VI DIỆU PHÁP
Abhidhamma Piṭaka · Pāli · Việt · English · Chú giải
Đọc:
← A-tỳ-đạt-ma Đại Tỳ-bà-sa Luận ← Quyển 87Quyển 89 →

A-tỳ-đạt-ma Đại Tỳ-bà-sa Luận · Quyển 88

阿毘達磨大毘婆沙論 · T1545

Hán văn

意根緣識緣緣識有為緣者。意根通三界九

地五部有漏及無漏法類智品故。十六識所
緣。一欲界見苦所斷一切隨眠相應識。此識
欲界見苦所斷一切。及見集所斷遍行隨眠
隨增。二欲界見集所斷一切隨眠相應識。此
識欲界見集所斷一切。及見苦所斷遍行隨
眠隨增。三欲界見滅所斷有為緣隨眠相應
識。此識欲界見滅所斷有為緣。及遍行隨眠
隨增。四欲界見道所斷一切隨眠相應識。此
識欲界見道所斷一切。及遍行隨眠隨增。五
欲界修所斷善及染污無覆無記識。此識欲
界修所斷一切。及遍行隨眠隨增。如欲界五
部有為緣識。色無色界各五部有為緣識亦
爾。合為十五識。十六無漏識。謂苦集道法類
忍智品。此識非隨眠隨增。故說意根緣識
有為緣隨眠隨增。意根緣緣識亦十六識所
緣。此意根緣緣識隨眠隨增。亦如意根緣識
說。故說意根緣緣識有為緣隨眠隨增捨根
亦爾者。捨根亦通三界九地五部有漏及無
漏法類智品如意根故。
樂根緣識欲界四部。色界有為緣無色界二
部。及遍行緣緣識欲無色界四部。色界有為
緣者。樂根通欲界初及第三靜慮。欲界者。五
識身相應。初靜慮者。三識身相應。此二唯
有漏修所斷。第三靜慮者。意識相應通有漏
無漏。有漏者通五部。無漏者通法類智品。
故此樂根十六識內十二識所緣。一欲界見
苦所斷遍行隨眠相應識。此識欲界見苦所
斷一切。及見集所斷遍行隨眠隨增。二欲界
見集所斷遍行隨眠相應識。此識欲界見集

所斷一切。及見苦所斷遍行隨眠隨增。三欲
界見道所斷無漏緣隨眠相應識。此識欲界
見道所斷一切。及遍行隨眠隨增。四欲界修
所斷善。及染污無覆無記識。此識欲界修所
斷一切。及遍行隨眠隨增。五色界見苦所斷
一切隨眠相應識。此識色界見苦所斷一切。
及見集所斷遍行隨眠隨增。六色界見集所
斷一切隨眠相應識。此識色界見集所斷一
切。及見苦所斷遍行隨眠隨增。七色界見滅
所斷有為緣隨眠相應識。此識色界見滅所
斷有為緣及遍行隨眠隨增。八色界見道所
斷一切隨眠相應識。此識色界見道所斷一
切。及遍行隨眠隨增。九色界修所斷善及染
污無覆無記識。此識色界修所斷一切。及遍
行隨眠隨增。十無色界見道所斷無漏緣隨
眠相應識此識無色界見道所斷一切。及遍
行隨眠隨增十一無色界修所斷善識。此識
無色界修所斷一切。及遍行隨眠隨增。十二
無漏識。謂苦集道法類智品。此識非隨眠隨
增故。說樂根緣識。欲界四部色界有為緣無
色界二部。及遍行隨眠隨增。樂根緣識十六
識內十四識所緣。一欲界見苦所斷一切隨
眠相應識。是樂根緣緣識。緣緣樂根。欲界
見苦所斷遍行隨眠相應識等。故此識欲界
見苦所斷一切。及見集所斷遍行隨眠隨增。
二欲界見集所斷一切隨眠相應識。是樂根
緣緣識緣緣樂根。見集所斷遍行隨眠相應
識等。故此識欲界見集所斷一切。及見苦所
斷遍行隨眠隨增。三欲界見道所斷一切隨

眠相應識。是樂根緣緣識。緣緣樂根。欲界
見道所斷無漏緣隨眠相應識。及苦集道法
智品相應識。故此識欲界見道所斷一切。及
遍行隨眠隨增四欲界修所斷善。及染污無
覆無記識。是樂根緣緣識。緣緣樂根。欲界
修所斷識等。故此識欲界修所斷一切。及遍
行隨眠隨增。五無色界見苦所斷遍行隨眠
相應識。是樂根緣緣識。緣緣樂根。無色界
見道所斷無漏緣隨眠相應識等。故此識無
色界見苦所斷一切。及見集所斷遍行隨眠
隨增。六無色界見集所斷遍行隨眠相應識。
是樂根緣緣識。緣緣樂根。無色界見道所斷
無漏緣隨眠相應識等。故此識無色界見集
所斷一切。及見苦所斷遍行隨眠隨增。七無
色界見道所斷一切隨眠相應識。是樂根緣
緣識。緣緣樂根。無色界見道所斷無漏緣相
應識。及道類智品無漏識。故此識無色界見
道所斷一切。及遍行隨眠隨增八無色界修所
斷善。及染污無覆無記識。是樂根緣緣識。緣
緣樂根。無色界修所斷善識等。故此識無色
界修所斷一切。及遍行隨眠隨增。及色界五
部有為緣識。是樂根緣緣識。緣緣樂根。隨
其所應有漏無漏識。故此識隨其所應色界
有為緣隨眠隨增。此五并前八合為十三識。
十四苦集道智品無漏識。是樂根緣緣識。緣
緣樂根有漏無漏識。故此識非隨眠隨增。
故說樂根緣緣識。欲無色界四部。色界有為
緣隨眠隨增。喜根緣識欲色界有為緣。無色
界二部及遍行。緣緣識欲色界有為緣。無色

界四部者。喜根通欲界及初二靜慮。唯意識
相應。欲界者。唯有漏通五部。初二靜慮
者。通有漏無漏。有漏者通五部。無漏者通
法類忍智品故。此喜根十六識內十三識所
緣。一欲界見苦所斷一切隨眠相應識。此識
欲界見苦所斷一切。及見集所斷遍行隨眠
隨增。二欲界見集所斷一切隨眠相應識。此
識欲界見集所斷一切。及見苦所斷遍行隨
眠隨增。三欲界見滅所斷有為緣隨眠相應
識。此識欲界見滅所斷有為緣。及遍行隨眠
隨增。四欲界見道所斷一切隨眠相應識。此
識欲界見道所斷一切。及遍行隨眠隨增。五
欲界修所斷善。及染污無覆無記識。此識欲
界修所斷一切。及遍行隨眠隨增。如欲界五
部有為緣識色界五部有為緣識亦爾。合為
十識。十一無色界見道所斷無漏緣隨眠相
應識。此識無色界見道所斷一切。及遍行隨
眠隨增。十二無色界修所斷善識。此識無色
界修所斷一切。及遍行隨眠隨增。十三無漏
識謂苦集道法類智品。此識非隨眠隨增故
說喜根緣識。欲色界有為緣無色界二部。及
遍行隨眠隨增。喜根緣識十六識內十五識
所緣。一欲界見苦所斷一切隨眠相應識。是
喜根緣緣識。緣緣喜根。自部他部隨其所
應有漏識故。此識欲界見苦所斷一切。及見
集所斷遍行隨眠隨增。二見集所斷一切隨
眠相應識。是喜根緣緣識。緣緣喜根。自部
他部隨其所應有漏識故。此識欲界見集所
斷一切。及見苦所斷遍行隨眠隨增。三欲界

見滅所斷有為緣隨眠相應識。是喜根緣緣
識。緣緣喜根。自部有為緣隨眠相應識。故
此識欲界見滅所斷有為緣。及遍行隨眠隨
增。四欲界見道所斷一切隨眠相應識。是喜
根緣緣識。緣緣喜根。自部一切隨眠相應
識。及苦集道法智品相應識。故此識欲界見
道所斷一切及遍行隨眠隨增。五欲界修所
斷善。及染污無覆無記識。是喜根緣緣識。緣
緣喜根。欲界修所斷識等。故此識欲界修所
斷一切。及遍行隨眠隨增。如欲界五部有為
緣識。色界五部有為緣識亦爾。合為十識。十
一無色界見苦所斷遍行隨眠相應識。是喜
根緣緣識。緣緣喜根。無色界見道所斷無漏
緣隨眠相應識等。故此識無色界見苦所斷
一切。及見集所斷遍行隨眠隨增。十二無色
界見集所斷遍行隨眠相應識。是喜根緣緣
識緣緣喜根。無色界見道所斷無漏緣隨眠
相應識等故此識無色界見集所斷一切。及
見苦所斷遍行隨眠隨增。十三無色界見道
所斷一切隨眠相應識。是喜根緣緣識。緣緣
喜根。無色界見道所斷無漏緣隨眠相應識。
及苦集道類智品相應識。故此識無色界見
道所斷一切。及遍行隨眠隨增。十四無色界
修所斷善及染污無覆無記識。是喜根緣緣
識。緣緣喜根。無色界修所斷善識等。故此
識無色界修所斷一切。及遍行隨眠隨增十
五苦集道智品無漏識。是喜根緣緣識。緣緣
喜根。有漏無漏識故。此識非隨眠隨增。故
說喜根緣緣識。欲色界有為緣無色界四部

