Thi Thiết Luận · Quyển 2
施設論 · T1538
Hán văn
西天譯經三藏朝散大夫試 光祿卿傳梵大師賜紫沙門 臣法護等奉 詔譯 對法大論中因施設門第四 總說頌曰： 二瑞相出現，作護胎無染， 完具無欲心，快樂及不坐。 鹿皮以承接，七步觀四方， 語言并二龍，及阿難往事。 天花與天樂，床座捨莊嚴， 受草見法衣，悲心現神化。 又問：何因菩薩最初於兜率天宮歿已降母 胎時，一切大地皆悉振動？答：龍威力故。以 諸龍王得聞菩薩大士大威德者，兜率天宮 歿已降神母胎，乃從水中跳躍而出，心生 歡喜適悅慶快，乘空盤旋往返游泳，樂欲 瞻覩菩薩聖相。龍出水故水即大動，以水動 故大地振動。又復菩薩決定當成如來、應供、 正等正覺已，勤為眾生宣說出要離生善法， 是故上鼓於風、中搖於水、下振於地，此是 菩薩先現瑞相。 又問：何因菩薩最初從兜率 天宮歿已，降母胎時，有大光明普照世界， 所有一切黑暗昏冥悉得明亮，日月威光映 蔽不現。是時所有一切眾生蒙光照已，互得 相見，咸作是言：「奇哉仁者！有異大士生此 界邪？」答：以菩薩大士大威德者，最初從彼兜 率天宮歿已降母胎時，有欲色界諸天子眾， 聞其菩薩大威德者從兜率天降神母胎，諸 天歡喜適悅慶快，乘空盤旋往返游泳，樂 欲瞻覩菩薩聖相。而彼諸天當往返時，有大 光明普照世界，黑暗昏冥悉使明亮，日月威 光映蔽不現。是時所有一切眾生蒙光照已， 互得相見，咸作是言：「奇哉仁者！有異大士生 此界邪？奇哉仁者！有異大士生此界邪？」又 復菩薩決定當成如來應供正等正覺已，出 現廣大勝慧光明普照世間，此是菩薩先現 瑞相。 又問：何因菩薩最初從兜率天宮歿已降母 胎時，有四天子自四方來，隨方而住，為菩薩 母密作衛護 答：以彼三十三天子眾，長時安 慰守護善法，咸作是言：「大哉世間無光明 者、無歸向者，如來、應供、正等正覺當出世間 悉為化度。」彼諸天子以利益誓願為勝緣故， 是故來為菩薩聖母密作衛護。 又問：何因菩薩住母胎中而能不染胎藏 諸垢，無血肉垢、無雜穢垢，乃至餘諸不淨垢 等而悉不染？答：菩薩往昔修因其事廣大，謂 於父母知識及師尊所并餘沙門婆羅門眾 不生惱害，而復愛樂不惱害者，即以清淨事 用所攝，謂持清淨臥具、衣服飲食、塗香粖香， 及妙花鬘床座舍宇、燈明等物，廣行布施；以 清淨法普照眾生。由斯善業同分因故，住母 胎中不染諸垢。 又問：何因菩薩住母胎中身相完具，母亦復 見清淨圓滿？答菩薩往昔修因其事廣大，謂 於父母知識及師尊所并餘沙門婆羅門眾 不生惱害，而復愛樂不惱害者，即以完具舍 宇衣服飲食受用等物完無缺者，內心清淨 廣行布施。由斯善業同分因故，在母胎中身 相完具。 又問：何因菩薩在母胎時，而菩薩母不於 男子起彼欲染和合之意？答：菩薩往昔修因 其事廣大，謂自能持清淨梵行，無非法行、離 諸惡香、超越女人染污之法，自能精持諸梵 行已，復教他人如理修持。由斯善業同分因 故，而菩薩母無染欲意。 又問：何因菩薩在母胎時，其菩薩母奉持五 戒，所謂乃至盡壽不殺、不盜、不染、不妄及 不飲酒。以不飲酒故，離諸放逸。答：菩薩往昔 修因其事廣大，謂自斷殺生離殺生業，復教 他人斷離亦然；自行不盜、不染、不妄及不飲 酒，復教他人斷離亦然。由斯善業同分因故， 而菩薩母奉戒清淨。 又問：何因菩薩在母胎時，其菩薩母身無疲 倦、心得快樂？答：菩薩大士具大威德、有勝光 明，使菩薩母大種堅牢而無增損。以如是 因故，而菩薩母無倦快樂。 又問：何因菩薩出母胎時大地振動？答：菩 薩大士具大威德，廣如前說。 又問：何因菩薩出母胎時，有大光明普照世 界？答：廣如前說。 又問：何因菩薩出母胎時，其菩薩母不坐不 臥安然而立，有剎帝利上族同時所生？答：菩 薩聖母少病少惱、作諸善業，勝妙果報現前 克成，故不坐臥離諸苦受。 又問：何因菩薩出母胎時，有四天子自四方 來，以妙鹿皮承接菩薩？答：菩薩長時少病 少惱、作諸善業，勝妙果報現前克成，故使 天來承接菩薩，免致墮地離諸苦受。 又問：何因菩薩初生即行七步？答：菩薩大士 於長時中，正念出離親近修習，廣多施作， 復善記說。又復菩薩決定當成如來應供正 等正覺已，廣為眾生說七覺支法。 又問：何因菩薩初生觀察四方？答：菩薩長時 與毘鉢舍那所俱正念親近修習，廣多施作， 復善記說。又復菩薩決定當成如來應供正 等正覺已，觀察四聖諦法，廣為眾生開示演 說，此是菩薩先現瑞相。 又問：何因菩薩初生即作是言：「今我此身，是 最後有、是邊際生。」答：菩薩在母胎中，常生悲 惱念救眾生。既出胎已，乃作是言：「今我此 身，是最後有、是邊際生。」又復菩薩決定當 成如來應供正等正覺已，廣為眾生說法化 度，此是菩薩先現瑞相。 又問：何因菩薩初生，於虛空中天降二水 一冷一暖，用沐菩薩無垢之身？答：龍威力故， 以彼天龍於其菩薩深生淨信，故現斯相。 又問：何因菩薩初生，於聖母前大水涌現，隨 菩薩母所欲受用？答：龍威力故，以彼諸龍於 菩薩母深生淨信，故現斯相。 又問：何因菩薩初生，空中自然奏天音樂？答： 天威力故，以彼諸天於其菩薩深生淨信。又 復菩薩決定當成如來應供正等正覺已，聲 聞十方，此是菩薩先現瑞相。 又問：何因菩薩初生，空中自然天雨眾花，所 謂優鉢羅花、鉢納摩花、奔拏利迦花、俱母那 花、曼陀羅花等。又復雨彼眾妙沈水、薰陸、旃 檀香粖，及散天中殊妙之衣？答：天威力故，以 彼諸天於其菩薩深生淨信。又復菩薩決定 當成如來應供正等正覺已，具大福力，一切 衣服飲食床座病緣醫藥并餘受用皆悉豐 足，此是菩薩先現瑞相。 又問：何因菩薩生後始經七日，其菩薩母 即趣命終？