A-tỳ-đạt-ma Đại Tỳ-bà-sa Luận · Quyển 58

Việt dịch

SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 58 121  
www.daitangkinh.org  


LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA

QUYỂN 58

LUẬN VỀ NHẤT HÀNH (Phần 3)

Nếu đối với sự việc này có kiết ái quá khứ ràng buộc thì cũng có
vị lai chăng? Cho đến nói rộng ra. Trong này, các kiết có hai loại:
1. Mê lầm tự tướng.
2. Mê lầm cọng tướng.
Mê lầm tự tướng, đó là kiết Ái-Nhuế-Mạn-Tật và San. Mê lầm
cọng tướng, đó là kiết vô minh-kiến- thủ và nghi. Trong các kiết mê
lầm tự tướng, kiết ái đối  với sự của năm Bộ t huộc ba cõi có thể làm
cho ràng buộc; vị lai chưa đoạn thì ch ắc chắn ràng buộc tất cả sự của
ba đời kia; quá khứ không nhất định, nghĩ a là đối với sự việc này nếu
đời trước chưa đoạn thì ràng buộc, nếu trước chưa sinh giả sử sinh mà
đã đoạn thì không ràng buộc; hiện ta ïi cũng không nhất định, nghĩa là
đối với sự việc này nếu hiện ở tr ước mắt thì ràng buộc, không hiện ở
trước mắt thì không ràng buộc; kiết  Mạn cũng như vậy. Kiết Nhuế đối
với sự của năm Bộ thuộc cõi Dục có thể làm cho ràng buộc; vị lai chưa
đoạn thì chắc chắn ràng buộc tất cả sự của ba đời kia; quá khứ không
nhất định; nghĩa là đối với sự việc này nếu đời trước chưa đoạn thì ràng
buộc, nếu trước chưa sinh giả sử sinh mà đã đoạn thì không ràng buộc;
hiện tại cũng không nhất định, nghĩa là đối với sự việc này nếu hiện ở
trước mắt thì ràng buộc, không hiện ở trước mắt thì không ràng buộc.
Kiết Tật đối với sự do tu mà đoạn t huộc cõi Dục có thể làm cho ràng
buộc; vị lai chưa đoạn thì chắc chắn ràng buộc tất cả sự của ba đời kia;
quá khứ không nhất định, nghĩa là đối với sự việc này nếu đời trước
chưa đoạn thì ràng buộc, nếu trước chưa  sinh giả sử sinh mà đã đoạn
thì không ràng buộc; hiện tại cũng không nhất định, nghĩa là đối với sự
việc này nếu hiện ở trước mắt thì ràng buộc, không hiện ở trước mắt thì
không ràng buộc; kiết San cũng như vậy. Các kiết mê lầm cọng tướng,
122 BỘ TỲ ĐÀM 4
 
 
đối với sự của năm Bộ thuộc ba cõi có thể làm cho ràng buộc; quá khứ-
vị lai chưa đoạn thì chắc chắn ràng buộc  tất cả sự của ba đời kia; hiện
tại không nhất định, nghĩa là đối với sự việc này nếu hiện ở trước mắt
thì ràng buộc, không hiện ở trước mắt  thì không ràng buộc. Đây gọi là
Tỳ-bà-sa tóm lược trái qua sáu loại của bảy Tiểu-bảy Đại.
Hỏi: Nếu đối với sự việc này có kiết ái quá khứ ràng buộc thì cũng
có vị lai chăng?
Đáp: Đúng như vậy. Nguyên cớ thế nào? Bởi vì trước kiết ái đối
với sự của năm Bộ thuộc ba cõi có thể làm cho ràng buộc, vị lai chưa
đoạn thì chắc chắn ràng buộc tất cả sự của ba đời kia.
Hỏi: Giả sử có vị lai thì cũng có quá khứ chăng?
Đáp: Nếu đời trước chưa đoạn thì ràng buộc, nếu trước chưa sinh
giả sử sinh mà đã đoạn thì không ràng buộc. Nguyên cớ thế nào? Bởi vì
trước nói kiết ái quá khứ không nhất định, nghĩa là đối với sự việc này
nếu đời trước chưa đonạ thì ràng buộc , nếu trước chưa sinh giả sử sinh
mà đã đoạn thì không ràng buộc.
Hỏi: Nếu lúc kiết ái quá khứ đã đoạn, thì lúc ấy kiết ái vị lai cũng
đã đoạn; nếu lúc kiết ái quá khứ chưa đoạn, thì lúc ấy kiết ái vị lai cũng
chưa đoạn, nay vì sao nói nếu đời trước chưa đoạn thì ràng buộc, nếu
trước chưa sinh giả sử sinh mà đã đoạn thì không ràng buộc?
Đáp: Các Sư nước ngoài đưa ra cách nói như vậy: “Nếu đời trước
chưa đoạn thì ràng buộc, là nói về kiết thuộc ba phẩm Trung; nếu trước
chưa sinh thì không ràng buộc, là nói về kiết thuộc ba phẩm Hạ; giả
sử sinh mà đã đonạ thì không ràng buộc, là nói về ki ết thuộc ba phẩm
Thượng”. Các Luận sư của nước Ca-thấp-di-la nói: “Nếu đời trước chưa
đoạn thì ràng buộc, là nói về kiết thuộc chín phẩm; nếu trước chưa sinh
thì không ràng buộc, là nói về kiết thuộc  ba phẩm sau; giả sử sinh mà
đã đoạn thì không ràng buộc, là nói về kiết thuộc sáu phẩm trước”. Như
quá khứ đã đoạn kiết ái thuộc sáu phẩm trước, vị lai cũng như vậy; Kiết
ái thuộc ba phẩm sau tuy chưa đoa ïn mà chưa sinh, cho nên làm ràng
buộc ở vị lai chứ không phải là qua ù khứ. Ý trong này nói: Nếu đối với
sự việc này có kiết ái vị lai chưa đoạn, thì cũng có kiết ái đời trước chưa
đoạn, tức là đối với sự việc này cũng có nghĩa của kiết ái quá khứ ràng
buộc. Nếu đối với sự việc này tuy có kiết ái vị lai chưa đoạn, mà trước
đây đối với kiết ái này chưa sinh, th ì tuy sinh nơi khác mà đối với sự
việc này cũng gọi là chưa sinh; giả  sử sinh mà đã đoạn thì đối với sự
việc này không có nghĩa ràng buộc của kiết ái quá khứ.
Hỏi: Nếu đối với sự việc này có kiết ái quá khứ ràng buộc thì cũng
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 58 123  
www.daitangkinh.org  
có hiện tại chăng?
Đáp: Nếu hiện ở trước mắt. Nguyên cớ thế nào? Bởi vì trước nói
kiết ái hiện tại cũng không nhất định, nghĩa là đối với sự việc này nếu
hiện ở trước mắt thì ràng buộc, không hiện ở trước mắt thì không ràng
buộc. Nghĩa là đối với sự việc này  nếu dấy khởi kiết ái hiện ở trước
mắt, thì có nghĩa ràng buộc của kiết ái hiện tại. Nếu đối với sự việc này
hoặc dấy khởi kiết khác hiện ở trướ c mắt, hoặc dấy khởi tâm thiện-vô
phú vô ký hiện ở trước mắt, hoặc ở nơi khác dấy khởi kiết ái hiện ớ
trước mắt, hoặc lúc không có tâm gì thì không có nghĩa ràng buộc của
kiết ái hiện tại.
Hỏi: Giả sử có hiện tại thì cũng có quá khứ chăng?
Đáp: Nếu đời trước chưa đoạn thì ràng buộc, nếu trước chưa sinh-
giả sử sinh mà đã đoạn thì không ràng buộc. Nghĩa trong này ý như
trước đã nói rộng ra.
Hỏi: Nếu đối với sự việc này có kiết ái vị lai ràng buộc thì cũng
có hiện tại chăng?
Đáp: Nếu hiện ở trước mắt. Nghĩa trong này ý cũng như trước đã
nói.
Hỏi: Giả sử có hiện tại thì cũng có vị lai chăng?
Đáp: Đúng như vậy. Ý nghĩa trong này như trước đã nói.
Hỏi: Nếu đối với sự việc này có kiết ái quá khứ ràng buộc thì cũng
có vị lai-hiện tại chăng?
Đáp: Vị lai chắc chắn ràng buộc, hiện tại nếu hiện ở trước mắt. Ý
nghĩa trong này đều như trước đã nói.
Hỏi: Giả sử có vị lai-hiện tại thì cũng có quá khứ chăng?
Đáp: Nếu đời trước chưa đoạn thì ràng buộc, nếu trước chưa sinh-
giả sử sinh mà đã đoạn thì không ràng buộc. Ý nghĩa trong này cũng
như trước đã nói.
Hỏi: Nếu đối với sự việc này có kiết ái vị lai ràng buộc thì cũng
có quá khứ-hiện tại chăng?
Đáp: Trong này có bốn câu phân biệt:
1. Hoặc có vị lai mà không có quá  khứ-hiện tại, nghĩa là đối với
sự việc này kiết ái chưa đoạn, mà trước chưa sinh, giả sử sinh mà đã
đoạn, không hiện ở trước mắt. Trong này, kiết ái chưa đoạn, là hiển bày
có kiết ái vị lai, mà trước chưa sinh-giả sử sinh mà đã đoạn, là ngăn
chặn có kiết ái quá khứ; không hiện ở trước mắt, là ngăn chặn có Kiết
ái hiện tại.
2. Hoặc có vị lai và quá khứ mà không có hiện tại, nghĩa là    đối
124 BỘ TỲ ĐÀM 4
 