隨眠隨增。
憂根緣識。欲界有漏緣。色界遍行及修所斷
緣緣識。欲界有為緣色界三部。無色界遍行
及修所斷者。憂根唯欲界有漏意識相應通
五部。十六識內七識所緣。一欲界見苦所斷
一切隨眠相應識。此識欲界見苦所斷一切。
及見集所斷遍行隨眠隨增。二欲界見集所斷
一切隨眠相應識。此識欲界見集所斷一切。
及見苦所斷遍行隨眠隨增。三欲界見滅所
斷有為緣隨眠相應識。此識欲界見滅所斷
有為緣。及遍行隨眠隨增。四欲界見道所斷
有漏緣隨眠相應識。此識欲界見道所斷有
漏緣及遍行隨眠隨增。五欲界修所斷善。及
染污無覆無記識。此識欲界修所斷一切。及
遍行隨眠隨增。六色界修所斷善。及無覆無
記識。此識色界修所斷一切。及遍行隨眠隨
增。七無漏識。謂苦集法智品。此識非隨眠隨
增故。說憂根緣識欲界有漏緣色界遍行。及
修所斷隨眠隨增。憂根緣識十六識內十識
所緣。一欲界見苦所斷一切隨眠相應識。是
憂根緣緣識緣緣憂根自部他部隨其所
應有漏識。故此識欲界見苦所斷一切。及見
集所斷遍行隨眠隨增二欲界見集所斷一切
隨眠相應識。是憂根緣緣識。緣緣憂根自
部他部。隨其所應有漏識。故此識欲界見集
所斷一切。及見苦所斷遍行隨眠隨增。三欲
界見滅所斷有為緣隨眠相應識。是憂根緣
緣識。緣緣憂根自部有為緣隨眠相應識。
故此識欲界見滅所斷有為緣。及遍行隨眠

隨增。四欲界見道所斷有漏緣隨眠相應識。
是憂根緣緣識。緣緣憂根自部有漏緣隨眠
相應識故。此識欲界見道所斷有漏緣。及遍
行隨眠隨增。五欲界修所斷善。及染污無覆
無記識。是憂根緣緣識。緣緣憂根欲界修
所斷識等。故此識欲界修所斷一切。及遍行
隨眠隨增。六色界見苦所斷遍行隨眠相應
識。是憂根緣緣識。緣緣憂根色界修所斷
善。及無覆無記識。故此識色界見苦所斷一
切。及遍行隨眠隨增。七色界見集所斷遍行
隨眠相應識。是憂根緣緣識。緣緣憂根。色
界修所斷善。及無覆無記識。故此識色界見
集所斷一切。及見苦所斷遍行隨眠隨增。八
色界修所斷善。及染污無覆無記識。是憂根
緣緣識。緣緣憂根。色界修所斷善。及無覆
無記識等。故此識色界修所斷一切。及遍行
隨眠隨增。九無色界修所斷善識。是憂根緣
緣識。緣緣憂根。色界修所斷善。及無覆
無記識。故此識無色界修所斷一切。及遍行
隨眠隨增。十苦集道智品無漏識。是憂根緣
緣識。緣緣憂根。有漏無漏識。故此識非隨
眠隨增。故說憂根緣緣識。欲界有為緣。色界
三部。無色界遍行。及修所斷隨眠隨增
信等五根緣識。緣緣識三界四部者。信等五
根通有漏無漏。有漏者通三界九地唯修所
斷。無漏者通九地法類智品。故此信等五根。
十六識內十三識所緣。一欲界見苦所斷遍
行隨眠相應識。此識欲界見苦所斷一切。及
見集所斷遍行隨眠隨增。二欲界見集所斷

遍行隨眠相應識。此識欲界見集所斷一切。
及見苦所斷遍行隨眠隨增。三欲界見道所
斷無漏緣隨眠相應識。此識欲界見道所斷
一切。及遍行隨眠隨增。四欲界修所斷善。及
染污無覆無記識此識欲界修所斷一切。及
遍行隨眠隨增。如欲界四部識。色無色界各
四部識亦爾。合為十二識。十三無漏識。謂苦
集道法類智品。此識非隨眠隨增。故說信等
五根緣識。三界四部隨眠隨增。信等五根緣
識十六識內亦十三識所緣。一欲界見苦所
斷一切隨眠相應識。是信等五根緣緣識。緣
緣信等五根自部他部。隨其所應有漏識
故。此識欲界見苦所斷一切。及見集所斷遍
行隨眠隨增二欲界見集所斷一切隨眠相應
識。是信等五根緣緣識。緣緣信等五根自
部他部。隨其所應有漏識故。此識欲界見
集所斷一切。及見苦所斷遍行隨眠隨增。三
欲界見道所斷一切隨眠相應識。是信等五
根緣緣識。緣緣信等五根自部無漏緣隨眠
相應識。及苦集道法智品相應識。故此識欲
界見道所斷一切。及遍行隨眠隨增。四欲界
修所斷善。及染污無覆無記識。是信等五根
緣緣識。緣緣信等五根欲界修所斷識等。
故此識欲界修所斷一切。及遍行隨眠隨增。
如欲界四部識。色無色界各四部識亦爾。合
為十二識。十三苦集道智品無漏識。是信等
五根緣緣識。緣緣信等五根有漏無漏識。
故此識非隨眠隨增。故說信等五根緣緣識。
三界四部隨眠隨增。

三無漏根緣識三界二部。及遍行緣緣識。三
界四部者。三無漏根通苦集滅道法類智品。
十六識內七識所緣。一欲界見道所斷無漏
緣隨眠相應識。此識欲界見道所斷一切。及
遍行隨眠隨增。二欲界修所斷善識。此識欲
界修所斷一切。及遍行隨眠隨增。如欲界二
部識。色無色界各二部識亦爾。合為六識。七
無漏識。謂道法類智品。此識非隨眠隨增。故
說三無漏根緣識。三界二部及遍行隨眠隨
增。三無漏根緣識。十六識內十三識所緣。一
欲界見苦所斷遍行隨眠相應識。是三無漏
根緣緣識。緣緣三無漏根欲界見道所斷
無漏緣隨眠相應識等。故此識欲界見苦所
斷一切。及見集所斷遍行隨眠隨增。二欲界
見集所斷遍行隨眠相應識。是三無漏根緣
緣識。緣緣三無漏根欲界見道所斷。無漏
緣隨眠相應識等。故此識欲界見集所斷一
切。及見苦所斷遍行隨眠隨增。三欲界見道
所斷一切隨眠相應識。是三無漏根緣緣識。
緣緣三無漏根欲界見道所斷無漏緣隨眠
相應識。及道法智品相應識。故此識欲界見
道所斷一切。及遍行隨眠隨增。四欲界修所
斷善。及染污無覆無記識。是三無漏根緣緣
識。緣緣三無漏根欲界修所斷善識等。故
此識欲界修所斷一切。及遍行隨眠隨增。如
欲界四部識。色無色界各四部識亦爾。合為
十二識。十三苦集道智品無漏識。是三無漏
根緣緣識。緣緣三無漏根有漏無漏識。故此
識非隨眠隨增。故說三無漏根緣緣識。三界

四部隨眠隨增。眼耳鼻舌身色聲觸界緣識。
欲色界三部。無色界遍行。及修所斷緣緣識。
三界四部眼耳鼻舌身色聲觸處色取蘊。前
五界有見有對法亦爾者。如是諸法皆通欲
色界五地。唯修所斷故。如眼根等應知其
相。香味鼻舌識界緣識欲界三部。色界遍行。
及修所斷緣緣識。欲界四部。色界三部。無色
界遍行。及修所斷。香味處亦爾者。如是諸法
皆唯欲界修所斷故。如女根等應知其相。
眼耳身識界。緣識欲色界三部。緣緣識欲色
界四部。無色界二部。及遍行者。如是諸法
通欲界及初靜慮。唯修所斷。十六識內七識
所緣。一欲界見苦所斷遍行隨眠相應識。二
欲界見集所斷遍行隨眠相應識。三欲界修
所斷善。及染污無覆無記識。如欲界三部識。
色界三部識亦爾。合為六識。七無漏識。謂苦
集法類智品故眼耳身識界緣識。欲色界三
部隨眠隨增。如是緣識。十六識內十一識所
緣。一欲界見苦所斷一切隨眠。相應識二欲
界見集。所斷一切隨眠相應識。三欲界見道
所斷無漏緣隨眠相應識。四欲界修所斷善。
及染污無覆無記識。如欲界四部識。色界四
部識亦爾。合為八識。九無色界見道所斷無
漏緣隨眠相應識。十無色界修所斷善識。十
一苦集道法類智品無漏識故。眼耳身識界
緣緣識。欲色界四部。無色界二部。及遍行隨
眠隨增。意界意識界緣識緣緣識有為。緣意
處後四蘊有為法過去未來現在法亦爾者。
如是諸法皆通三界九地。五部有漏及無漏

法類智品。如意根等應知其相。法界緣識
三界一切。緣緣識有為緣法處。無色無見無
對善法亦爾者。此諸法中。除善餘法皆通三
界九地。五部有漏及無漏法類智品并三無
為故。十六識所緣。此諸緣識亦十六識所緣。
唯除無為。緣識善法通有漏無漏。有漏者。
通三界九地。唯修所斷。無漏者。通法類智
品并擇滅故。此善法亦十六識所緣。然見苦
集所斷中。唯取遍行隨眠相應識。見滅道所
斷中。唯取無漏緣隨眠相應識。此善法緣識
亦十六識所緣。唯除無為緣識。故此諸法緣
識三界一切隨眠隨增。緣緣識有為緣隨眠
隨增。色蘊緣識欲色界四部。無色界二部。及
遍行緣緣識。三界四部有色法亦爾者。色蘊
及有色法俱通有漏無漏。有漏者。通欲色界
五地。唯修所斷。無漏者。通六地法類智品
故。十六識內十一識所緣。一欲界見苦所斷
遍行隨眠相應識。二欲界見集所斷遍行隨
眠相應識。三欲界見道所斷無漏緣隨眠相
應識。四欲界修所斷善。及染污無覆無記識。
如欲界四部識。色界四部識亦爾。合為八
識。九無色界見道所斷無漏緣隨眠相應識。
十無色界修所斷善識。十一無漏識。謂苦集
道法類智品。故色蘊等緣識欲色界四部。無
色界二部。及遍行隨眠隨增。此色蘊等緣識
十六識內十三識所緣。謂三界各四部識。除
見滅所斷識。然無色界見苦集所斷中。唯取
遍行隨眠相應識。合為十二識。十三苦集道
智品無漏識。故色蘊等緣緣識三界四部隨