答菩薩大士大威德者降母胎時， 三十三天子眾於其菩薩極大尊重，即以天 勝威光授菩薩母。其後菩薩出母胎已，母不 復有天之威光，但具人中威光色相，眾妙飲 膳隨宜資養，故菩薩母速趣命終。 如經所說，菩薩能知入胎住胎出胎等事。云 何是為菩薩能知入胎住胎出胎等事？答：菩 薩昔於迦葉如來、應供、正等正覺法中，最初 為菩提故，勤修梵行、正念具足、親近修習、廣 多施作，發大誓願：「願我當成如來、應供、正等 正覺已，所有世間癡暗眾生、無救護者、無歸 向者，廣為化度。」以是因故，我於迦葉如來法 中最初為菩提故，修梵行已，得生兜率陀天。 生彼天已，乃作是念：「我當得成如來、應供、正 等正覺已，正念具足、親近修習、廣多施作。」以 是因故生彼天中，未久之間即得彼天三事 所攝：一、天壽命；二、天色相；三、天名稱。菩薩作 是念時，兜率陀天諸天子眾悉知菩薩決定 當成如來、應供、正等正覺。以是緣故，皆生恭 敬尊重供養，正念具足、親近修習、廣多施作。 乃至菩薩隨彼天子壽量而住，正念具足、親 近修習、廣多施作，菩薩即能了知入母胎事。 又作是念：「我當得成如來、應供、正等正覺已， 正念具足、親近修習、廣多施作。」菩薩即能了 知出母胎事。住胎亦然。 如經所說，佛告尊者阿難言：「我念往昔，於彼 迦葉如來、應供、正等正覺法中，最初為菩提 故，勤修梵行、正念具足、親近修習、廣多施作， 發大誓願：『願我當成如來、應供、正等正覺已， 所有世間癡暗眾生、無救護者、無歸向者，廣 為化度。』以是因故，我於迦葉如來法中，最初 為菩提故，修梵行已，得生兜率陀天。生彼天 已，乃至得彼天中三事所攝，即作是念：『我當 成正覺已，正念具足、修習施作。』以是因故，作 是念時，彼天子眾悉知菩薩當成正覺，皆生 恭敬尊重供養，正念具足、修習施作。以是緣 故，乃至菩薩隨彼天子壽量而住，修習施作， 菩薩即能了知從兜率天宮歿已入母胎事。 又作是念：『我當成正覺已，正念具足、修習施 作。』菩薩即能了知住母胎事。菩薩又作是念： 『我當成正覺已，正念具足、修習施作。』即能了 知出母胎事。 「復次阿難！我以正念具足、修習施作故，未久 之間出母胎藏即行七步。 「阿難當知！此如是等，一一皆是我昔思念， 當成如來、應供、正等正覺已，廣為眾生宣說 七覺支法。此是菩薩先現瑞相。」
Việt dịch
QUYỂN 2 - Phần thứ tư: Nhân thi thiết trong Đối Pháp Đại Luận (Phần I). Tụng nêu chung: Hai điềm lành xuất hiện, Bảo vệ thai không nhiễm, Hoàn toàn tâm không dục, Vui sướng và không ngồi. Da nai để thừa tiếp, Bảy bước nhìn bốn phương, Lời lẽ và hai rồng, Cùng A-nan việc qua. Hoa trời và nhạc trời, Giường nằm bỏ cao sang, Nhận cỏ thấy pháp y, Tâm bi, hiện phép thần. Hỏi: Vì sao, thuở đầu tiên lúc Bồ-tát ở cung trời Đâu-suất mạng chung, khi giáng trần nhập vào thai mẹ thì tất cả đại địa đều rung chuyển chấn động? Đáp: Đó là do oai lực của các loài rồng. Vì khi các Long vương nghe tin bậc Bồ-tát đại oai đức, từ cung trời Đâu-suất mạng chung giáng thần vào thai mẹ, thì các Long vương lòng rất hoan hỷ vui thích, từ dưới nước phóng vụt lên không trung bay lượn mấy vòng rồi lại lặn xuống nước. Do muốn chiêm ngưỡng hình tướng của Bồ-tát nên các Long vương mới từ dưới nước bay vụt lên khiến nước chấn động dữ dội. Vì nước chấn động nên cả mặt đất đều rung chuyển. Hơn nữa vì Bồ-tát nhất quyết sẽ thành Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác, đã siêng năng ân cần giảng giải cho chúng sinh các pháp thiện xuất ly cần yếu, cho nên trên thì trống rền vang trong gió, giữa thì nước rung chuyển và ===== PAGE 15 ===== SỐ 1538 - LUẬN THI THIẾT - Quyển 2 571 dưới thì mặt đất chấn động. Đây là Bồ-tát hóa hiện