lưu đã chứng, và pháp hữu lậu phi trạch diệt mà ngừơi Dự lưu đã thành tựu. 2. Có pháp thuộc về quả Dự lưu mà không do người Dự lưu thành tựu, nghĩa là quả Dự lưu chưa đạt được đã mất. 3. Có pháp do người Dự lưu thành tựu, cũng thuộc về quả Dự lưu nghĩa là quả Dự lưu đã đạt được không mất. 4. Có pháp không do người Dự lưu thành tựu cũng không thuộc về là quả Dự lưu, nghĩa là trừ các tướng ở trước. Hỏi: Các pháp do người Nhất lai thành tựu thì pháp ấy thuộc về quả Nhất lai chăng? Đáp: Nên làm thành bốn câu để biện giải: 1. Có pháp do người Nhất lai thành tựu mà không thuộc về quả Nhất lai, nghĩa là người Nhất lai đã đạt được căn vô lậu thắng tiến cùng pháp hữu vi, cho đến các kiết trừ hết mà họ đã chứng và pháp hữu lậu phi trạch diệt ma người Nhất lai đã thành tựu. 2. Có pháp thuộc về quả Nhất lai, mà không do người Nhất lai thành tựu, nghĩa là quả Nhất lai chưa đạt được đã mất. 3. Có pháp do người Nhất lai thành tựu, cũng là quả Nhất lai, ng - hĩa là quả Nhất lai đã đạt được, không mất. 4. Có pháp chẳng phải do người Nhất lai thành tựu cũng chẳng phải thuộc về cuả Nhất lai, nghĩa là trừ tướng ở trước. Hỏi: Các pháp do người Bất hoàn thành tựu thì pháp ấy thuộc về quả Bất hoàn chăng? Đáp: Nên làm thành bốn câu để biện giải: 1. Có pháp do người Bất hoàn thành tựu mà không thuộc về quả Bất hoàn, nghĩa là người Bất hoàn đã đạt được căn vô lậu thắng tiến cùng pháp hữu vi, cho đến kiết trừ hết mà họ đã chứng và pháp hữu lậu phi trạch diệt mà người bất hoàn đã thành tựu. 2. Có pháp là quả Bất hoàn mà do người Bất hoàn thành tựu, nghĩa là quả Bất hoàn chưa đạt được đã mất. 3. Có pháp do người Bất hoàn thành tựu cũng thuộc về quả Bất hoàn, nghĩa là quả Bất hoàn đã đạt được không mất. ===== PAGE 103 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 5 1257 4. Có pháp không do người Bất hoàn thành tựu cũng không thuộc về quả Bất hoàn, nghĩa là trừ các tướng ở trước. Hỏi: Các pháp do người A-la-hán thành tựu thì pháp ấy là quả A- la-hán chăng? Đáp: Nên làm thành bốn câu để biện giải: 1. Có pháp do A-la-hán thành tựu mà không thuộc về quả A-la- hán, nghĩa là A-la-hán thành tựu pháp hữu lậu phi trạch diệt. 2. Có pháp thuộc về quả A-la-hán mà không phải là A-la-hán thành tựu, nghĩa là quả A-la-hán chưa đạt, đã mất. 3. Có pháp do A-la-hán thành tựu mà cũng thuộc về quả A-la-hán, nghĩa là quả A-la-hán đã đạt được không mất. 4. Có pháp không do người A-la-hán mà thành tựu cũng không thuộc về quả A-la-hán, nghĩa là trừ các tướng ở trước. Hỏi: Những người ở cõi Dục mất đi và sinh ra, đều thọ nhận dục hữu chăng? Đáp: Nên làm thành bốn câu để biện giải: 1. Có người ở cõi Dục mất đi và sinh ra mà không thọ nhận dục hữu, nghĩa là mất đi ở cõi Dục, khởi lên Trung hữu cõi Sắc. 2. Có người thọ nhận dục hữu mà không phải ở cõi Dục mất đi và sinh ra, nghĩa là mất đi ở cõi Sắc, khởi lên Trung hữu cõi Dục. 3. Có người ở cõi Dục mất đi và sinh ra cũng thọ nhận dục hữu, nghĩa là ở cõi dục mất đi, khởi lên Trung hữu và Sinh hữu của cõi Dục. 4. Có người không ở cõi Dục mất đi và sinh ra cũng không thọ nhận dục hữu, nghĩa là mất đi ở cõi Sắc, sinh ra thuộc cõi Vô sắc; ở cõi Vô sắc mất đi, sinh ra ở cõi Vô sắc-Sắc. Hỏi: Những người ở cõi Sắc mất đi và sinh ra đều thọ nhận sắc hữu chăng? Đáp: Nên làm thành bốn câu để biện giải: 1. Có người ở cõi Sắc mất đi và sinh ra mà không thọ nhận sắc hữu, nghĩa là ở cõi Sắc mất đi, khởi lên Trung hữu của cõi Dục. 2. Có người thọ nhận sắc hữu mà không phải ở cõi Sắc mất đi và sinh ra, nghĩa là ở cõi Dục mất đi, khởi lên Trung hữu và Sinh hữu của cõi Sắc. 3. Có người ở cõi Sắc mất đi và sinh ra cũng thọ nhận sắc hữu, nghĩa là ở cõi Sắc mất đi, khởi lên Trung hữu và Sinh hữu của cõi Sắc. 4. Có người không ở tại cõi Sắc mất và đi-sinh ra cũng không thọ nhận sắc hữu, nghĩa là mất đi ở cõi Dục, sinh ra thuộc cõi Dục và ở cõi Vô sắc. Thuộc cõi Vô sắc mất đi và sinh ra ở cõi Vô sắc và cõi Dục. ===== PAGE 104 ===== 1258 BỘ TỲ ĐÀM 2 Hỏi: Những người ở cõi Vô sắc mất đi và sinh ra đều thọ nhận vô sắc hữu chăng? Đáp: Những người ở cõi Vô sắc mất đi và sinh ra đều thọ nhận vô sắc hữu. Có người thọ nhận vô sắc hữu, nhưng không phải ở cõi Vô sắc mất đi mà sinh ra ở cõi Vô sắc sinh ra. Nghĩa là ở cõi Dục và cõi Sắc mất đi, sinh ra ở cõi Vô sắc. Hỏi: Những người ở cõi Dục mất đi và sinh ra có bao nhiêu loại? Đáp: Có bốn, nghĩa là hàng phàm phu, bậc Thánh ở cõi Dục và cõi Sắc. Hỏi: Những người ở cõi Sắc mất đi và sinh ra có bao nhiêu loại? Đáp: Có ba, nghĩa là hàng phàm phu ở cõi Dục, hàng phàm phu và bậc Thánh ở cõi Sắc. Hỏi: Những người ở cõi Vô sắc mất đi và sinh ra có bao nhiêu loại? Đáp: Có hai, nghĩa là hàng phàm phu, bậc Thánh ở cõi Vô sắc. Hỏi: Những người không phải ở cõi Dục mất đi và sinh ra đều không họ nhận dục hữu chăng? Đáp: Nên làm thành bốn câu để biện giải: 1. Có người không phải ở cõi Dục mất đi và sinh ra không phải là không thọ nhận dục hữu, nghĩa là ở cõi Sắc mất đi, khởi lên Trung hữu cõi Dục. 2. Có người không thọ nhận dục hữu mà không phải là không ở cõi Dục mất đi mà sinh ra, nghĩa là ở cõi Dục mất đi, khởi lên Trung hữu của cõi Sắc. 3. Có người không phải ở cõi Dục mất đi và sinh ra cũng không thọ nhận dục hữu, nghĩa là ở cõi Sắc mất đi, sinh ra ở cõi Sắc và cõi Vô sắc, ở cõi Vô sắc mất đi, sinh ra ở cõi Vô sắc và cõi Sắc. 4. Có người không phải là không ở cõi Dục mất đi và sinh ra cũng không phải là không thọ nhận dục hữu, nghĩa là ở cõi Dục mất đi, khởi lên Trung hữu và Sinh hữu của cõi Dục. Hỏi: Những người không phải ở cõi Sắc mất đi và sinh ra đều không thọ nhận sắc hữu chăng? Đáp: Nên làm thành bốn câu để biện giải: 1. Có người không phải ở cõi Sắc mất đi và sinh ra mà không phải là không thọ nhận sắc hữu, nghĩa là ở cõi Dục mất đi, khởi lên Trung hữu của cõi Sắc. 2. Có người không phải là thọ nhận sắc hữu mà không phải là không ở cõi Sắc mất đi và sinh ra, nghĩa là ở cõi Sắc mất đi, khởi lên ===== PAGE 105 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 5 1259 Trung hữu của cõi Dục. 3. Có người không phải ở cõi Sắc mất đi và sinh ra cũng không thọ nhận sắc hữu, nghĩa là ở cõi Dục mất đi, sinh ra ở cõi Dục-cõi Vô sắc; ở cõi Vô sắc mất đi, sinh ra ở cõi Vô sắc và cõi Dục. 4. Có người không phải là không ở cõi Sắc mất đi và sinh ra cũng không phải là không thọ nhận sắc hữu, nghĩa là ở cõi Sắc mất đi, khởi lên Trung hữu và Sinh hữu của cõi Sắc. Hỏi: Những người không phải ở cõi Vô sắc mất đi và sinh ra đều không thọ nhận vô sắc hữu chăng? Đáp: Những người không phải ở cõi Vô sắc mất đi và sinh ra đều không thọ nhận vô sắc hữu. Có người không thọ nhận vô sắc hữu mà không phải là không ở cõi Vô sắc mất đi, cũng không phải ở cõi Vô sắc sinh ra, nghĩa là ở cõi Vô sắc mất đi, sinh ra ở cõi Dục và cõi Sắc. Hỏi: Những người không phải ở cõi Dục mất đi và sinh ra có bao nhiêu loại? Đáp: Có năm, nghĩa là hàng phàm phu ở cõi Dục, hàng phàm phu ở cõi Sắc-Vô sắc, bậc Thánh ở cõi Sắc và Vô sắc. Hỏi: Những người không phải ở cõi Sắc mất đi và sinh ra có bao nhiêu loại? Đáp: Có sáu, nghĩa là hàng phàm phu ở ba cõi. Bậc Thánh ở ba cõi. Hỏi: Những người không phải ở cõi Vô sắc mất đi và sinh ra có bao nhiêu loại? Đáp: Có bốn, nghĩa là hàng phàm phu ở cõi Dục- cõi Sắc, bậc Thánh ở cõi Dục- cõi Sắc. Hỏi: Có thể có ngường ở cõi Dục mất đi mà không sinh ở cõi Dục chăng? Đáp: Có. Nghĩa là khởi lên Trung hữu của cõi Dục-cõi Sắc, sinh ở cõi Vô sắc, hoặc bát Niết bàn. Hỏi: Có thể có ngường ở cõi Dục mất đi mà không sinh ở cõi Sắc chăng? Đáp: Có. Nghĩa là khởi lên Trung hữu của cõi Dục-cõi Sắc, sinh ở cõi Vô sắc, hoặc bát Niết bàn. Hỏi: Có thể có ngường ở cõi Dục mất đi mà không sinh ở cõi Vô sắc chăng? Đáp: Có. Nghĩa là khởi lên Trung hữu của cõi Dục-cõi Sắc, hoặc bát Niết bàn. Hỏi: Có thể có ngường ở cõi Sắc mất đi mà không sinh ở cõi Sắc ===== PAGE 106 ===== 1260 BỘ TỲ ĐÀM 2 chăng? Đáp: Có. Nghĩa là khởi lên Trung hữu của cõi Dục-cõi Sắc, sinh ở cõi Vô sắc, hoặc bát Niết bàn. Hỏi: Có thể có ngường ở cõi Sắc mất đi mà không sinh thuộc cõi Dục chăng? Đáp: Có. Nghĩa là khởi lên Trung hữu của cõi Dục-cõi