 
với sự việc này có kiết ái đời trước chưa đoạn, không hiện ở trước mắt.
Trong này, có kiết ái đời trước chưa đoạn, là hiển bày kiết ái quá khứ;
không hiện ở trước mắt, là ngăn chặn có kiết ái hiện tại. Đã có kiết ái
đời trước chưa đoạn, thì cũng hiển bày là có kiết ái vị lai, cho nên trong
này không nói riêng biệt về có.
3. Hoặc có vị lai và hiện tại mà không có quá khứ, nghĩa là đối
với sự việc này có kiết ái hiện ở trước mắt, nhưng trước chưa sinh-giả
sử sinh mà đã đoạn. Trong này, có kiết ái hiện ở trước mắt, là hiển bày
có kiết ái hiện tại; nhưng trước chưa  sinh-giả sử sinh mà đã đoạn, là
ngăn chặn có kiết ái quá khứ. Đã có kiết ái hiện ở trước mắt, thì cũng
hiển bày là có kiết ái vị lai, cho nên không nói riêng biệt về nghĩa có
của vị lai.
4. Hoặc có vị lai và quá khứ-hiện tại, nghĩa là đối với sự việc này
có kiết ái đời trước chưa đoạn mà cũng hiện ở trước mắt. Trong này, có
kiết ái đời trước chưa đoạn, là hiển bày có kiết ái quá khứ; cũng  hiện
ở trước mắt, là hiển bày có kiết ái hiện tại. Đã có kiết ái quá khứ-hiện
tại, thì vị lai cũng có, không nói mà tự thành tựu.
Hỏi: Giả sử có quá khứ-hiện tại thì cũng có vị lai chăng?
Đáp: Đúng như vậy. Ý nghĩa trong này đã nói như trước.
Hỏi: Nếu đối với sự việc này có Kiết ái hiện tại ràng buộc thì
cũng có quá khứ-vị lai chăng?
Đáp: Vị lai chắc chắn ràng buộc, quá khứ nếu đời trước chưa đoạn
thì ràng buộc, nếu trước chưa sinh-g iả sử sinh mà đã đoạn thì không
ràng buộc. Ý nghĩa trong này cũng như trước đã nói.
Hỏi: Giả sử có quá khứ-vị lai thì cũng có hiện tại chăng?
Đáp: Nếu hiện ở trước mắt. Ý nghĩa trong này cũng như trước đã
nói.
Như kiết ái trải qua sáu loại, nên biết rằng kiết   Nhuế-mạn-Tật-
Khan-vô minh phi biến hành trải qua sáu loại cũng như vậy. Nghĩa về
kiết mê lầm tự tướng giống nhau, c ho nên tuy có rộng-hẹp mà có thể
tương tự với nhau.
Hỏi: Nếu đối với sự việc này có kiết kiến quá khứ ràng buộc thì
cũng có vị lai chăng?
Đáp: Đúng như vậy.
Hỏi: Giả sử có vị lai thì cũng có quá khứ chăng?
Đáp: Đúng như vậy.
Hỏi: Nếu đối với sự việc này có kiết kiến quá khứ ràng buộc thì
cũng có hiện tại chăng?
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 58 125  
www.daitangkinh.org  
Đáp: Nếu hiện ở trước mắt.
Hỏi: Giả sử có hiện tại thì cũng có quá khứ chăng?
Đáp: Đúng như vậy.
Hỏi: Nếu đối với sự việc này có kiết Kiến vị lai ràng buộc thì cũng
có hiện tại chăng?
Đáp: Nếu hiện ở trước mắt.
Hỏi: Giả sử có hiện tại thì cũng có vị lai chăng?
Đáp: Đúng như vậy.
Hỏi: Nếu đối với sự việc này có kiết Kiến quá khứ ràng buộc thì
cũng có vị lai-hiện tại chăng?
Đáp: Vị lai chắc chắn ràng buộc, hiện tại nếu hiện ở trước mắt.
Hỏi: Giả sử có vị lai-hiện tại thì cũng có quá khứ chăng?
Đáp: Đúng như vậy.
Hỏi: Nếu đối với sự việc này có kiết kiến vị lai ràng buộc thì cũng
có quá khứ-hiện tại chăng?
Đáp: Quá khứ chắc chắn ràng buộc, hiện tại nếu hiện ở trước
mắt.
Hỏi: Giả sử có quá khứ-hiện tại thì cũng có vị lai chăng?
Đáp: Đúng như vậy.
Hỏi: Nếu đối với sự việc này có kiết kiến hiện tại ràng buộc   thì
cũng có quá khứ-vị lai chăng?
Đáp: Đúng như vậy.
Hỏi: Giả sử có quá khứ-vị lai thì cũng có hiện tại chăng?
Đáp: Nếu hiện ở trước mắt. Nguyên cớ thế nào? Bởi vì trước đây
đưa ra cách nói này: Ca ùc kiết mê lầm cọng tướng đối với sự của năm
Bộ thuộc ba cõi có thể làm cho ràng buộc, quá khứ-vị lai chưa đoạn thì
chắc chắn ràng buộc tất cả sự của ba đời kia, hiện tại không nhất định,
nghĩa là đối với sự việc này nếu hiện ở trước mắt thì ràng buộc, không
hiện ở trước mắt thì không ràng buộc.
Như Kiết Kiến trải qua sáu loại, nên biết rằng ki ết thủ-nghi-vô
minh biến hành trải qua sáu loại cũng như vậy. Nghĩa về kiết mê lầm
cọng tướng giống nhau, cho nên tuy có rộng-hẹp mà có thể tương tự với
nhau.
Hỏi: Nếu đối với sự việc này có kiết ái quá khứ ràng buộc thì cũng
có kiết Nhuế quá khứ ràng buộc chăng?
Đáp: Nếu sinh trước chưa đoạn thì ràng buộc, nếu trước chưa sinh-
giả sử sinh mà đã đoạn thì không ra øng buộc. Nghĩa là đối với sự việc
này, nếu có Kiết ái đời trước chưa đoạn, thì cũng có kiết Nhuế đời trước
126 BỘ TỲ ĐÀM 4
 