các điềm lành. Hỏi: Vì sao lúc ban đầu, Bồ-tát từ cung trời Đâu-suất mạng chung, khi giáng thần nhập vào thai mẹ thì có ánh sáng rực rỡ chiếu soi khắp thế gian, nơi nào tối tăm mờ mịt đều được chiếu sáng, cả mặt trời mặt trăng, ánh sáng đều bị che khuất không còn hiện ra. Ngay lúc ấy, tất cả chúng sinh thấy ánh sáng chiếu soi rồi, cùng nhau bảo: Lạ lùng quá, này Nhân giả! Chắc là có một bậc Đại sĩ kỳ lạ sinh ra ở thế gian này chăng? Đáp: Vì bậc Đại sĩ Bồ-tát có oai đức to lớn, lúc ban đầu từ cung trời Đâu-suất mạng chung, khi giáng thần vào thai mẹ thì có chúng trời ở cõi Dục và cõi Sắc, nghe thấy Bồ-tát đại oai đức từ cung trời Đâu- suất giáng thần vào thai mẹ, thì các chúng trời đều rất hoan hỷ mừng rỡ, phóng mình lên không trung bay lượn mấy vòng rồi bay lặn vào nước, là vì ham thích nhìn thấy thánh tướng của Bồ-tát, nên các chư Thiên ấy đang lúc trở về thì có luồng ánh sáng lớn chiếu khắp thế giới, những nơi nào tối tăm mờ mịt đều được chiếu sáng, cả ánh sáng của mặt trời mặt trăng đều bị che khuất không còn hiện ra. Khi đó tất cả chúng sinh thấy ánh sáng rực rỡ rồi cùng nhìn nhau bảo rằng: Lạ lùng quá các vị! Chắc là một bậc Đại sĩ mới lạ sinh ra ở cõi này chăng? Vả lại Bồ-tát nhất định phải thành Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác, rồi mới phóng ra ánh sáng trí tuệ rộng lớn chiếu khắp thế gian. Đây là Bồ-tát ứng hiện trước điềm lành. Hỏi: Vì sao lúc ban đầu Bồ-tát ở cõi trời Đâu-suất mạng chung, khi giáng thần vào thai mẹ, thì có bốn vị Thiên tử từ bốn phương bay đến kín đáo hộ vệ cho mẹ của Bồ-tát? Đáp: Vì chư Thiên cõi trời Ba Mươi Ba đã có thời gian rất lâu dài an ủi, bảo vệ pháp thiện, đều cùng bảo nhau: Lớn lao thay! Cõi thế gian tối tăm không có ánh sáng, không có chỗ trở về nương dựa. Đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác sẽ xuất hiện ở thế gian, tất cả là vì hóa độ chúng sinh. Các vị Thiên tử đó vì lợi ích chung mà thệ nguyện làm các việc cao quý tốt đẹp, nên các vị ấy bay đến và ngầm bảo hộ cho mẹ của Bồ-tát. Hỏi: Do đâu khi Bồ-tát ở trong thai mẹ nhưng lại không bị nhiễm các nhơ bẩn của bào thai, không bị các nhơ bẩn của máu thịt, của tạp uế, cho đến các thứ dơ nhớp không sạch làm nhớp bẩn? Đáp: Ấy là vì nhiều kiếp trước, Bồ-tát đã tu nhân tích đức, làm phước rất nhiều. Như đối với cha mẹ, các bạn