Sắc, sinh ở cõi Vô sắc, hoặc bát Niết bàn. Hỏi: Có thể có ngường ở cõi Sắc mất đi mà không sinh ở cõi Vô sắc chăng? Đáp: Có. Nghĩa là khởi lên Trung hữu của cõi Dục-cõi Sắc, hoặc bát Niết bàn. Hỏi: Có thể có ngường ở cõi Vô sắc mất đi mà không sinh ở cõi Vô sắc chăng? Đáp: Có. Nghĩa là khởi lên Trung hữu của cõi Dục-cõi Sắc, hoặc bát Niết bàn. Hỏi: Có thể có ngường ở cõi Vô sắc mất đi mà không sinh ở cõi Dục chăng? Đáp: Có. Nghĩa là khởi lên Trung hữu của cõi Dục-cõi Sắc, sinh ở cõi Vô sắc, hoặc bát Niết bàn. Hỏi: Có thể có ngường ở cõi Vô sắc mất đi mà không sinh ở cõi Sắc chăng? Đáp: Có. Nghĩa là khởi lên Trung hữu của cõi Dục-cõi Sắc, sinh ở cõi Vô sắc, hoặc bát Niết bàn. Hỏi: Những người ở cõi Dục mất đi mà không sinh thuộc cõi Dục, có bao nhiêu loại? Đáp: Có sáu, nghĩa là hàng phàm phu nơi ba cõi, bậc Thánh ở ba cõi. Hỏi: Những người ở cõi Dục mất đi mà không sinh ở cõi Sắc, có bao nhiêu loại? Đáp: Có sáu. Tức hàng phàm phu nơi ba cõi. Bậc Thánh nơi ba cõi. Hỏi: Những người ở cõi Dục mất đi mà không sinh ở cõi Vô sắc, có bao nhiêu loại? Đáp: Có bốn. Tức hàng phàm phu ở cõi Dục-cõi Sắc. Bậc Thánh ở cõi Dục-cõi Sắc. Hỏi: Những người ở cõi Sắc mất đi mà không sinh ở cõi Sắc, có bao nhiêu loại? Đáp: Có năm, nghĩa là hàng phàm phu thuộc cõi Dục-cõi Sắc ===== PAGE 107 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 5 1261 vàVô sắc, bậc Thánh ở cõi Sắc-Vô sắc. Hỏi: Những người ở cõi Sắc mất đi mà không sinh ở cõi Dục, có bao nhiêu loại? Đáp: Có năm, nghĩa là hàng phàm phu ở cõi Dục-cõi Sắc và Vô sắc, bậc Thánh ở cõi Sắc-Vô sắc. Hỏi: Những người ở cõi Sắc mất đi mà không sinh thuộc cõi Vô sắc, có bao nhiêu loại? Đáp: Có ba, nghĩa là phàm phu thuộc cõi Dục, Thánh giả, phàm phu ở cõi Sắc. Hỏi: Những người ở cõi Vô sắc mất đi mà không sinh ở cõi Vô sắc, có bao nhiêu loại? Đáp: Có hai, nghĩa là phàm phu thuộc cõi Dục-Sắc. Hỏi: Những người ở cõi Vô sắc mất đi mà không sinh ở cõi Dục, có bao nhiêu loại? Đáp: Có bốn, nghĩa là Thánh giả và phàm phu ở cõi Vô sắc, phàm phu ở cõi Dục-Sắc, có bao nhiêu loại? Hỏi: Có bao nhiêu loại người mất đi ở cõi Vô sắc, không sinh thuộc cõi Sắc? Đáp: Có bốn, nghĩa là Thánh giả và phàm phu ở cõi Vô sắc, phàm phu ở cõi Dục-Sắc. Hỏi: Có thể có người ở cõi Dục mất đi mà không sinh ở ba cõi chăng? Đáp: Có, nghĩa là khởi lên Trung hữu của cõi Dục-Sắc, hoặc bát Niết-bàn. Hỏi: Có thể có người ở cõi Sắc mất đi mà không sinh ở ba cõi chăng? Đáp: Có, nghĩa là khởi lên Trung hữu của cõi Dục-Sắc, hoặc bát Niết-bàn. Hỏi: Có thể có người ở cõi Vô sắc mất đi mà không sinh ở ba cõi chăng? Đáp: Có, nghĩa là khởi lên Trung hữu của cõi Dục-Sắc, hoặc bát Niết-bàn. Hỏi: Có bao nhiêu loại người mất ở cõi Dục mà không sinh nơi ba cõi? Đáp: Có bốn, đó là Thánh giả và phàm phu ở cõi Dục-Sắc. Hỏi: Có bao nhiêu loại người mất ở cõi Sắc, không sinh ở ba cõi? Đáp: Có ba, đó là phàm phu ở cõi Dục, Thánh giả mà phàm phu ở cõi Sắc. ===== PAGE 108 ===== 1262 BỘ TỲ ĐÀM 2 Hỏi: Có bao nhiêu loại người mất ở cõi Vô sắc mà không sinh nơi ba cõi? Đáp: Có hai, đó là phàm phu ở cõi Dục-Sắc. Hỏi: Có thể có người chưa lìa dục nhiễm mà mạng chung không sinh ở cõi Dục chăng? Đáp: Có nghĩa là khởi lên Trung hữu của cõi Dục. Hỏi: Có thể có người chưa lìa sắc nhiễm mà mạng chung không sinh ở cõi Dục-Sắc chăng? Đáp: Có, nghĩa là khởi lên Trung hữu của cõi Dục-Sắc. Hỏi: Có thể có người chưa lìa nhiễm vô sắc mà mạng chung không sinh ở ba cõi chăng? Đáp: Có, nghĩa là khởi lên Trung hữu của cõi Dục-Sắc. Hỏi: Có bao nhiêu loại người chưa lìa dục nhiễm mà mạng chung không sinh ở cõi Dục? Đáp: Có hai, đó là Thánh giả và phàm phu ở cõi Dục. Hỏi: Có bao nhiêu loại người chưa lìa sắc nhiễm mà mạng chung không sinh ở cõi Dục-Sắc? Đáp: Có bốn, đó là Thánh giả và phàm phu ở cõi Dục-Sắc. Hỏi: Có bao nhiêu loại chưa lìa vô sắc nhiễm mà mạng chung không sinh nơi ba cõi? Đáp: Có bốn, đó là hàng phàm phu ở hai cõi Dục-Sắc, bậc Thánh ở hai cõi Dục-Sắc. Hỏi: Thánh giả và phàm phu ở cõi Dục, có bao nhiêu tùy miên tùy tăng, bao nhiêu kiết trói buộc? Đáp: Phàm phu có chín mươi tám tùy miên tùy tăng, chín kiết trói buộc. Thánh giả có mười tùy miên tùy tăng, sáu kiết trói buộc. Hỏi: Thánh giả, phàm phu thuộc cõi Sắc, có bao nhiêu tùy miên tùy tăng, bao nhiêu kiết trói buộc? Đáp: Phàm phu có sáu mươi hai tùy miên tùy tăng, sáu kiết trói buộc. Thánh giả có sáu tùy miên tùy tăng, ba kiết trói buộc. Hỏi: Thánh giả, phàm phu thuộc cõi Vô sắc, có bao nhiêu tùy miên tùy tăng, bao nhiêu kiết trói buộc? Đáp: Phàm phu có ba mươi mốt tùy miên tùy tăng, sáu kiết trói buộc. Thánh giả có ba tùy miên tùy tăng, ba kiết trói buộc. ----------------- ===== PAGE 109 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 5 1263 Phẩm 4: BÀN VỀ MƯỜI MÔN, Phần 1 Bốn mươi hai tùy miên tùy tăng, Hai duyên phát sinh không gián đoạn, Căn thành tựu không biết tác chứng, Nghĩa chương này xin nói đầy đủ. Hai mươi hai căn, mười tám giới, mười hai xứ, năm uẩn, năm thủ uẩn, sáu giới; pháp hữu sắc-vô sắc; pháp hữu kiến-vô kiến; pháp hữu đối-vô đối; pháp hữu lậu-vô lậu; pháp hữu vi-vô vi; pháp quá khứ-vị lai-hiện tại; pháp thiện-bất thiện, vô ký; pháp hệ thuộc cõi Dục-cõi Sắc-Vô sắc; pháp học-vô học-phi học phi vô học; pháp do kiến mà đoạn, tu mà đoạn, không có đoạn. Bốn đế, bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc, tám giải thoát, tám thắng xứ, mười biến xứ, tám trí, ba Tam-ma-địa, ba lớp Tam-ma-địa, ba kiết, ba căn bất thiện, ba lậu, bốn bộc lưu, bốn ách, bốn thủ, bốn sự trói buộc của thân, năm cái, năm kiết, năm kiết thuận phần dưới, năm kiết thuận phần trên, năm kiến, sáu ái thân, bảy tùy miên, chín kiết, chín mươi tám tùy miên. Nhãn căn cho đến tùy miên vô minh thuộc cõi Vô sắc do tu mà đoạn. Hỏi: Trong chín mươi tám tùy miên, mỗi một tùy miên có bao nhiêu tùy miên tùy tăng? Đáp: Nhãn căn là biến hành thuộc cõi Dục-Sắc và tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn. Nhĩ-tỷ-thiệt-thân căn cũng vậy. Nữ căn là biến hành thuộc cõi Dục và tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn. Nam căn, khổ căn cũng vậy. Mạng căn là biến hành của ba cõi và tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn. Năm căn như tín v.v... cũng vậy. Tất cả ý căn tùy miên tùy tăng , xả căn cũng vậy. Lạc căn thuộc cõi Sắc, tất cả biến hành thuộc cõi Dục và tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn. Hỷ căn thuộc cõi Sắc, tất cả thuộc cõi Dục, trừ vô lậu duyên với nghi, và căn ấy tương ưng với vô minh, còn lại tất cả là tùy miên tùy tăng, ưu căn là tất cả tùy miên tùy tăng thuộc cõi Dục. Ba căn vô lậu không có tùy miên tùy tăng. Nhãn-nhĩ-tỷ-thiệt-thân, sắc, thanh, xúc, nhãn, nhĩ, thân, thức giới là biến hành thuộc cõi Dục-Sắc và tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn. Nhãn-nhĩ-tỷ-thiệt-thân, sắc-thanh-xúc-xứ, sắc uẩn, sắc thủ uẩn-năm giới trước, pháp có sắc, có kiến, có đối cũng vậy. Hương-vị-tỷ-thiệt thức giới là biến hành thuộc cõi Dục, và tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn. Hương-vị xứ cũng vậy. Ý pháp-ý thức giới là tất cả ===== PAGE 110 ===== 1264 BỘ TỲ ĐÀM 2 tùy miên tùy tăng, ý pháp xứ-bốn uẩn sau-thức giới bốn thủ uẩn sau, vô sắc-vô kiến-vô đối pháp hữu lậu-hữu vi, pháp quá khứ-vị lai-hiện tại, phi học phi vô học cũng vậy. Pháp vô lậu-vô vi không có tùy miên tùy tăng. Pháp học-vô học và không có đoạn cũng vậy. Pháp thiện và tu mà đoạn, biến hành thuộc ba cõi và tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn, pháp bất thiện và pháp hệ thuộc cõi Dục, tất cả là tùy miên tùy tăng thuộc cõi Dục, pháp vô ký và tất cả thuộc cõi Sắc- Vô sắc, hai bộ thuộc cõi Dục và biến hành do kiến tập mà đoạn là tùy miên tùy tăng, pháp hệ thuộc cõi Sắc, tất cả tùy miên tùy tăng thuộc cõi Sắc, pháp hệ thuộc cõi Vô sắc, tất cả là tùy miên tùy tăng thuộc cõi Vô sắc. Pháp do kiến mà đoạn, tất cả là tùy miên tùy tăng do kiến mà đoạn. Tất cả tùy miên tùy tăng của khổ-tập đế-diệt. Đạo đế không có tùy miên tùy tăng. Pháp loại khổ-tập-diệt-đạo trí, ba Tam-ma-địa cũng như vậy. Tất cả là tùy miên tùy tăng thuộc bốn tĩnh lự cõi