眠隨增。後四取蘊。緣識有漏緣緣緣識有為
緣識界有漏法。見所斷法亦爾者。此諸法中
除見所斷。餘法皆通三界九地五部。唯有
漏見所斷法。通三界九地。前四部唯有漏故。
皆十六識所緣。然除見滅道所斷無漏緣識。
此諸緣識亦十六識所緣。然除見滅所斷無
為緣識。故此諸法緣識有漏緣隨眠隨增緣
緣識有為緣隨眠隨增無漏法緣識。三界三
部及遍行緣緣識。有為緣無斷法亦爾者。無
漏及無斷法謂滅道諦及虛空非擇滅故。十
六識內十識所緣。一欲界見滅所斷無為緣
隨眠相應識。二欲界見道所斷無漏緣隨眠
相應識。三欲界修所斷善識。如欲界三部識。
色無色界各三部識亦爾。合為九識。十無漏
識。謂滅道法類智品。故此二法緣識三界三
部。及遍行隨眠隨增。此二法緣識十六識所
緣。於中唯除無為緣識。故此二法緣緣識。
有為緣隨眠隨增。無為法緣識三界二部。及
遍行緣緣識有為緣者三無為法。十六識內
七識所緣。一欲界見滅所斷無為緣隨眠相
應識。二欲界修所斷善識。如欲界二部識。色
無色界各二部識亦爾。合為六識。七無漏識。
謂滅法類智品故。無為法緣識三界二部。及
遍行隨眠隨增。無為法緣識十六識所緣。於
中唯除無為緣識。故無為法緣緣識有為緣
隨眠隨增。不善法緣識欲界有漏緣。色界遍
行。及修所斷緣緣識。欲界有為緣色界三部。
無色界遍行。及修所斷。欲界繫法亦爾者。不
善等法唯欲界通五部故。如前憂根應知

其相。無記法緣識欲界三部。色無色界有漏
緣緣緣識欲界四部。色無色界有為緣者。無
記法通三界。欲界者。修所斷。及見苦所斷中
有身邊執見品。色無色界者。通五部并二無
為故。無記法十六識內十四識所緣。一欲界
見苦一切隨眠相應識。二欲界見集所斷遍
行隨眠相應識。三欲界修所斷善。及染污無
覆無記識。及色無色界各五部識。於中唯除
無漏緣識。合為十三識。十四無漏識。謂苦集
法類智品。故無記法緣識。欲界三部。色無色
界有漏緣隨眠隨增。無記法緣識。十六識內
十五識所緣。除欲界見滅所斷識。色無色界
各五部識中除無為緣識。故無記法緣緣識
欲界四部。色無色界有為緣隨眠隨增。色界
繫法緣識。欲界三部。色界有漏緣。無色界遍
行。及修所斷緣緣識。欲界三部色界有為緣。
無色界四部者。色界繫法通五部故。十六識
內十識所緣。一欲界見苦所斷他界緣遍行
隨眠相應識。二欲界見集所斷他界緣遍行
隨眠相應識。三欲界修所斷善識。及色界五
部有漏緣識。合為八識。九無色界修所斷善
識。十無漏識。謂苦集類智品。故色界繫法緣
識。欲界三部。色界有漏緣。無色界遍行。及修
所斷隨眠隨增。色界繫法緣識。十六識內十
三識所緣。一欲界見苦所斷一切隨眠相應
識。二欲界見集所斷一切隨眠相應識。三欲
界修所斷善。及染污無覆無記識。及色界五
部有為緣識。合為八識。九無色界見苦所斷
遍行隨眠相應識。十無色界見集所斷遍行

隨眠相應識。十一無色界見道所斷無漏緣
隨眠相應識。十二無色界修所斷善。及染污
無覆無記識。十三苦集道智品無漏識。故色
界繫法緣緣識。欲界三部。色界有為緣。無色
界四部隨眠隨增。無色界繫法緣識。欲色界
三部。無色界有漏緣緣緣識。欲界三部。色界
四部。無色界有為緣者。無色界繫法通五部
故。十六識內十二識所緣。一欲界見苦所斷
他界緣遍行隨眠相應識。二欲界見集所斷
他界緣遍行隨眠相應識。三欲界修所斷善
識。如欲界三部識。色界三部識亦爾。合為
六識。及無色界五部有漏緣識。合為十一識。
十二無漏識。謂苦集類智品故無色界繫法
緣識。欲色界三部無色界有漏緣隨眠隨
增無色界繫法緣識。十六識內十三識所緣。
謂欲界見苦集修所斷三部識。色界四部識。
除見滅所斷識。於見道所斷識中。唯取無
漏緣隨眠相應識。無色界五部有為緣識。合
為十二識。十三苦集道智品無漏識。故無色
界繫法緣緣識。欲界三部。色界四部。無色界
有為緣隨眠隨增。學無學法緣識。三界二部。
及遍行緣緣識。三界四部者。學無學法唯無
漏通四諦法類智品故。如三無漏根應知
其相非學非無學法緣識。三界四部。及見道
所斷有漏緣。緣緣識有為緣者。此法通三界
五部。唯有漏故。十六識所緣。唯除見道所斷
無漏緣識。故非學非無學法緣識。三界四部。
及見道所斷有漏緣隨眠隨增。此法緣識亦
十六識所緣。然除無為緣識。故此法緣緣識

有為緣隨眠隨增。修所斷法緣識三界三部。
緣緣識三界四部者。修所斷法通三界九地
故。如命根應知其相。

Việt dịch

QUYỂN 88

LUẬN VỀ THẬP MÔN (Phần 18)

Ý căn duyên thức, duyên duyên thức  duyên hữu vi, bởi vì ý căn
bao gồm phẩm Pháp - Loại trí, hữu lậu thuộc năm bộ - chín địa - ba cõi.
Mười sáu thức sở duyên:
1. Thức tương ưng với tất cả tùy miên do kiến Khổ mà đoạn thuộc
cõi Dục, thức này là øtất cả tùy miên tùy tăng do kiến Khổ mà đoạn
thuộc cõi Dục, và biến hành tùy miên tùy tăng do kiến Tập mà đoạn.
2. Thức tương ưng với tất cả tùy miên do kiến Tập mà đoạn thuộc
cõi Dục, và biến hành tùy miên tùy tăng do kiến Khổ mà đoạn.
3. Thức tương ưng với tùy miên duyên hữu vi do kiến Diệt mà
đoạn thuộc cõi Dục, thức này la ø duyên hữu vi do kiến Diệt mà đoạn
thuộc cõi Dục, và biến hành tùy miên tùy tăng.
4. Thức tương ưng với tất cả tùy miên do kiến Đạo mà đoạn thuộc
cõi Dục, thức này là tất cả tùy miên tùy tăng do kiến Đạo mà đoạn
thuộc cõi Dục, và biến hành tùy miên tùy tăng.
5. Thức thiện và vô phú vô ký-nhi ễm ô do tu mà đoạn thuộc cõi
Dục, thức này là tất cả tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn thuộc cõi Dục,
và biến hành tùy miên tùy tăng. Nh ư thức duyên hữu vi thuộc năm bộ
của cõi Dục, thức duyên hữu vi thuộc năm bộ của cõi Sắc-Vô sắc cũng
như vậy, tổng cộng là mười lăm thức. Mười sáu Thức vô lậu, đó là phẩm
Pháp-Loại nhẫn trí của Khổ-Tập-Đạo, thức này không phải là tùy miên
tùy tăng, cho nên nói ý căn duyên thức là tùy miên tùy tăng duyên hữu
vi.
Ý căn duyên duyên thức cũng có mười sáu thức sở duyên, tùy
miên tùy tăng của ý căn duyên duyên thức này, cũng nói như ý căn
duyên thức, cho nên nói ý căn duyên duyên thức là tùy miên tùy tăng
duyên hữu vi.
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 88 655  
www.daitangkinh.org  
Xã căn cũng như vậy, bởi vì xa õ căn cũng bao gồm phẩm Pháp-
Loại trí hữu lậu và vô lậu thuộc na êm bộ-chín địa-ba cõi, giống như ý
căn.
Lạc căn duyên thức thuộc bốn bộ cõi Dục, duyên hữu vi thuộc cõi
Sắc, hai bộ thuộc cõi Vô sắc và biến hành; duyên duyên thức thuộc bốn
bộ của cõi Dục-Vô sắc, duyên hữu vi thuộc cõi Sắc. Lạc căn bao gồm
cõi Dục-Tĩnh lự thứ nhất và thứ ba, cõi Dục thì tương ưng với năm thức
thân, Tĩnh lự thứ nhất thì tương ưng với ba thức thân, hai địa này chỉ
là hữu lậu do tu mà đoạn. Tĩnh lự thứ ba thì ý thức tương ưng bao gồm
hữu lậu-vô lậu, hữu lậu thì bao gồm năm bộ, vô lậu thì bao gồm phẩm
Pháp-Loại trí.
Vì vậy, Lạc căn này trong mười sa ùu thức có mười hai thức sở
duyên:
1. Thức tương ưng với tùy miên bi ến hành do kiến Khổ mà đoạn
thuộc cõi Dục, thức này là tất cả tùy miên tùy tăng do kiến Khổ mà
đoạn thuộc cõi Dục, và biến hành tùy miên tùy tăng do kiến Tập mà
đoạn.
2. Thức tương ưng với tùy miên bi ến hành do kiến Tập mà đoạn
thuộc cõi Dục, thức này là tất cả tùy miên tùy tăng do kiến Tập mà
đoạn thuộc cõi Dục, và biến hành tùy miên tùy tăng do kiến Khổ mà
đoạn.
3. Thức tương ưng với tùy miên duyên vô lậu do kiến Đạo mà
Đoạn thuộc cõi Dục, thức này là tất cả tùy miên tùy tăng do kiến
Đạo mà đoạn thuộc cõi Dục, và biến hành tùy miên tùy tăng.
4. Thức thiện và vô phú vô ký-nhiễm  ô do tu mà đoạn thuộc cõi
Dục, thức này là tất cả tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn thuộc cõi Dục,
và biến hành tùy miên tùy tăng.
5. Thức tương ưng với tất cả tùy miên do kiến Khổ mà đoạn thuộc
cõi Sắc, thức này là tất cả tùy miên tùy tăng do kiến Khổ mà đoạn thuộc
cõi Sắc, và biến hành tùy miên tùy tăng do kiến Tập mà đoạn.
6. Thức tương ưng với tất cả tùy miên do kiến Tập mà đoạn thuộc
cõi Sắc, thức này là tất cả tùy miên tùy tăng do kiến Tập mà đoạn thuộc
cõi Sắc, và biến hành tùy miên tùy tăng do kiến Khổ mà đoạn.
7. Thức tương ưng với tùy miên duyên hữu vi do kiến Diệt mà
đoạn thuộc cõi Sắc, thức này là duyên hữu vi và biến hành tùy miên tùy
tăng do kiến Diệt mà đoạn thuộc cõi Sắc.
8. Thức tương ưng với tất cả tùy miên do kiến Đạo mà đoạn thuộc
cõi Sắc, thức này là tất cả tùy miên tùy tăng do kiến Đạo mà đoạn thuộc
656 BỘ TỲ ĐÀM 4
 
 
cõi Sắc, và biến hành tùy miên tùy tăng.
9. Thức thiện và vô phú vô ký-nhi ễm ô do tu mà đoạn thuộc cõi
Sắc, thức này là tất cả tùy miên tu øy tăng do tu mà đoạn thuộc cõi Sắc,
và biến hành tùy miên tùy tăng.
10. Thức tương ưng với tùy miên duyên vô lậu do kiến đạo mà
đoạn thuộc cõi Vô sắc, thức này là tất cả tùy miên tùy tăng do kiến Đạo
mà đoạn thuộc cõi Vô sắc, và biến hành tùy miên tùy tăng.
11. Thức thiện do tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc, thức này là tất cả
tùy miên tùy tăng do tu mà đoan thuộc cõi Vô sắc, và biến hành tùy
miên tùy tăng.
12. Thức vô lậu, đó là phẩm Pha ùp-Loại trí của Khổ-Tập-Đạo,
thức này không phải là tùy miên tùy tăng, cho nên nói Lạc căn duyên
thức thuộc bốn bộ cõi Dục, duyên hữu vi thuộc cõi Sắc, hai bộ thuộc cõi
Vô sắc và biến hành tùy miên tùy tăng.
Lạc căn duyên duyên thức, trong mười sáu thức có mười bốn thức
sở duyên:
1. Thức tương ưng với tất cả tùy miên do kiến Khổ mà đoạn thuộc
cõi Dục, là Lạc căn duyên duyên thức, duyên duyên Lạc căn, thức tương
ưng với tùy miên biến hành do kiến Khổ mà đoạn thuộc cõi Dục…, bởi
vì thức này là tất cả tùy miên do kiến Khổ mà đoạn thuộc cõi Dục, và
biến hành tùy miên tùy tăng do kiến Tập mà đoạn.
2. Thức tương ưng với tất cả tùy miên do kiến Tập mà đoạn thuộc
cõi Dục, là Lạc căn duyên duyên thức, duyên duyên Lạc căn, thức tương
ưng với tùy miên biến hành do kiến Tập mà đoạn…, bởi vì thức này là
tất cả tùy miên do kiến Tập mà đoạn thuộc cõi Dục, và biến hành tùy
miên tùy tăng do kiến Khổ mà đoạn.
3. Thức tương ưng với tất cả tùy miên do kiến Đạo mà đoạn thuộc
cõi Dục, là Lạc căn duyên duyên thức, duyên duyên Lạc căn, thức tương
ưng với tùy miên duyên vô lậu do kiến Đạo mà đoạn thuộc cõi Dục, và
thức tương ưng với phẩm Pháp trí của Khổ-Tập-Đạo, bởi vì thức này là
tất cả tùy miên do kiến Đạo mà đoa ïn thuộc cõi Dục, và biến hành tùy
miên tùy tăng.
4. Thức thiện và vô phú vô ký-nhi ễm ô do tu mà đoạn thuộc cõi
Dục, là Lạc căn duyên duyên thức, duyên duyên Lạc căn, thức do tu mà
đoạn thuộc cõi Dục…, bởi  vì thức này là tất cả tùy miên do tu mà đoạn
thuộc cõi Dục, và biến hành tùy miên tùy tăng.
5. Thức tương ưng với tùy miên bi ến hành do kiến Khổ mà đoạn
thuộc cõi Vô sắc, là Lạc căn duyên duyên thức, duyên duyên Lạc căn,
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 88 657  
www.daitangkinh.org  
thức tương ưng với tùy miên duyên vô lậu do kiến Đạo mà đoạn thuộc
cõi Vô sắc…, bởi vì thức này là tất cả tùy miên do kiến Khổ mà đoạn
thuộc cõi Vô sắc, và biến hành tùy miên tùy tăng do kiến Tập mà
đoạn.
6. Thức tương ưng với tùy miên bi ến hành do kiến Tập mà đoạn
thuộc cõi Vô sắc, là Lạc căn duyên duyên thức, duyên duyên Lạc căn,
thức tương ưng với tùy miên duyên vô lậu do kiến Đạo mà đoạn thuộc
cõi Vô sắc…, bởi vì thức này là tất cả tùy miên do kiến Tập mà đoạn
thuộc cõi Vô sắc, và biến ha ønh tùy miên tùy tăng do kiến Khổ mà
đoạn.
7. Thức tương ưng với tất cả tùy miên do kiến Đạo mà đoạn thuộc
cõi Vô sắc, là Lạc căn duyên duyên thức, duyên duyên Lạc căn, thức
tương ưng duyên vô lậu do kiến Đạo ma ø đoạn thuộc cõi Vô sắc, và
thức vô lậu thuộc phẩm Loại trí của Đa ïo, bởi vì thức này là tất cả tùy
miên do kiến Đạo mà đoạn thuộc cõi  Vô sắc, và biến hành tùy miên
tùy tăng.
8. Thức thiện và vô phú vô ký-nhiễm ô do tu mà đoạn thuộc cõi
Vô sắc, là Lạc căn duyên duyên thức, duyên duyên Lạc căn thức thiện
do tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc…, bởi vì thức này là tất cả tùy miên do
tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc, và biến hành tùy miên tùy tăng; và thức
duyên hữu vi của năm bộ thuộc cõi Sắc, là Lạc căn duyên duyên thức,
duyên duyên Lạc căn, tùy theo sự thíc h của thức hữu lậu-vô lậu, bởi
vì thức này tùy theo sự thích hợp của tùy miên tùy tăng duyên hữu vi
thuộc cõi Sắc. Năm thức này và ta ùm thức trước tổng cộng là mười ba
thức. Mười bốn Thức vô lậu thuộc pha åm Khổ-Tập-Đạo trí, là Lạc căn
duyên duyên thức, duyên duyên Lạc căn, thức hữu lậu-vô lậu, cho nên
thức này không phải là tùy miên t ùy tăng. Vì vậy nói Lạc căn duyên
duyên thức là thuộc bốn bộ của cõi Dục  và cõi Vô sắc , tùy miên tùy
tăng duyên hữu vi thuộc cõi Sắc.
Hỷ căn duyên thức thuộc duyên hữu vi của cõi Dục-Sắc, hai bộ
của cõi Vô sắc và biến hành; duyên duyên thức thuộc duyên hữu vi của
cõi Dục-Sắc, bốn bộ của cõ Vô sa éc. Hỷ căn bao gồm cõi Dục và hai
Tĩnh lự đầu, chỉ tương ưng với ý thức, cõi Dục thì chỉ riêng hữu lậu và
bao gồm năm bộ, hai Tĩnh lự đầu th ì bao gồm hữu lậu-vô lậu, hữu lậu
thì bao gồm năm bộ, vô lậu thì bao gồm phẩm Pháp-Loại nhẫn trí.
Hỷ căn này, trong mười sáu thức có mười ba thức sở duyên:
1. Thức tương ưng với tất cả tùy miên do kiến Khổ mà đoạn thuộc
cõi Dục, thức này là tất cả t ùy miên do kiến Khổ mà đoạn thuộc cõi
658 BỘ TỲ ĐÀM 4
 
 
Dục, và biến hành tùy miên tùy tăng do kiến Tập mà đoạn.
2. Thức tương ưng với tất cả tùy miên do kiến Tập mà đoạn thuộc
cõi Dục, thức này là tất cả t ùy miên do kiến Tập mà đoạn thuộc cõi
Dục, và biến hành tùy miên tùy tăng do kiến Khổ mà đoạn.
3. Thức tương ưng với tùy miên duyên hữu vi do kiến Diệt mà
đoạn thuộc cõi Dục, thức này la ø duyên hữu vi do kiến Diệt mà đoạn
thuộc cõi Dục, và biến hành tùy miên tùy tăng.
4. Thức tương ưng với tất cả tùy miên do kiến Đạo mà đoạn thuộc
cõi Dục, thức này là tất cả tùy miên do kiến Đạo mà đoạn thuộc cõi
Dục, và biến hành tùy miên tùy tăng.
5. Thức thiện và vô phú vô ký-nhiễm ô do tu mà đoạn thuộc cõi
Dục, thức này là tất cả do tu mà đoạn thuộc cõi Dục, và biến hành tùy
miên tùy tăng. Như thức duyên hữu vi thuộc năm bộ của cõi Dục, thức
duyên hữu vi thuộc năm bộ của cõi  Sắc cũng như vậy, tổng cộng là
mười thức. Mười một Thức tương ưng với tùy miên duyên vô lậu do kiến
Đạo mà đoạn thuộc cõi Vô sắc, thức này là tất cả tùy miên do kiến Đạo
mà đoạn thuộc cõi Vô sắc, và biến hành tùy miên tùy tăng. Mười hai
Thức thiện do tu mà đoạn thuộc cõi Vô săc, thức này là tất cả tùy miên
do tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc, và biến hành tùy miên tùy tăng. Mười
ba Thức vô lậu, đó là phẩm Pháp-Loạ i trí của Khổ-Tập-Đạo, thức này
không phải là tùy miên tùy tăng. Vì vậy nói Hỷ căn duyên thức thuộc
duyên hữu vị của cõi Dục-Sắc, hai bộ của cõi Vô sắc, và biến hành tùy
miên tùy tăng.
Hỷ căn duyên duyên thức, trong mười sáu thức có mười lăm thức
sở duyên:
1. Thức tương ưng với tất cả tùy miên do kiến Khổ mà đoạn thuộc
cõi Dục, là Hỷ căn duyên duyên thức, duyên duyên Hỷ căn, bộ mình-bộ
khác tùy theo sự thích hợp của thức hữu lậu, bởi vì thức này là tất cả tùy
miên do kiến Khổ mà đoạn thuộc cõi  Dục, và biến hành tùy miên tùy
tăng do kiến Tập mà đoạn.
2. Thức tương ưng với tất cả tùy miên do kiến Tập mà đoạn thuộc
cõi Dục, là Hỷ căn duyên duyên thức, duyên duyên Hỷ căn, bộ mình-bộ
khác tùy theo sự thích hợp của thức hữu lậu, bởi vì thức này là tất cả tùy
miên do kiến Tập mà đoạn thuộc cõi  Dục, và biến hành tùy miên tùy
tăng do kiến Khổ mà đoạn.
3. Thức tương ưng với tùy miên duyên hữu vi do kiến Diệt mà
đoạn thuộc cõi Dục, là Hỷ căn duyên duyên thức, duyên duyên Hỷ căn,
thức tương ưng với tùy miên duyên hữu vi của bộ mình, bởi vì thức này
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 88 659  
www.daitangkinh.org  
là duyên hữu vi do kiến Diệt mà đoạn thuộc cõi Dục, và biến hành tùy
miên tùy tăng.
4. Thức tương ưng với tất cả tùy miên do kiến Đạo mà đoạn thuộc
cõi Dục, là Hỷ căn duyên duyên thức, duyên duyên Hỷ căn, thức tương
ưng với tất cả tùy miên của bộ mình, và thức tương ưng với phẩm Pháp
trí của Khổ-Tập-Đạo, bởi vì thức này là tất cả tùy miên và biến hành
tùy miên tùy tăng do kiến Đạo mà đoạn thuộc cõi Dục.
5. Thức thiện và vô phú vô ký nhiễm ô do tu mà đoạn thuộc cõi
Dục, là Hỷ căn duyên duyên thức, duyên duyên Hỷ căn, thức do tu mà
đạn thuộc cõi Dục..., bởi vì thức na øy là tất cả tùy miên và biến hành
tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn thuộc cõi Dục. Như thức duyên hữu vi
thuộc năm bộ của cõi Dục, thức duyên hữu vi thuộc năm bộ của cõi Sắc
cũng như vậy, tổng cộng là mười thức. Mười một Thức tương ưng với
tùy miên biến hành do kiến Khổ mà đoạn thuộc cõi Vô sắc, là Hỷ căn
duyên duyên thức, duyên duyên Hỷ căn, t hức tương ưng với tùy miên
duyên vô lậu do kiến Đạo mà đoạn thuộc cõi Vô sắc…, bởi vì thức này
là tất cả tùy miên do kiến Khổ mà đoạn thuộc cõi Dục, và biến hành
tùy miên tùy tăng do kiến Tập ma ø đoạn. Mười hai Thức tương ưng với
tùy miên biến hành do kiến Ta äp mà đoạn thuộc cõi Vô sắc, là Hỷ căn
duyên duyên thức, duyên duyên Hỷ căn, t hức tương ưng với tùy miên
duyên vô lậu do kiến Đạo mà đoạn thuộc cõi Vô sắc, bởi vì thức này
là tất cả tùy miên do kiến Tập mà đoạn thuộc cõi Vô sắc, và biến hành
tùy miên tùy tăng do kiến Khổ mà đoạn. Mười ba Thức tương ưng với
tất cả tùy miên do kiến Đạo mà đoạn thuộc cõi Vô sắc, là Hỷ căn duyên
duyên thức, duyên duyên Hỷ căn, t hức tương ưng với tùy miên duyên
vô lậu do kiến Đạo mà đoạn thuộc cõi  Vô sắc, và thức tương ưng với
phẩm Loại trí của Khổ-Tập-Đạo, bởi vì  thức này là tất cả tùy miên và
biến hành tùy miên tùy tăng do kiến Đa ïo mà đoạn thuộc cõi Vô sắc.
Mười bốn Thức thiện và vô phú vô ký nhiễm ô do tu mà đoạn thuộc cõi
Vô sắc, là Hỷ căn duyên duyên thức , duyên duyên Hỷ căn, thức thiện
do tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc…, bởi  vì thức này là tất cả tùy miên
và biến hành tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc. Mười
lăm Thức vô lậu thuộc phẩm Khổ-Tập-Đạo trí, là Hỷ căn duyên duyên
thức, duyên duyên Hỷ căn, thức hữu lậu-vô lậu, cho nên thức này không
phải là tùy miên tùy tăng. Vì vậy nói Hỷ căn duyên duyên thức thuộc
duyên hữu vi của cõi Dục-Sắc, tùy miên tùy tăng thuộc bốn bộ của cõi
Vô sắc.
Ưu căn duyên thức thuộc duyên hữu lậu của cõi Dục, biến   hành
660 BỘ TỲ ĐÀM 4
 
 
của cõi Sắc và do tu mà đoa ïn; duyên duyên thức thuộc duyên hữu vi
của cõi Dục, ba bộ của cõi Sắc, biến hành của cõi Vô sắc và do tu mà
đoạn. Ưu căn chỉ tương ưng với ý thức hữu lậu của cõi Dục và bao gồm
năm bộ, trong mười sáu thức có bảy thức sở duyên:
1. Thức tương ưng với tất cả tùy miên do kiến Khổ mà đoạn thuộc
cõi Dục, thức này là tất cả t ùy miên do kiến Khổ mà đoạn thuộc cõi
Dục, và biến hành tùy miên tùy tăng do kiến Tập mà đoạn.
2. Thức tương ưng với tất cả tùy miên do kiến Tập mà đoạn thuộc
cõi Dục, thức này là tất cả t ùy miên do kiến Tập mà đoạn thuộc cõi
Dục, và biến hành tùy miên tùy tăng do kiến Khổ mà đoạn.
3. Thức tương ưng với tùy miên duyên hữu vi do kiến Diệt mà
đoạn thuộc cõi Dục, thức này la ø duyên hữu vi do kiến Diệt mà đoạn
thuộc cõi Dục, và biến hành tùy miên tùy tăng.
4. Thức tương ưng với tùy miên duyên hữu lậu do kiến Đạo mà
đoạn thuộc cõi Dục, t hức này là duyên hữu lậu do kiến Đạo mà đoạn
thuộc cõi Dục, và biến hành tùy miên tùy tăng.
5. Thức thiện và vô phú vô ký nhiễm ô do tu mà đoạn thuộc cõi
Dục, thức này là tất cả tùy miên do tu mà đoạn thuộc cõi Dục, và biến
hành tùy miên tùy tăng.
6. Thức thiện và vô phú vô ký do tu mà đoạn thuộc cõi sắc, thức
này là tất cả tùy miên do tu mà đo ạn thuộc cõi Sắc, và biến hành tùy
miên tùy tăng.
7. Thức vô lậu, đó là phẩm Pháp trí của Khổ-Tập, thức này không
phải là tùy miên tùy tăng. Vì va äy nói Ưu căn duyên thức thuộc duyên
hữu lậu của cõi Dục, biến hành của cõi Sắc, và tùy miên tùy tăng do tu
mà đoạn.
Ưu căn duyên duyên thức, trong mười sáu thức có mười thức sở
duyên:
1. Thức tương ưng với tất cả tùy miên do kiến Khổ mà đoạn thuộc
cõi Dục, là Ưu căn duyên duyên thức, duyên duyên Ưu căn, thức hữu
lậu tùy theo sự thích hợp của bộ mình-bộ khác, bởi vì thức này là tất cả
tùy miên do kiến Khổ mà đoạn thuộc cõi Dục, và biến hành tùy miên
tùy tăng do kiến Tập mà đoạn.
2. Thức tương ưng với tất cả tùy miên do kiến Tập mà đoạn thuộc
cõi Dục, là Ưu căn duyên duyên thức, duyên duyên Ưu căn, thức hữu
lậu tùy theo sự thích hợp của bô mình-bộ khác, bởi vì thức này là tất cả
tùy miên do kiến Tập mà đoạn thuộc cõi Dục, và biến hành tùy miên
tùy tăng do kiến Khổ mà đoạn.
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 88 661  
www.daitangkinh.org  
3. Thức tương ưng với tùy miên duyên hữu vi do kiến Diệt mà
đoạn thuộc cõi Dục, là Ưu căn duyên duyên thức, duyên duyên ưu căn,
thức tương ưng với tùy miên duyên hữu vi của bộ mình, bởi vì thức này
là duyên hữu vi do kiến Diệt mà đoạn thuộc cõi Dục, và biến hành tùy
miên tùy tăng.
4. Thức tương ưng với tùy miên duyên hữu lậu do kiến Đạo mà
đoạn thuộc cõi Dục, là Ưu căn duyên duyên thức, duyên duyên Ưu căn,
thức tương ưng với tùy miên duyên hữu lậu của bộ mình, bởi vì thức này
là duyên hữu lậu do kiến Đạo mà đoạn thuộc cõi Dục, và biến hành tùy
miên tùy tăng.
5. Thức thiện và vô phú vô ký nhiễm ô do tu mà đoạn thuộc cõi
Dục, là Ưu căn duyên duyên thức, duyên duyên Ưu căn, thức do tu mà
đoạn thuộc cõi Dục…, bởi vì thức na øy là tất cả tùy miên do tu mà đoạn
thuộc cõi Dục, và biến hành tùy miên tùy tăng.
6. Thức tương ưng với tùy miên biến hành do kiến Khổ mà đoạn
thuộc cõi Sắc, là Ưu căn duyên duyên thức, duyên duyên Ưu căn, thức
thiện và vô phú vô ký do tu mà đoạn t huộc cõi Sắc, bởi vì thức này là
tất cả tùy miên do kiến Khổ mà đoa ïn thuộc cõi Sắc, và biến hành tùy
miên tùy tăng.
7. Thức tương ưng với tùy miên bi ến hành do kiến Tập mà đoạn
thuộc cõi Sắc, là Ưu căn duyên duyên thức, duyên duyên Ưu căn, thức
thiện và vô phú vô ký do tu mà đoạn t huộc cõi Sắc, bởi vì thức này là
tất cả tùy miên do kiến Tập mà đoạn  thuộc cõi Sắc, và biến hành tùy
miên tùy tăng do kiến Khổ mà đoạn.
8. Thức thiện và vô phú vô ký nhiễm ô do tu mà đoạn thuộc cõi
Sắc, là Ưu căn duyên duyên thức, duyên duyên Ưu căn, thức thiện và
vô phú vô ký do tu mà đoạn thuộc cõi Sắc, bởi vì thức này là tất cả tùy
miên do tu mà đoạn thuộc cõi Sắc, và biến hành tùy miên tùy tăng.
9. Thức thiện do tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc, là Ưu căn duyên
duyên thức, duyên duyên Ưu căn, thức thiện và vô phú vô ký do tu mà
đoạn thuộc cõi Vô sắc, bởi vì thức này là tất cả tùy miên do tu mà đoạn
thuộc cõi Vô sắc, và biến hành tùy miên tùy tăng.
10. Thức vô lậu thuộc phẩm Khổ-Tập -Đạo trí, là Ưu căn duyên
duyên thức, duyên duyên Ưu căn, thức hữu lậu-vô lậu, cho nên thức này
không phải là tùy miên tùy tăng. Vì vậy nói Ưu căn duyên duyên thức
thuộc duyên hữu vi của cõi Dục, ba bộ c ủa cõi Sắc, biến hành của cõi
Vô sắc, và tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn.
Năm căn như Tín… duyên thức, duyên duyên thức là thuộc bốn bộ
662 BỘ TỲ ĐÀM 4
 
 
của ba cõi. Năm căn như Tín… bao gồm hữu lậu và vô lậu, hữu lậu thì
bao gồm ba cõi-chín địa và chỉ do tu mà đoạn, vô lậu thì bao gồm phẩm
Pháp-Loại trí của chín địa. Năm căn như Tín… này, trong mười sáu thức
có mười ba thức sở duyên:
1. Thức tương ưng với tùy miên bi ến hành do kiến Khổ mà đoạn
thuộc cõi Dục, thức này là tất cả tùy miên do kiến Khổ mà đoạn thuộc
cõi Dục, và biến hành tùy miên tùy tăng do kiến Tập mà đoạn.
2. Thức tương ưng với tùy miên bi ến hành do kiến Tập mà đoạn
thuộc cõi Dục, thức này là tất cả tùy miên do kiến Tập mà đoạn thuộc
cõi Dục, và biến hành tùy miên tùy tăng do kiến Khổ mà đoạn.
3. Thức tương ưng với tùy miên duyên vô lậu do kiến Đạo mà
đoạn thuộc cõi Dục, thức này là tất cả tùy miên do kiến Đạo mà đoạn
thuộc cõi Dục, và biến hành tùy miên tùy tăng.
4. Thức thiện và vô phú vô ký nhiễm ô do tu mà đoạn thuộc cõi
Dục, thức này là tất cả tùy miên do tu mà đoạn thuộc cõi Dục, và biến
hành tùy miên tùy tăng. Như thức thuộc  bốn bộ của cõi Dục, cõi Sắc
-Vô sắc đều có thức thuộc bốn bộ cũng như vậy, tổng cộng là mười hai
thức. Mười ba Thức vô lậu, đó là phẩm Pháp-Loại trí của Khổ-Tập-
Đạo, thức này không phải là tùy miên tùy tăng. Vì vậy nói năm căn như
Tín… duyên thức là tùy miên tùy ta êng thuộc bốn bộ của ba cõi.
Năm căn như Tín… duyên duyên thức , trong mười sáu thức cũng
có mười ba thức sở duyên:
1. Thức tương ưng với tất cả tùy miên do kiến Khổ mà đoạn thuộc
cõi Dục, là năm căn như Tín… duyên duyên thức, duyên duyên năm căn
như Tín…, thức hữu lậu tùy theo sự thích hợp của bộ mình-bộ khác, thức
này là tất cả tùy miên do kiến Khổ mà đoạn thuộc cõi Dục, và biến
hành tùy miên tùy tăng do kiến Tập mà đoạn.
2. Thức tương ưng với tất cả tùy miên do kiến Tập mà đoạn thuộc
cõi Dục, là năm căn như Tín… duyên duyên thức, duyên duyên năm căn
như Tín…, bộ mình-bộ khác tùy theo sự thích hợp của thức hữu lậu, thức
này là tất cả tùy miên do kiến Tập mà đoạn thuộc cõi Dục, và biến hành
tùy miên tùy tăng do kiến Khổ mà đoạn.
3. Thức tương ưng với tất cả tùy miên do kiến Đạo mà đoạn thuộc
cõi Dục, là năm căn như Tín… duyên duyên thức, duyên duyên năm căn
như Tín…, thức tương ưng với tùy miên duyên vô lậu của bộ mình, và
thức tương ưng với phẩm Pháp trí của Khổ-Tập-Đạo, bởi vì thức này là
tất cả tùy miên do kiến Đạo mà đoa ïn thuộc cõi Dục, và biến hành tùy
miên tùy tăng.
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 88 663  
www.daitangkinh.org  
4. Thức thiện và vô phú vô ký nhiễm ô do tu mà đoạn thuộc cõi
Dục, là năm căn như Tí n… duyên duyên thức, duyên duyên năm căn
như Tín…, thức do tu mà đoạn thuộc cõi Dục…, bởi vì thức này là tất cả
tùy miên do tu mà đoạn thuộc cõi Dục, và biến hành tùy miên tùy tăng.
Như thức thuộc bốn bộ của cõi Dục, cõi Sắc – Vô sắc đều có thức thuộc
bốn bộ cũng như vậy, tổng cộng là mười hai thức. Mười ba Thức vô lậu
thuộc phẩm Khổ-Tập-Đạo trí, là năm căn như Tín… duyên duyên thức,
duyên duyên năm căn như Tín…, thức hữu la äu-vô lậu, cho nên thức này
không phải là tùy miên tùy tăng. Vì vậy nói năm căn như Tín… duyên
duyên thức là tùy miên tùy tăng thuộc bốn bộ của ba cõi.
Ba căn vô lậu duyên thức thuộc hai bộ của ba cõi, và biến hành;
duyên duyên thức thuộc bốn bộ của ba cõi. Ba căn vô lậu bao gồm
phẩm Pháp-Loại trí của Khổ-Tập- Diệt-Đạo, trong mười sáu thức có
bảy thức sở duyên:
1. Thức tương ưng với tùy miên duyên vô lậu do kiến Đạo mà
đoạn thuộc cõi Dục, thức này là tất cả tùy miên do kiến Đạo mà đoạn
thuộc cõi Dục, và biến hành tùy miên tùy tăng.
2. Thức thiện do tu mà đoạn thuộc cõi Dục, thức này là tất cả tùy
miên do tu mà đoạn thuộc cõi Dục, và biến hành tùy miên tùy tăng. Như
thức thuộc hai bộ của cõi Dục, cõi  Sắc-Vô sắc đều có thức thuộc hai
bộ cũng như vậy, tổng cộng là sáu t hức. Bảy Thức vô lậu, đó là phẩm
Pháp-Loại trí của Đạo, thức na øy không phải là tùy miên tùy tăng. Vì
vậy nói ba căn vô lậu duyên thức thuộc hai bộ của ba cõi và biến hành
tùy miên tùy tăng.
Ba căn vô lậu duyên duyên thức, trong mười sáu thức có mười ba
thức sở duyên:
1. Thức tương ưng với tùy miên biến hành do kiến Khổ mà đoạn
thuộc cõi Dục, là ba căn vô lậu duyên duyên thức, duyên duyên ba căn
vô lậu, thức tương ưng với tùy miên duyên vô lậu do kiến Đạo mà đoạn
thuộc cõi Dục…, bởi vì thức này là tất cả tùy miên do kiến Khổ mà đoạn
thuộc cõi Dục, và biến hành tùy miên tùy tăng do kiến Tập mà đoạn.
2. Thức tương ưng với tùy miên biến  hành do kiến Tập mà đoạn
thuộc cõi Dục, là ba căn vô lậu duyên duyên thức, duyên duyên ba căn
vô lậu, thức tương ưng với tùy miên duyên vô lậu do kiến Đạo mà đoạn
thuộc cõi Dục…, bởi vì thức này là tất cả tùy miên do kiến Tập mà đoạn
thuộc cõi Dục, và biến hành tùy miên tùy tăng.
3. Thức tương ưng với tất cả tùy miên do kiến Đạo mà đoạn thuộc
cõi Dục, là ba căn vô lậu duyên duyên thức, duyên duyên ba căn vô lậu,
664 BỘ TỲ ĐÀM 4
 
 
thức tương ưng với tùy miên duyên vô lậu do kiến Đạo mà đoạn thuộc
cõi Dục, và thức tương ưng với phẩm Pháp trí của Đạo, bởi vì thức này
là tất cả tùy miên do kiến Đạo ma ø đoạn thuộc cõi Dục, và biến hành
tùy miên tùy tăng.
4. Thức thiện và vô phú vô ký nhiễm ô do tu mà đoạn thuộc cõi
Dục, là ba căn vô lậu duyên duyên thức, duyên duyên ba căn vô lậu,
thức thiện do tu mà đoạn thuộc cõi D ục…, bởi vì thức này là tất cả tùy
miên do tu mà đoạn thuộc cõi Dục , và biến hành tùy miên tùy tăng.
Như thức thuộc bốn bộ của cõi Dục, cõi Sắc-Vô sắc đều có thức thuộc
bốn bộ cũng như vậy, tổng cộng là mười hai thức. Mười ba Thức vô
lậu thuộc phẩm Khổ-Tập-Đạo trí, là ba căn vô lậu duyên duyên thức,
duyên duyên ba căn vô lậu, thức hữu lậu và vô lậu, cho nên thức này
không phải là tùy miên tùy tăng. Vì vậy nói ba căn vô lậu duyên duyên
thức là tùy miên tùy tăng thuộc bốn bộ của ba cõi.
Nhãn-nhĩ-tỷ-thiệt-thân-sắc-thanh-xúc giới duyên thức, là ba bộ
của cõi Dục-Sắc, biến hành của cõi Vô sắc, và do tu mà đoạn; duyên
duyên thức là bốn bộ của ba cõi.
Nhãn-nhĩ-tỷ-thiệt-thân-sắc-thanh-xúc xứ và sắc thủ uẩn, năm
Giới trước-pháp có thấy-có đối đãi cũng như vậy. Các pháp như vậy
đều bao gồm năm địa của cõi Dục-Sắ c, chỉ do tu mà đoạn. Như nhãn
căn…, cần phải biết về tướng của nó.
Hương-vị-tỷ-thiệt thức giới duyên thức, là ba bộ của cõi Dục, biến
hành của cõi Sắc, và do tu mà đoạn;duyên duyên thức là bốn bộ của cõi
Dục, ba bộ của cõi Sắc, biến hành của cõi Vô sắc, và do tu mà đoạn.
Hương-vị xứ cũng như vậy. Bởi vì các pháp như vậy đều chỉ thuộc
cõi Dục và do tu mà đoạn. Như nữ căn…, cần phải biết về tướng của
nó.
Nhãn-nhĩ-thân thức giới, duyên thức la ø ba bộ của cõi Dục-Sắc;
duyên duyên thức là bốn bộ của cõi Dục-Sắc, hai bộ của cõi Vô sắc, và
biến hành. Các pháp như vậy bao gồm cõi Dục và Tĩnh lự thứ nhất, chỉ
do tu mà đoạn. Trong mười sáu thức có bảy thức sở duyên:
1. Thức tương ưng với tùy miên bi ến hành do kiến Khổ mà đoạn
thuộc cõi Dục.
2. Thức tương ưng với tùy miên biến hành do kiến Tập mà đoạn
thuộc cõi Dục.
3. Thức thiện và vô phú vô ký nhiễm ô do tu mà đoạn thuộc cõi
Dục. Như thức thuộc ba bộ của cõi D ục, thức thuộc ba bộ của cõi Sắc
cũng như vậy, tổng cộng là sáu thức . Bảy Thức vô la äu, đó là phẩm
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 88 665  
www.daitangkinh.org  
Pháp-Loại trí của Khổ-Tập. Vì vậy nói nhãn-nhĩ-thân thức giới, duyên
thức là tùy miên tùy tăng thuộc ba bộ của cõi Dục-Sắc.
Như vậy duyên duyên thức, trong mười sáu thức có mười một thức
sở duyên:
1. Thức tương ưng với tất cả tùy miên do kiến Khổ mà đoạn thuộc
cõi Dục.
2. Thức tương ưng với tất cả tùy miên do kiến Tập mà đoạn thuộc
cõi Dục.
3. Thức tương ưng với tùy miên duyên vô lậu do kiến Đạo mà
đoạn thuộc cõi Dục.
4. Thức thiện và vô phú vô ký nhiễm ô do tu mà đoạn thuộc cõi
Dục. Như thức thuộc bốn bộ của cõi Dục, thức thuộc bốn bộ của cõi Sắc
cũng như vậy, tổng cộng là tám thức. Chín Thức tương ưng với tùy miên
duyên vô lậu do kiến Đạo mà đoạn thuộc cõi Vô sắc. Mười Thức thiện
do tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc. Mười một Thức vô lậu thuộc phẩm
Pháp-Loại trí của Khổ-Tập-Đạo. Vì  vậy nó nhãn-nhĩ-t hân thức giới,
duyên duyên thức là bốn bộ của cõi Dục-Sắc, hai bộ của cõi Vô sắc, và
biến hành tùy miên tùy tăng.
Ýgiới-ý thức giới duyên thức-duyên duyên thức thuộc duyên hữu
vị; ý xứ-bốn uẩn sau-pháp hữu vi và pháp quá khứ-vị lai-hiện tại cũng
như vậy. Các pháp như vậy đều bao gồm ba cõi-chín địa-năm bộ, hữu
lậu và vô lậu, phẩm Pháp-Loại trí. Như ý căn…, cần phải biết về tướng
của nó.
Pháp giới duyên thức, là tất cả ba cõi; duyên duyên thức thuộc
duyên hữu vi. Pháp xứ, pháp thiện-vô sắc-vô kiến-vô đối cũng như vậy.
Trong các pháp này, trừ ra thiện thì những pháp còn lại đều bao gồm ba
cõi-chín địa-năm bộ, hữu lậu và vô lậu, phẩm Pháp-Loại trí cùng với
ba vô vi. Mười sáu t hức sở duyên, các pháp này duyên thức cũng có
mười sáu thức sở duyên, chỉ trừ ra vô vi. Duyên thức thì pháp thiện bao
gồm hữu lậu và vô lậu, hữu lậu thì bao gồm ba cõi-chín địa và chỉ do tu
mà đoạn, vô lậu thì bao gồm phẩm Pháp -Loại trí cùng với Trạch diệt.
Pháp thiện này cũng có mười sáu thức sở duyên, nhưng trong tùy miên
do kiến Khổ-Tập mà đoạn chỉ chọ n lấy thức tương ưng với tùy miên
biến hành, trong tùy miên do kiến Diệt-Đạo mà đoạn chỉ chọn lấy thức
tương ưng với tùy miên duyên vô lậu. Nhưng pháp thiện này duyên thức
cũng có mười sáu thức sở duyên, ch ỉ trừ ra thức duyên vô vi, cho nên
các pháp này duyên thức là tất cả tùy miên tùy tăng của ba cõi, duyên
duyên thức là tùy miên tùy tăng hữu vi.
666 BỘ TỲ ĐÀM 4
 
 
Sắc uẩn duyên thức là bốn bộ của cõi Dục-Sắc, hai bộ của cõi Vô
sắc, và biến hành; duyên duyên thức là bốn bộ của ba cõi. Pháp có sắc
cũng như vậy, nghĩa là Sắc uẩn và pháp có sắc đều bao gồm hữu lậu và
vô lậu, hữu lậu thì bao gồm năm địa của cõi Dục-Sắc và chỉ do tu mà
đoạn, vô lậu thì bao gồm phẩm Pháp-Loại trí thuộc sáu địa. Trong mười
sáu thức có mười một thức sở duyên:
1. Thức tương ưng với tùy miên bi ến hành do kiến Khổ mà đoạn
thuộc cõi Dục.
2. Thức tương ưng với tùy miên biến hành do kiến Tập mà đoạn
thuộc cõi Dục.
3. Thức tương ưng với tùy miên duyên vô lậu do kiến Đạo mà
đoạn thuộc cõi Dục.
4. Thức thiện và vô phú vô ký nhiễm ô do tu mà đoạn thuộc cõi
Dục. Như thức thuộc bốn bộ của cõi Dục, thức thuộc bốn bộ của cõi Sắc
cũng như vậy, tổng cộng là tám thức. Chín Thức tương ưng với tùy miên
duyên vô lậu do kiến Đạo mà đoạn thuộc cõi Vô sắc. Mười Thức thiện
do tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc . Mười một Thức vô lậu, đó là phẩm
Pháp-Loại trí của K hổ-Tập-Đạo. Vì vậy nói Sa éc uẩn… duyên thức là
bốn bộ của cõi Dục-Sắc, hai bộ của cõi Vô sắc, và biến hành tùy miên
tùy tăng.
Sắc uẩn… này duyên duyên thức, trong mười sáu thức có mười ba
thức sở duyên, đó là ba cõi đều có thức thuộc bốn bộ, trừ ra thức do kiến
Diệt mà đoạn. Nhưng trong tùy miên do kiến Khổ-Tập mà đoạn thuộc
cõi Vô sắc, chỉ chọn lấy thức  tương ưng với tùy miên biến hành, tổng
cộng là mười hai thức. Mười ba Thức vô lậu thuộc phẩm Khổ-Tập-Đạo
trí. Vì vậy nói Sắc uẩn… duyên duyên thức là tùy miên tùy tăng thuộc
bốn bộ của ba cõi.
Bốn Thủ uẩn sau, duyên thức là duyên hữu lậu, duyên duyên thức
là duyên hữu vi. Thức giới-pháp do kiến mà đoạn cũng như vậy. Trong
các pháp này trừ ra pháp do kiến mà đoạn, những pháp còn lại đều
bao gồm năm bộ-chín địa-ba cõi. Riêng pháp hữu lậu và pháp do kiến
mà đoạn, bao gồm ba cõi-chín địa-bốn bộ trước, bởi vì chỉ là hữu lậu,
đều là mười sáu thức sở duyên, nhưng trừ ra thức duyên vô lậu do kiến
Diệt-Đạo mà đoạn. Các pháp này duyên thức cũng có mười sáu thức sở
duyên, nhưng trừ ra thức duyên vô vi do kiến Diệt mà đoạn. Vì vậy các
pháp này, duyên thức là tùy miên tùy tăng duyên hữu lậu, duyên duyên
thức là tùy miên tùy tăng duyên hữu vi.
Pháp vô lậu, duyên thức là ba bộ của ba cõi và biến hành, duyên
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 88 667  
www.daitangkinh.org  
duyên thức là duyên hữu vi. Pháp vô đoạn cũng như vậy, bởi vì pháp
vô lậu và pháp vô đoạn, dó là Diệt-Đạo đế và Hư không-Phi trạch diệt.
Trong mười sáu thức có mười thức sở duyên:
1. Thức tương ưng với tùy miên duyên vô vi do kiến Diệt mà đoạn
thuộc cõi Dục.
2. Thức tương ưng với tùy miên duyên vô lậu do kiến Đạo mà
đoạn thuộc cõi Dục.
3. Thức thiện do tu mà đoạn thuộc cõi Dục. Như thức thuộc ba
bộ của cõi Dục, cõi Sắc-Vô sắc đều có thức thuộc ba bộ cũng như vậy,
tổng cộng là chín thức. Mười Thức vô lậu, đó là phẩm Pháp-Loại trí của
Diệt-Đạo. Vì vậy hai pháp này, duyên thức là ba bộ của ba cõi, và biến
hành tùy miên tùy tăng. Hai pháp này, duyên duyên thức có mười sáu
thức sở duyên, trong đó chỉ trừ ra thức duyên vô vi; cho nên hai pháp
này duyên duyên thức là tùy miên tùy tăng duyên hữu vi.
Pháp vô vi, duyên thức là hai bộ của ba cõi và biến hành, duyên
duyên thức thuộc duyên hữu vi. Ba pháp vô vi, trong mười sáu thức có
bảy thức sở duyên:
1. Thức tương ưng với tùy miên duyên vô vi do kiến Diệt mà đoạn
thuộc cõi Dục.
2. Thức thiện do tu mà đoạn thuộc cõi Dục. Như thức thuộc hai
bộ của cõi Dục, cõi Sắc-Vô sắc đều có thức thuộc hai bộ cũng như vậy,
tổng cộng là sáu thức. Bảy Thức vô lậu, đó là phẩm Pháp-Loại trí của
Diệt. Vì vậy pháp vô vi duyên thức là hai bộ của ba cõi, và biến hành
tùy miên tùy tăng.
Pháp vô vi, duyên duyên thức có mười sáu thức sở duyên, trong đó
chỉ trừ ra thức duyên vô vi, cho nên pháp vô vi duyên duyên thức thuộc
tùy miên tùy tăng duyên hữu vi.
Pháp bất thiện, duyên thức là duy ên hữu vi của cõi Dục, biến
hành của cõi Sắc, và do tu mà đoạn; duyên duyên thức là duyên hữu vi
của cõi Dục, ba bộ của cõi Sắc, biến hành của cõi Vô sắc và do tu mà
đoạn. Pháp hệ thuộc cõi Dục cũng như vậy, bởi vì các pháp bất thiện
chỉ thuộc cõi Dục và bao gồm năm bộ. Như ưu căn trước đây, nên biết
về tướng của nó.
Pháp vô ký, duyên thức là ba bộ của cõi Dục, duyên hữu lậu của
cõi Sắc-Vô sắc; duyên duyên thức là bốn bộ của cõi Dục, duyên hữu vi
của cõi Sắc-Vô sắc. Pháp vô ký bao gồm ba cõi, cõi Dục thì do tu mà
đoạn và phẩm Hữu thân kiến-Biên chấp kiến trong pháp do kiến Khổ
mà đoạn, cõi Sắc-Vô sắc thì bao gồm năm bộ và hai vô vi. Pháp vô ký,
668 BỘ TỲ ĐÀM 4
 
 
trong mười sáu thức có mười bốn thức sở duyên:
1. Thức tương ưng với tất cả tùy miên do kiến Khổ mà đoạn.
2. Thức tương ưng với tùy miên biến hành do kiến Tập mà đoạn
thuộc cõi Dục.
3. Thức thiện và vô phú vô ký nhiễm ô do tu mà đoạn thuộc cõi
Dục; cùng với cõi Sắc-Vô sắc đều có thức thuộc năm bộ, trong đó chỉ
trừ ra thức duyên vô lậu, tổng cộng là mười ba thức. Mười bốn Thức vô
lậu, đó là pháp Pháp-Loại trí c ủa Khổ-Tập. Vì vậy pháp vô ký, duyên
thức là ba bộ của cõi Dục, tùy miên tùy tăng duyên hữu lậu của cõi Sắc
-Vô sắc.
Pháp vô ký duyên duyên thức, trong mười sáu thức có mười lăm
thức sở duyên, trừ ra thức  do kiến Diệt mà đoa ïn thuộc cõi Dục, trong
thức thuộc năm bộ của cõi Sắc -Vô sắc trừ ra thức duyên vô vi. Vì vậy
pháp vô ký duyên duyên thức là bốn bộ của cõi Dục, tùy miên tùy tăng
duyên hữu vi của cõi Sắc-Vô sắc.
Pháp hệ thuộc cõi Sắc, duyên thức  là ba bộ của  cõi Dục, duyên
hữu lậu của cõi Sắc, biến hành của cõi Vô sắc, và do tu mà đoạn; duyên
duyên thức là ba bộ của cõi Dục, duyên hữu vi của cõi Sắc, bốn bộ của
cõi Vô sắc. Pháp hệ thuộc cõi Sắc bao gồm năm bộ, trong mười sáu thức
có mười thức sở duyên:
1. Thức tương ưng với tùy miên biến hành duyên vào cõi khác do
kiến Khổ mà đoạn thuộc cõi Dục.
2. Thức tương ưng với tùy miên biến hành duyên vào cõi khác do
kiến lập mà đoạn thuộc cõi Dục.
3. Thức thiện do tu mà đoạn thuộc  cõi Dục; cùng với thức duyên
hữu lậu thuộc năm bộ của cõi Sắc, tổng cộng là tám thức. Chín Thức
thiện do tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc. Mười Thức vô lậu, đó là phẩm
Loại trí của Khổ-Tập. Vì vậy pháp hệ thuộc cõi Sắc, duyên thức là ba
bộ của cõi Dục, duyên hữu lậu của cõi  Sắc, biến hành của cõi Vô sắc,
và tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn.
Pháp hệ thuộc cõi Sắc duyên duyên thức, trong mười sáu thức có
mười ba thức sở duyên:
1. Thức tương ưng với tất cả tùy miên do kiến Khổ mà đoạn thuộc
cõi Dục.
2. Thức tương ưng với tất cả tùy miên do kiến Tập mà đoạn thuộc
cõi Dục.
3. Thức thiện và vô phú vô ký nhiễm ô do tu mà đoạn thuộc   cõi
Dục.
SỐ 1545 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA ĐẠI TỲ BÀ SA, Quyển 88 669  
www.daitangkinh.org  
Cùng với thức duyên hữu vi thuộc năm bộ của cõi Sắc, tổng cộng
là tám thức. Chín Thức tương ưng với tùy miên biến hành do kiến Khổ
mà đoạn thuộc cõi Vô sắc. Mười  Thức tương ưng với tùy miên biến
hành do kiến Tập mà đoạn thuộc cõi  Vô sắc. Mười một Thức tương
ưng với tùy miên duyên vô lậu do kiến Đạo mà đoạn thuộc cõi Vô sắc.
Mười hai Thức thiện và vô phú vô ký nhiễm ô do tu mà đoạn thuộc
cõi Vô sắc. Mười ba Thức vô lậu thuộc phẩm Khổ-Tập-Đạo trí. Vì vậy
pháp hệ thuộc cõi Sắc, duyên duyên thức  là ba bộ của cõi Dục, duyên
hữu vi của cõi Sắc, tùy miên tùy tăng thuộc bốn bộ của cõi Vô sắc.
Pháp hệ thuộc cõi Vô sắc, duyên thức  là ba bộ của cõi Dục-Sắc,
duyên hữu lậu của cõi Vô sắc; duyên duyên thức là ba bộ của cõi Dục,
bốn bộ của cõi Sắc, duyên hữu vi của cõi Vô sắc. Pháp hệ thuộc cõi Vô
sắc bao gồm năm bộ, trong mười sáu thức có mười hai thức sở duyên:
1. Thức tương ưng với tùy miên biến hành duyên cõi khác do kiến
Khổ mà đoạn thuộc cõi Dục.
2. Thức tương ưng với tùy miên biến hành duyên cõi khác do kiến
Tập mà đoạn thuộc cõi Dục.
3. Thức thiện do tu mà đoạn thuộc cõi Dục. Như thức thuộc ba bộ
của cõi Dục, thức thuộc ba bộ của cõi Sắc cũng như vậy, hợp lại là sáu
thức; cùng với thức duyên hữu lậu thuộc năm bộ của cõi Vô sắc, tổng
cộng là mười một thức. Mười hai Thức vô lậu, đó là phẩm Loại trí của
Khổ-Tập. Vì vậy pháp hệ thuộc cõi Vô sắc, duyên thức là ba bộ của
cõi Dục-Sắc, tùy miên tùy tăng duyên hữu lậu của cõi Vô sắc.
Pháp hệ thụộc cõi Vô sắc duyên duyên thức, trong mười sáu thức
có mười ba thức sở duyên, đó là thức thuộc ba bộ do kiến Khổ-Tập mà
đoạn và do tu mà đoạn thuộc cõi Dục ; thức thuộc bốn bộ của cõi Sắc,
trừ ra thức do kiến Diệt mà đoạn; ở trong thức do kiến Đạo mà đoạn, chỉ
chọn lấy thức tương ưng với tùy miên duyên vô lậu; thức duyên hữu vi
thuộc năm bộ của cõi Vô sắc, tổng cộng là mười hai thức. Mười ba Thức
vô lậu thuộc phẩm Khổ-Tập-Đạo trí. Vì vậy pháp hệ thuộc cõi Vô sắc,
duyên duyên thức là ba bộ của cõi Dục , bốn bộ của cõi Sắc, tùy miên
tùy tăng duyên hữu vi của cõi Vô sắc.
Pháp học-Vô học, duyên thức là hai bộ của ba cõi, và biến hành;
duyên duyên thức là bốn bộ của ba cõi. Pháp học-Vô học chỉ là vô lậu,
bao gồm phẩm Pháp-Loại trí của bốn Đế. Như ba căn vô lậu, nên biết
về tướng của nó.
Pháp phi học phi vô học, duyên t hức là bốn bộ của ba cõi, và
duyên hữu lậu do kiến Đạo mà đoạn; mà duyên thức là duyên hữu   vi.
670 BỘ TỲ ĐÀM 4
 
 
Pháp này bao gồm năm bộ của ba cõi, bởi vì chỉ là hữu lậu; trong mười
sáu thức sở duyên, chỉ trừ ra thức duyên vô lậu do kiến Đạo mà đoạn.
Vì vậy pháp phi học phi vô học, duyên thức là bốn bộ của ba cõi, và tùy
miên tùy tăng duyên hữu lậu do kiến Đạo mà đoạn. Pháp này duyên
duyên thức cũng có mười sáu thức  sở duyên, nhưng trừ ra thức duyên
vô vi, cho nên pháp này duyên duyên thức là tùy miên tùy tăng duyên
hữu vi.
Pháp do tu mà đoạn, duyên thức là ba bộ của ba cõi, duyên duyên
thức là bốn bộ của ba cõi, bởi vì pháp do tu mà đoạn bao gồm chín địa-
ba cõi. Như mạng căn, nên biết về tướng của nó.


„
Dịch giả: Thích Tịnh Hạnh
Mở nguồn Việt