lành, thầy đáng tôn quý, các vị Sa-môn, Bà-la-môn khác, luôn luôn tôn kính, không hề dám gây ===== PAGE 16 ===== 572 BỘ TỲ ĐÀM 1 phiền hà hay ác hại. Tức là dùng các thứ trong sạch để cung phụng bố thí, như đem các thứ ngọa cụ, y phục, ăn uống, hương thoa, hương bột và các thứ hoa quý tóc đẹp, giường nằm, phòng nhà, đèn đuốc..., các thứ đó đều sạch sẽ mà bố thí cúng dường rộng khắp, cũng như dùng các pháp thanh tịnh mà chiếu soi hóa độ tất cả chúng sinh. Do nghiệp thiện làm nhân đồng phần, cho nên ở trong thai mẹ mà không bị nhiễm các nhơ bẩn. Hỏi: Do đâu Bồ-tát ở trong thai mẹ lại có thân tướng đầy đủ, và mẹ cũng lại thấy thanh tịnh vẹn toàn? Đáp: Do nhiều kiếp trước, Bồ-tát đã tu nhân tích đức làm phước rất nhiều... Như đối với cha mẹ và các bạn lành, các bậc thầy đáng tôn quý và các vị Sa-môn, Bà-la-môn khác luôn luôn tôn kính không hề dám gây phiền hà hay ác hại. Bồ-tát thường lấy tất cả phòng nhà, y phục, thức ăn uống và những vật dụng thường dùng..., đều vẹn toàn không hư hao khiếm khuyết và nội tâm thanh tịnh mà đem cúng dường bố thí. Do nghiệp thiện và nhân đồng phần đó, nên ở trong thai mẹ mà thân tướng được vẹn toàn. Hỏi: Vì sao Bồ-tát khi ở trong thai mẹ, mà mẹ của Bồ-tát đối với kẻ nam tử không hề khởi ý về dục nhiễm hòa hợp? Đáp: Do nhiều kiếp trước Bồ-tát đã tu nhân tích đức làm phước rất nhiều, nghĩa là tự mình hay giữ gìn phạm hạnh thanh tịnh, không làm hạnh phi pháp, xa lánh các mùi hương xấu, vượt ngoài các pháp ô nhiễm của các người nữ. Tự mình đã chuyên cần giữ gìn các phạm hạnh rồi, lại khuyên bảo được người khác đúng như lý mà tu tập gìn giữ. Do các nghiệp thiện làm nhân đồng phần đó, mà mẹ của Bồ-tát không có ý nhiễm dục. Hỏi: Vì sao Bồ-tát khi ở trong thai mẹ, mà mẹ của Bồ-tát lại cẩn thận giữ gìn năm giới cấm, nghĩa là cho đến suốt đời không giết hại, không trộm cắp, không tà dục, không nói dối và không uống rượu. Do không uống rượu nên lìa bỏ được sự phóng dật? Đáp: Do nhiều kiếp trước Bồ-tát đã từng tu nhân tích đức làm phước rất nhiều... Nghĩa là tự mình đã đoạn dứt sự giết hại, lìa bỏ nghiệp sát sinh, lại còn khuyên bảo được người khác cũng đoạn dứt lìa bỏ. Tự mình không trộm cắp, không tà dục, không nói dối và không uống rượu, lại khuyên bảo được người khác cũng đoạn dứt và lìa bỏ như thế. Do nghiệp thiện là nhân đồng phần đó, mà mẹ của Bồ-tát giữ gìn giới hạnh được thanh tịnh. Hỏi: Vì sao Bồ-tát khi ở trong thai mẹ mà mẹ của Bồ-tát thân ===== PAGE 17 ===== SỐ 1538 - LUẬN THI THIẾT - Quyển 2 573 không mệt mỏi, tâm ý luôn được vui vẻ? Đáp: Do Bồ-tát Đại sĩ đầy đủ oai đức to lớn, có ánh sáng tốt lành nên khiến mẹ của Bồ-tát có các đại (bốn đại) rất bền chắc, nên không bị tổn hại. Do nguyên nhân đó mà mẹ của Bồ-tát luôn luôn không hề mệt mỏi, mà lại vui vẻ sung sướng. Hỏi: Vì sao khi Bồ-tát ra khỏi thai mẹ thì đại địa chấn động dữ dội? Đáp: Vì Bồ-tát Đại sĩ có oai đức đầy đủ và to lớn, như trước đã rộng nói. Hỏi: Do đâu Bồ-tát khi vừa ra khỏi thai mẹ thì có ánh sáng to lớn chiếu khắp thế giới? Đáp: Như trước đã nói rộng. Hỏi: Nhân đâu Bồ-tát ra khỏi thai mẹ mà mẹ của Bồ-tát thì không ngồi, không nằm mà lại đứng một cách an nhiên tự tại, và có dòng họ tôn quý Sát-đế-lợi đồng thời cũng được sinh ra? Đáp: Vì mẹ của Bồ-tát ít có bệnh hoạn, ít có buồn khổ, thường làm các nghiệp thiện và có được quả báo tốt đẹp hơn hết, hiện tiền được thành tựu nhanh chóng, cho nên mẹ của Bồ-tát không cần ngồi hay nằm và lìa xa các khổ thọ. Hỏi: Do đâu khi Bồ-tát ra khỏi thai mẹ thì có bốn Thiên tử từ bốn phương tụ lại, đem áo da nai đẹp đẽ đỡ lấy Bồ-tát? Đáp: Do nhiều đời kiếp Bồ-tát ít bệnh, ít não, làm mọi việc thiện nên được quả cao đẹp, hiện tiền thành tựu ngay. Do vậy chư Thiên đến đỡ lấy Bồ-tát, nên Ngài khỏi rơi xuống đất, khỏi mọi khổ thọ. Hỏi: Do đâu Bồ-tát khi vừa mới sinh ra liền có thể bước đi bảy bước? Đáp: Vì Bồ-tát Đại sĩ trong suốt thời gian dài đã chánh niệm xuất ly, gần gũi tu tập, thường rộng làm việc bố thí, lại khéo ghi nhớ nói năng. Vả lại, Bồ-tát đã quyết định phải thành Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác rồi, sẽ giảng dạy cho chúng sinh bảy pháp giác chi. Hỏi: Vì sao Bồ-tát khi vừa mới sinh đã quan sát bốn phương? Đáp: Do Bồ-tát có một thời gian lâu dài đã cùng Tỳ-bát-xá-na luôn chánh niệm gần gũi tu tập, rộng tu hạnh bố thí, lại khéo ghi nhớ nói năng. Vả lại Bồ-tát đã quyết định là khi thành Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác rồi, thì quan sát tìm hiểu pháp bốn Thánh đế, đem ra giảng dạy chỉ bày cho tất cả chúng sinh. Đây là Bồ-tát hóa hiện trước điềm lành. Hỏi: Vì sao Bồ-tát khi vừa mới sinh ra liền nói: Nay thân này của ===== PAGE 18 ===== 574 BỘ TỲ ĐÀM 1 ta là kiếp sau cùng, là đời sống cuối cùng? Đáp: Vì Bồ-tát khi còn ở trong thai mẹ thường sinh lòng lo lắng xót thương (bi tâm), luôn nghĩ đến việc cứu độ chúng sinh, nên khi ra khỏi bào thai liền nói: Nay thân này của ta là kiếp sau cùng, là đời sống cuối cùng. Vả lại Bồ-tát quyết định là khi thành Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh giác rồi, sẽ thuyết giảng giáo pháp để hóa độ tất cả chúng sinh. Đây là Bồ-tát hóa hiện trước điềm lành. Hỏi: Vì sao Bồ-tát lúc mới sinh ra, thì ở giữa không trung, từ trên trời phun xuống hai làn nước lạnh và ấm để tắm rửa thân tướng không hề nhơ bẩn của Bồ-tát? Đáp: Đó là oai lực của thiên long. Do các thiên long (rồng trên trời) đối với Bồ-tát có lòng tin tưởng thanh tịnh sâu xa, nên biểu hiện ra việc đó. Hỏi: Vì sao khi Bồ-tát sinh ra thì ở trước Thánh mẫu (mẹ của Bồ- tát) có một vòi nước lớn phun lên để mẹ của Bồ-tát tùy ý sử dụng? Đáp: Đó là do oai lực của Long vương. Vì các rồng ấy đối với mẹ của Bồ-tát có niềm tin sâu sắc và thanh tịnh, nên hóa hiện ra việc đó. Hỏi: Vì sao Bồ-tát khi vừa sinh ra thì ở giữa không trung tự nhiên có âm nhạc của trời tấu lên? Đáp: Đó là oai lực của chư Thiên, vì các vị trời đó đối với Bồ-tát rất tin tưởng sâu xa và thanh tịnh. Vả lại Bồ-tát quyết định khi đã thành Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác rồi, thì khắp mười phương sẽ nghe tiếng. Đó là Bồ-tát hiện trước điềm lành. Hỏi: Vì sao Bồ-tát khi vừa mới sinh ra thì tự nhiên trên trời lại mưa xuống vô số hoa quý như hoa Ưu-bát-la, hoa Bát-nạp-ma, hoa Bôn-noa- lợi-già, hoa Câu-mẫu-na, hoa Mạn-đà-la v.v... Lại mưa xuống các thứ tuyệt diệu như nước trầm hương, huân lục, chiên-đàn, hương bột... và trên không trung lại tung xuống các thứ y phục tuyệt đẹp? Đáp: Đó là oai lực của chư Thiên, vì các chúng trời ấy đối với Bồ-tát rất tin tưởng sâu xa, thanh tịnh. Vả lại Bồ-tát quyết định khi đã thành Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác rồi, thì có đầy đủ phước lực rất to lớn. Tất cả các thứ y phục, ăn uống, giường nằm, thuốc men và các thứ vật dụng khác đều luôn đầy đủ. Đó là Bồ-tát hiện trước điềm lành. Hỏi: Vì sao Bồ-tát khi sinh ra mới được bảy ngày thì mẹ của Bồ- tát liền lâm chung? Đáp: Ấy là do oai đức to lớn của Đại sĩ Bồ-tát. Vì khi giáng thần nhập thai mẹ thì Thiên chúng ở cõi trời Ba Mươi Ba vô cùng tôn quý ===== PAGE 19 ===== SỐ 1538 - LUẬN THI THIẾT - Quyển 2 575 Bồ-tát, nên lấy oai quang cao quý nhất ở cõi trời trao cho mẹ của Bồ- tát, để khi Bồ-tát sinh ra khỏi thai mẹ rồi, thì Thánh mẫu không còn oai quang của trời nữa, chỉ cần có đủ sắc tướng nơi oai quang ở cõi người, các thức ăn uống ngon lành quý hiếm sẽ tùy nghi sử dụng thọ hưởng. Cho nên mẹ của Bồ-tát lâm chung sớm. Theo như kinh nói: Bồ-tát luôn biết rõ các việc nhập vào thai, ở trong thai và khi ra khỏi bào thai mẹ. Hỏi: Thế nào là Bồ-tát luôn biết rõ các việc nhập thai, ở trong thai và khi ra khỏi thai mẹ. Đáp: Thuở xưa, khi Bồ-tát còn ở trong pháp của Đức Như Lai Ca- diếp, bậc Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác, trước hết Bồ-tát chỉ vì muốn chứng quả vị Bồ-đề mà siêng tu phạm hạnh, luôn giữ gìn chánh niệm đầy đủ, luôn gần gũi tu tập và rộng tu thật nhiều hạnh bố thí, phát nguyện lớn: Khi nào Ta chứng được quả vị Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác rồi, ở thế gian này, hết thảy chúng sinh còn si mê ngu tối không có ai cứu giúp, không biết chỗ nương về thì Ta quyết vì họ mà giáo hóa cứu độ. Do nhân duyên đó, mà khi ở trong pháp của Đức Như Lai Ca-diếp, Ta trước hết vì quả Bồ-đề mà siêng tu phạm hạnh, xong rồi nên được sinh lên cõi trời Đâu-suất-đà. Khi sinh lên cõi đó thì Ta lại nghĩ: Khi nào Ta đã chứng quả vị Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác rồi, thì sẽ luôn giữ chánh niệm đầy đủ, gần gũi tu tập, rộng làm nhiều hạnh bố thí. Do nguyên nhân đó, nên khi được sinh lên cõi trời Đâu-suất chưa bao lâu thì Ta có được ba việc ở cõi trời: Đó là thọ mạng lâu dài ở cõi trời, sắc tướng đẹp đẽ ở cõi trời và tên gọi cao quý ở cõi trời. Khi Bồ-tát suy nghĩ như thế thì tất cả Thiên chúng ở cõi Đâu-suất-đà đều biết rõ Bồ-tát nhất định chứng thành Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác. Do đó, tất cả đều sinh lòng cung kính tôn trọng cúng dường, luôn giữ chánh niệm đầy đủ, gần gũi tu tập, rộng tu hạnh bố thí, cho đến khi Bồ-tát sống đủ số tuổi ở cõi trời ấy, luôn giữ chánh niệm đầy đủ, gần gũi tu tập, rộng tu hạnh bố thí, Bồ-tát liền được hiểu biết mọi việc nhập vào thai mẹ. Và lại nghĩ: Nếu khi Ta đã chứng được quả vị Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác rồi, thì vẫn luôn giữ chánh niệm đầy đủ, gần gũi tu tập, rộng tu hạnh bố thí, và Bồ-tát liền được hiểu biết mọi việc ra khỏi thai mẹ. Việc ở trong thai mẹ thì cũng như thế. Như kinh đã nói: “Phật bảo Tôn giả A-nan: Ta nhớ lại kiếp xưa khi đang tu học với Đức Như Lai Ca-diếp Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác, thì ===== PAGE 20 ===== 576 BỘ TỲ ĐÀM 1 việc trước hết là Ta chỉ vì muốn chứng quả vị Bồ-đề nên siêng năng tu tập phạm hạnh, luôn giữ gìn chánh niệm, gần gũi tu tập, rộng tu hạnh bố thí và phát lời thề nguyện lớn: Nguyện khi tôi chứng được quả vị Như Lai Chánh Đẳng Chánh Giác rồi, thì ở thế gian này, hết thảy chúng sinh chưa ai cứu độ, không biết chỗ nương về, tôi sẽ quyết lòng hóa độ cho họ. Do nhân duyên đó nên Ta ở trong pháp của Như Lai Ca-diếp, trước hết là vì quả vị Bồ-đề mà tu tập đầy đủ phạm hạnh, liền được sinh lên cõi trời Đâu-suất. Khi sinh lên cõi đó rồi..., cho đến việc đạt được ba phước báo ở cõi trời ấy và liền nghĩ: Khi Ta chứng quả Chánh giác rồi thì vẫn luôn giữ gìn chánh niệm đầy đủ, gần gũi tu tập, rộng tu hạnh bố thí. Do nguyên nhân đó, nên khi Ta suy nghĩ như thế thì các chúng Thiên tử ở cõi trời ấy đều biết được Bồ-tát sẽ chứng thành Chánh giác, nên đều hết sức cung kính tôn trọng cúng dường, luôn giữ chánh niệm, gần gũi tu tập hạnh bố thí. Do nhân duyên ấy, cho đến việc Bồ-tát sống hết thọ mạng ở cõi trời đó vẫn luôn tu tập bố thí, nên Bồ-tát liền được biết việc từ cung trời Đâu-suất mạng chung rồi sẽ nhập vào thai mẹ. Lại nghĩ: Khi Ta đã chứng quả Chánh giác rồi thì vẫn luôn giữ gìn chánh niệm đầy đủ, tu tập hạnh bố thí”, vì thế Bồ-tát biết được việc ở trong thai mẹ. Bồ-tát lại nghĩ: “Khi Ta chứng quả Chánh giác rồi thì vẫn luôn giữ gìn chánh niệm đầy đủ, tu tập hạnh bố thí. Nên liền biết được việc ra khỏi thai mẹ. Lại nữa, này A-nan! Vì Ta vẫn luôn giữ gìn chánh niệm đầy đủ, tu tập hạnh bố thí, cho nên chưa được bao lâu thì ra khỏi thai mẹ và liền bước đi bảy bước. Này A-nan nên biết! Các việc như thế, tất cả đều do Ta nhớ lại kiếp xưa, với ý nghĩ: Nếu khi đã chứng được quả vị Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác rồi, thì sẽ giảng dạy rộng rãi cho tất cả chúng sinh về bảy pháp giác chi. Đây là Bồ-tát hóa hiện điềm lành trước vậy. ===== PAGE 21 ===== SỐ 1538 - LUẬN THI THIẾT - Quyển 3 577 LUẬN THI THIẾT