Sắc, biến hành thuộc bốn vô lượng cõi Sắc, và tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn. Ba giải thoát trước, tám thắng xứ, tám biến xứ trước, tha tâm trí cũng vậy. Bốn vô sắc thuộc cõi Vô sắc tất cả là tùy miên tùy tăng, năm giải thoát sau, hai biến xứ sau là biến hành thuộc cõi vô sắc, và tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn. Trí thế tục, trừ vô lậu duyên với kiến, còn lại tất cả là tùy miên tùy tăng. Ba lớp Tam-ma-địa là biến hành của ba cõi và tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn. Kiết hữu thân kiến, tất cả do kiến khổ mà đoạn, và tùy miên tùy tăng, biến hành, do kiến tập mà đoạn kiết hữu thân kiến thuận phần dưới, hữu thân kiến và biên chấp kiến cũng vậy. Kiết giới cấm thủ do kiến khổ mà đoạn tất cả và biến hành do kiến tập mà đoạn, do kiến đạo mà đoạn duyên hữu lậu, tùy miên tùy tăng thuộc giới cấm thủ, và giới cấm thủ. Thân hệ thuộc-kiết thuận phần dưới, giới cấm thủ cũng vậy. Kiết nghi, do kiến mà đoạn duyên hữu lậu và nghi tương ưng với vô minh duyên vô lậu. Nghi thuộc tùy miên tùy tăng, kiết thuận phần dưới, tùy miên nghi, kiết nghi cũng vậy. Căn bất thiện tham-giận, duyên hữu lậu tùy miên tùy tăng thuộc cõi Dục, hai thứ trói buộc thân trước, hai cái trước, kiết sân, hai kiết trước thuộc kiết thuận phần dưới, hai tùy miên trước, kiết giận dữ cũng ===== PAGE 111 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 5 1265 vậy. Căn bất thiện si thuộc cõi Dục, trừ vô minh duyên vô lậu, còn lại tất cả tùy miên tùy tăng. Dục lậu thuộc cõi Dục là tất cả tùy miên tùy tăng. Dục bộc lưu- ách thủ, cái, hôn trầm, thụy miên, trạo cử cũng vậy. Tất cả tùy miên tùy tăng thuộc cõi Vô sắc, sắc hữu lậu, hữu bộc- lưu ách, ngã ngữ thủ cũng vậy. Vô minh lậu trừ vô minh duyên vô lậu , còn lại tất cả tùy miên tùy tăng, ách-bộc lưu vô minh, tùy miên vô minh, kiết vô minh cũng như vậy. Kiến bộc lựu-ách do kiến mà đoạn duyên hữu lậu, và kiến tương ưng với vô minh duyên vô lậu, tùy miên tùy tăng. Kiến thủ-tà kiến-tùy miên kiến và kiết kiến cũng vậy. Sự trói buộc do chấp thật có thân này, do kiến mà đoạn, tùy miên, tùy tăng, tùy tăng tùy miên kiến thủ, kiết thủ cũng vậy. Cái ố tác là biến hành thuộc cõi Dục và kiết ganh tị-kiết keo kiệt thuộc tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn. Mũi-lưỡi xúc chạm sinh ái thân, kiết ganh tị-kiết keo kiệt cũng vậy. Cái nghi thuộc cõi Dục do kiến mà đoạn duyên hữu lậu, và nghi tương ưng với vô minh duyên vô lậu, tùy miên tùy tăng. Kiết tham-mạn duyên hữu lậu thuộc ba cõi là tùy miên tùy tăng; ý xúc chạm sinh ra ái thân, tùy miên mạn, kiết ái-mạn cũng vậy. Tham sắc là biến hành thuộc cõi Sắc và tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn. Tham vô sắc là biến hành thuộc cõi Vô sắc và tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn. Ba kiết thuận phần trên ở phía sau là biến hành thuộc cõi Sắc-Vô sắc, và tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn. Mắt-tai-thân xúc chạm sinh ra ái thân là biến hành thuộc cõi Dục-Sắc, và tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn. Tùy miên hữu tham là tùy miên tùy tăng duyên hữu lậu thuộc cõi Sắc-vô sắc. Tùy miên thuộc cõi Dục do kiến khổ mà đoạn, tất cả do kiến khổ mà đoạn thuộc cõi Dục và tùy miên tùy tăng của biến hành do kiến tập mà đoạn. Tùy miên thuộc cõi Dục do kiến tập mà đoạn, tất cả do kiến tập mà đoạn thuộc cõi Dục, và tùy miên tùy tăng của biến hành do kiến khổ mà đoạn. Tùy miên thuộc cõi Dục do kiến diệt mà đoạn, kiến diệt mà đoạn thuộc cõi Dục trừ vô minh bất cộng duyên vô lậu, còn lại tất cả tùy miên tùy tăng và biến hành. Tùy miên thuộc cõi Dục do kiến đạo mà đoạn thuộc cõi Dục, trừ vô minh bất cọng duyên vô lậu, còn lại tất cả ===== PAGE 112 ===== 1266 BỘ TỲ ĐÀM 2 tùy miên tùy tăng và biến hành. Tùy miên thuộc cõi Dục do tu mà đoạn. Tất cả do tu mà đoạn thuộc cõi Dục và tùy miên tùy tăng của biến hành. Năm bộ tùy miên tùy thuộc cõi Sắc-Vô sắc, nói rộng cũng vậy. Sự sai biệt là nói theo cảnh giới của mình. Nhãn căn cho đến tùy miên vô