 
chưa đoạn, ngay nơi sự việc này c ũng có nghĩa của kiết Nhuế quá khứ
ràng buộc. Nếu đối với sự việc này, tuy có Kiết ái đời trước chưa đoạn
nhưng trước đó kiết Nhuế này chưa sinh, thì tuy sinh ở nơi khác mà đối
với sự việc này cũng gọi là chưa sinh; giả sử sinh mà đã đoạn thì đối với
sự việc này không có nghĩa của kiết Nhuế quá khứ ràng buộc.
Hỏi: Giả sử có kiết Nhuế quá khứ ràng buộc thì cũng có kiết ái
quá khứ ràng buộc chăng?
Đáp: Nếu đời trước chưa đoạn thì ràng buộc, nếu trước chưa sinh-
giả sử sinh mà đã đoa ïn thì không ràng buộc. Nghĩ a là đối với sự việc
này nếu có kiết Nhuế đời trước chưa  đoạn, cũng có kiết ái đời trước
chưa đoạn, thì đối với sự việc này cũng có nghĩa của kiết ái quá khứ
ràng buộc. Nếu đối với sự việc này tuy có kiết Nhuế đời trước chưa
đoạn nhưng trước đó kiết ái này chưa sinh, thì tuy sinh ở nơi khác mà đối
với sự việc này cũng gọi là chưa sinh; giả sử sinh mà đã đoạn thì đối với
sự việc này không có nghĩa của kiết ái quá khứ ràng buộc.
Hỏi: Nếu đối với sự việc này có kiết ái quá khứ ràng buộc thì cũng
có kiết Nhuế vị lai ràng buộc chăng?
Đáp: nếu chưa đoạn thì thế nào la ø chưa đoạn? Nghĩa là chưa lìa
nhiễm cõi Dục thì chắc chắn cũng có nghĩa của kiết Nhuế vị lai ràng
buộc.
Hỏi: Giả sử có kiết nhuế vị lai ràng buộc thì cũng có kiết ái quá
khứ ràng buộc chăng?
Đáp: Nếu đời trước chưa đoạn thì ràng buộc, nếu trước chưa sinh
giả sử sinh mà đã đoạn thì không ra øng buộc. Nghĩa là đối với sự việc
này nếu có kiết Nhuế vị lai chưa đoa ïn cũng có kiết ái đời trước chưa
đoạn, thì đối với sự việc này cũng c ó nghĩa của kiết ái quá khứ ràng
buộc. Nếu đối với việc này tuy có kiết Nhuế vị lai chưa đoạn nhưng
trước đó kiết ái này chưa sinh, thì tuy sinh ở nơi khác mà đối với sự việc
này cũng gọi là chưa sinh; giả sử sinh mà đã đoạn thì đối với sự việc này
không có nghĩa của kiết ái quá khứ ràng buộc.
Hỏi: Nếu đối với sự việc này có kiết ái quá khứ ràng buộc thì cũng
có kiết nhuế hiện tại ràng buộc chăng?
Đáp: Nếu hiện ở trước mắt. Nghĩa là đối với sự việc này nếu có
kiết ái đời trước chưa đoạn, cũng có kiết Nhuế hiện ở trước mắt thì có
nghĩa của kiết nhuế hiện tại ràng buộc . Nếu đối với sự việc này, hoặc
dấy khởi kiết khác hiện ở trước ma ét, hoặc dấy khởi tâm thiện-vô phú,
vô ký hiện ở trước mắt, hoặc ở nơi khác dấy khởi kiết Nhuế hiện ở trước
mắt, hoặc lúc không có tâm nào, thì không có nghĩa của kiết nhuế hiện
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 58 127  
www.daitangkinh.org  
tại ràng buộc.
Hỏi: Giả sử có kiết Nhuế hiện tại ràng buộc mà lại có kiết ái quá
khứ ràng buộc chăng?
Đáp: Nếu đời trước chưa đoạn thì ràng buộc, nếu trước chưa sinh
giả sử sinh mà đã đoa ïn thì không ràng buộc. Nghĩ a là đối với sự việc
này nếu có kiết nhuế hiện ở trước mắt, cũng có kiết ái đời trước chưa
đoạn, thì đối với sự việc này cũng c ó nghĩa của kiết ái quá khứ ràng
buộc. Nếu đối với sự việc này tuy có kiết nhuế hiện ở trước mắt nhưng
trước đó kiết ái này chưa sinh, thì tuy sinh ở nơi khác mà đối với sự việc
này cũng gọi là chưa sinh; giả sử sinh mà đã đoạn thì đối với sự việc này
không có nghĩa của kiết ái quá khứ ràng buộc.
Hỏi: Nếu đối với sự việc này có kiết ái quá khứ ràng buộc thì cũng
có kiết nhuế quá khứ-hiện tại ràng buộc chăng?
Đáp: Trong này có bốn câu phân biệt:
1. Hoặc có kiết ái quá khứ ràng buộc mà không có kiết nhuế quá
khứ-hiện tại ràng buộc, nghĩa là đối với sự việc này có kiết ái thì trước
chưa đoạn chứ không có kiết nhuế đời trước, giả sử sinh mà đã đoạn,
không hiện ở trước mắt. Trong này, có ki ết ái đời trước chưa đoạn, là
hiển bày có kiết ái quá khứ; không có kiết nhuế đời trước, giả sử sinh
mà đã đoạn, là ngăn chặn có kiết nhuế quá khứ; không hiện ở trước
mắt, là ngăn chặn có kiết nhuế hiện tại.
2. Hoặc có kiết ái quá khứ ràng buộc, và có kiết nhuế quá khứ
ràng buộc chứ không có hiện tại, nghĩa la ø đối với sự việc này có kiết
ái-kiết nhuế đời trước chưa đoạn chứ không có kiết nhuế hiện ở trước
mắt. Trong này, có kiết ái-kiết nhuế đời trước chưa đoạn, là hiển bày có
kiết ái-kiết nhuế quá khứ; không có kiết nhuế hiện ở trước mắt, là ngăn
chặn có kiết nhuế hiện tại.
3. Hoặc có kiết ái quá khứ ràng buộc và có kiết nhuế hiện tại ràng
buộc chứ không có quá khứ, nghĩa là đối với sự việc này có kiết ái đời
trước chưa đoạn, có kiết nhuế hiện ở trước mắt mà trước chưa sinh-giả
sử sinh mà đã đoạn. Trong này, có kiết  ái đời trước chưa đoạn, là hiển
bày có kiết ái quá khứ; có kiết nhu ế hiện ở trước mắt, là hiển bày có
kiết nhuế hiện tại; mà trước chưa sinh-giả sử sinh mà đã đoạn, là ngăn
chặn có kiết nhuế quá khứ.
4. Hoặc có kiết ái quá khứ ràng buộc, và có kiết nhuế quá khứ-
hiện tại ràng buộc, nghĩa là đối với sự việc này có kiết ái-kiết nhuế đời
trước chưa đoạn và có kiết nhuế hiện tại ở thành tựu mắt. Trong này, có
kiết ái-kiết nhuế đời trước chưa đoạn, là hiển bày có kiết ái-kiết  nhuế
128 BỘ TỲ ĐÀM 4
 
 
quá khứ; có kiết nhuế hiện ở trước mắt, là hiển bày có kiết nhuế hiện
tại.
Hỏi: Giả sử có kiết nhuế quá khứ- hiện tại ràng buộc, mà lại có
kiết ái quá khứ ràng buộc chăng?
Đáp: Nếu trước sinh chưa đoạn thì ràng buộc, nếu trước chưa sinh
giả sử sinh mà đã đoạn thì không ràng buộc. Ý nghĩa trong này nói rộng
ra như trước.
Hỏi: Nếu đối với sự việc này c ó kiết ái quá khứ ràng buộc, thì
cũng có kiết nhuế vị lại, hiện tại ràng buộc chăng?
Đáp: Trong này có ba câu phân biệt:
1. Hoặc có kiết ái quá khứ ràng buộc mà không có kiết nhuế vị
lai-hiện tại ràng buộc, nghĩa là đối với pháp của cõi sắc-vô sắc có kiết
ái đời trước chưa đoạn.  Trong này, có kiết ái đời trước chưa đoạn, là
hiển bày có kiết ái quá khứ; đối với pha ùp của cõi sắc-vô sắc, là ngăn
chặn có kiết nhuế vị lai-hiện tại, bơ ûi vì hai cõi ấy không có kiết nhuế,
như trước nên biết!
2. Hoặc có kiết ái quá khứ ràng buộc  và có kiết nhuế vị lai ràng
buộc chứ không có hiện tại, nghĩa là đối với sự việc này có kiết ái đời
trước chưa đoạn, và có kiết nhuế chưa đoạn, không hiện ở trước mắt.
Trong này, có kiết ái đời trước chưa  đoạn, là hiển bày có kiết ái quá
khứ; và có kiết nhuế chưa đoạn, là hiển bày có kiết nhuế vị lai, vì chưa
đoạn thì chắc chắn có nghĩa ràng buộc của vị lai; không hiện ở trước
mắt, là ngăn chặn có kiết nhuế hiện tại.
3. Hoặc có kiết ái quá khứ ràng buộc mà cũng có kiết nhuế vị lai-
hiện tại ràng buộc nghĩa là đối với sự việc này có kiết ái đời trước chưa
đoạn, và có kiết nhuế hiện ở trước mắt. Trong này, có kiết ái đời trước
chưa đoạn, là hiển bày có kiết ái quá khứ; và có kiết nhuế hiện ở trước
mắt, là hiển bày có kiết nhuế hiện ta ïi. Vị lai này có, không nói mà tự
thành, bởi vì hiện ở trước mắt thì vị lai nhất định phải có.
Hỏi: Giả sử có kiết nhuế vị lai-hi ện tại ràng buộc, mà lại có kiết
ái quá khứ ràng buộc chăng?
Đáp: Nếu đời trước chưa đoạn thì ràng buộc, nếu trước chưa sinh-
giả sử sinh mà đõa đoạn thì không ràng buộc. Ý nghĩa trong này nói
rộng ra như trước.
Hỏi: Nếu đối với sự việc này c ó kiết ái quá khứ ràng buộc, thì
cũng có kiết nhuế quá khứ-vị lai ràng buộc chăng?
Đáp: Trong này có ba câu phân biệt:
1. Hoặc có kiết ái quá khứ ràng buộc, mà không có kiết nhuế quá
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 58 129  
www.daitangkinh.org  
khứ-vị lai ràng buộc, nghĩa là đối với pháp của cõi sắc-vô sắc, có kiết ái
đời trước chưa đoạn. Trong này, có kiết ái đời trước chưa đoạn, là hiển
bày có kiết ái quá khứ; đối với pháp của cõi sắc-vô sắc là ngăn chặn có
kiết nhuế quá khứ-vị lai.
2. Hoặc có kiết ái quá khứ ràng buộc, và có kiết nhuế vị lai ràng
buộc chứ không có quá khứ, nghĩa là đối với sự việc này có kiết ái đời
trước chưa đoạn, và có kiết nhuế chưa đoạn, mà không có kiết nhuế đời
trước giả sử sinh mà đã đoạn. Trong này, có kiết ái đời trước chưa đoạn,
là hiển bày có kiết ái quá khứ; có kiết nhuế chưa đoạn, là hiển bày có
kiết nhuế vị lai; không có kiết nhuế đời trước-giả sử sinh mà đã đoạn,
là ngăn chặn có kiết nhuế quá khứ.
3. Hoặc có kiết ái quá khứ ràng buộc, cũng có kiết nhuế quá khứ-
vị lai ràng buộc, nghĩa là đối với sự vi ệc này có kiết ái-kiết nhuế đời
trước chưa đoạn. Trong này, có kiết ái đời trước chưa đoạn, là hiển bày
có kiết ái quá khứ; có kiết nhuế đời trước chưa đoạn, là hiển bày có kiết
nhuế quá khứ. Vị lai này có nhưng không nói mà tự thành, bởi vì có quá
khứ thì vị lai nhất định phải có.
Hỏi: Giả sử có kiết nhuế quá khứ-vị lai ràng buộc, mà lại có kiết
ái quá khứ ràng buộc chăng?
Đáp: Nếu đời trước chưa đoạn thì ràng buộc, nếu trước chưa sinh-
giả sử sinh mà đã đoạn thì không ràng buộc. Ý nghĩa trong này rộng ra
như trước đã nói.
Hỏi: Nếu đối với sự việc này c ó kiết ái quá khứ ràng buộc, thì
cũng có không  quá khứ-vị lai-hiện tại ràng buộc chăng?
Đáp: Trong này có năm câu phân biệt:
1. Hoặc có kiết ái quá khứ ra øng buộc, chứ khô ng có kiết nhuế
quá khứ-vị lai hiện tại ràng buộc, nghĩa là đối với pháp của cõi sắc-vô
sắc, có kiết ái đời trước chưa đoạn. Trong này, có kiết ái đời trước chưa
đoạn, là hiển bày có kiết ái quá khứ;  đối với pháp của cõi sắc-vô sắc,
là ngăn chặn có kiết nhuế của ba đời.
2. Có kiết ái quá khứ ràng buộc, và có kiết nhuế vị lai ràng buộc,
chứ không có quá khứ-hiện tại nghĩa là đối  với sự việc này có kiết ái
đời trước chưa đoạn, và có kiết nhuế chưa đoạn, mà trước chưa sinh-
giả sử sinh mà đã đoạn, không hiện ở trước mắt. Trong này có kiết ái
đời trước chưa đoạn, là hiển bày có kiết ái quá khứ; có kiết nhuế chưa
đoạn, là hiển bày có kiết nhuế vị lai; mà trước chưa sinh-giả sử sinh mà
đã đoạn, là ngăn chặn có kiết nhuế quá khứ, không hiện ở trước mắt, là
ngăn chặn có kiết nhuế hiện tại.
130 BỘ TỲ ĐÀM 4
 
 
3. Hoặc có kiết ái quá khứ ràng buộc, và có kiết nhuế vị lai-hiện
tại ràng buộc chứ không có quá khứ, nghĩa là đối với sự việc này có kiết
ái đời trước chưa đoạn, và có kiết nhuế hiện ở trước mắt, nhưng trước
chưa sinh-giả sử sinh mà đã đoạn. Trong này, có kiết ái đời trước chưa
đoạn, là hiển bày có kiết ái quá khứ; có kiết nhuế hiện ở trước mắt,
là hiển bày có kiết nhuế hiện tại; vị lai này có mà không nói tự nhiên
thành, nghĩa như trước đã nói, nhưng trước chưa sinh-giả sử sinh mà đã
đoạn, là ngăn chặn có kiết nhuế quá khứ.
4. Hoặc có kiết ái quá khứ ràng buộc, và có kiết nhuế quá khứ-vị
lai ràng buộc chứ không hiện tại, nghĩa là đối với sự việc này có kiết
ái-kiết nhuế đời trước chưa đoa ïn, mà không có kiết nhuế hiện ở trước
mắt. Trong này, có kiết ái đời trước ch ưa đoạn là hiển bày có kiết ái
quá khứ; có kiết nhuế đời trước chưa  đoạn, là hiển bày có kiết nhuế
quá khứ; vị lai này có mà không nói tự nhiên thành, nghĩa như trước đã
nói; mà không có kiết nhuế hiện ở trước mắt, là ngăn chặn có kiết nhuế
hiện tại.
5. Hoặc có kiết ái quá khứ ràng buộc, cũng có kiết nhuế quá khứ-
vị lai-hiện tại ràng buộc, nghĩa là đối với sự việc này có kiết ái-kiết
nhuế đời trước chưa đoạn, và có kiết nhuế hiện ở trước mắt. Trong này,
có kiết ái đời trước chưa đoạn, là hi ển bày có kiết ái quá khứ; có kiết
nhuế đời trước chưa đoạn, là hiển bày có kiết nhuế quá khứ; có kiết
nhuế hiện ở trước mắt, là hiển bày có kiết nhuế hiện tại; vị lai này có
mà không nói tự nhiên thành, bởi vì c ó quá khứ-hiện tại thì chắc chắn
cũng có vị lai.
Hỏi: Giả sử có kiết nhuế quá khứ-vị lai-hiện tại ràng buộc, mà lại
có kiết ái quá khứ ràng buộc chăng?
Đáp: Nếu đời trước chưa đoạn thì ràng buộc, nếu trước chưa sinh-
giả sử sinh mà đã đoạn thì không ràng buộc. Ý nghĩa trong này rộng ra
như trước đã nói.
Như đối với kiết nhuế, đối với kiết tật-kiết san cũng như vậy, bởi
vì cả hai loại chỉ thuộc về cõi dục, cho nên dùng ái đối với chúng làm
thành bảy câu nhỏ. Như đối với kiết nhuế, nói về sự sai biệt, là đối với
pháp do kiến mà đoạn thuộc  cõi Dục, và đối với  pháp của cõi sắc-vô
sắc, có kiết ái đời trước chưa đoạn, không có kiết tật-kiết san của quá
khứ-vị lai-hiện tại. Trong này, có kiết ái đời trước chưa đoạn, là hiển
bày trong hai loại bảy câu có kiết ái quá khứ, không có kiết tật-kiết san
của ba đời, là ngăn chặn trong hai loại bảy câu có kiết tật-kiết san của
quá khứ-vị lai-hiện tại. Đây là đối với pháp do kiến mà đoạn thuộc cõi
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 58 131  
www.daitangkinh.org  
dục, có sự sai biệt so với trước, bởi vì hai kiết tật-kiết san chỉ do tu mà
đoạn.
Hỏi: Nếu đối với sự việc này c ó kiết ái quá khứ ràng buộc, thì
cũng có kiết mạn quá khứ ràng buộc chăng?
Đáp: Nếu đời trước chưa đoạn thì ràng buộc, nếu trước chưa sinh-
giả sử sinh mà đã đoạn thì không ra øng buộc. Nghĩa là đối với sự việc
này nếu có kiết ái đời trước chưa đoạn mà cũng có kiết mạn đời trước
chưa đoạn, thì đối với sự việc này cũng có nghĩa ràng buộc của kiết mạn
quá khứ. Nếu đối với sự việc này, tuy có kiết ái đời trước chưa đoạn mà
trước đó kiết mạn này chưa sinh, th ì tuy sinh ở nơi khác nhưng đối với
sự việc này cũng gọi là chưa sinh; giả sử sinh mà đã đoạn thì đối với sự
việc này không có nghĩa ràng buộc của kiết mạn quá khứ.
Hỏi: Giả sử có kiết mạn quá khứ ràng buộc, mà lại có kiết ái quá
khứ ràng buộc chăng?
Đáp: Nếu đời trước chưa đoạn thì ràng buộc, nếu trước chưa sinh-
giả sử sinh mà đã đoạn thì không ra øng buộc. Nghĩa là đối với sự việc
này nếu có kiết mạn đời trước chưa đoạn, cũng có kiết ái đời trước chưa
đoạn, thì đối với sự việc này cũng c ó nghĩa ràng buộc của kiết ái quá
khứ. Nếu đối với sự việc này, tuy c ó kiết mạn đời trước chưa đoạn mà
trước đó kiết ái này chưa sinh, thì tuy sinh ở nơi khác nhưng đối với sự
việc này cũng gọi là chưa sinh; giả  sử sinh mà đã đoạn thì đối với sự
việc này không có nghĩa ràng buộc của kiết ái quá khứ.
Hỏi: Nếu đối với sự việc này c ó kiết ái quá khứ ràng buộc, thì
cũng có kiết mạn vị lai ràng buộc chăng?
Đáp: Đúng như vậy. Nguyên cớ thế nào? Bởi vì trước đây nói kiết
mạn đối với sự của năm Bộ thuộc ba  cõi có thể làm cho ràng buộc, vị
lai chưa đoạn thì chắc chắn ràng buộc tất cả sự của ba đời kia.
Hỏi: Giả sử có kiết mạn vị lai ràng buộc, mà lại có kiết ái quá khứ
ràng buộc chăng?
Đáp: Nếu đời trước chưa đoạn thì ràng buộc, nếu trước chưa sinh-
giả sử sinh mà đã đoạn thì không ra øng buộc. Nghĩa là đối với sự việc
này nếu có kiết mạn vị lai chưa đoa ïn, cũng có kiết ái đời trước chưa
đoạn, thì đối với sự việc này cũng c ó nghĩa ràng buộc của kiết ái quá
khứ. Nếu đối với sự việc này, tuy có kiết mạn  vị lai chưa đoạn nhưng
trước đó kiết ái này chưa sinh, thì tuy sinh ở nơi khác mà đối với sự việc
này cũng gọi là chưa sinh; giả sử sinh mà đã đoạn thì đối với sự việc này
không có nghĩa ràng buộc của kiết ái quá khứ.
Hỏi: Nếu đối với sự việc này co ù kiết ái quá khứ ràng buộc, thì
132 BỘ TỲ ĐÀM 4
 
