A-tỳ-đạt-ma Đại Tỳ-bà-sa Luận · Quyển 111
阿毘達磨大毘婆沙論 · T1545
Hán văn
若成就法智。彼類智耶。答若得。此中得者。已 得名得。謂苦類智現前以後。後諸得言皆准 此釋。設成就類智彼法智耶。答如是。謂苦法 智現前以後。法智苦智恒成就故。若成就法 智彼他心智耶。答若得不失。此中得者。謂已 離欲染。不失者。謂不退起欲界煩惱。設成 就他心智彼法智耶。答若得謂苦法智現前 以後。若成就法智彼世俗智耶。答如是。一 切有情無不成就世俗智故。設成就世俗 智彼法智耶。答若得。謂苦法智現前以後。餘 智一行如文廣說。然法智類智及四諦智。若 得以後恒時成就他心智。有漏者已離欲染。 若不退起欲界煩惱。及不生無色界恒時 成就。無漏者已離欲染。若不退起欲界煩 惱恒時成就。世俗智一切有情恒時成就。是 謂此處略毘婆沙。 若成就過去法智。彼未來耶。答如是。此成 就過去者。必成就未來故。此在何位。謂已 入正性離生。苦現觀後二心頃。集滅現觀各 四心頃。道現觀三心頃。得四沙門果。及學 無學練根已。若法智已滅不失。設成就未 來。彼過去耶。答若已滅不失則成就。謂前 所說諸位。若未滅設滅已失則不成就。此在 何位。謂已入正性離生。苦現觀一心頃。謂苦 法智時得四沙門果。及學無學練根已。法智 未滅設滅已失。謂得果練根或退故失。若成 就過去法智。彼現在耶。答若現在前。謂若不 起類智諸忍。或世俗智非無心位。爾時法智 定現在前。此在何位。謂已入正性離生。集 滅道現觀各一心頃。謂三法智時得四沙門 果。及學無學練根已。若法智已滅不失及現 在前。設成就現在。彼過去耶。答已滅不失則 成就。此如次前所說諸位。若未滅設滅已失 則不成就。此在何位。謂已入正性離生苦 現觀一心頃。謂苦法智時得四沙門果。及學 無學練根已。若法智未已滅設滅已失。而法 智現在前。若成就未來法智彼現在耶。答若 現在前。此在何位。謂已入正性離生。苦集 滅道現觀各一心頃。謂四法智時得四沙門 果。及學無學練根已。若法智現在前。設成就 現在彼未來耶。答如是。若成就現在法智 者必成就未來故。若成就過去法智彼未 來現在耶。答未來定成就。現在若現在前。此 如前成就過去現在說。設成就未來現在彼 過去耶。答若已滅不失則成就。若未滅設滅 已失則不成就。此如前說。設成就現在彼 過去耶。設若成就未來法智彼過去現在耶。 答有未來。非過去現在。謂彼已得。未滅設 滅已失不現在前。此中已得者顯有未來。 未滅設滅已失者。顯無過去。不現在前者。 顯無現在。此在何位。謂得四沙門果。及學 無學練根已。若法智未已起滅。先已起滅者 已失。及不現在前。有未來及過去非現在。 謂彼已滅不失不現在前。此中已滅不失者。 顯有過去。不現在前者顯無現在。但有過 去必有未來。此在何位。謂已入正性離生。 苦現觀後二心頃。集滅現觀各三心頃。除法 智時。道現觀二忍心頃。得四沙門果。及學 無學練根已。若法智已滅不失不現在前。有 未來及現在非過去。謂彼現在前未滅設滅 已失。此中現在前者。顯有現在未滅。設滅 已失者。顯無過去。但有現在必有未來。此 在何位。謂已入正性離生。苦現觀一心頃。 謂苦法智時得四沙門果。及學無學練根已。 若法智未滅先滅已失而現在前。有未來及 過去現在。謂彼已滅不失亦現在前。此中已 滅不失者。顯有過去。亦現在前者。顯有現 在。若有過去現在必有未來。此如前成就 過去現在說。設成就過去現在彼未來耶。答 如是。但成就過去現在。必成就未來故。若 成就現在法智。彼過去未來耶。答未來定 成就。過去若已滅不失則成就。如前成就 三世位說。若未滅設滅已失則不成就。如前 成就未來現在非過去說。設成就過去未來。 彼現在耶。若現在前如前成就三世位說。如 法智歷六。類苦集滅道智亦爾者。如法智依 三世有六句問答。類苦集滅道智亦爾。有 差別者。各說自名隨應而說。 若成就過去他心智。彼未來耶。答如是。但 成就過去必成就未來故。此在何位謂生 欲界已離欲染。若生色界若學者。在欲色 界已起無漏他心智不失。生無色界未 得無學果。設成就未來彼過去耶。答若已 滅不失則成就。此如次前所說諸位。若未滅 設滅已失則不成就。此在何位。謂學者在 欲色界。未起無漏他心智。設起已失。生無 色界設起不失。生無色界得無學果。若成 就過去他心智。彼現在耶。答若現在前。謂若 不起餘智諸忍。非無心位。爾時此智定現 在前。此在何位。謂諸聖者。或諸異生。生欲 色界此他心智現在前時。設成就現在。彼過 去耶。答如是。此如次前所說諸位。若他心 智現在前時。必成就過去有漏他心智。無漏 者則不定。若成就未來他心智。彼現在耶。答 若現在前。此如前成就過去現在說。設成就 現在。彼未來耶。答如是。但成就現在必有 未來故。若成就過去他心智。彼未來現在 耶。答未來定成就。現在若現在前。此在何位。 謂他心智現在前時。即欲色界異生聖者。設 成就未來現在。彼過去耶。答如是。此如次 前所說諸位。若成就未來他心智。彼過去現 在耶。答有未來。非過去現在。謂彼已得不 失。未滅設滅已失不現在前。此中已得不失 者。顯有未來。未滅設滅已失者。顯無過去。 不現在前者。顯無現在。此在何位。謂若學 者在欲色界。未起無漏他心智。設起已失。 生無色界設起不失。生無色界得無學果。 有未來及過去。非現在。謂彼已滅不失不現 在前。此在何位。謂生欲界已離欲染。他心 智不現在前。若生色界他心智不現在前。若 學者在欲色界。已起無漏他心智不失。生 無色界未得無學果有未來及過去現在。 謂彼現在前。即生欲色界異生聖者。他心 智現在前時。設成就過去現在。彼未來耶。 答如是。此如次前所說諸位。若成就現在 他心智。彼過去未來耶。答如是。亦如次前 所說諸位。設成就過去未來。彼現在耶。答若 現在前。此亦如前所說諸位。 若成就過去世俗智。彼未來耶。答如是設 成就未來彼過去耶。答如是。一切有情無 不成就過去未來世俗智故。若成就過去 世俗智。彼現在耶。答若現在前謂若不起諸 無漏慧非無心位。此世俗智定現在前設成 就現在彼過去耶。答如是。此等准前應知 其相。 若成就過去法智。彼過去類智耶。答若已滅 不失則成就。此在何位謂已入正性離生。 集滅現觀各四心頃。道現觀三心頃。得四沙 門果。及學無學練根已。起法類智已滅不 失。若未滅設滅已失則不成就。此在何位。 謂已入正性離生。苦現觀後二心頃。得一來 不還果。及學者練根已。若法智已滅不失。類 智未滅設滅已失。設成就過去類智。彼過去 法智耶。答若已滅不失則成就。此如前成就 過去法智及類智位說。若未滅設滅已失則 不成就。此在何位。謂得四沙門果。及學無 學練根已。類智已滅不失。法智未滅設滅已 失。若成就過去法智。彼未來類智耶。答若 得。謂苦類智已生。此在何位。謂已入正性離 生。苦現觀後一心頃。集滅現觀各四心頃。道 現觀三心頃。得四沙門果。及學無學練根已。 若法智已滅不失。設成就未來類智。彼過去 法智耶。答若已滅不失則成就。此如次前所 說諸位。若未滅設滅已失則不成就。此在何 位。謂得四沙門果。及學無學練根已。法智未 滅設滅已失。若成就過去法智。彼現在類智 耶。答若現在前。謂若不起餘智諸忍。非無 心位。此定現前。此在何位。謂已入正性離 生。苦集滅現觀各一心頃。謂類智時。得四沙 門果。及學無學練根已。若法智已滅不失。類 智現在前時。設成就現在類智。彼過去法智 耶。答若已滅不失則成就。此如次前所說諸 位。若未滅設滅已失則不成就。此在何位。 謂得四沙門果。及學無學練根已。法智未滅 設滅已失。而類智現在前。若成就過去法智 彼過去現在類智耶。答有過去法智。非過去 現在類智。謂法智已滅不失。類智未滅設滅 已失不現在前。此在何位。謂已入正性離生。 苦現觀一心頃。謂類智忍時。得一來不還果。 及學練根已。若法智已滅不失。類智未滅先 滅已失不現在前。有過去法智及過去類智 非現在。謂法類智已滅不失。類智不現在前 此在何位。謂已入正性離生。集滅道現觀各 三心頃。除類智時。得四沙門果。及學無 學練根已。法智類智已滅不失。而類智不 現在前。有過去法智及現在類智非過去。 謂法智已滅不失。類智現在前未滅設滅已 失。此在何位。謂已入正性離生苦現觀一 心頃。謂苦類智時。得一來不還果。及學練根 已。若法智已滅不失。類智未滅先滅已失而 現在前。有過去法智。及過去現在類智。謂法 類智已滅不失。類智現在前。此在何位。謂 已入正性離生。集滅現觀各一心頃。謂類智 時得四沙門果。及學無學練根已。法類智已 滅不失。而類智現在前。設成就過去現在類 智。彼過去法智耶。答若已滅不失則成就。此 如次前所說諸位。若未滅設滅已失則不成 就。此在何位。謂得四沙門果。及學無學練 根已。若類智已滅不失。法智未滅設滅已失 而類智現在前。若成就過去法智。彼未來 現在類智耶。答有過去法智非未來現在類 智。謂法智已滅未得類智。此在何位。謂已 入正性離生。苦現觀一心頃。謂苦類智忍時。 有過去法智及未來類智非現在。謂法智已 滅不失。已得類智不現在前。此在何位。謂已 入正性離生。集滅道現觀各前三心頃。得四 沙門果。及學無學練根已。若法智已滅不 失。類智不現在前。有過去法智。及未來現在 類智。謂法智已滅不失。類智現在前。此在何 位。謂已入正性離生。苦集滅現觀各後一心 頃。得四沙門果。及學無學練根已。若法智已 滅不失。類智現在前。設成就未來現在類智。 彼過去法智耶。答若已滅不失則成就。此如 次前所說諸位。若未滅設滅已失則不成就。 此在何位。謂得四沙門果。及學無學練根 已。法智未滅設滅已失。而類智現在前。若成 就過去法智。彼過去未來類智耶。答有過去 法智非過去未來類智。謂法智已滅未得類 智。此在何位謂已入正性離生。苦現觀一 心頃。謂苦類智忍時。有過去法智及未來類 智非過去。謂法智已滅不失。已得類智未 滅。設滅已失。此在何位。謂已入正性離生。 苦現觀後一心頃。得一來不還果。及學練根 已。若法智已滅不失。類智未滅設滅已失。有 過去法智及過去未來類智。謂法類智已滅 不失。此在何位。謂已入正性離生。集滅現 觀各四心頃。道現觀三心頃。得四沙門果。及 學無學練根已。法智類智已滅不失。設成就 過去未來類智。彼過去法智耶。答若已滅不 失則成就。此如次前所說諸位。若未滅設滅 已失則不成就此在何位。謂得四沙門果。 及學無學練根已。類智已滅不失。法智未滅 設滅已失。若成就過去法智。彼過去未來現 在類智耶。答有過去法智。非過去未來現在 類智。謂法智已滅未得類智。此在何位。謂 已入正性離生。苦現觀一心頃。謂苦類智忍 時。有過去法智。及未來類智。非過去現在。 謂法智已滅不失已得類智。未滅設滅已失 不現在前。此在何位。謂得一來不還果。及學 練根已若法智已滅不失。類智未滅設滅已 失不現在前。有過去法智。及未來現在類智 非過去。謂法智已滅不失。類智現在前。未滅 設滅已失。此在何位。謂已入正性離生。苦 現觀後一心頃。得一來不還果。及學練根已。 若法智已滅不失。類智未滅設滅已失而現在 前。有過去法智。及過去未來類智非現在。 謂法類智已滅不失。類智不現在前。此在何 位。謂已入正性離生。集滅道現觀各前三心 頃。得四沙門果。及學無學練根已。法智類智 已滅不失。類智不現在前。有過去法智及過 去未來現在類智。謂法類智已滅不失。類智 現在前此在何位。謂已入正性離生。集滅現 觀各後一心頃。得四沙門果。及學無學練根 已。法智類智已滅不失。而類智現在前。設成 就過去未來現在類智。彼過去法智耶。答若 已滅不失則成就。此如次前所說諸位。若未 滅設滅已失則不成就。此在何位。謂得四 沙門果。及學無學練根已。若類智已滅不失 亦現在前。法智未滅設滅已失。如對類智 作小七。對集滅道智亦爾者。如法智對類 智作小七。對集滅道智作小七亦爾。有 差別者。各說自名隨應而說。若成就過去 法智。彼過去他心智耶。答若已滅不失則成 就。此在何位。謂已離欲染入正性離生。苦 現觀後二心頃。集滅現觀各四心頃。道現觀 三心頃。得後二沙門果及已離欲染學無 學練根已法智已滅不失。若學者法智無漏 他心智已滅不失。生無色界未得無學果。 若未滅設滅已失則不成就。此在何位。謂未 離欲染入正性離生。苦現觀後二心頃。集 滅現觀各四心頃。道現觀三心頃。得初二沙 門果。及未離欲染學練根已。若法智已滅 不失。若學者法智已滅不失。無漏他心智未 滅設滅已失。生無色界未得無學果。設成 就過去他心智。彼過去法智耶。答若已滅不 失則成就。此如前俱成就說。若未滅設滅已 失則不成就。此在何位。謂諸異生。生欲界 已離欲染。及生色界。若已離欲染入正性 離生。苦現觀初二心頃。得後二沙門果。及 已離欲染。學無學練根已。法智未滅設滅已 失。若學者無漏他心智已滅不失。法智未滅 設滅已失。生無色界未得無學果。若成就 過去法智。彼未來他心智耶。答若已得不失。 此中已得者。謂已離欲染。不失者。謂不退 起欲染。此在何位。謂已離欲染入正性離 生。苦現觀後二心頃。集滅現觀各四心頃。道 現觀三心頃。得後二沙門果。及已離欲染學 無學練根已。法智已滅不失。若學者在欲界。 法智已滅不失。生色無色界未得無學果。 設成就未來他心智。彼過去法智耶。答若已 滅不失則成就。此如次前所說諸位。若未滅 設滅已失則不成就。此在何位。謂諸異生 已得他心智不失。若已離欲染入正性離 生。苦現觀初二頃。得後二沙門果。及已離 欲染學無學練根已。法智未滅設滅已失。若 學者在欲界法智未滅設滅已失。生色無色 界設滅已不失。生彼得無學果。若成就過 去法智。彼現在他心智耶。答若現在前。此 在何位。謂得後二沙門果。及已離欲染學 無學練根已。法智已滅不失。他心智現在前。 設成就現在他心智。彼過去法智耶。答若已 滅不失則成就。此如次前所說諸位。若未 滅設滅已失則不成就此在何位。謂諸異生 起他心智現在前時。若得後二沙門果。及已 離欲染有學無學練根已。法智未滅設滅已 失。而他心智現在前時。若成就過去法智。彼 過去現在他心智耶。答有過去法智非過去 現在他心智。謂法智已滅不失。他心智未滅 設滅已失不現在前此在何位。謂未離欲 染入正性離生。苦現觀後二心頃。集滅現觀 各四心頃。道現觀三心頃。得初二沙門果。及 未離欲染學練根已。法智已滅不失。若學 者法智已滅不失。無漏他心智未滅設滅已 失。生無色界未得無學果。有過去法智及 過去他心智非現在。謂法智他心智已滅 不失。他心智不現在前。此在何位。謂已離 欲染入正性離生。苦現觀後二心頃。集滅現 觀各四心頃。道現觀三心頃。得後二沙門 果。及已離欲染學無學練根已。法智已滅不 失。他心智不現在前。若學者無漏他心智已 滅不失。生無色界未得無學果。有過去 法智及過去現在他心智。謂法智已滅不失。 他心智現在前。此在何位。謂得後二沙門 果及已離欲染學無學練根已。法智已滅 不失他心智現在前設成就過去現在他心 智。彼過去法智耶。答已滅不失則成就。此如 次前所說諸位。若未滅設滅已失則不成就。 此在何位。謂諸異生起他心智現在前時。 若得後二沙門果。及已離欲染學無學練根 已。法智未滅設滅已失而他心智現在前時。 若成就過去法智。彼未來現在他心智耶。答 有過去法智。非未來現在他心智。謂法智 已滅不失。未得他心智。設得已失。此在何 位。謂未離欲染苦現觀後二心頃集滅現觀 各四心頃。道現觀三心頃。得初二沙門果及 未離欲染學練根已。法智已滅不失。有過 去法智及未來他心智非現在。謂法智已滅 不失。他心智已得不失不現在前。此在何位。 謂已離欲染入正性離生。苦現觀後二心頃。 集滅現觀各四心頃。道現觀三心頃。得後二 沙門果。及已離欲染學無學練根已。法智已 滅不失他心智不現在前有過去法智及未 來現在他心智。謂法智已滅不失。他心智現 在前。此如前成就過去法智現在他心智說。 設成就未來現在他心智。彼過去法智耶。答 若已滅不失則成就。此如次前所說諸位。若 未滅設滅已失則不成就此如前成就現在 他心智。不成就過去法智說。若成就過去 法智。彼過去未來他心智耶。答有過去法 智。非過去未來他心智謂法智已滅不失。未 得他心智。設得已失。此如前有過去法智 非未來現在他心智說。有過去法智及未來 他心智非過去。謂法智已滅不失。他心智已 得不失。未滅設滅已失。此在何位。謂學者 法智已滅不失。無漏他心智未滅設滅已失 生無色界未得無學果。有過去法智及過 去未來他心智。謂法智他心智已滅不失。此 如前成就過去法智他心智說。設成就過去 未來他心智。彼過去法智耶。答若已滅不失 則成就若未滅設滅已失則不成就。此如前。 設成就過去他心智。彼過去法智耶。說若 成就過去法智。彼過去未來現在他心智耶。 答有過去法智。非過去未來現在他心智。謂 法智已滅不失。未得他心智設得已失。此 如前有過去法智非未來現在他心智說。 有過去法智及未來他心智非過去現在。謂 法智已滅不失。他心智已得不失。未滅設滅 已失不現在前。此如前有過去法智及未來 他心智非過去說。有過去法智及過去未 來他心智非現在。謂法智他心智已滅不 失。他心智不現在前。此如前有過去法智及 過去他心智非現在說。有過去法智及過 去未來現在他心智。謂法智已滅不失。他心 智現在前。此如前有過去法智及過去現在 他心智說。設成就過去未來現在他心智。彼 過去法智耶。答若已滅不失則成就。若未滅 設滅已失則不成就。此如前。設成就過去 現在他心智。彼過去法智耶。說若成就過 去法智。彼過去世俗智耶。答如是。以過去 未來世俗智一切有情皆成就故。此在何位。 謂已入正性離生。苦現觀後二心頃。集滅現 觀各四心頃。道現觀三心頃。得四沙門果。及 學無學練根已。若法智已滅不失。設成就過 去世俗智。彼過去法智耶。答若已滅不失則 成就。此如次前所說諸位。若未滅設滅已失 則不成就。此在何位。謂一切異生。若已入 正性離生。苦現觀初二心頃。得四沙門果。 及學無學練根已。法智未滅設滅已失。若成 就過去法智彼未來世俗智耶。答如是。此如 前。若成就過去法智。彼過去世俗智耶。說 設成就未來世俗智彼過去法智耶。答若已 滅不失則成就。若未滅設滅已失則不成就。 此如前。設成就過去世俗智。彼過去法智 耶。說若成就過去法智。彼現在世俗智耶。 答若現在前。謂若不起諸無漏慧非無心 位此定現前。此在何位。謂得四沙門果。及 學無學練根已。若法智已滅不失起世俗智 現在前時。設成就現在世俗智。彼過去法智 耶。答若已滅不失則成就。此如次前所說諸 位。若未滅設滅已失則不成就此在何位。 謂一切異生。若得四沙門果。及學無學練根 已。法智未滅設滅已失。起世俗智現在前 時。餘文准前應知其相。若成就過去法智。 彼過去苦智耶。答若已滅不失則成就。此在 何位謂已入正性離生。苦現觀後二心頃。集 滅現觀各四心頃。道現觀三心頃。得四沙門 果。及學無學練根已。若法智苦智已滅不失。 若未滅設滅已失則不成就。此在何位。謂得 四沙門果。及學無學練根已。若非苦法智已 滅不失。苦智未滅設滅已失。設成就過去苦 智。彼過去法智耶答若已滅不失則成就。此 如前成就過去法智苦智說。若未滅設滅已 失則不成就。此在何位。謂得四沙門果。及 學無學練根已。若苦類智已滅不失。法智未 滅設滅已失。若成就過去法智。彼未來苦智 耶。答如是。若成就過去法智者。必成就未 來苦智故。此在何位。謂已入正性離生。苦 現觀後二心頃。集滅現觀各四心頃道現觀三 心頃。得四沙門果。及學無學練根已。若法智 已滅不失。設成就未來苦智。彼過去法智耶。 答若已滅不失則成就。此如次前所說諸位。 若未滅設滅已失則不成就。此在何位。謂已 入正性離生。苦現觀一心頃。謂苦法智時。 得四沙門果。及學無學練根已。法智未滅設 滅已失。若成就過去法智。彼現在苦智耶。答 若現在前。謂若不起餘智諸忍。非無心位 此定現前。此在何位。謂已入正性離生。苦 現觀一心頃。謂苦類智時得四沙門果。及學 無學練根已。若法智已滅不失。而苦智現在 前。設成就現在苦智。彼過去法智耶。答若 已滅不失則成就。此如次前所說諸位。若未 滅設滅已失則不成就。此在何位。謂已入 正性離生。苦現觀一心頃。謂苦法智時得四 沙門果。及學無學練根已。法智未滅設滅已 失。而苦智現在前時。餘文准前應知其相。 如法智對後作小七。乃至滅智對道智。隨 其所應作小七亦爾者。謂如法智對後類 智等作小七。如是類智對後他心智等。乃 至滅智對後道智應知亦爾。如小七大七 亦爾者。謂如八智以前對後作小七。如是 八智以前對後作大七應知亦爾。差別者。 以二或多對一。或以一對二或多者。謂前 小七中定以一對一。今大七中。或以二或 多對一或以一對二或多。是謂小七大七 差別。如過去為首有七。未來乃至過去未 來現在為首亦各有七。如應當知者。謂如 過去法智等為首問三世類智等。有小大七 差別。如是未來法智等為首。問三世類智等 乃至過去未來現在法智等為首。問三世類 智等。亦各有小大七差別。皆如所應當知 其相。此中一行歷六小七大七差別等義。如 前結蘊廣說應知。
Việt dịch
QUYỂN 111 LUẬN VỀ THẤT THÁNH (Phần 3) Hỏi: Nếu thành tựu Pháp trí thì đó là Loại trí chăng? Đáp: Nếu đạt được. Trong này, đạt được là đã đạt được gọi là đạt được, nghĩa là Khổ loại trí hiện rõ trước mắt về sau. Những từ đạt được sau này đều dựa theo cách giải thích này. Hỏi: Giả sử thành tựu Loại trí thì đó là Pháp trí chăng? Đáp: Đúng như vậy, đó là Khổ pháp trí hiện rõ trước mắt về sau, bởi vì Pháp trí-Khổ trí luôn luôn thành tựu. Hỏi: Nếu thành tựu Pháp trí thì đó là Tha tâm trí chăng? Đáp: Nếu đạt được không mất. Trong này, đạt được là đã lìa nhiễm cõi Dục, không mất là không lui sụt khởi lên phiền não của cõi Dục. Hỏi: Giả sử thành tựu Tha tâm trí thì đó là Pháp trí chăng? Đáp: Nếu đạt được, nghĩa là K hổ pháp trí hiện rõ trước mắt về sau. trí. Hỏi: Nếu thành tựu Pháp trí thì đó là thế Thế tục trí chăng? Đáp: Đúng như vậy, bởi vì tất cả hữu tình đều thành tựu Thế tục Hỏi: Giả sử thành tựu Thế tục trí thì đó là Pháp trí chăng? Đáp: Nếu đạt được, nghĩa là Khổ pháp trí hiện rõ trước mắt về sau, một hàng về trí khác như văn nói rộng ra. Nhưng Pháp trí-Loại tri và trí thuộc bốn Đế, nếu đạt được về sau thì luôn luôn thành tựu; Tha tâm trí, hữu lậu thì đã lìa nhiễm cõi Dục, nếu không lui sụt khởi lên phiền não của cõi Dục, và không sinh vào cõi Vô sắc thì luôn luôn thành tựu; vô lậu là đã lìa nhiễm cõi Dục, nếu k hông lui sụt khởi lên phiền não của cõi Dục, thì luôn luôn thành tựu. Thế tục trí, Tất cả hữu tình luôn luôn thành tựu. Đây gọi là Tỳ-bà-sa tóm lược ở chỗ này. Hỏi: Nếu thành tựu Pháp trí quá khứ thì đó là vị lai chăng? SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 111 187 www.daitangkinh.org Đáp: Đúng như vậy. Ở đây, thành tựu quá khứ thì chắc chắn thành tựu vị lai. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đã tiến vào Chánh tánh ly sinh, Hiện quán về Khổ tro ng hai tâm sau, Hiện quán về Tập- Diệt đều trong bốn tâm, Hiện quán về Đạo trong ba tâm, đạt được bốn quả Sa-môn, và Học-Vô học luyện căn rồi, nếu Pháp trí đã diệt không mất. Hỏi: Giả sử thành tựu vị lai thì đó là quá khứ chăng? Đáp: Nếu đã diệt không mất thì thành tựu, nghĩa là các phần vị đã nói trước đây. Nếu chưa diệt-giả sử diệt rồi mất thì không thành tựu. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đa õ tiến vào Chánh tánh ly sinh, Hiện quán về Khổ trong một tâm, nghĩa là lúc Khổ pháp trí đạt được bốn quả Sa-môn, và Học-Vô học luyện căn rồi. Pháp trí chưa diệt, giả sử diệt rồi mất, nghĩa là đạt được quả-luyện căn hoặc là lui sụt mà mất. Hỏi: Nếu thành tựu Pháp trí quá khứ thì đó là hiện tại chăng? Đáp: Nếu hiện rõ ở trước mắt , nghĩa là nếu không khởi lên các Nhẫn thuộc Loại trí, hoặc Thế t ục trí không phải là phần vị không có tâm. Lúc bấy giờ Pháp trí chắc chắn hiện rõ ở trước mắt. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đã tiến va øo Chánh tánh ly sinh, Hiện quán về Tập-Diệt-Đạo đều trong một tâm, nghĩa là lúc ba Pháp trí đạt được bốn quả Sa-môn, và Học-Vô học luyện căn rồi, nếu Pháp trí đã diệt không mất và hiện rõ ở trước mắt. Hỏi: Giả sử thành tựu hiện tại thì đó là quá khứ chăng? Đáp: Đã diệt không mất thì thành tựu. Ở đây như thứ tự các phần vị đã nói trước đây. Nếu chưa diệt, giả sử diệt rồi mất thì không thành tựu. Lúc này thuộc về phần vị nào ? Đó là đã tiến vào Chánh tánh ly sinh, Hiện quán về Khổ trong một tâm, nghĩa là lúc Khổ pháp trí đạt được bốn quả Sa-môn, và Học-Vô học luyện căn rồi, nếu Pháp trí chưa hẳn đã diệt-giả sử diệt rồi mất, mà Pháp trí hiện rõ ở trước mắt. Hỏi: Nếu thành tựu Pháp trí vị lai thì đó là hiện tại chăng? Đáp: Nếu hiện rõ ở trươc mắt. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đã tiến vào Chánh tánh ly sinh, Hiện quán về Khổ-Tập-Diệt-Đạo đều trong một tâm, nghĩa là lúc bốn Pháp trí đạt được bốn quả Sa-môn, và Học-Vô học luyện căn rồi, nếu Pháp trí hiện rõ ở trươc mắt. Hỏi: Giả sử thành tựu hiện tại thì đó là vị lai chăng? Đáp: Đúng như vậy, bởi vì nếu thành tựu Pháp trí hiện tại thì chắc chắn thành tựu vị lai. Hỏi: Nếu thành tựu Pháp trí quá khứ thì đó là vị lai-hiện tại chăng? 188 BỘ TỲ ĐÀM 5 Đáp: Vị lai chắc chắn thành tựu, hiện tại nếu hiện rõ ở trước mắt. Ở đây như trước nói về thành tựu quá khứ-hiện tại. Hỏi: Giả sử thành tựu vị lai-hiện tại thì đó là quá khứ chăng? Đáp: Nếu đã diệt không mất thì thành tựu, nếu chưa diệt-giả sử diệt rồi mất thì không thành tựu. Ở đây như trươc nói giả sử thành tựu hiện tại thì đó là quá khứ chăng? Hỏi: Nếu thành tựu Pháp trí vị lai thì đó là quá khứ-hiện tại chăng? Đáp: Có vị lai chứ không phải là quá khứ-hiện tại, đó là Pháp trí đã đạt được, chưa diệt-giả sử diệt rồi mất, không hiện rõ ở trước mắt. Trong này, đã đạt được là hiển bày có vị lai, chưa diệt-giả sử diệt rồi mất là hiển bày không có quá khứ, không hiện rõ ở trước mắt là hiển bày không có hiện tại. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đạt được quả Sa-môn, và Học-Vô học luyện căn rồi, nếu Pháp tr í chưa hẳn đã khởi diệt, trước đã khởi diệt là đã mất, và không hiện rõ ở trước mắt. Có vị lai và quá khứ chứ không phải là hiện tại, đó là Pháp trí đã diệt không mất, không hiện rõ ở tr ước mắt. Trong này, đã diệt không mất là hiển bày có quá khứ, không hi ện rõ ở trước mắt là hiển bày không có hiện tại, chỉ có quá khứ thì chắc chắn có vị lai. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đã tiến va øo Chánh tánh ly sinh, Hiện quán về Khổ trong hai tâm sau, Hiện quán về Tập-Diệt đều trong ba tâm, trừ ra lúc Pháp trí, Hiện quán về Đạo tr ong hai tâm Nhẫn, đạt được bốn quả Sa-môn, và Học-Vô học luyện căn rồi, nếu Pháp trí đã diệt không mất, không hiện rõ ở trước mắt. Có vị lai và hiện tại chứ không phải là quá khứ, đó là Pháp trí hiện rõ ở trước mắt, chưa diệt-giả sử diệt rồi mất. Trong này, hiện rõ ở trước mắt là hiển bày có hiện tại, chưa diệt-giả sử diệt rồi mất là hiển bày không có quá khứ, chỉ có hiện tại thì chắc chắn có vị lai. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đã tiền va øo Chánh tánh ly sinh, Hiện quán về Khổ trong một tâm, nghĩa là lúc Khổ pháp trí đạt được bốn quả Sa-môn, và Học-Vô học luyện căn rồi, mếu Pháp trí chưa diệt-trước đó diệt rồi mất mà hiện rõ ở trước mắt. Có vị lai và quá khứ-hiện tại, đó là Pháp trí đã diệt không mất cũng hiện rõ ở trước mắt. Trong này, đã siệt không mất là hiển bày có quá khứ, cũng hiện rõ ở trước mắt là hiển bày có hiện tại. Nếu có quá khứ-hiện tại thì chắc chắn có vị la i, ở đây như trước nói về thành tựu quá khứ-hiện tại. Hỏi: Giả sử thành tựu quá khứ-hiện tại thì đó là vị lai chăng? SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 111 189 www.daitangkinh.org Đáp: Đúng như vậy, bởi vì chỉ thành tựu quá khứ-hiện tại thì chắc chắn thành tựu vị lai. Hỏi: Nếu thành tựu Pháp trí hiện tại thì đó là quá khứ-vị lai chăng? Đáp: Vị lai chắc chắn thành tựu, quá khứ nếu đã diệt không mất thì thành tựu, như nói về phần vị ba đời thành tựu trước đây; nếu chưa diệt-giả sử diệt rồi mất thì không thành tựu, như trước nói về thành tựu vị lai-hiện tại chứ không phải là quá khứ. Hỏi: Giả sử thành tựu quá khứ-vị lai thì đó là hiện tại chăng? Đáp: Nếu hiện rõ ở trước mắt , như trươc nói về phần vị ba đời thành tựu. Như Pháp trí trải qua sáu câu, Loại-Khổ-Tập-Đạo trí cũng như vậy, nghĩa là như Pháp trí dựa vào ba đời có sáu câu hỏi-đáp, Loại- Khổ-Tập-Diệt-Đạo trí cũng như vậy. Có điểm sai biệt là tất cả nói đến tên gọi của mình, tùy theo thích hợp mà nói. Hỏi: Nếu thành tựu Tha tâm trí quá khứ thì đó là vị lai chăng? Đáp: Đúng như vậy, bởi vì chỉ thành tựu quá khứ thì chắc chắn thành tựu vị lai. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là sinh ở cõi Dục, đã lìa nhiễm cõi Dục; hoặc sinh ở cõi Sa éc, hoặc là người Học ở cõi Dục- Sắc đã khởi lên Tha tâm trí vô lậu không mất, ở cõi Vô sắc chưa đạt được quả Vô học. Hỏi: Giả sử thành tựu vị lai thì đó là quá khứ chăng? Đáp: Nếu đã diệt không mất th ì thành tựu, ở đây như thứ tự các phần vị đã nói trước đây. Nếu chưa di ệt-giả sử diệt rồi mất thì không thành tựu. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là người Học ở cõi Duc- Sắc, chưa khởi lên Tha tâm trí vô lậu, giả sử khởi lên rồi mất; sinh ở cõi Vô sắc giả sử khởi lên không mất , sinh ở cõi Vô sắc đạt được quả Vô học. Hỏi: Nếu thành tựu Tha tâm trí quá khứ thì đó là hiện tại chăng? Đáp: Nếu hiện rõ ở trước mắt , nghĩa là nếu không khởi lên các Nhẫn của trí khác, không phải là phần vị không có tâm, lúc bấy giờ trí này chắc chắn hiện rõ ở trước mắt . Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là các Thánh giả, hoặc các dị sinh, sinh ở cõi Dục-Sắc, lúc này Tha tâm trí hiện rõ ở trước mắt. Hỏi: Giả sử thành tựu hiện tại thì đó là quá khứ chăng? Đáp: Đúng như vậy, ở đây như thứ t ự các phần vị trước đã nói. Nếu lúc Tha tâm trí hiện rõ ở trước mắt, thì chắc chắn thành tựu Tha tâm trí hữu lậu của quá khứ, vô lậu thì không nhất định. 190 BỘ TỲ ĐÀM 5 Hỏi: Nếu thành tựu Tha tâm trí vị lai thì đó là hiện tại chăng? Đáp: Nếu hiện rõ ở trước mắt. Câu này như trước nói về thành tựu quá khứ-hiện tại. Hỏi: Giả sử thành tựu hiện tại thì đó là vị lai chăng? Đáp: Đúng như vậy, bởi vì chỉ thành tựu hiện tại thì chắc chắn có vị lai. Hỏi: Nếu thành tựu Tha tâm trí qu á khứ thì đó là vị lai-hiện tại chăng? Đáp: Vị lai nhất định thành tựu, hiện tại nếu hiện rõ ở trước mắt. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó la ø lúc Tha tâm trí hiện rõ ở trước mắt, tức là dị sinh và Thánh giả ở cõi Dục-Sắc. Hỏi: Giả sử thành tựu vị lai-hiện tại thì đó là quá khứ chăng? Đáp: Đúng như vậy. Câu này như thứ tự các phần vị trước đây đã nói. Hỏi: Nếu thành tựu Tha tâm trí vị lai thì đó là quá khứ-hiện tại chăng? Đáp: Có vị lai mà không phải là quá khứ-hiện tại, đó là Tha tâm trí đã đạt được không mất, chưa diệt-giả sử diệt rồi mất, không hiện rõ ở trước mắt. Trong này, đã đạt được không mất là hiển bày có vị lai, chưa diệt-giả sử diệt rồi mất là hiển bày không có quá khứ, không hiện rõ ở trước mắt là hiển bày không có hiện tại. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là nếu người Học ở cõi Dục-Sắc, chưa khởi lên Tha tâm trí vô lậu, giả sử khởi lên rồi mất; sinh ở cõi Vô sắc giả sử sử khởi lên không mất, sinh ở cõi Vô sắc đạt được quả Vô học. Có vị lai và quá khứ mà không phải là hiện tại, đó là Tha tâm trí đã diệt không mất, không hiện rõ ở trước mắt. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là sinh ở cõi Dục đã lìa nhiễm cõi Dục, Tha tâm trí không hiện rõ ở trước mắt; hoặc là sinh ở cõi Sắc, Tha tâm trí không hiện rõ ở trước mắt; hoặc là người Học ở cõi Dục-Sắc, đã khởi lên Tha tâm trí vô lậu không mất, sinh ở cõi Vô sắc chưa đạt được quả Vô học. Có vị lai và quá khứ-hiện tại, đó là Tha tâm trí hiện rõ ở trước mắt, tức là dị sinh và Thánh giảsinh ở cõi Dục-Sắc, lúc Tha tâm trí hiện rõ ở trước mắt. Hỏi: Giả sử thành tựu quá khứ-hiện tại thì đó là vị lai chăng? Đáp: Đúng như vậy. Câu này như thứ tự các phần vị đã nói trước đây. Hỏi: Nếu thành tựu Tha tâm trí hi ện tại thì đó là quá khứ-vị lai chăng? SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 111 191 www.daitangkinh.org Đáp: Đúng như vậy. Câu này cũng như thứ tự ca ùc phần vị đã nói trước đây. Hỏi: Giả sử thành tựu quá khứ-vị lai thì đó là hiện tại chăng? Đáp: Nếu hiện rõ ở trước mắt. Câu này cũng như các phần vị đã nói trước đây. Hỏi: Nếu thành tựu Thế tục trí quá khứ thì đó là vị lai chăng? Đáp: Đúng như vậy. Hỏi: Giả sử thành tựu vị lai thì đó là quá khứ chăng? Đáp: Đúng như vậy. Bởi vì tất cả hữu tình đều thành tựu Thế tục trí quá khứ và vị lai. Hỏi: Nếu thành tựu Thế tục trí quá khứ thì đó là hiện tại chăng? Đáp: Nếu hiện rõ ở trước mắt , nghĩa là nếu không khởi lên các Tuệ vô lậu, không phải là phần vị không có tâm, thì Thế tục trí này chắc chắn hiện rõ ở trước mắt. Hỏi: Giả sử thành tựu hiện tại thì đó là quá khứ chăng? Đáp: Đúng như vậy. Những câu này dựa theo trước, nên biết về tướng ấy. Hỏi: Nếu thành tựu Pháp trí quá khứ thì đó là Loại trí chăng? Đáp: Nếu đã diệt không mất thì thành tựu. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đã tiến vào Cha ùnh tánh ly sinh, Hiện quán về Tập-Diệt đều trong bốn tâm, Hiện quán về Đạo tr ong ba tâm, đạt được bốn quả Sa-môn, và Học-Vô học luyện căn rồi , khởi lên Pháp-Loại trí đã diệt không mất. Nếu chưa diệt-giả sử diệt rồi mất thì không thành tựu. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đa õ tiến vào Chánh tánh ly sinh, Hiện quán về Khổ trong hai tâm sau, đạt được quá Nhất lai-Bất hoàn, và người Học luyện căn rồi, nếu Pháp trí đã diệt không mất, Loại trí chưa diệt-giả sử diệt rồi mất. Hỏi: Giả sử thành tựu Loại trí quá khứ thì đó là Pháp trí quá khứ chăng? Đáp: Nếu đã diệt không mất thì thành tựu. Câu này như trước đã nói về phần vị thành tựu Pháp trí và Loại trí quá khứ. Nếu chưa diệt-giả sử diệt rồi mất thì không thành tựu. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đạt được bốn quả Sa-môn, và Học-Vô học luyện căn rồi, Loại trí đã diệt không mất, Pháp trí chưa diệt-giả sử diệt rồi mất. Hỏi: Nếu thành tựu Pháp trí quá khứ thì đó là vị lai chăng? Đáp: Nếu đạt được, đó là Khổ loại trí đã sinh. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đã tiến vào Chánh tành ly sinh, Hiện quán về Khổ trong một tâm sau, Hiện quán về Tập-Diệt đều trong bồn tâm, Hiện 192 BỘ TỲ ĐÀM 5 quán về Đạo trong ba tâm, đạt được bốn quả Sa-môn, và Học-Vô học luyện căn rồi, nếu Pháp trí đã diệt không mất. Hỏi: Giả sử thành tựu Loại trí vị lai thì đó là Pháp trí quá khứ chăng? Đáp: Nếu đã diệt không mất thì thành tựu. Câu này như thứ tự các phần vị đã nói trước đây. Nếu chưa di ệt-giả sử diệt rồi mất thì không thành tựu. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đạt được bốn quả Sa- môn, và Học-Vô học luyện căn rồi, Pháp trí chưa diêt-giả sử diệt rồi mất. Hỏi: Nếu thành tựu Pháp trí quá khứ thì đó là Loại trí hiện tại chăng? Đáp: Nếu hiện rõ ở trước mắt, đó là nếu không khởi lên các Nhẫn của trí khác, không phải là phần vị không có tâm, thì lúc này nhất định hiện rõ ở trước mắt. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đã tiến vào Chánh tành ly sinh, Hiện quán về Khổ-Tập-Diệt đều trong một tâm, nghĩa là lúc Loại trí, đạt được bốn quả Sa-môn, và Học-Vô học luyện căn rồi, nếu pháp trí đã diệt không mất , lúc ấy Loại trí hiện rõ ở trước mắt. Hỏi: Giả sử thành tựu Loại trí hi ện tại thì đó là Pháp trí quá khứ chăng? Đáp: Nếu đã diệt không mất thì thành tựu. Câu này như thứ tự các phần vị đã nói trước đây. Nếu chưa di ệt-giả sử diệt rồi mất thì không thành tựu. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đạt được bốn quả Sa- môn, và Học-Vô học luyện căn rồi, Pháp trí chưa diệt-giả sử diệt rồi mất, mà Loại tri hiện rõ ở trước mắt. Hỏi: Nếu thành tựu Pháp trí quá khứ thì đó là Loại trí quá khứ- hiện tại chăng? Đáp: Có Pháp trí quá khứ mà không phải là Loại trí quá khứ-hiện tại, đó là Pháp trí đã diệt không mất, Lo ại trí chưa diệt-giả sử diệt rồi mất, không hiện rõ ở trước mắt. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đã tiến vào Chánh tánh ly sinh, Hiện quán về Khổ trong một tâm, nghĩa là lúc Loại trí nhẫn, đạt được quả Nhất lai-Bất hoàn, và Học luyện căn rồi, nếu Pháp trí đã diệt không mất, Loại trí chưa diệt-trước đó diệt rồi mất, không hiện rõ ở trước mắt. Có Pháp trí quá khứ và Loại trí quá khứ mà không phải là hiện tại, đó là Pháp-Loại trí đã diệt không ma át, Loại trí không hiện rõ ở trước mắt. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đã tiến vào Chánh tánh ly sinh, Hiện quán về Tập-Diệt-Đạo đều trong ba tâm, trừ ra lúc Loại trí, SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 111 193 www.daitangkinh.org đạt được bốn quả Sa-môn, và Học-Vô học luyện căn rồi, Pháp trí-Loại trí đã diệt không mất, mà Loại trí không hiện rõ ở trước mắt. Có Pháp trí quá khứ và Loại tr í hiện tại mà không phải là quá khứ, đó là Pháp trí đã diệt không mất, Loại trí hiện rõ ở trước mắt chưa diệt-giả sử diệt rồi mất. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đã tiến vào Chánh tánh ly sinh, Hiện quán về Khổ trong một tâm, nghĩa là Khổ loại trí, đạt được quả Nhất lai-Bất hoàn, và Học luyện căn rồi, nếu Pháp trí đã diệt không mất, Loại trí chưa diệt-trước đó diệt rồi mất mà hiện rõ ở trước mắt. Có Pháp trí quá khứ và Loại trí quá khứ-hiện tại, đó là Pháp-Loại trí đã diệt không mất, Loại trí hiện rõ ở trước mắt. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đã tiến vào Chánh tánh ly sinh, Hiện quán về Tập- Diệt đều trong một tâm, nghĩa là lúc Loại trí đạt được bốn quả Sa-môn, và Học-Vô học luyện căn rồi, pháp-Loại trí đã diệt không mất, mà Loại trí hiện rõ ở trước mắt. Hỏi: Giả sử thành tựu Loại trí quá khứ-hiện tại thì đó là pháp trí quá khứ chăng? Đáp: Nếu đã diệt không mất thì thành tựu. Câu ấy như thứ tự các phần vị đã nói trước đây. Nếu chưa diệt-giả sử diệt rồi mất thì không thành tựu. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đạt được bốn quả Sa- môn, và Học-Vô học luyện căn rồi, nếu Loại trí đã diệt không mất, Pháp trí chưa diệt-giả sử diệt rồi mất mà Loại trí hiện rõ ở trước mắt. Hỏi: Nếu thành tựu Pháp trí quá kh ứ thì đó là Loại trí vị lại-hiện tại chăng? Đáp: Có Pháp trí quá khứ mà không phải là Loại trí vị lai-hiện tại, đó là Pháp trí đã diệt mà chưa đạt được Loại trí. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đã tiến vào Chánh tánh ly sinh, Hiện quán về Khổ trong một tâm, nghĩa là lúc Khổ loại trí nhẫn. Có pháp trí quá khứ và Loại trí vị lai mà không phải là hi ện tại, đó là pháp trí đã diệt không mất, đã đạt được Loại trí mà không hiện rõ trước mắt. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là tiến vào Chánh tánh ly sinh, Hiện quán về Tập- Diệt-Đạo đều trong ba tâm trước, đạt được bốn quả Sa-môn, và Học-Vô học luyện căn rồi, nếu Pháp trí đã diệt không mất, Loại trí không hiện rõ ở trước mắt. Có Pháp trí quá khứ và Loại trí vị lai-hiện tại, đó là Pháp trí đã diệt không mất, Loại trí hiện rõ ở trước mắt. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đã tiến vào Chánh tánh ly sinh, Hiện quán về Khổ-Tập-Diệt đều trong một tâm sau, đạt được bốn quả Sa-môn, và Học-Vô học luyện 194 BỘ TỲ ĐÀM 5 căn rồi, nếu Pháp trí đã diệt không mất, Loại trí hiện rõ ở tước mắt. Hỏi: Giả sử thành tựu Loại trí vị lai-hiện tại thí đó là Pháp trí quá khứ chăng? Đáp: Nếu đã diệt không mất thì thành tựu. Câu này như thứ tự các phần vị đã nói trước đây. Nếu chưa diệt giả sử diệt rồi mất thì không thành tựu. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đạt được bốn quả Sa- môn, và Học-Vô học luyện căn rồi, Pháp trí chưa diệt-giả sử diệt rồi mất, mà Loại trí hiện rõ ở trước mắt. Hỏi: Nếu thành tựu Pháp trí quá khứ thì đó là Loại trí quá khứ-vị lai chăng? Đáp: Có Pháp trí quá khư`1 mà không phải là Loại trí quá khứ- vị lai. Đó là đã tiến vào Chánh tánh ly sinh, Hiện quán về Khổ trong một tâm, nghĩa là lúc Khổ loại trí nhẫn. Có Pháp trí quá khứ và Loại trí vị lai mà không phải là quá khứ, đó là Pháp trí đã diệt k hông mất, đã đạt được Loại trí chưa diệt-giả sử diệt rồi mất. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là tiến vào Chánh tánh ly sinh, Hiện quán về Khổ trong một tâm sau, đạt được quả Nhất lai-Bất hoàn, và Học luyện căn rồi, nếu Pháp trí đã diệt không mất, Loại trí chưa diệt-giả sử diệt rồi mất. Có pháp trí quá khứ và Loại trí quá khứ-vị lai, đó là Pháp-Loại trí đã diệt không mất. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là tiến vào Chánh tánh ly sinh, Hiện quán về Tập-Diệt đều trrong bốn tâm, Hiện quán về Đạo trong ba tâm, đạt được bốn quả Sa-môn, và Học-Vô học luyện căn rồi, Pháp trí-Loại trí đã diệt không mất. Hỏi: Giả sử thành tựu loại trí quá khứ-vị lai thì đó là Pháp trí quá khứ chăng? Đáp: Nếu đã diệt không mất thì thành tựu. Câu này thư tự các pháp vị đã nói trước đây. Nếu chưa di ệt-giả sử diệt rồi mất thì không thành tựu. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đạt được bốn quả Sa- môn, và Học -Vô học luyện căn rồi, Loại trí đã diệt không mất, Pháp trí chưa diệt-giả sử diệt rồi mất. Hỏi: Nếu thành tựu Pháp trí quá khứ thì đó là Loại trí qá khứ-vị lai-hiện tại chăng? Đáp: Có Pháp trí quá khứ mà khôn g phải là Loại trí quá khứ-vị lai-hiện tại, đó là pháp trí đã diệt ma ø chưa đạt được Loại trí. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đã tiến vào Chánh tánh ly sinh, Hiện quán về Khổ trong một tâm. Nghĩa là lúc Khổ loại trí nhẫn. Có Pháp trí quá khứ và Loại trí vị lai mà không phải là quá khứ- SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 111 195 www.daitangkinh.org hiện tại, đó là Pháp trí đã diệt không mất, đã đạt được Loại trí, chưa diệt-giả sư diệt rồi mất, không hiệ n rõ ờ trước mắt. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đạt được quả Nh ất lai-Bất hoàn, và Học luyện căn rồi, nếu Pháp trí đã diệt không mất, Loạ i trí chưa diệt-giả sử diệt rồi mất, không hiện rõ ở trước mắt. Có Pháp trí quá khứ và Loại trí vị lai-hiện tại mà không phải là quá khứ, đó là Pháp trí đã diệt không mất, Loại trí hiện rõ ở trước mắt, chưa diệt-giả sử diệt rồi mất, lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là tiến vào Chánh tánh ly sinh, Hiện quán về Khổ trong một tâm sau, đạt được quả Nhất lai-Bất hoàn, và học luyện căn rồi, nếu Pháp trí đã diệt không mất, Loại trí chưa biết-giả sử diệt rồi mất mà hiện rõ ở trước mắt. Có Pháp trí quá khứ và Loại tr í quá khứ-vị lai chứ không phải là hiện tại, đó là Pháp-Loại trí đã diệt không mất, Loại trí không hiện rõ ở trước mắt. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đã tiến vào Chánh tánh ly sinh, Hiện quán về Tập-Diệt-Đạo đều trong ba tâm trước, đạt được bốn quả Sa-môn, và Học-Vô học luyện căn rồi, Pháp trí-Loại trí đã diệt không mất, Loại trí không hiện rõ ở trước mắt. Có Pháp trí quá khứ và Loại trí quá khứ-vị lai-hiện tại, đó là Pháp trí-Loại trí đã diệt không mất, Loại trí hiện rõ ở trước mắt. Lúc này thuộc vế phần vị nào? Đó là đã tiến vào Chánh tánh ly sinh, Hiện quán về Tập-Diệt đều trong một tâm sau, đạt được bốn quả Sa-môn, và Học- Vô học luyện căn rồi, Pháp trí-Loạ i trí đã diệt không mất, mà Loại trí hiện rõ ở trước mắt. Hỏi: Giả sử thành tựu Loại trí quá khứ-vị lai-hiện tại thì đó là Pháp trí quá khứ chăng? Đáp: Nếu đã diệt không mất thì thành tựu. Câu này như thú tự các phần vị đã nói trước đây. Nếu chưa di ệt-giả sử diệt rồi mất thì không thành tựu. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó lã đạt được bốn quả Sa- môn, và Học-Vô học luyện căn rồi, nếu Loại trí đã diệt không mất mà cũng hiện rõ ở trước mắt, Pháp trí chưa diệt-giả sử diệt rồi mất. Như đối với Loại trí làm thành bảy câu nhỏ, đối với Tập-Diệt-Đạo trí cũng như vậy, nghĩa là như Pháp trí đối với Loại trí làm thành bảy câu nhỏ, đối với Tập-Diệt-Đạo trí làm thành bảy câu nhỏ cũng như vậy. Có điểm sai biệt là tất cả nói đến tên gọi của mình, tùy theo thích hợp mà nói. Hỏi: Nếu thành tựu Pháp trí quá khứ thì đó là Tha tâm trí quá khứ chăng? Đáp: Nếu đã diệt không mất thì thành tựu. Lúc này thuộc về phần 196 BỘ TỲ ĐÀM 5 vị nào? Đó là đã lài nhiễm cõi Dục mà tiến vào Ch ánh tánh ly sinh, Hiện quán về Khổ trong hai tâm sau, Hiện quán về Tập-Diệt đều trong bốn tâm. Hiện quán về Đạo trong ba tâm, đạt được hai quả Sa-môn sau, và đã lìa nhiễm cõi Dục, Học-Vô học luyện căn rồi, Pháp trí đã diệt không mất. Nếu Học thì Pháp trí va ø Tha tâm trí vô lậu đã diệt không mất, sinh vào cõi Vô sắc chưa đạt được quả Vô học. Nếu chưa diệt-giả sử diệt rồi mất thì không thành tựu. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là chưa lìa nhiễm cõi Dục mà tiến vào Chánh tánh ly sinh, Hiện quán về Khổ trong hai tâm sau, Hiện quán về Tập-Diệt đều trong bốn tâm, Hiện quán về Đạo trong ba tâm, đạt được hai quả Sa-môn đầu, và chưa lìa nhiễm cõi Dục, Học luyện căn r ồi, nếu Pháp trí dã diệt không mất; nếu Học thì Pháp trí đã diệt không mất, Tha tâm trí vô lậu chưa diệt-giả sử diệt rồi mất, sinh vào cõi Vô sắc chưa đạt được quả Vô học. Hỏi: Giả sử thành tựu Tha tâm trí quá khứ thì đó la ø Pháp trí quá khứ chăng? Đáp: Nếu đã diệt không mất thì thành tựu. Câu này như trước nói về cùng thành tựu. Nếu chưa diệt-giả sử diệt rồi mất thì không thành tựu. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là các dị sinh, sinh ở cõi Dục đã lìa nhiễm cõi Dục, và sinh ở cõi Sắc. Nếu đã lìa nhiễm cõi Dục mà tiến vào Chánh tánh ly sinh, Hiện quán về Khổ trong hai tâm đầu, đạt được hai quả Sa-môn sau, và đã lìa nhiễm cõi Dục, Học-V ô học luyện căn rồi, Pháp trí chưa diệt-giả sử diệt rồi mất. Nếu Học thì Tha tâm trí vô lậu đã diệt không mất, Pháp trí chưa diệt-giả sử diệt rồi mất, sinh vào cõi Vô sắc chưa đạt được quả Vô học. Hỏi: Nếu thành Pháp trí quá khứ thì đó là Tha tâm trí vị lai chăng? Đáp: Nếu đã đạt được không mất . Trong này, đã đạt được nghĩa là đã lìa nhiễm cõi Dục, không mất ngĩa là không lui sụt khởi lên nhiễm cõi Dục. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đã lìa nhiễm cõi Dục tiến vảo Chánh tánh ly sinh, Hiện quán về Khổ trong hai tâm sau, Hiện quán về Tập-Diệt đều trong bốn tâm, Hiện quán về Đạo trong ba tâm, đạt được hai quả Sa-môn sau, và đã lìa nhiễm cõi Dục, Học-Vô học luyện căn rồi, Pháp trí đã diệt không mất. Nếu người Học ở cõi dục, Pháp trí đã diệt không mất, sinh vào cõi Sắc-Vô sắc chưa đạt được quả Vô học. Hỏi: Giả sử thành tựu Tha tâm trí vị lai thì đó là Pháp trí quá khứ chăng? Đáp: Nếu đã diệt không mất thì thành tựu. Câu này như thứ tự các SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 111 197 www.daitangkinh.org phần vị đã nói trước đây. Nếu chưa di ệt-giả sử diệt rồi mất thì không thành tựu. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là các dị sinh đã đạt được Tha tâm trí không mất. Nếu đã lìa nhiễm cõi Dục tiến vào Chánh tánh ly sinh, Hiện quán về Khổ trong hai tâm đầu, đạt được hai quả Sa-môn sau, và đã lìa nhiễm cõi dục, Học-V ô học luyện căn rồi, pháp trí chưa diệt- giả sử diệt rồi mất. Nếu người Học ở cõi Dục, pháp trí chưa diệt- giả sử diệt rồi mất. Nếu người Học ở cõi Dục, Pháp trí chưa diệt-giả sử diệt rồi mất, sinh vào c õi Sắc-Vô sắc, giả s ử diệt rồi không mất, sinh vào cõi ấy đạt được quả Vô học. Hỏi: Nếu thành tựu Pháp trí quá khứ thì đó là Tha tâm tri hiện tại chăng? Đáp: Nếu hiện rõ ở trước mắt. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đạt được hai quả Sa-môn sau, và đã lìa nhiễm cõi Dục, Học-Vô học luyện căn rồi, Pháp trí đã diệt không mất, Tha tâm trí hiện rõ ở trước mắt. Hỏi: Giả sử thành tựu Tha tâm tr í hiện tại thì đó là Pháp trí quá khứ chăng? Đáp: Nếu đã diệt không mất thì thành tựu. Câu này như thứ tự các phần vị đã nói trước đây. Nếu chưa di ệt-giả sử diệt rồi mất thì không thành tựu. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là các dị sinh lúc khởi lên Tha tâm trí thiện rõ ở trước mắt, nếu đạt được hai quả Sa-môn sau, và đã lìa nhiễm cõi dục, Học-Vô học luyện căn rồi, Pháp trí chưa diệt-giả sử diệt rồi mất, mà Tha tâm trí luôn luôn hiện rõ ở trước mắt. Hỏi: Nếu thành tựu Pháp trí quá khứ thì đó là Tha tâm trí quá khứ- hiện tại chăng? Đáp: Có Pháp trí quá khứ mà không phải là Tha tâm trí quá khứ- hiện tại, đó là pháp trí đã diệt không mất, Tha tâm trí chưa diệt-giả sử diệt rồi mất, không hiện rõ ở trước mắt. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là chưa lìa nhiễm cõi Dục, ti ến vào Chánh tánh ly sinh, Hiện quán về Khổ trong hai tâm sau, Hiện quán về Tập-Diệt đều trong bốn tâm, Hiện quán về Đạo trong ba tâm, đạt được hai quả Sa-môn đầu, và chưa lìa nhiễm cõi Dục, Học luyện căn rồi, Pháp trí đã diệt không mất. Nếu Học thì Pháp trí đã diệt không mất, Tha tâm trí vô lậu chưa diệt-giả sử diệt rồi mất, sinh vào cõi Vô sắc chưa đạt được quả Vô học. Có Pháp trí quá khứ và Tha ta âm trí quá khứ chứ không phải là hiện tại, đó là Pháp trí-Tha tâm trí đã diệt không mất, Tha tâm trí không hiện rõ ở trước mắt. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là lìa nhiễm cõi Dục, tiến vào 198 BỘ TỲ ĐÀM 5 Chánh tánh ly sinh, Hiện quán về Khổ trong hai tâm sau, Hiện quán về Tập-Diệt đều trong bốn tâm, Hiện quán về Đạo trong ba tâm, đạt được hai quả Sa-môn sau, và đã lìa nhiễm cõi Dục, Học-V ô học luyện căn rồi, Pháp trí đã diệt không mất, Tha tâm trí không hiện rõ ở trước mắt. Nếu Học thì Tha tâm trí vô lậu đã diệt không mất, sinh vào cõi Vô sắc chưa đạt được quả Vô học. Có Pháp trí quá khứ và Tha tâm tr í quá khứ-hiện tại, đó là Pháp trí đã diệt không mất, Tha tâm trí hiện rõ ở trước mắt. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đạt được hai qu ả Sa-môn sau, và đã lìa nhiệm cõi Dục, Học-Vô học luyện căn rồi, Pháp trí đã diệt không mất, Tha tâm trí hiện rõ ở trước mắt. Hỏi: Giả sử thành tựu Tha tâm trí quá khứ-hiện tại thì đó là Pháp trí quá khứ chăng? Đáp: Đã diệt không mất thì thành tựu. Câu này như thứ tự các phần vị đã nói trước đây. Nếu chưa di ệt-giả sử diệt rồi mất thì không thành tựu. Lúc này thuộc về phần vị na øo? Đó là cá dị sinh lúc khởi lên Tha tâm trí hiện rõ ở trước mắt. N ếu đạt được hai quả Sa-môn sau, và đã lìa nhiễm cõi Dục, Học-Vô học luyện căn rồi, Pháp trí chưa diệt-giả sử diệt rồi mất mà Tha tâm trí luôn luôn hiện rõ ở trước mắt. Hỏi: Nếu thành tựu Pháp trí quá kh ứ thì đó là Tha tâm trí vị lai- hiện tại chăng? Đáp: Có Pháp trí quá khứ mà không phải là Tha tâm trí vị lai-hiện tại, đó là Pháp trí đã diệt không mất, chưa đạt được Tha tâm trí, giả sử đạt được rồi mất. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là chưa lìa nhiễm cõi Dục, Hiện quán về Khổ trong hai tâm sau, Hiện quán về Tập-Diệt đều trong bốn tâm, Hiện qua ùn về Đạo trong ba tâm, đạt được hai quả Sa-môn đầu, và chưa lìa nhiễm cõi Dục, Học luyện căn rồi, Pháp trí đã diệt không mất. Có Pháp trí quá khứ và Tha tâm tr í vị lai mà không phải là hiện tại, đó là Pháp trí đã diệt không mất, Tha tâm trí đã đạt được không mất, không hiện rõ ở trước mắt. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đã lìa nhiễm cõi Dục, tiến vào Chánh ta ùnh ly sinh, Hiện quán về Khổ trong hai tâm sau, Hiện quán về Tập- Diệt đều trong bốn tâm, hiện quán về Đạo trong ba tâm, đạt được hai quả Sa-môn sau, và đã lìa nhiễm cõi Dục, Học-Vô học luyện căn rồi, Pháp trí đã diệt không mất, Tha tâm trí không hiện rõ ở trước mắt. Có pháp trí quá khứ và Tha tâm trí vị lai-hiện tại, đó là Pháp trí đã diệt không mất, Tha tâm trí hiện rõ ở trước mắt, câu này như trước nói SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 111 199 www.daitangkinh.org về thành tựu Pháp trí quá khứ và Tha tâm trí hiện tại. Hỏi: Giả sử thành tựu Tha tâm trí vị lai-hiện tại thì đó là pháp trí quá khứ chăng? Đáp: Nếu đã diệt không mất thì thành tựu. Câu này như thứ tự các phần vị đã nói trước đây. Nếu chưa di ệt-giả sử diệt rồi mất thì không thành tựu. Câu này như trước nói về th ành tựu Tha tâm trí hiện tại, không thành tựu Pháp trí quá khứ. Hỏi: Nếu thành tựu Pháp trí quá khứ thì đó là Tha tâm trí quá khứ- vị lai chăng? Đáp: Có Pháp trí quá khứ mà không phải là Tha tâm trí quá khứ-vị lai, đó là pháp trí đã diệt không mất, chưa đạt được Tha tâm trí, giả sử đạt được rồi mất. Câu này như trước nói có Pháp trí quá khứ mà không phải là Tha tâm trí vị lai-hiện tại. Có Pháp trí quá khứ và Tha tâm trí vị lai chứ không phải là quá khứ, đó là Pháp trí đã diệt không mất , Tha tâm trí đã đạt được không mất, chưa diệt-giả sử diệt rồi mất. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là Học thì Pháp trí đã diệt không mất, Tha tâm trí vô lậu tiêu diệt-giả sử diệt rồi mất, sinh vào cõi Vô sắc chưa đạt được quả Vô học. Có Pháp trí quá khứ và Tha tâm trí quá khứ-vị lai, đó là Pháp trí- Tha tâm trí đã diệt không mất. Câu này như trước nói về thành tựu Pháp trí-Tha tâm trí quá khứ. Hỏi: Giả sử thành tựu Tha tâm trí quá khứ-vị lai thì đó Pháp trí quá khứ chăng? Đáp: Nếu đã diệt không mất thì thành tựu. Nếu chưa diệt-giả sử diệt rồi mất thì không thành tựu. Câu này như trước nói giả sử thành tựu Tha tâm trí quá khứ thì đó là pháp trí quá khứ chăng? Hỏi: Nếu thành tựu Pháp trí quá khứ thì đó là Tha tâm trí quá khứ- vị lai-hiện tại chăng? Đáp: Có Pháp trí quá khứ mà không phải là Tha tâm trí quá khứ-vị lai-hiện tại, đó là Pháp trí đã diệt không mất, chưa đạt được Tha tâm trí, giả sử đạt được rồi mất. Câu này như trước nói có Pháp trí quá khứ mà không phải là Tha tâm trí vị lai-hiện tại. Có Pháp trí quá khứ và Tha tâm trí vị lai chưa không phải là quá khứ-hiện tại, đó là pháp trí đã diệt không mất, Tha tâm trí đã đạt được không mất, chưa diệt-giả sử diệt r ồi mất, không hiện rõ ở trước mắt. Câu này như trước nói có Pháp trí quá khứ và Tha tâm trí vị lai chứ không phải là quá khứ. Có Pháp trí quá khứ và Tha tâm trí quá khứ-vị lai chứ không phải 200 BỘ TỲ ĐÀM 5 là hiện tại, đó là Pháp trí-Tha ta âm trí đã diệt không mất, Tha tâm trí không hiện rõ ở trước mắt. Câu này như trước nói có Pháp trí quá khứ và Tha tâm trí quá khứ chứ không phải là hiện tại. Có Pháp trí quá khứ và Tha tâm trí quá khứ-vị lai-hiện tại, đó là Pháp trí đã diệt không mất, Tha tâm trí hiện rõ ở trước mắt. Câu này như trước nói có Pháp trí quá khứ và Tha tâm trí quá khứ-hiện tại. Hỏi: Giả sử thành tựu Tha tâm trí quá khứ-vị lai-hiện tại thì đó là Pháp trí quá khứ chăng? Đáp: Nếu đã diệt không mất thì thành tựu, nếu chưa diệt-giả sử diệt rồi mất thì không thành tựu. Câu này như trước nói giả sử thành tựu Tha tâm trí quá khứ và hiện tại thì đó là Pháp trí quá khứ chăng? Hỏi: Nếu thành tựu Pháp trí quá khứ thì đó là Thế tục trí quá khứ chăng? Đáp: Đúng như vậy. Bởi vì Thế tục trí quá khứ-vị lai thì tất cả hữu tình đều thành tựu. Lúc này thuộc về pha àn vị nào? Đó là đã tiến vào Chánh tánh ly sinh, Hiện quán về Khổ trong hai tâm sau, Hiện quán về Tập-Diệt đều trong bốn tâm, Hiện quán về Đạo trong ba tâm, đạt được bốn quả Sa-môn, và Học-Vô học luyện căn rồi, nếu Pháp trí đã diệt không mất. Hỏi: Giả sử thành tựu Thế tục trí quá khứ thì đó là Pháp trí quá khứ chăng? Đáp: Nếu đã diệt không mất thì thành tựu. Câu này như thứ tự đã nói trước đây. Nếu chưa diệt-giả sử diệt rồi mất thì không thành tựu. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó la ø tất cả dị sinh, nếu đã tiến vào Chánh tánh ly sinh, Hiện quán về Khổ trong hai tâm đầu, đạt được bốn quả Sa-môn, và Học-Vô học luyện căn rồi, Pháp trí chưa diệt-giả sử diệt rồi mất. Hỏi: Nếu thành tựu Pháp trí quá khứ thì đó là Thế tục trí vị lai chăng? Đáp: Đúng như vậy. Câu này như trước nói Nếu thành tựu Pháp trí quá khứ thì đó là Thế tục trí quá khứ chăng? Hỏi: Giả sử thành tựu Thế tục tr í vị lai thì đó là Pháp trí quá khứ chăng? Đáp: Nếu đã diệt không mất thì thành tựu, nếu chưa diệt-giả sử diệt rồi mất thì không thành tựu. Câu này như trước nói giả sử thành tựu Thế tục trí quá khứ thì đó là Pháp trí quá khứ chăng? Hỏi: Nếu thành tựu Pháp trí quá khứ thì đó là Thế tục trí hiện tại chăng? SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 111 201 www.daitangkinh.org Đáp: Nếu hiện rõ ở trước mắt , nghĩa là nếu không khởi lên các Tuệ vô lậu, không phải là phần vị không có tâm thì trí này nhất định hiện rõ trước mắt. Lúc này thuộc v ề phần vị nào? Đó là đạt được bốn quả Sa-môn và Học-Vô học luyện ca ên rồi, nếu Pháp trí đã diệt không mất, thì lúc ấy khởi lên Thế tục trí hiện rõ ở trước mắt. Hỏi: Giả sử thành tựu Thế tục tr í hiện tại thì đó là Pháp trí quá khứ chăng? Đáp: Nếu đã diệt không mất thì thành tựu. Câu này như thứ tự các phần vị đã nói trước đây. Nếu chưa diệt, giả sử diệt rồi mất thì không thành tựu. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là tất cả dị sinh, nếu đạt được bốn quả Sa-môn, và Học-Vô học luyện căn rồi, Pháp trí chưa diệt- giả sử diệt rồi mất, thì lúc ấy khởi lên Thế tục trí hiện rõ ở trước mắt. Văn còn lại dựa theo trước nên biết về tướng ấy. Hỏi: Nếu thành tựu Pháp trí qua ù khứ thì đó là Khổ trí quá khứ chăng? Đáp: Nếu đã diệt không mất thì thành tựu. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đã tiến vào Chánh tánh ly sinh, Hiện quán về Khổ trong hai tâm sau, Hiện quán về Tập-Di ệt đều trong bốn tâm, Hiện quán về Đạo trong ba tâm, đạt được bốn quả Sa-môn, và Học-Vô học luyện căn rồi, nếu Pháp trí-Khổ trí đã diệt không mất thì thành tựu. Nếu chưa diệt- gải sử diệt rồi mất thì không thành tựu. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đạt được bốn quả Sa-môn, va ø Học-Vô học luyện căn rồi, nếu không phải là Khổ pháp trí đã diệt không mất, thì Khổ trí chưa diệt-giả sử diệt rồi mất. Hỏi: Giả sử thành tựu Khổ trí quá khứ thì đó là Pháp trí quá khứ chăng? Đáp: Nếu đã diệt không mất thì thành tựu. Câu này như trước nói thành tựu Pháp trí-Khổ trí quá khứ. Nếu chưa diệt-giả sử diệt rồi mất thì không thành tựu. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đạt được bốn quả Sa-môn, Học-Vô học luyện căn rồi, nếu Khổ loại trí đã diệt không mất, thì Pháp trí chưa diệt-gải sử diệt rồi mất là không thành tựu. Hỏi: Nếu thành tựu Pháp trí qua ù khứ thì đó là Khổ trí vị lai chăng? Đáp: Đúng như vậy. Bởi vì nếu thành tựu Pháp trí quá khứ thì nhất định thành tựu Khổ trí vị lai. Lúc na øy thuộc về phần vị nào? Đó là đã tiến vào Chánh tành ly sinh, Hiện quán về Khổ trong hai tâm sau, Hiện quán về Tập-Diệt đều trong bốn tâm, Hiện quán về Đạo trong ba tâm, đạt được bốn quả Sa-môn, và Học-Vô học luyện căn rồi, nếu Pháp trí 202 BỘ TỲ ĐÀM 5 đã diệt không mất thì thành tựu. Hỏi: Giả sử thành tựu Khổ trí vị lai thì đó là Pháp trí quá khứ chăng? Đáp: Nếu đã diệt không mất thì thành tựu. Câu này như thứ tự các phần vị đã nói trước đây. Nếu chưa di ệt-giả sử diệt rồi mất thì không thành tựu. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đã tiến vào Chánh tành ly sinh, Hiện quán về Khổ trong một tâm, nghĩa là lúc Khổ pháp trí, đạt được bốn quả Sa-môn, và Học-Vô học luyện căn rồi, Pháp trí chưa diệt- giả sử diệt rồi mất. Hỏi: Nếu thành tựu Pháp trí qua ù khứ thì đó là Khổ trí hiện tại chăng? Đáp: Nếu hiện rõ ở trước ma ét, nghĩa là nếu không khởi lên các Nhẫn của trí khác, không phải là phần vị không có tâm thì trí này nhất định hiện rõ trước mắt. Lúc này thuộc về phần vị nào? Đó là đã tiến vào Chánh tánh ly sinh, Hiện quán về Khổ trong một tâm, nghãi là lúc Khổ loại trí đạt được bốn quả Sa-môn, và Học-vô học luyện căn rồi, Pháp trí chưa diệt-giả sử diệt rồi mất, mà Khổ trí luôn luôn hiện rõ ở trước mắt. Văn còn lại dựa theo trước nên biết về tướng ấy. Như Pháp trí đối với các trí sa u làm thành bảy câu nhỏ, cho đến Diệt trí đối với Đạo trí, tùy theo sự thích hợp làm thành bảy câu nhỏ cũng như vậy, nghĩa là như Pháp trí đối với các trí sau như Loại trí… làm thành bảy câu nhỏ, như vậy Loại trí đối với các trí sau như Tha tâm trí…, cho đến Diệt trí đối với Đạo trí về sau, nên biết cũng như vậy. Như bảy câu nhỏ, bảy câu lớn cũng như vậy, nghĩa là như tám trí trước đây đối với các trí sau la øm thành bảy câu nhỏ, như vậy tám trí trước đây đối với các trí sau làm thành bảy câu lớn, nên biết cũng như vậy. Có sự sai biệt là dùng hai-hoặc là nhiều để đối với một, hoặc là dùng một để đối với hai-hoặc là nhiều, nghĩa là trong bảy câu nhỏ trước đây nhất định dùng một đối vớimột, nay trong bảy câu lớn hoặc là dùng hai-hoặc nhiều để đối với một, hoặc là dùng một để đối với hai-hoặc là nhiều. Đó gọi là sự sai biệt giữa bảy câu nhỏ và bảy câu lớn. Như quá khứ làm đầu có bảy câu, vị lai cho đến quá khứ-vị lai- hiện tại làm đầu cũng đều có bảy câu, như sự thích hợp nên biết, nghĩa là như Pháp trí quá khứ… làm đầu để hỏi về Loại trí ba đới, đều có bảy câu nhỏ-lớn sai biệt, như vậy Pháp tr í vị lai… làm đầu để hỏi về Loại trí ba đới…, cho đến Pháp trí quá khứ-vị lai-hiện tại… làm đầu để hỏi về Loại trí ba đời…, cũng đều có bảy câu nhỏ-lớn sai biệt, đều như sự thích SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 111 203 www.daitangkinh.org hợp nên biết về tướng ấy. Trong này, Nhất Hành (chuyên về một sự việc) trải qua sáu câu- bảy câu nhỏ và bảy câu lớn, nghĩa đều có sự sai biệt, chương Kiết Uẩn trước đã nói nhiều, nên biết! 204 BỘ TỲ ĐÀM 5 LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA
Dịch giả: Thích Tịnh Hạnh
Mở nguồn Việt
Mở nguồn Việt