minh do tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc duyên thức và duyên duyên thức. Đáp: Nhãn căn duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục-Sắc, biến hành thuộc cõi Vô sắc, và do tu mà đoạn; duyên duyên thức, có bốn bộ thuộc ba cõi. Nhĩ-tỷ-thiệt-thân căn cũng vậy. Nữ căn duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục, biến hành thuộc cõi Sắc, và do tu mà đoạn; duyên duyên thức, có bốn bộ thuộc cõi Dục, ba bộ thuộc cõi Sắc, biến hành thuộc cõi Vô sắc, và do tu mà đoạn. Nam căn và khổ căn cũng vậy. Mạng căn duyên thức, có ba bộ thuộc ba cõi; duyên duyên thức, có bốn bộ thuộc ba cõi. Ý căn duyên thức và duyên duyên thức, duyên với hữu vi. Xả căn cũng vậy. Lạc căn duyên thức, có bốn bộ thuộc cõi Dục, cõi Sắc duyên với hữu vi, hai bộ thuộc cõi Vô sắc, cùng với biến hành; duyên duyên thức, có bốn bộ thuộc cõi Dục-cõi Vô sắc, cõi Sắc duyên với hữu vi. Hỷ căn duyên thức, có duyên hữu vi thuộc cõi Dục-cõi Sắc, hai bộ thuộc cõi Vô sắc, và biến hành; duyên duyên thức, có duyên hữu vi thuộc cõi Dục-cõi sắc, bốn bộ thuộc cõi Vô sắc. Ưu căn duyên thức, có duyên hữu lậu thuộc cõi Dục, biến hành thuộc cõi Sắc, và do tu mà đoạn; duyên duyên thức, có duyên hữu vi thuộc cõi Dục, ba bộ thuộc cõi Sắc, biến hành thuộc cõi Vô sắc, và do tu mà đoạn. Năm căn là tín…, duyên thức và duyên duyên thức, có bốn bộ thuộc ba cõi. Ba căn vô lậu duyên thức, có hai bộ thuộc ba cõi, cùng với biến hành; duyên duyên thức, có bốn bộ thuộc ba cõi. Nhãn-nhĩ-tỷ-thiệt-thân-sắc-thanh-xúc giới duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục-cõi Sắc, biến hành thuộc cõi Vô sắc, và do tu mà đoạn; duyên duyên thức, có bốn bộ thuộc ba cõi. Nhãn-nhĩ-tỷ-thiệt-thân-sắc-thanh-xúc xứ, sắc thủ uẩn, năm giới trước, pháp hữu tiến-hữu đối cũng vậy. Hương-vị-tỷ-thiệt-thân giới duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục, biến hành thuộc cõi Sắc, cùng với do tu mà đoạn, duyên duyên thức, có bốn bộ thuộc cõi Dục, ba bộ thuộc cõi Sắc, biến hành thuộc cõi Vô sắc, ===== PAGE 113 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 5 1267 và do tu mà đoạn. Hương-vị xứ cũng vậy. Nhãn-nhĩ-thân thức giới duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục-cõi Sắc; duyên duyên thức, có bốn bộ thuộc cõi Dục-cõi Sắc, hai bộ thuộc cõi Vô sắc, cùng với biến hành. Ý giới-ý thức giới, duyên thức và duyên duyên thức, có duyên hữu vi. Ý xứ, bốn uẩn sau, pháp hữu vi, pháp quá khứ-vị lai-hiện tại cũng vậy. Pháp giới duyên thức, có tất cả thuộc ba cõi, duyên duyên thức, có duyên hữu vi. Pháp xứ, pháp vô sắc-vô kiến-vô đối-thiện cũng vậy. Sắc uẩn duyên thức, có bốn bộ thuộc cõi Dục-cõi Sắc, hai bộ thuộc cõi Vô sắc, và biến hành; duyên duyên thức, có bốn bộ thuộc ba cõi. Pháp hữu sắc cũng vậy. Bốn thủ uẩn sau duyên thức, có duyên hữu lậu; duyên duyên thức, có duyên hữu vi. Thức giới, pháp hữu lậu, pháp do kiến mà đoạn cũng vậy. Pháp vô lậu duyên thức, có ba bộ thuộc ba cõi, cùng với biến hành; duyên duyên thức, có duyên hữu vi. Pháp vô đoạn cũng vậy. Pháp vô vi duyên thức, có hai bộ thuộc ba cõi, cùng với biến hành, duyên duyên thức, có duyên hữu vi pháp bất thiện duyên thức, có duyên hữu lậu thuộc cõi Dục, biến hành thuộc cõi Sắc, và do tu mà đoạn; duyên duyên thức, có duyên hữu vi thuộc cõi Dục, ba bộ thuộc cõi Sắc, biến hành thuộc cõi vô sắc, và do tu mà đoạn. Pháp hệ thuộc cõi Dục cũng vậy. Pháp vô ký duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục có duyên hữu lậu thuộc cõi Sắc-vô sắc; duyên duyên thức, có bốn bộ thuộc cõi Dục, có duyên hữu vi thuộc cõi Sắc-vô Sắc. Pháp hệ thuộc cõi Sắc duyên duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục, có duyên hữu lậu thuộc cõi Sắc, biến hành thuộc cõi Vô sắc, và do tu mà đoạn; duyên duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục, duyên hữu vi thuộc cõi Sắc, bốn bộ thuộc cõi Vô sắc. Pháp hệ thuộc cõi Vô sắc duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục-cõi Sắc, duyên hữu lậu thuộc cõi vô sắc, duyên duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục, bốn bộ thuộc cõi Sắc, duyên hữu vi thuộc cõi vô sắc. Pháp học và vô học duyên thức, có hai bộ thuộc ba cõi, cùng với biến hành, duyên duyên thức, có bốn bộ thuộc ba cõi. Pháp phi học phi vô học duyên thức, có bốn bộ thuộc ba cõi, và duyên hữu lậu do kiến ===== PAGE 114 ===== 1268 BỘ TỲ ĐÀM 2 đạo mà đoạn; duyên duyên thức, có duyên hữu vi. Pháp do tu mà đoạn duyên thức, có ba bộ thuộc ba cõi; duyên duyên thức, có bốn bộ thuộc ba cõi. Khổ-tập đế duyên thức, có duyên hữu lậu; duyên duyên thức, có duyên hữu vi. Thế tục trí cũng vậy. Diệt đế duyên thức, có hai bộ thuộc ba cõi, cùng với biến hành; duyên duyên thức, có duyên hữu vi. Đạo đế duyên thức, có hai bộ thuộc ba cõi, cùng với biến hành; duyên duyên thức, có bốn bộ thuộc ba cõi. Khổ-tập-diệt-đạo trí, và ba Tam-ma-địa cũng vậy. Bốn tĩnh lự duyên thức, có bốn bộ thuộc cõi Dục, duyên hữu vi thuộc cõi Sắc, hai bộ thuộc cõi Vô sắc, và biến hành; duyên duyên thức, có bốn bộ thuộc cõi Dục-cõi Sắc, duyên hữu vi thuộc cõi Sắc. Từ-Bi-Xả vô lượng duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục-cõi Sắc, biến hành thuộc cõi Vô sắc, và do tu mà đoạn, duyên duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục, bốn bộ thuộc cõi Sắc-Vô sắc. Tịnh giải thoát, bốn thắng xứ sau, tám biến xứ trước cũng như vậy. Hỷ Vô lượng duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục-cõi Sắc; duyên duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục, bốn bộ thuộc cõi Sắc, hai bộ thuộc cõi Vô sắc, cùng với biến hành. Hai giải thoát đầu, bốn thắng xứ trước cũng như vậy. Ba vô sắc trước duyên thức và duyên duyên thức, cùng có ba bộ thuộc cõi Dục, bốn bộ thuộc cõi Sắc, duyên hữu vi thuộc cõi Vô sắc. Phi tưởng phi phi tưởng xứ duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục-cõi Sắc, duyên hữu lậu thuộc cõi vô sắc; duyên duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục, bốn bộ thuộc cõi Sắc, duyên hữu vi thuộc cõi Vô sắc. không-Thức vô biên xứ, vô sở hữu xứ-giải thoát duyên thức và duyên duyên thức, cùng có ba bộ thuộc, bốn bộ thuộc cõi Sắc-Vô sắc. Hai giải thoát sau và hai biến xứ sau duyên thức, có ba bộ thuộc ba cõi, duyên duyên thức; có ba bộ thuộc cõi Dục, bốn bộ thuộc cõi Sắc-vô sắc. Pháp trí duyên thức, có hai bộ thuộc cõi Dục cùng với biến hành, biến hành thuộc cõi Sắc và do tu mà đoạn; duyên duyên thức, có bốn bộ thuộc cõi Dục, ba bộ thuộc cõi Sắc, biến hành thuộc cõi vô sắc, và do tu mà đoạn. Loại trí duyên thức, có hai bộ và biến hành thuộc cõi Sắc-Vô sắc, biến hành thuộc cõi Dục và do tu mà đoạn; duyên duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục, bốn bộ thuộc cõi sắc-Vô sắc. Tha tâm trí duyên thức, có bốn bộ thuộc cõi Dục-cõi Sắc, hai bộ ===== PAGE 115 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 5 1269 thuộc cõi Vô sắc, cùng với biến hành; duyên duyên thức, có bốn bộ thuộc ba cõi. Ba lớp Tam-ma-địa duyên thức, có ba bộ thuộc ba cõi; duyên duyên thức, có bốn bộ thuộc ba cõi. Kiết hữu thân kiến duyên thức, có ba bộ thuộc ba cõi;duyên duyên thức, có bốn bộ ba cõi. Kiết giới cấm thủ duyên thức, có ba bộ thuộc ba cõi, và duyên hữu lậu do kiến đạo mà đoạn; duyên duyên thức, có bốn bộ thuộc ba cõi. Giới cấm thủ và giới cấm thủ trói buộc thân, kiết giới cấm thủ thuận phần dưới, giới cấm thủ cũng như vậy. Kiết nghi duyên thức, duyên với hữu lậu; duyên duyên thức, duyên với hữu vi. Vô minh lậu-bộc lưu-ách-kiến thủ-chấpp thật có thân này trói buộc thân, kiết tham-mạn, kiết nghi thuận phần dưới, tà kiến-kiến thủ, ý xúc chạm sinh ra ái thân, tùy miên mạn-vô minh-kiến-nghi, kiết ái- mạn-vô minh-kiến-thủ-nghi cũng như vậy. Ba căn bất thiện và dục lậu duyên thức, duyên với hữu lậu thuộc cõi Dục, biến hành thuộc cõi sắc và do tu mà đoạn; duyên duyên thức, duyên với hữu vi thuộc cõi Dục, ba bộ thuộc cõi sắc, biến hành và do tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc. Dục bộc lưu-ách-thủ, hai trói buộc thân trước, trừ ra ố tác còn lại các cái, kiết sân giận hai kiết trước trong kiết thuận phần dưới, tùy miên dục tham-sân giận và kiết giận dữ cũng như vậy. Hữu lậu duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục, duyên hữu lậu thuộc cõi Sắc-Vô sắc; duyên duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục, duyên hữu vi thuộc cõi Sắc-Vô sắc. Hưu bộc lưu-ách, ngã ngữ thủ, tùy miên hữu tham cũng như vậy. Cái ố tác duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục, biến hành và do tu mà đoạn thuộc cõi Sắc, duyên duyên thức, có bốn bộ thuộc cõi Dục, ba bộ thuộc cõi Sắc, biến hành và do tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc. Kiết ganh tỵ-keo kiệt, mũi-lưỡi xúc chạm sinh ra ái thân, kiết ganh tỵ-keo kiệt cũng như vậy. Kiết tham sắc thuận phần trên duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục- cõi Sắc, biến hành cho đến do tù mà đoạn thuộc cõi Vô sắc; duyên duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục, bốn bộ thuộc cõi Sắc-Vô sắc. Bốn kiết sau trong kiết thuận phần trên duyên thức, có ba bộ thuộc ba cõi; duyên duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục, bốn bộ thuộc cõi Sắc-vô sắc. Nhãn-nhĩ-thân xúc chạm sinh ra ái thân duyên thức, có ba bộ thuộc ===== PAGE 116 ===== 1270 BỘ TỲ ĐÀM 2 cõi Dục-cõi sắc; duyên duyên thức, có bốn bộ thuộc cõi Dục-cõi Sắc, biến hành cho đến do tu mà đoạn thuộc cõi vô sắc. Tùy miên do kiến khổ-tập và tu mà đoạn thuộc cõi Dục duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục, biến hành và do tu mà đoạn thuộc cõi Sắc; duyên duyên thức, có bốn bộ thuộc cõi Dục, ba bộ thuộc cõi Sắc, biến hành và do tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc. Tùy miên do kiến diệt mà đoạn cõi Dục duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục và duyên hữu lậu do kiến diệt mà đoạn, biến hành và do tu mà đoạn thuộc cõi Sắc; duyên duyên thức, duyên với hữu vi thuộc cõi Dục, ba bộ thuộc cõi Sắc, biến hành và do tu mà đoạn thuộc cõi vô sắc. Tùy miên do kiến đạo mà đoạn thuộc cõi Dục, có ba bộ thuộc cõi Dục và duyên hữu lậu do kiến đạo mà đoạn, biến hành và do tu mà đoạn thuộc cõi Sắc; duyên duyên thức, có bốn bộ thuộc cõi Dục, ba bộ thuộc cõi Sắc, biến hành và do tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc. Tùy miên do kiến khổ-tập và tu mà đoạn thuộc cõi Sắc duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục-Sắc, biến hành và do tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc; duyên duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục, bốn bộ thuộc cõi Sắc-Vô sắc. Tùy miên do kiến diệt mà đoạn thuộc cõi Sắc duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục-Sắc, và duyên hữu lậu do kiến diệt mà đoạn thuộc cõi sắc, biến hành và do tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc; duyên duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục, duyên hữu vi thuộc cõi Sắc, bốn bộ thuộc cõi Vô sắc. Tùy miên do kiến đạo mà đoạn thuộc cõi Sắc duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục-Sắc, và duyên hữu lậu do kiến đạo mà đoạn thuộc cõi sắc, biến hành và do tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc; duyên duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục, bốn bộ thuộc cõi Sắc-vô sắc. Tùy miên do kiến khổ-tập và tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc duyên thức, có ba bộ thuộc ba cõi; duyên duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục, bốn bộ thuộc cõi Sắc-vô sắc. Tùy miên do kiến diệt mà đoạn thuộc cõi Vô sắc duyên thức, có ba bộ thuộc ba cõi, và duyên hữu lậu do kiến diệt mà đoạn thuộc cõi Vô sắc; duyên duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục, bốn bộ thuộc cõi Sắc, duyên hữu vi thuộc cõi Vô sắc. Tùy miên do kiến đạo mà đoạn thuộc cõi Vô sắc duyên thức, có ba bộ thuộc ba cõi, và duyên hữu lậu do kiến đạo mà đoạn thuộc cõi Vô sắc; duyên duyên thức, có ba bộ thuộc cõi Dục, có bốn bộ thuộc cõi Sắc-Vô sắc. ===== PAGE 117 ===== SỐ 1544 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ - Quyển 6 1271 LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHÁT TRÍ