 
cũng có kiết mạn hiện tại ràng buộc chăng?
Đáp: Nếu hiện ở trước mắt. Nghĩa là đối với sự việc này, nếu có
kiết ái đời trước chưa đoạn, cũng c ó kiết mạn hiện ở trước mắt, thì có
nghĩa ràng buộc của dấy khởi tâm thiện-vô phú vô ký hiện ở trước mắt,
hoặc ở nơi khác dấy khởi kiết mạn hiện ở trước mắt, hoặc lúc không có
tâm nào, thì không có nghĩa ràng buộc của kiết mạn hiện tại.
Hỏi: Giả sử kiết mạn hiện tại ràng buộc, mà lại có kiết ái quá khứ
ràng buộc chăng?
Đáp: Nếu đời trước chưa đoạn thì ràng buộc, nếu trước chưa sinh-
giả sử sinh mà đã đoa ïn thì không ràng buộc. Nghĩ a là đối với sự việc
này nếu có kiết mạn hiện ở trước mắt , cũng có kiết ái đời trước chưa
đoạn, thì đối với sự việc này cũng c ó nghĩa ràng buộc của kiết ái quá
khứ. Nếu đối với sự việc này, tuy có kiết mạn hiện ở trước mắt mà trước
đó kiết ái này chưa sinh, thì tuy si nh ở nơi khác nhưng đối với sự việc
này cũng gọi là chưa sinh; giả sử sinh mà đã đoạn thì đối với sự việc này
không có nghĩa ràng buộc của kiết ái quá khứ.
Hỏi: Nếu đối với sự việc này c ó kiết ái quá khứ ràng buộc, thì
cũng có kiết mạn quá khứ-hiện tại ràng buộc chăng?
Đáp: Trong này có bốn câu phân biệt:
1. Hoặc có kiết ái quá khứ ra øng buộc mà không có kiết mạn quá
khứ-hiện tại ràng buộc, nghĩa là đối với sự việc này có kiết ái đời trước
chưa đoạn, không có kiết mạn đời trước-giả sử sinh mà đã đoạn, không
hiện ở trước mắt. Trong này, có kiết ái đời trước chưa đoạn, là hiển bày
có kiết ái quá khứ chưa đoạn; không có kiết mạn đời trước-giả sử sinh
mà đã đoạn, là ngăn chặn có kiết mạn quá khứ; không hiện ở trước mắt,
là ngăn chặn có kiết mạn hiện tại.
2. Hoặc có kiết ái quá khứ ràng bu ộc, và có kiết mạn quá khứ
ràng buộc chứ không có hiện tại, nghĩa là đối với sự việc có kiết ái-kiết
mạn đời trước chưa đoạn, không có kiết mạn hiện ở trước mắt. Trong
này, có kiết ái-kiết mạn đời trước chưa đoạn, là hiển bày có kiết ái-kiết
mạn quá khứ, không có kiết mạn hiện ở trước mắt, là ngăn chặn có kiết
mạn hiện tại.
3. Hoặc có kiết ái quá khứ ràng buộc , và có kiết mạn hiện tại
ràng buộc chứ không có quá khứ, nghĩa là đối với sự việc này có kiết
ái đời trước chưa đoạn, và có kiết mạn hiện ở trước mắt, mà trước chưa
sinh-giả sử sinh mà đã đoạn. Trong này, có kiết ái đời trước chưa đoạn,
là hiển bày có kiết ái quá khứ; có kiết mạn hiện ở trước mắt, là hiển
bày có kiết mạn hiện tại; mà trước chưa sinh-giả sử sinh mà đã đoạn, là
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 58 133  
www.daitangkinh.org  
ngăn chặn có kiết mạn quá khứ.
4. Hoặc có kiết ái quá khứ ràng buộc, và có kiết mạn quá khứ-
hiện tại ràng buộc, nghĩa là đối với sự việc này có kiết ái-kiết mạn đời
trước chưa đoạn, và có kiết mạn hiện ở trước mắt. Trong này, có kiết ái-
kiết mạn đời trước chưa đoạn, là hiển bày có kiết ái-kiết mạn quá khứ;
có kiết mạn hiện ở trước mắt, là hiển bày có kiết mạn hiện tại.
Hỏi: Giả sử có kiết mạn quá khứ-hiện tại ràng buộc, mà lại có
kiết ái quá khứ ràng buộc chăng?
Đáp: Nếu đời trước chưa đoạn thì ràng buộc, nếu trước chưa sinh-
giả sử sinh mà đã đoạn thì không ràng buộc. Ý nghĩa trong này rộng ra
như trước đã nói.
Hỏi: nếu đối với sự việc này c ó kiết ái quá khứ ràng buộc, thì
cũng có kiết mạn vị lai-hiện tại ràng buộc chăng?
Đáp: Vị lai chắc chắn ràng buộc , hiện tại nếu hiện ở trước mắt.
Trong này, vị lai chắc chắn ràng buộc, là vì kiết mạn vị lai nếu lúc chưa
đoạn thì chắc chắn ràng buộc tất cả sự của năm Bộ thuộc ba cõi; hiện
tại nếu hiện ở trước mắtt, thì nghĩa như trước đã nói.
Hỏi: Giả sử có kiết mạn vị lai-hiện tại ràng buộc, mà lại có kiết ái
quá khứ ràng buộc chăng?
Đáp: Nếu đời trước chưa đoạn thì ràng buộc, nếu trước chưa sinh-
giả sử sinh mà đã đoạn thì không ràng buộc. Ý nghĩa trong này rộng ra
như trước đã nói.
Hỏi: Nếu đối với sự việc này c ó kiết ái quá khứ ràng buộc, thì
cũng có kiết mạn quá khứ-vị lai ràng buộc chăng?
Đáp: Vị lai chắc chắn ràng buộc; quá khứ nếu đời trước chưa đoạn
thì ràng buộc, néu trước chưa sinh-gi ả sử sinh mà đã đoạn thì không
ràng buộc. Hai nghĩa trong này đều như trước đã nói.
Hỏi: Giả sử có kiết mạn quá khứ- vị lai ràng buộc, mà lại có kiết
ái quá khứ ràng buộc chăng?
Đáp: Nếu đời trước chưa đoạn thì ràng buộc, nếu trước chưa sinh-
giả sử sinh mà đã đoạn thì không ràng buộc. Ý nghĩa trong này cũng
như trước đã nói.
Hỏi: Nếu đối với sự việc này c ó kiết ái quá khứ ràng buộc, thì
cũng có kiết mạn quá khứ-vị lai-hiện tại ràng buộc chăng?
Đáp: Trong này có bốn câu phân biệt:
1. Hoặc có kiết ái quá khứ ràng buộc , và có kiết mạn vị lai ràng
buộc, chứ không có quá khứ-hiện tại, nghĩa là đối với sự việc này có
kiết ái đời trước chưa đoạn, không có kiết mạn đời trước-giả sử sinh mà
134 BỘ TỲ ĐÀM 4
 
 
đã đoạn, không hiện ở trước mắt. Trong này, có kiết ái đời trước chưa
đoạn, là hiển bày có kiết ái quá kh ứ; không có kiết mạn đời trước-giả
sử sinh mà đã đoạn, là ngăn chặn có kiết mạn quá khứ; không hiện ở
trước mắt, là ngăn chặn có kiết mạn hiện tại. Vị lai này có nhưng không
nói mà tự nhiên thành, bởi vì kiết ái kia chưa đoạn thì mạn này chắc
chắn có.
2. Hoặc có kiết ái quá khứ ràng buộc, và có kiết mạn quá khứ-vị
lai ràng buộc chứ không có hiện tại, nghĩa là đối với sự việc này có kiết
ái-kiết mạn đời trước chưa đoạn, không có kiết mạn hiện ở trước mắt.
Trong này, có kiết ái-kiết mạn đời trước chưa đoạn, là hiển bày có kiết
ái-kiết mạn quá khứ; không có kiết mạn hiện ở trước mắt, là ngăn chặn
có kiết mạn hiện tại. Vị lai này có nhưng không nói mà tự nhiên thành,
nghĩa như trước đã nói.
3. Hoặc có kiết ái quá khứ ràng buộc, và có kiết mạn vị lai-hiện
tại ràng buộc chứ không có quá khứ, nghĩa là đối với sự việc này có kiết
ái đời trước chưa đoạn, và có kiết mạn hiện ở trước mắt, mà không có
đời trước-giả sử sinh mà đã đoạn. Tr ong này, có kiết ái đời trước chưa
đoạn, là hiển bày có kiết ái quá khứ;  có kiết mạn hiện ở trước mắt, là
hiển bày có kiết mạn hiện tại; ma ø không có đời trước-giả sử sinh mà
đã đoạn, là ngăn chặn có kiết mạn quá khứ. Vị lai này có nhưng không
nói mà tự nhiên thành, bởi vì kiết ma ïn hiện ở trước mắt thì chắc chắn
là có vị lai.
4. hoặc có kiết ái quá khứ ràng buộc cũng có kiết mạn quá khứ-vị
lai-hiện tại ràng buộc, nghĩa là đối với sự việc này có kiết ái-kiết mạn
đời trước chưa đoạn, và có kiết ma ïn hiện ở trước mắt. Trong này, có
kiết ái-kiết mạn đời trước chưa đoa ïn, là hiển bày có kiết ái-kiết mạn
quá khứ; có kiết mạn hiện ở trước mắt , là hiển bày có kiết mạn hiện
tại. Vị lai này có nhưng không nói mà tự nhiên thành, nghĩa như trước
đã nói.
Hỏi: Giả sử có kiết mạn quá khứ-vị lai-hiện tại ràng buộc, mà lại
có kiết ái quá khứ ràng buộc chăng?
Đáp: Nếu đời trước chưa đoạn thì ràng buộc, nếu trước chưa sinh
giả sử sinh mà đã đoạn thì không ràng buộc. Ý nghĩa trong này nói rộng
ra như trước.
Hỏi: Nếu đối với sự việc này c ó kiết ái quá khứ ràng buộc, thì
cũng có kiết vô minh quá khứ ràng buộc chăng?
Đáp: Đúng như vậy. Nguyên cớ thế nào? Bởi vì trước đây nói các
kiết mê lầm cọng tướng đối với sự của năm Bộ thuộc ba cõi có thể làm
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 58 135  
www.daitangkinh.org  
cho ràng buộc quá khứ chưa đoạn thì chắc chắn ràng buộc tất cả sự của
ba đời kia, vô minh cũng đã là kiết thuộc cọng tướng, cho nên trả lời là
đúng như vậy.
Hỏi: Giả sử có kiết vô minh quá khứ ràng buộc, mà lại có kiết ái
quá khứ ràng buộc chăng?
Đáp: Nếu đời trước chưa đoạn thì ràng buộc, nếu trước chưa sinh-
giả sử sinh mà đã đoạn thì không ra øng buộc. Nghĩa là đối với sự việc
này nếu có kiết vô minh đời trước chưa đoạn, cũng có kiết ái đời trước
chưa đoạn, thì đối với sự việc này c ũng có nghĩa ràng buộc của kiết ái
quá khứ. Nếu đối với sự việc này t uy có kiết vô minh đời trước chưa
đoạn, mà trước đó kiết ái này chưa  sinh, thì tuy sinh ở nơi khác nhưng
đối với sự việc này cũng gọi là chưa sinh; giả sử sinh mà đã đoạn thì đối
với sự việc này không có nghĩa ràng buộc của kiết ái quá khứ.
Hỏi: Nếu đối với sự việc này c ó kiết ái quá khứ ràng buộc, thì
cũng có kiết vô minh vị lai ràng buộc chăng?
Đáp: Đúng như vậy. Nguyên cớ thế nào? bởi vì trước đây nói các
kiết thuộc cọng tướng đối với sự của năm Bộ thuộc ba cõi có thể làm
cho ràng buộc, vị lai chưa đoạn thì ch ắc chắn ràng buộc tất cả sự của
ba đời kia.
Hỏi: Giả sử có kiết vô minh vị lai ràng buộc, mà lại có kiết ái quá
khứ ràng buộc chăng?
Đáp: Nếu đời trước chưa đoạn thì ràng buộc, nếu trước chưa sinh-
giả sử sinh mà đã đoạn thì không ra øng buộc. Nghĩa là đối với sự việc
này nếu có kiết vô minh vị lai chưa đoạn, cũng có kiết ái quá khứ chưa
đoạn, thì đối với sự việc này cũng c ó nghĩa ràng buộc của kiết ái quá
khứ. Nếu đối với sự việc này tuy có kiết vô minh vị lai chưa đoạn mà
trước đó kiết ái này chưa sinh, thì tuy sinh ở nơi khác mà đối với sự việc
này cũng gọi là chưa sinh, giả sử sinh mà đã đoạn thì đối với sự việc này
không có nghĩa ràng buộc của kiết ái quá khứ.
Hỏi: Nếu đối với sự việc này c ó kiết ái quá khứ ràng buộc, thì
cũng có kiết vô minh hiện tại ràng buộc chăng?
Đáp: Nếu hiện ở trước mắt. Nghĩa là đối với sự việc này nếu có
kiết ái đời trước chưa đoạn, cũng c ó kiết vô minh hiện ở trước mắt, thì
có nghĩa ràng buộc của kiết vô minh hiện tại. Nếu đối với sự việc này,
hoặc dấy khởi tâm thiện-vô phú-vô ký hiện ở trước mắt, hoặc ở nơi
khác dấy khởi kiết vô minh hiện ở trước mắt, hoặc lúc không có tâm
nào, thì không có nghĩa ràng buộc của kiết vô minh hiện tại.
Hỏi: Giả sử có kiết vô minh hiện tại ràng buộc, mà lại có kiết  ái
136 BỘ TỲ ĐÀM 4
 
 
quá khứ ràng buộc chăng?
Đáp: Nếu đời trước chưa đoạn thì ràng buộc, nếu trước chưa sinh-
giả sử sinh mà đã đoạn thì không ra øng buộc. Nghĩa là đối với sự việc
này nếu có kiết vô minh hiện ở trước mắt, cũng có kiết ái đời trước chưa
đoạn, thì đối với sự việc này cũng c ó nghĩa ràng buộc của kiết ái quá
khứ. Nếu đối với sự việc này tuy c ó kiết vô minh hiện ở trước mắt mà
trước đó kiết ái này chưa sinh, thì tuy sinh ở nơi khác mà đối với sự việc
này cũng gọi là chưa sinh; giả sử sinh mà đã đoạn thì đối với sự việc này
không có nghĩa ràng buộc của kiết ái quá khứ.
Hỏi: Nếu đối với sự việc này c ó kiết ái quá khứ ràng buộc, thì
cũng có kiết vô minh quá khứ-hiện tại ràng buộc chăng?
Đáp: Quá khứ thì chắc chắn ràng buộc, hiện tại nếu hiện ở trước
mắt. Ý nghĩa trong này đều như trước đã nói.
Hỏi: Giả sử có kiết vô minh quá khứ-hiện tại ràng buộc, mà lại có
kiết ái quá khứ ràng buộc chăng?
Đáp: Nếu đời trước chưa đoạn thì ràng buộc, nếu trước chưa sinh-
giả sử sinh mà đã đoạn thì không ràng buộc. Ý nghĩa trong này rộng ra
như trước đã nói:
Hỏi: Nếu đối với sự việc này c ó kiết ái quá khứ ràng buộc, thì
cũng có kiết vô minh vị lai-hiện tại ràng buộc chăng?
Đáp: Vị lai thì chắc chắn ràng buộc, hiện tại nếu hiện ở trước mắt.
Ý nghĩa trong này đều nói như trước.
Hỏi: Giả sử có kiết vô minh vị lai-hiện tại ràng buộc, mà lại có
kiết ái quá khứ ràng buộc chăng?
Đáp: Nếu đời trước chưa đoạn thì ràng buộc, nếu trước chưa sinh-
giả sử sinh mà đã đoạn thì không ràng buộc. Ý nghĩa trong này nói rộng
ra như trước.
Hỏi: Nếu đối với sự việc này c ó kiết ái quá khứ ràng buộc, thì
cũng có kiết vô minh quá khứ-vị lai ràng buộc chăng?
Đáp: Đúng như vậy. Nguyên cớ thế nào? Bởi vì trước đây nói các
kiết thuộc cọng tướng đối với sự của năm Bộ thuộc ba cõi có thể làm
cho ràng buộc, quá khứ-vị lai chưa đoạn thì chắc chắn ràng buộc tất cả
sự của ba đời kia.
Hỏi: Giả sử có kiết vô minh quá khứ-vị lai ràng buộc, mà lại có
kiết ái quá khứ ràng buộc chăng?
Đáp: Nếu đời trước chưa đoạn thì ràng buộc, nếu trước chưa sinh
giả sử sinh mà đã đoạn thì không ràng buộc. Ý nghĩa trong này nói rộng
ra như trước.
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 58 137  
www.daitangkinh.org  
Hỏi: Nếu đối với sự việc này c ó kiết ái quá khứ ràng buộc, thì
cũng có kiết vô minh quá khứ-vị lai-hiện tại ràng buộc chăng?
Đáp: Quá khứ-vị lai thì chắc chắn ràng buộc, hiện tại nếu hiện ở
trước mắt. Ý nghĩa trong này đều nói như trước.
Hỏi: Giả sử có kiết vô minh quá khứ-vị lai-hiện tại ràng buộc, mà
lại có kiết ái quá khứ ràng buộc chăng?
Đáp: Nếu đời trước chưa đoạn thì ràng buộc, nếu trước chưa sinh-
giả sử sinh mà đã đoạn thì không ràng buộc. Ý nghĩa trong này nói rộng
ra như trước.


„
138 BỘ TỲ ĐÀM 4
 
 


LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA