A-tỳ-đạt-ma Đại Tỳ-bà-sa Luận · Quyển 145

Việt dịch

SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 145 809  
www.daitangkinh.org  


LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA

QUYỂN 145

LUẬN VỀ CĂN (Phần 4)

Hai mươi hai căn này, mấy loại do kiến Khổ mà đoạn? Cho đến
nói rộng ra.
Hỏi: Vì sao lại soạn ra phần luận này?
Đáp: Phần trước ngăn chặn ý nói về lập tức Đoạn, mà vẫn chưa
ngăn chặn ý nói về lập tức Hiện qua ùn, lại cũng chưa hiển bày về từ từ
Hiện quán, nay muốn ngăn chặn và hiển bày cho nên soạn ra phần luận
này.
Có người nói: Phần trước cũng ng ăn chặn về lập tức Hiện quán,
cũng hiển bày về từ từ Hiện quán, nhưng không rõ ràng, nay muốn làm
cho rõ ràng, cho nên soạn ra phần luận này.
Có người nói: Nguyên cớ soạn lu ận là muốn phân biệt về năm
Bộ phiền não-năm Bộ đối trị, cho nên soạn ra phần luận này. Năm Bộ
phiền não, đó là do kiến Khổ mà đoạn, cho đến do tu mà đoạn. Năm Bộ
đối trị, đó là Khổ nhẫn-Khổ trí, cho đến Đạo nhẫn-Đạo trí.
Hỏi: Hai mươi hai căn này, mấy lo ại do kiến Khổ mà đoạn, mấy
loại do kiến Tập mà đoạn, mấy loạ i do kiến Diệt mà đoạn, mấy loại
do kiến Đạo mà đoạn, mấy loại do tu  mà đoạn, mấy loại không đoạn?
Đáp: Chín loại do tu mà đoạn, ba loại không đoạn, mười loại cần phải
phân biệt.
Chín loại do tu mà đoạn, đó là bảy Sắc căn và Mạng căn-Khổ căn.
Ba loại không đoạn, đó là ba căn Vô lậu. Mười loại cần phải phân biệt,
đó là Ý căn-bốn Thọ và năm căn như Tín…
Ý căn, hoặc là do kiến Khổ ma ø đoạn, hoặc là do kiến Tập-kiến
Diệt-kiến Đạo mà đoạn, hoặc là do tu mà đoạn, hoặc là không đoạn.
Thế nào là do kiến Khổ ma ø đoạn? Đó là Ý căn của Tùy tín hành-Tùy
pháp hành, do Hiện qua ùn biên Nhẫn về Khổ ma ø đoạn. Điều này lại
810 BỘ TỲ ĐÀM 5
 
 
là thế nào? Đó là Ý căn tương ưng  với hai mươi tám tùy miên do kiến
Khổ mà đoạn. Thế nào là do kiến Tập mà đoạn? Đó là Ý căn của Tùy
tín hành-Tùy pháp hành, do Hiện qua ùn biên Nhẫn về Tập mà đoạn.
Điều này lại là thế nào? Đó là Ý căn tương ưng với mười chín tùy miên
do kiến Tập mà đoạn. Thế nào là do ki ến Diệt mà đoạn? Đó là Ý căn
của Tùy tín hành-Tùy pháp hành, do Hiện quán biên Nhẫn về Diệt mà
đoạn. Điều này lại là thế nào? Đó là Ý căn tương ưng với mười chín tùy
miên do kiến Diệt mà đoạn. Thế nào là do kiến Đạo mà đoạn? Đó là Ý
căn của Tùy tín hành-Tùy pháp hành, do Hiện quán biên Nhẫn về Đạo
mà đoạn. Điều này lại là thế nào? Đó là Ý căn tương ưng với hai mươi
hai tùy miên do kiến Đạo mà đoạn. T hế nào là do tu mà đoạn? Đó là
Ý căn của Học thấy dấu tích, do tu mà đoạn. Điều này lại là thế nào?
Đó là Ý căn tương ưng với mười tùy miên do tu mà đoạn, và Ý căn hữu
lậu không nhiễm ô. Thế nào là không đoạn? Đó là Ý căn vô lậu. Như Ý
căn, Xả căn cũng như vậy.
Lạc căn, hoặc là do kiến Khổ mà đoạn, hoặc là do kiến Tập-kiến
Diệt- kiến Đạo mà đoạn, hoặc là do tu mà đoạn, hoặc là không đoạn.
Thế nào là do kiến Khổ mà đoạn? Đó là Lạc căn của Tùy tín hành-Tùy
pháp hành, do Hiện quán biên Nhẫn về Khổ mà đoạn. Điều này lại là
thế nào? Đó là Lạc căn tương ưng với chín tùy miên do kiến Khổ mà
đoạn. Thế nào là do kiến Tập mà đoạn?  Đó là Lạc căn của Tùy tín
hành- Tùy pháp hành, do Hiện quán biên Nhẫn về Tập mà đoạn. Điều
này lại là thế nào? Đó là Lạc căn tương ưng với sáu tùy miên do kiến
Tập mà đoạn. Thế nào là do kiến Diệt mà đoạn? Đó là Lạc căn của Tùy
tín hành- Tùy pháp hành, do Hiện quán biên Nhẫn về Diệt mà đoạn.
Điều này lại là thế nào? Đó là Lạc căn tương ưng với sáu tùy miên do
kiến Diệt mà đoạn. Thế nào là do kiến Đạo mà đoạn? Đó là Lạc căn
của Tùy tín hành- Tùy pháp hành, do Hiện quán biên Nhẫn về Đạo mà
đoạn. Điều này lại là t hế nào? Đó là Lạc ca ên tương ưng với bảy tùy
miên do kiến Đạo mà đoạn. Thế nào la ø do tu mà đoạn? Đó là Lạc căn
của Học thấy dấu tích, do tu mà đoạn. Điều này lại  là thế nào? Đó là
Lạc căn tương ưng với năm tùy miên do tu mà đoạn, và Lạc căn hữu
lậu không nhiễm ô. Năm tùy miên, đó là Tham-Vô minh của cõi Dục,
Tham- Mạn và Vô minh của cõi Sắc. Thế nào la ø không đoạn? Đó là
Lạc căn vô lậu.
Hỷ căn, hoặc là do kiến Khổ mà đoạn, hoặc là do kiến Tập-kiến
Diệt-kiến Đạo mà đoạn, hoặc là do tu mà đoạn, hoặc là không đoạn.
Thế nào là do kiến Khổ mà đoạn? Đó là Hỷ căn của Tùy tín hành-Tùy
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 145 811  
www.daitangkinh.org  
pháp hành, do Hiện quán biên Nhẫn về Khổ mà đoạn. Điều này lại là
thế nào? Đó là Hỷ căn tương ưng với mười bảy tùy miên do kiến Khổ
mà đoạn. Mười bảy tùy miên, đó là tùy miên của cõi Dục trừ ra Sân-
Nghi, tất cả tùy miên của cõi Sắc. Thế nào là do kiến Tập mà đoạn? Đó
là Hỷ căn của Tùy tín hành-Tùy pháp hành, do Hiện quán biên Nhẫn
về Tập mà đoạn. Điều này lại là th ế nào? Đó là Hỷ căn tương ưng với
mười một tùy miên do kiến Tập mà đoạn. Thế nào là do kiến Diệt mà
đoạn? Đó là Hỷ căn của Tùy tín hành- Tùy pháp hành, do Hiện quán
biên Nhẫn về Diệt mà đoạn. Điều này la ïi là thế nào? Đó là Hỷ căn
tương ưng với mười một tùy miên do kiến Diệt mà đoạn. Thế nào là do
kiến Đạo mà đoạn? Đó là Hỷ căn của Tùy tín hành-Tùy pháp hành, do
Hiện quán biên Nhẫn về Đạo mà đoạn. Điều này lại là thế nào? Đó là
Hỷ căn tương ưng với mười hai tùy miên do kiến Đạo mà đoạn. Thế nào
là do tu mà đoạn? Đó là Hỷ căn của Học thấy dấu tích, do tu mà đoạn.
Điều này lại là thế nào? Đó là Hỷ căn tương ưng với sáu tùy miên do
tu mà đoạn, và Hỷ căn hữu lậu không nhiễm ô. Sáu tùy miên, đó là tùy
miên của cõi Dục trừ ra  Sân, tất cả tùy miên của  cõi Sắc. Thế nào là
không đoạn? Đó là Hỷ căn vô lậu.
Ưu căn, hoặc là do kiến Khổ mà đoạn, hoặc là do kiến Tập-kiến
Diệt-kiến Đạo mà đaọn, hoặc là do tu mà đoạn. Thế nào là do kiến
Khổ mà đoạn? Đó là Ưu căn của Tùy tín hành-Tùy pháp hành, do Hiện
quán biên Nhẫn về Khổ mà đoạn. Điều na øy lại là thế nào? Đó là Ưu
căn tương ưng với bốn tùy miên do kiến Khổ mà đoạn. Bốn tùy miên,
đó là Tà kiến-Sân-Nghi và Vô minh của cõi Dục. Thế nào là do kiến
Tập mà đoạn? Đó là Ưu căn của Tùy tín hành Tùy pháp hành, do Hiện
quán biên Nhẫn về Tập mà đoạn. Điều này lại la ø thế nào? Đó là Ưu
căn tương ưng với bốn tùy miên do kiến Tập mà đoạn. Thế nào là do
kiến Diệt mà đoạn? Đó là Ưu căn của Tùy tín hành-Tùy pháp hành, do
Hiện quán biên Nhẫn về Diệt mà đoạn. Điều này lại là thế nào? Đó là
Ưu căn tương ưng với bốn tùy miên do kiến Diệt mà đoạn. Thế nào là
do kiến Đạo mà đoạn? Đó là Ưu căn của Tùy tín hành-Tùy pháp hành,
do Hiện quán biên Nhẫn về Đạo mà đoạn. Điều này lại là thế nào? Đó
là Ưu căn tương ưng với bốn tùy miên do kiến Đạo mà đoạn. Thế nào
là do tu mà đoạn? Đó là Ưu căn của Học thấy dấu tích, do tu mà đoạn.
Điều này lại là thế nào? Đó là Ưu căn tương ưng với hai tùy miên do
tu mà đoạn, và Ưu căn không nhiễm ô. Hai tùy miên, đó là Sân và Vô
minh của cõi Dục.
Năm căn như Tín…, hoặc là do tu  mà đoạn, hoặc là không   đoạn.
812 BỘ TỲ ĐÀM 5
 
 
Thế nào là do tu mà đoạn? Đó là năm căn như Tín… thuộc hữu lậu. Thế
nào là không đoạn? Đó là năm căn như Tín… thuộc vô lậu.
Đã phân biệt về các căn do kiến Khổ mà đoạn…, nay sẽ nói đến
nghĩa của các căn do kiến Khổ mà đoạn…
Hỏi: Vì sao gọi là do kiến Khổ mà đoạn, cho đến do tu mà đoạn?
Đáp: Nếu pháp là đối trị quyết định, đối trị sở duyên quyết  định,
thì gọi là do kiến Khổ mà đoa ïn; cho đến do kiến Đạo mà đoạn. Nếu
pháp là đối trị không quyết định, đối trị sở duyên không quyết định, thì
gọi là do tu mà đoạn.
Có người nói: Nếu pháp là xứ sở quyết định, đối trị sở duyên quyết
định, thì gọi là do kiến Khổ mà đoạn cho đến do kiến Đạo mà đoạn.
Nếu pháp là xứ sở không quyết định, đối trị sở duyên không quyết định,
thì gọi là do tu mà đoạn.
Có người nói: Nếu pháp dùng Khổ nhẫn-Khổ trí làm đối trị thì gọi
là do kiến Khổ mà đoạn, cho đến nếu pháp dùng Đạo nhẫn-Đạo trí làm
đối trị thì gọi là do kiến Đạo mà đoạn. Nếu pháp dùng các Trí làm đối
trị, thì gọi là do tu mà đoạn.
Có người nói: Nếu pháp do Khổ nhẫn mà đoạn, thì gọi là do kiến
Khổ mà đoạn; cho đến nếu pháp do Đa ïo nhẫn mà đoạn, thì gọi là do
kiến Đạo mà đoạn. Nếu pháp do các Trí  mà đoạn, thì gọi là do tu mà
đoạn.
Có người nói: Nếu pháp do quán x ét Khổ đế mà đoạn, thì gọi là
do kiến Khổ mà đoạn; cho đến nếu pháp do quán xét Đạo đế mà đoạn,
thì gọi là do kiến Đạo mà đoạn. N ếu pháp hoặc là quán xét Khổ đế,
hoặc là quán xét Tập-Diệt-Đạo đế, hoặc là không quán xét về Đế mà
đoạn, thì gọi là do tu mà đoạn.
Có người nói: Nếu pháp cùng với  kiến Khổ đế trái ngược nhau,
thì gọi là do kiến Khổ mà đoạn; cho đến nếu pháp cùng với kiến Đạo
đế trái ngược nhau, thì gọi là do kiến Đạo mà đoạn. Nếu pháp cùng với
kiến bốn Đế trái ngược nhau, thì gọi là do tu mà đoạn.
Hai mươi hai căn này, mấy loại là Kiến, mấy loại không phải là
Kiến? Cho đến nói rộng ra.
Hỏi: Vì sao soạn ra phần luận này?
Đáp: Muốn ngăn chặn về ý nói tất cả các pháp đều là tánh thuộc
Kiến. Những người ấy đưa ra cách nói này: Những việc làm mạnh mẽ
sắc bén thì gọi là Kiến, tất cả các pháp không có pháp nào không mạnh
mẽ sắc bén đối với việc làm của chính mình, cho nên đều gọi là Kiến.
Vì ngăn chặn ý chấp ấy, hiển bày trong các pháp chỉ có Nhãn căn   và
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 145 813  
www.daitangkinh.org  
phần ít của Tuệ gọi là Kiến chứ không phải là loại nào khác, cho nên
soạn ra phần luận này.
Hỏi: Hai mươi hai căn này, mấy loại là Kiến, mấy loại không phải
là Kiến?
Đáp: Một loại là Kiến, mười bảy loại không phải là Kiến, bốn loại
cần phải phân biệt.
Một loại là Kiến, đó là Nhãn ca ên. Mười bảy loại không phải là
Kiến, đó là sáu Sắc căn-Mạng căn -Ý căn-năm Thọ và bốn căn như
Tín… Bốn loại cần phải phân biệt , đó là Tuệ và ba căn Vô lậu.
Tuệ căn, hoặc là Kiến, hoặc không phải là Kiến. Thế nào là Kiến?
Đó là Tận trí-Vô sinh trí vốn không thâu nhiếp Tuệ căn tương ưng với Ý
thức. Thế nào là không phải Kiến? Đó là Tuệ căn khác, tức là Tuệ căn
tương ưng với năm Thức, và Tuệ căn do Tận trí-Vô sinh trí thâu nhiếp.
Vị tri đương tri căn, hoặc là Kiến, hoặc không phải là Kiến. Thế
nào là Kiến? Đó là Tuệ căn do Vị tri đương tri căn thâu nhiếp. Thế nào
là không phải Kiến? Đó là những căn khác do Vị tri đương tri căn thâu
nhiếp, tức là tám căn khác. Như Vị tri đương tri căn, Dĩ tri căn cũng như
vậy.
Cụ tri căn, hoặc là Kiến, hoặc không phải là Kiến. Thế nào là
Kiến? Đó là Tận trí-Vô sinh trí vốn không thâu nhiếp Tuệ căn do Cụ tri
tri căn thâu nhiếp. Thế nào là không phải Kiến? Đó là những căn khác
do Cụ tri căn thâu nhiếp, tức là tám căn khác, và Tuệ căn do Tận trí-Vô
sinh trí thâu nhiếp.
Đã phân biệt về các căn thuộc Kiến…, nay sẽ nói đến nghĩa của
các căn thuộc Kiến…
Hỏi: Vì sao gọi là Kiến, Kiến là nghĩa gì?
Đáp: Do bốn duyên cho nên gọi là Kiến:
1. Bởi vì có năng lực quán xét.
2. Bởi vì suy đoán quyết định.
3. Bởi vì kiên quyết nắm giữ.
4. Bởi vì đi sâu vào sở duyên.
Bởi vì có năng lực quán xét, đó là tự tánh của Kiến.
Hỏi: Tà kiến-Điên đảo kiến, những loại ấy quán xét điều gì?
Đáp: Vì thế cho nên nói là tự tánh của Kiến, nghĩa là tuy Tà kiến-
Điên dảo kiến, mà là tự tánh của Tuệ-Kiến, cho nên nói là có năng lực
quán xét. Như người hễ có nhìn thấy th ì gọi là có năng lực quán xét,
không phải là như người mù.
Bởi vì suy đoán quyết định, đó là có năng lực suy xét tìm tòi   và
814 BỘ TỲ ĐÀM 5
 
 
quyết định.
Hỏi: Trong một sát-na làm sao suy xét tìm tòi?
Đáp: Tánh nhanh nhạy sắc bén cho nên gọi là suy xét tìm tòi.
Bởi vì kiên quyết nắm giữ, đó là giữ chặt các kiến chấp quái   lạ,
không phải là uy lực của Thánh đạo  thì không biết cách nào làm cho
rời bỏ.
Bởi vì đi sâu vào sở duyên, đó là mạnh mẽ đi vào cảnh, như kim
nhọn rơi vào bùn.
Có người nói: Do hai duyên cho nên gọi là Kiến:
1. Bởi vì tánh soi chiếu rõ ràng.
2. Bởi vì tánh suy đoán.
Có người nói: Do ba duyên cho nên gọi là Kiến:
1. Bởi vì có tướng của Kiến.
2. Bởi vì thành sự của Kiến.
3. Bởi vì đối với cảnh không có ngăn ngại.
Có người nói: Do ba duyên cho nên gọi là Kiến:
1. Bởi vì ý thích.
2. Bởi vì chấp trước.
3. Bởi vì suy đoán quyết định.
Có người nói: Do ba duyên cho nên gọi là Kiến:
1. Bởi vì ý thích.
2. Bởi vì gia hạnh.
3. Bởi vì không có trí.
Bởi vì ý thích, đó là ý thích hủy hoại. Bởi vì gia hạnh, đó là gia
hạnh hủy hoại. Bởi vì không có trí, đó là cả hai đều hủy hoại.
Lại nữa, bởi vì ý thích, đó là người tu Định; bởi vì gia hạnh, đó là
người tìm tòi suy nghĩ; bởi vì không có trí, đó là người nghe theo.
Hai mươi hai căn này, mấy loại có Tầm-có Tứ? Cho đến nói rộng
ra.
Hỏi: Vì sao soạn ra phần luận này?
Đáp: Bởi vì muốn ngăn chặn cách nói của phái Thí Dụ. Họ nói từ
cõi Dục cho đến Hữu Đảnh đều có Tầm-Tứ. Nguyên cớ thế nào? Bởi vì
trong kinh nói. Như trong kinh nói: “Tánh của tâm thô là Tầm, tánh của
tâm tế là Tứ, tánh của tâm thô-tế cho đến Hữu Đảnh.”
Đại đức ấy nói rằng: “Các sư phái Đối Pháp nói Tầm-Tứ là tánh
của tâm thô-tế, tánh thô-tế này đối đãi nhau mà thiết lập, cho đến Hữu
Đảnh đều hiện hành có thể đạt được, mà nói Tầm-Tứ chỉ có ở cõi Dục
và cõi Phạm Thế, đây là nói sai trái chứ không phải là nói hợp lý.”
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 145 815  
www.daitangkinh.org  
Các Luận sư A-tỳ-đạt-ma nó i: “Chúng tôi nói hợp lý chứ không
phải là nói sai trái, bởi vì dựa  vào nhiều môn nói về tánh thô-tế chứ
không phải là một loại. Như nói: Triền thô-tùy miên tế. Trong này,
Tầm-Tứ không phải là thô-không phải  là tế, bởi vì cả hai đều không
phải là tánh của triền-tùy miên. Như nói: Sắc uẩn thô-bốn uẩn tế. Trong
này, Tầm-Tứ đều là tế, bởi vì đều thâu nhiếp ở trong Hành uẩn. Như
nói: Cõi Dục thô-Tĩnh lự thứ nhất tế. Trong này, Tầm-Tứ đều bao gồm
thô-tế, bởi vì cả hai loại đều thâu nhiếp bao gồm hai địa. Như nói: Tĩnh
lự thứ nhất thô-Tĩnh lự thứ hai tế. Trong này, Tầm-Tứ đều là thô. Bởi vì
dựa vào nhiều môn nói về tánh thô-tế, cho nên Tầm và Tứ không phải
là đến Hữu Đảnh. Nếu nói Tầm và Tứ đều đến Hữu Đảnh, thì không
nên nói là có ba địa sai biệt.”
Phái Thí Dụ nói: “Bắt đầu từ cõi Dục cho đến Hữu Đảnh, đều có
ba pháp là thiện- nhiễm và vô ký, pha ùp nhiễm của tất cả các địa đều
gọi là có Tầm-có Tứ, chỉ riêng thi ện và vô ký có ở ba địa khác.” Nếu
như vậy thì tại sao nói là Tầm-Tứ diệt không có Tầm-không có Tứ,
nhất định sinh ra Hỷ-Lạc tiến vào Tĩnh lự thứ hai? Họ nói: “Đây là dựa
vào Tầm-Tứ thiện mà nói, chứ không nói đến nhiễm ô.” Cách nói này
không đúng, vì sao lại nói diệt Tầm-T ứ thiện chứ không phải là diệt
nhiễm ô, mà lẽ ra Tầm-Tứ nhiễm ô phải diệt trước tiên, bởi vì lúc lìa
nhiễm nhất định phải đoạn bỏ nó, bởi vì  vượt qua cõi-địa mới rời bỏ
thiện. Phái Thí Dụ thật sự là nói sai trái. Bởi vì ngăn chặn ý đó để hiển
bày về Tầm và Tứ chỉ có ở hai địa, cho nên soạn ra phần luận này.
Hai mươi hai căn này, mấy loại có Tầm-có Tứ, mấy loại không có
Tầm-chỉ có Tứ, mấy loại không có Tầm-không có Tứ?
Đáp: Hai loại có Tầm-có T ứ, tám loại không có Tầm-không có
Tứ, mười hai loại cần phải phân biệt.
Hai loại có Tầm-có Tứ, đó là Khổ căn và Ưu căn. Tám loại không
có Tầm-không có Tứ, đó là bảy Sắc căn và Mạng căn. Mười hai loại
cần phải phân biệt, đó là Ý căn- ba Thọ-năm căn như Tín… và ba căn
Vô lậu.
Ý căn, hoặc là có Tầm-có Tứ, hoặc là không có Tầm-chỉ có Tứ,
hoặc là không có Tầm-không có Tứ. Thế nào là có Tầm-có Tứ? Đó là
Ý căn tương ưng vói tác ý có Tầm-c ó Tứ. Điều này lại là thế nào? Đó
là Ý căn của cõi Dục và Tĩnh lự thứ nhất. Thế nào là không có Tầm-chỉ
có Tứ? Đó là Ý căn tương ưng với tác ý không có Tầm-chỉ có Tứ. Điều
này lại là thế nào? Đó là Ý căn của tĩnh lự trung gian. Thế nào là không
có Tầm-không có Tứ? Đó là Ý căn tương ưng với tác ý không có Tầm-
816 BỘ TỲ ĐÀM 5
 
 
không có Tứ. Điều này lại là thế nào? Đó là Ý căn từ Tĩnh lự thứ hai cho
đến Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Như Ý  căn, Xả căn-năm căn như Tín…
và ba căn Vô lậu cũng như vậy.
Lạc căn, hoặc là có Tầm-có Tứ, hoặc là không có Tầm-không
có Tứ. Thế nào là có Tầm-có Tứ? Đó là Lạc  căn tương ưng với tác ý
có Tầm-có Tứ. Điều này lại là thế nào? Đó là Lạc căn của cõi Dục và
Tĩnh lự thứ nhất. Thế nào là không c ó Tầm-không có Tứ? Đó là Lạc
căn tương ưng với tác ý không có Tầm-không có Tứ. Điều này lại là thế
nào? Đó là Lạc căn của Tĩnh lự thứ ba. Như Lạc căn, Hỷ căn cũng như
vậy. Nhưng có sai biệt, đó là Hỷ căn của Tĩnh lự thứ hai gọi là không
có Tầm-không có Tứ.
Đã phân biệt về các căn có Tầm-có Tứ…, nay sẽ nói đến nghĩa của
các căn có Tầm-có Tứ…
Hỏi: Vì sao gọi là có Tầm-có Tứ, không có Tầm-chỉ có Tứ, không
có Tầm-không có Tứ?
Đáp: Nếu pháp đi cùng với Tầm-Tứ, tương ưng với Tầm-Tứ, cùng
phát khởi Tầm-Tứ, cùng chuyển với Tầm Tứ, thì gọi là có Tầm-có Tứ.
Nếu pháp không đi cùng với Tầm mà chỉ đi cùng với Tứ, không tương
ưng với Tầm mà chỉ tương ưng với T ứ, không phải là cùng phát khởi
Tầm mà chỉ cùng phát khởi Tứ, Tầm đã ngừng diệt mà chỉ cùng chuyển
với Tứ, thì gọi là không có Tầm- chỉ có Tứ. Nếu pháp không đi cùng
với Tầm-Tứ, không phải là tương ưng với Tầm-Tứ, không phải là cùng
phát khởi Tầm-Tứ, Tầm-Tứ đã ngừng, thì gọi là không có Tầm-không
có Tứ.
Có người nói: Nếu pháp có tìm kiếm- có quán sát, thì gọi là có
Tầm-có Tứ. Nếu pháp không có tìm ki ếm mà có quán sát, thì gọi là
không có Tầm-chỉ có Tứ. Nếu pháp không có tìm kiếm-không có quán
sát, thì gọi là không có Tầm-không có Tứ.
Hai mươi hai căn này, mấy loại tương ưng với Lạc căn? Cho đến
nói rộng ra.
Hỏi: Vì sao soạn ra phần luận này? Đáp: Bởi vì muốn ngăn chặn
tông chỉ của người khác để hiển bày nghĩa lý của mình. Như phái Thí Dụ
nói: Tâm-tâm sở pháp theo thứ tự mà sinh khởi. Đại đức ấy nói: Tâm-
tâm sở pháp theo từng loại một mà sinh khởi, như đi qua con đường hẹp,
hãy còn không có hai người cùng đi, huống gì có nhiều người cùng đi?
Hoặc lại có người nói: Nếu pháp do lực của nó khởi lên thì nói là
tương ưng với nó chứ không phải là gì khác, nghĩa là tâm có thể sinh ra
tâm và tâm sở, cho nên tâm-tâm sở tương ưng với tâm. Tâm sở chỉ   có
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 145 817  
www.daitangkinh.org  
thể sinh ra tâm sở, cho nên các tâm  sở cũng tương ưng với nhau. Tâm
sở không có thể sinh ra tâm, cho nên không nói đến tâm tương ưng với
tâm sở.
Hoặc lại có người chấp: Các pháp chỉ tương ưng với tự Thể. Người
ấy đưa ra cách nói này: Nghĩa về hòa hợp khắp nơi là nghĩa của tương
ưng, lại không có hòa hợp khắp nơi nào khác, như tự Thể đối với tự Thể,
cho nên nói tương ưng với tự Thể chứ không phải là Thể khác.
Có người chấp: Tự Thể của các  pháp đối với tự Thể, không phải
là tương ưng, không phải là không tương ưng. Không phải là tương ưng
bởi vì không tự mình quán xét, kh ông phải là không tương ưng bởi vì
hòa hợp khắp nơi.
Bởi vì ngăn chặn các loại kiến chấp như vậy, hiển bày tâm-tâm sở
cùng lúc mà sinh khởi, lần lượt chuyển đổi tương ưng với nhau, không
phải là đối với tự Thể chỉ hướng về nơi khác mà nói, cho nên soạn ra
phần luận này.
Hỏi: Hai mươi hai căn này, mấy loại tương ưng với Lạc căn, mấy
loại tương ưng với Khổ căn, mấy loạ i tương ưng với Hỷ căn, mấy loại
tương ưng với Ưu căn, mấy loại tương ưng với Xả căn? Đáp: Lạc căn-
Hỷ căn-Xả căn tương ưng với phần ít của chín căn, Khổ căn-Ưu căn
tương ưng với phần ít của sáu căn.
Lạc-Hỷ-Xả căn tương ưng với phần ít của chín căn, đó là Ý căn-
năm căn như Tín… và ba căn Vô lậu.
Hỏi: Vì sao Lạc-Hỷ-Xả tương ưng với phần ít của chín căn này?
Đáp: Ý căn- năm căn như Tín…cùng tương ưng với năm Thọ. Trong
này chỉ chọn lấy tương ưng với ba T họ, cho nên nói là phần ít. Ba căn
Vô lậu lấy nhiều pháp làm tánh, nay trừ ra Thể của Thọ tương ưng với
loại khác, cho nên nói là phần ít.
Khổ căn-Ưu căn tương ưng với phần ít của sáu căn, đó là Ý căn
và năm căn như Tín…
Hỏi: Vì sao Khổ-Ưu tương ưng với phần ít của sáu căn này? Đáp:
Sáu căn này tương ưng với năm Thọ. Trong này chỉ chọn lấy tương ưng
với Khổ-Ưu, cho nên nói là phần ít.
Hỏi: Vì sao chỉ hỏi về tương ưng với Thọ, chứ không hỏi về tâm-
tâm sở khác?
Đáp: Là ý của người soạn lu ận muốn như vậy, tùy theo ý muốn
ấy mà soạn luận, nhưng không trái với pháp tướng, thì không cần phải
vặn hỏi.
Có người nói: Tất cả các pháp đều quay về với Thọ, vì vậy chỉ
818 BỘ TỲ ĐÀM 5
 
 
hỏi đến Thọ.
Có người nói: Một Thọ có t ướng của nhiều căn, nghĩa là đối với
một Thọ phân ra làm năm căn, ph áp khác thì không như vậy, cho nên
chỉ hỏi đến Thọ.
Có người nói: Các Thọ thành tựu không trái ngược nhau, mà hiện
hành trái ngược nhau, vì vậy ch ỉ nói đến Thọ. Tha ønh tựu không trái
ngược nhau, đó là một hữu tình thành tựu năm Thọ. Hiện hành trái
ngược nhau, đó là một hữu tình trong một sát-na, không có thể khởi lên
hai loại, huống gì khởi lên nhiều loại hay sao?
Có người nói: Bởi vì Thọ là trục bánh xe duyên khởi, vì vậy chỉ
hỏi đến Thọ.
Có người nói: Trừ ra Thọ lại muốn hỏi điều gì? Nếu hỏi về năm
căn như Tín… và ba căn Vô lậu, thì những căn ấy chỉ là thiện, không
phải là có nghĩa tương ưng với tất cả. Nếu hỏi về tám căn như Mạng…,
thì những căn ấy chỉ là vô ký, lại không tương ưng.
Hỏi: Nếu như vậy thì vì sao không hỏi đến Ý căn?
Đáp: Ban đầu dựa vào Ý căn mà thiết lập pháp tương ưng, không
có thể quay lại hỏi về tương ưng với  ý, cho nên trong này chỉ hỏi về
nghĩa tương ưng với Thọ. Tự tánh của năm Thọ không phải là tự tương
ưng, cho nên chỉ dùng pháp khác để hỏi về Thọ.
Đã phân biệt về các căn tương ưng với Thọ, nay sẽ nói đến nghĩa
tương ưng của các căn.
Hỏi: Vì sao gọi là tương ưng, tương ưng là nghĩa gì? Đáp: Nghĩa
về bằng nhau là nghĩa của tương ưng.
Hỏi: Trong các phẩm tâm, tâm sở pháp có nhiều-có ít, làm sao gọi
là bằng nhau? Nghĩa là cõi Dục nhiều-cõi Sắc ít, cõi Sắc nhiều- cõi Vô
sắc ít, thiện nhiều- bất thiện ít, bất thiện nhiều-vô ký ít, hữu phú vô ký
nhiều-vô phú vô ký ít, tại sao nghĩa về bằng nhau là nghĩa của tương
ưng?
Đáp: Bởi vì sự bằng nhau cho nên nói là bằng nhau, nghĩa là trong
một phẩm tâm, nếu có hai Thọ-một Tưởng… thì có thể nói là không phải
bằng nhau. Nhưng trong một phẩm tâm, như Thọ có một, Tưởng…cũng
như vậy, cho nên gọi là bằng nhau.
Có người nói: Nghĩa về năm loại bằng nhau là nghĩa của tương
ưng, đó là sở y bằng nhau, sở duyên bằng nhau, hành tướng bằng nhau,
thời gian bằng nhau, sự việc bằng nhau. Phần còn lại nói rộng ra như
phẩm thứ nhất trong chương Kiết Uẩn.
Hai mươi hai căn này, mấy loại hệ thuộc cõi Dục? Cho đến nói
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 145 819  
www.daitangkinh.org  
rộng ra.
Hỏi: Vì sao soạn ra phần luận này?
Đáp: Bởi vì muốn ngăn chặn tông chỉ của người khác để hiển bày
nghĩa lý của mình. Nghĩa là hoặc có người chấp: Cõi Sắc có Nam căn-
Nữ căn. Người ấy đưa ra cách nói này: Nơi nào có sắc thân thì đều có
Nam căn-Nữ căn có thể đạt được. Vì ngăn chặn ý ấy để hiển bày về
Nam căn-Nữ căn chỉ có ở cõi Dục, cho nên soạn ra phần luận này.
Lại có người nói: Lạc căn-Khổ căn ở năm địa có thể đạt được, đó
là cõi Dục và bốn Tĩnh lự. Người a áy nói có thân đều có Khổ-Lạc. Vì
ngăn chặn ý chấp ấy, hiển bày Khổ căn chỉ có ở cõi Dục, Lạc căn chỉ
có ở ba địa, cho nên soạn ra phần luận này.
Hoặc lại có người nói: Hỷ căn-Ưu căn ở chín địa có thể đạt được,
đó là từ cõi Dục cho đến Hữu Đảnh. Người ấy nói bởi vì có tâm thì đều
có Ưu-Hỷ, ba cõi- chín địa đều có tâm. Vả lại, thân của cõi Dục bất
tịnh đáng chán ngán, mà hãy còn sinh ra vui thích vào lúc hòa hợp, sinh
ra buồn rầu vào lúc chia lìa, huống là thân trong cõi trên rất thanh tịnh
tuyệt vời giống như ngọn đèn sáng tỏ, tâm vắng lặng thong dong như
hồ nước trong mát, mà đối với sự hòa hợp-chia ly có thể không có buồn
lo-vui thích hay sao? Vì ngăn chặn ý chấp ấy, hiển bày về Ưu chỉ có ở
cõi Dục, Hỷ thì đến Tĩnh lự thứ hai, địa trên thì cả hai loại đều không
có, cho nên soạn ra phần luận này.
Hỏi: Hai mươi hai căn này, mấy loạ i hệ thuộc cõi Dục, mấy loại
hệ thuộc cõi Sắc, mấy loại hệ thu ộc cõi Vô sắc, mấy loại không hệ
thuộc?
Đáp: Bốn loại hệ thuộc cõi Dục, ba loại không hệ thuộc, mười lăm
loại cần phải phân biệt.
Bốn loại hệ thuộc cõi Dục, đó là Nam-Nữ-Khổ-Ưu căn. Ba loại
không hệ thuộc, đó là ba căn Vô lậu. Mười lăm loại cần phải phân biệt,
đó là năm Sắc căn- Mạng căn- Ý căn- ba Thọ và năm căn như Tín…
Nhãn căn, hoặc là hệ thuộc cõi D ục, hoặc là hệ thuộc cõi Sắc.
Thế nào là hệ thuộc cõi Dục? Đó là Nhãn căn hệ thuộc cõi Dục do Đại
chủng đã tạo ra. Thế nào là hệ thuộc cõi Sắc? Đó là Nhãn căn hệ thuộc
cõi Sắc do Đại chủng đã tạo ra. Như Nhãn căn, Nhĩ-Tỷ-Thiệt-thân căn
cũng như vậy.
Mạng căn, hoặc là hệ t huộc cõi Dục, hoặc la ø hệ thuộc cõi Sắc,
hoặc là hệ thuộc cõi Vô sắc. Thế na øo là hệ thuộc cõi Dục? Đó là tuổi
thọ hệ thuộc cõi Dục. T hế nào là hệ thuộc cõi Sa éc? Đó là tuổi thọ hệ
thuộc cõi Sắc. Thế nào là hệ thuộc cõi Vô sắc? Đó là tuổi thọ hệ thuộc
820 BỘ TỲ ĐÀM 5
 
 
cõi Vô sắc.
Ý căn, hoặc là hệ thuộc cõi Dục, hoặc là hệ thuộc cõi Sắc, hoặc
là hệ thuộc cõi Vô sắc, hoặc là không hệ thuộc. Thế nào là hệ thuộc cõi
Dục? Đó là Ý căn tương ưng với tác ý hệ thuộc cõi Dục. Thế nào là hệ
thuộc cõi Sắc? Đó là Ý căn tương ưng với tác ý hệ thuộc cõi Sắc. Thế
nào là hệ thuộc cõi Vô sắc? Đó la ø Ý căn tương ưng với tác ý hệ thuộc
cõi Vô sắc. Thế nào là không hệ thuộc? Đó là Ý căn tương ưng với tác
ý vô lậu. Như Ý căn, Xả căn và năm căn như Tín… cũng như vậy.
Lạc căn, hoặc là hệ thuộc cõi Dục, hoặc là hệ thuộc cõi Sắc, hoặc
là không hệ thuộc. Thế nào là hệ thuộc cõi Dục? Đó là Lạc căn tương
ưng với tác ý hệ thuộc cõi Dục. Thế nào là hệ thuộc cõi Sắc? Đó là Lạc
căn tương ưng với tác ý hệ thuộc cõi  Sắc. Thế nào là không hệ thuộc?
Đó là Lạc căn tương ưng với tác ý vô lậu. Như Lạc căn, Hỷ căn cũng
như vậy.
Hỏi: Vì sao cõi Sắc không có Nam căn-Nữ căn?
Đáp: Bởi vì cõi ấy không phải là ruộng đất, không phải là đồ
đựng, cho đến nói rộng ra.
Có người nói: Bởi vì muốn từ bỏ Nam căn-Nữ căn, cho nên tu các
Tĩnh lự sinh đến cõi Sắc. Nếu ở co õi ấy cũng có Nam căn-Nữ căn, thì
không có ai cần phải cầu sinh đến c õi ấy. Nếu pháp vốn có ở địa dưới
mà địa trên cũng có, thì không cần phải thi thiết có pháp diệt từ từ. Nếu
không có pháp diệt từ từ, thì cũng sẽ không có pháp diệt hoàn toàn,
bởi vì pháp diệt từ từ có thể da ãn đến pháp diệt hoàn toàn. Nếu không
có pháp diệt hoàn toàn, thì sẽ không có giải thoát. Nếu không có giải
thoát, thì sẽ không có rời ra. Đ ừng có quá nhiều sai lầm như vậy, cho
nên ở cõi Sắc không có Nam căn-Nữ căn.
Có người nói: Nam căn- Nữ căn do đoàn thực mà sinh ra. Như
trong kinh nói: “Lúc kiếp bắt đa àu, con người không có Nam căn-Nữ
căn, hình tướng không khác nhau, về sau ăn vị của đất mà sinh ra Nam
căn-Nữ căn, vì vậy đã có tướng của Nam- Nữ khác nhau.” Cõi Sắc lìa
bỏ đoàn thực cho nên không có hai căn này.
Có người nói: Nam căn-Nữ căn có tác dụng ở cõi Dục, chứ không
phải là ở cõi Sắc, vì vậy ở cõi ấy không có.
Hỏi: Tỷ căn-Thiệt căn không có tác dụng ở cõi ấy, tại sao cần
phải có?
Đáp: Tỷ căn- Thiệt căn có tác dụng ở cõi ấy, bởi vì làm cho đoan
nghiêm, không phải là Nam căn- Nữ căn có nghĩa của đoan nghiêm, bởi
vì thô tục đáng xấu hổ.
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 145 821  
www.daitangkinh.org  
Hỏi: Thiên chúng cõi Sắc là nữ hay là nam? Giả sử như vậy thì
có gì sai? Nếu là nữ thì phải có Nữ căn, nếu là nam thì phải có Nam
căn, nếu không phải là hai loại thì trái với kinh nói. Như nói: “Thân nữ
không được làm Phạm Vương…, mà không ngăn chặn thân nam.”
Đáp: Nên đưa ra cách nói này: Ở cõi ấy đều là nam.
Hỏi: Lẽ nào không phải loại ấy không thành tựu Nam căn hay
sao?
Đáp: Tuy không có Nam căn mà có tướng trượng phu khác, lại có
thể lìa nhiễm cho nên nói là nam. Như trong kinh nói: “Các Quả-Hướng
đều là trượng phu, không phải là không có người nữ thực hành theo
Hướng-trú vào Quả.” Nên biết cũng bởi vì có thể lìa nhiễm cho nên nói
là trượng phu.
Trong Tỳ-nại-da cũng đưa ra các h nói này: “Đức Phật dùng hai
tay nâng xương của Đại Sinh Chủ lên, nói với chúng Tỳ kheo: Các ông
lắng nghe kỹ càng! Tất cả người nữ đều là tánh tùy tiện chuyển đổi,
phần nhiều là ganh ghét-nịnh hót-tham lam-ích kỷ, chỉ có Đại Sinh Chủ
tuy là người nữ, mà lìa bỏ tất cả sai lầm của người nữ, làm những việc
mà trượng phu đã làm, đạt được điều mà trượng phu đã đạt được, Ta nói
hạng này gọi là trượng phu.”
Chư Thiên cõi Sắc, lý cũng thua än theo như vậy, bởi vì có thể lìa
nhiễm cho nên nói là trượng phu. Vì vậy nên làm thành bốn câu phân
biệt:
1. Có lúc là người nam mà không thành tựu Nam căn, đó là chư
Thiên cõi Sắc-Vô sắc.
2. Có lúc thành tựu Nam căn mà không phải là người nam, đó là
người hai hình thể.
3. Có lúc là người nam cũng tha ønh tựu Nam căn, đó là tất cả
trượng phu thành tựu Nam căn.
4. Có lúc không phải là người nam cũng không thành tựu Nam
căn, đó là trừ ra những tướng trước.
Những người là nữ thì nhất định tha ønh tựu Nữ căn. Có lúc thành
tựu Nữ căn mà không phải là người nữ, đó là người hai hình thể. Nếu
dựa vào nghĩa trong Tỳ-nại-da đã dẫn chứng, thì người nữ cũng có bốn
câu cần phải nói rộng ra.
Hỏi: Vì sao cõi trên không có Ưu căn-Khổ căn?
Đáp: Bởi vì cõi ấy không phải là ruộng đất, không phải là đồ
đựng, cho đến nói rộng ra.
Có người nói: Bởi vì muốn lìa bỏ Ưu căn-Khổ căn, cho nên tu các
822 BỘ TỲ ĐÀM 5
 
 
Tĩnh lự sinh đến cõi Sắc. Nếu cõi ấy cũng có Ưu căn-Khổ căn, thì không
có ai cần phải cầu sinh đến cõi ấy. Nếu pháp vốn có ở địa dưới mà địa
trên cũng có, thì không cần phải thi thiết có pháp diệt từ từ, nói rộng ra
như trước. Đừng có sai lầm ấy, cho nên cõi trên không có Ưu căn-Khổ
căn.
Có người nói: Vì sao Ưu căn-Khổ căn không có ở cõi Sắc? Bởi vì
không cùng chung sai lầm của cõi Dục này. Trong các cõi-địa đều có sai
lầm- công đức không như nhau. Ở cõi Dục, sai lầm thì đó là Khổ căn…,
công đức thì đó là có thể tiến vào Ki ến đạo… Sai lầm-công đức ở cõi
trên, tùy theo địa cần phải nói rộng ra.
Có người nói: Cõi Dục là cõi của sai lầm, bởi vì là cõi của sai lầm
cho nên tuy thân thù thắng mà cũng còn có Khổ, như Phật-Độc giác-
Thanh văn-Luân vương; cõi trên là cõi của công đức, bởi vì là cõi của
công đức cho nên tuy thân thấp ké m mà cũng không có Khổ. Như gặp
năm xấu thì tuy có lúa mạ tốt đẹp mà không thể nào không có tai họa,
nếu gặp năm tốt thì tuy các loại c ỏ dại mà cũng không có tai họa xảy
đến. Cõi Dục và cõi trên, nên biế t cũng như vậy, cho nên ở cõi trên
cũng không có buồn lo, bởi vì các Ưu căn lìa dục thì rời bỏ. Lại là quả
Đẳng lưu của sự không hiểu biết chồng chất, sinh ở cõi trên thì rời bỏ sự
không hiểu biết chồng chất, vì vậy Ưu căn ở cõi ấy không có.
Đã phân biệt về các căn hệ thuộc cõi Dục…, nay sẽ nói đến nghĩa
của các căn hệ thuộc cõi Dục…
Hỏi: Vì sao gọi là hệ thuộc cõi Dục, hệ thuộc cõi Sắc, hệ thuộc
cõi Vô sắc?
Đáp: Nếu pháp ràng buộc ở cõi D ục thì gọi là hệ thuộc cõi
Dục,ràng buộc ở cõi Sắc thì gọi là hệ thuộc cõi Sắc, ràng buộc ở cõi Vô
sắc thì gọi là hệ thuộc cõi Vô sắc. Như trâu buộc vào cây cột…thì gọi là
hệ thuộc vào cây cột…
Hoặc có người nói: Nếu pháp ràng buộc vào chân của cõi Dục thì
gọi là hệ thuộc cõi Dục, ràng buộc vào chân của cõi Sắc - Vô sắc thì gọi
là hệ thuộc cõi Sắc - Vô sắc. Chân là nói đến phiền não, như nói: Công
hạnh của Phật không giới hạn, không có chân thì ai mang đi? Như người
có chân thì có thể đi khắp bốn phương, nếu không có chân thì không có
thể đi được. Như vậy, nếu có chân của phiền não, thì sinh tử lưu chuyển
có thể đi đến các cõi-các nẽo-các loại chúng sinh; không có chân của
phiền não thì không có thể đi đến được.
Hoặc có người nói: Nếu pháp bị phiền não sinh tử của cõi Dục
làm cho ràng buộc, thì gọi là hệ thuộc cõi Dục; bị phiền não sinh tử của
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 145 823  
www.daitangkinh.org  
cõi Sắc-Vô sắc làm cho ràng buộc, thì gọi là hệ thuộc cõi Sắc-Vô sắc.
Hoặc có người nói: Nếu pháp bị cất  giấu vì A-lại-da, bị nắm giữ
vì Ma-ma-dị-đa của cõi Dục, thì gọi  là hệ thuộc cõi Dục; bị cất giấu
vì A-lại-da, bị nắm giữ vì Ma-ma-dị -đa của cõi Sắc-Vô sắc, thì gọi là
hệ thuộc cõi Sắc-Vô sắc. A-lại-da thì đó là Ái, Ma-ma-dị-đa thì đó là
Kiến.
Hoặc có người nói: Nếu pháp vì Ái của cõi Dục làm cho thấm ướt,
Kiến nắm giữ làm ngã-ngã sở, thì gọi là hệ thuộc cõi Dục; vì Ái của cõi
Sắc-Vô sắc làm cho thấm ướt, Kiến nắm giữ làm ngã-ngã sở, thì gọi là
hệ thuộc cõi Sắc-Vô sắc.
Hoặc có người nói: Nếu pháp hòa hợp do lạc dục của cõi Dục, thì
gọi là hệ thuộc cõi Dục; hòa hợp do lạc dục của cõi Sắc-Vô sắc, thì gọi
là hệ thuộc cõi Sắc-Vô sắc. Lạc gọi là Ái, Dục gọi là Kiến.
Hoặc có người nói: Nếu pháp vì cấu bẩn của cõi Dục làm cho cấu
bẩn, hiểm độc làm cho hiểm độc, xấu xa  làm cho xấu xa, thì gọi là hệ
thuộc cõi Dục; vì cấu bẩn của c õi Sắc-Vô sắc làm cho cấu bẩn, hiểm
độc làm cho hiểm độc, xấu xa làm cho xấu xa, thì gọi là hệ thuộc cõi
Sắc-Vô sắc. Trong này, tất cả phiền não đều gọi là xấu xa, không phải
là chỉ nói đến Sân.


„
824 BỘ TỲ ĐÀM 5
 
 


LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA