A-tỳ-đạt-ma Phẩm Loại Túc Luận · Quyển 8
阿毘達磨品類足論 · T1542
Hán văn
尊者世友造 三藏法師玄奘奉 詔譯 辯攝等品第六之四 正見云何？謂聖弟子等，於苦思惟苦、於集思 惟集、於滅思惟滅、於道思惟道，無漏作意相 應於法，簡擇極簡擇最極簡擇、解了等了遍 了近了，機𭶑通達、審察聰叡、覺明慧行、毘般 舍那，是名正見。正思惟云何？謂聖弟子等，於 苦思惟苦、於集思惟集、於滅思惟滅、於道思 惟道，無漏作意相應諸心，尋求遍尋求、搆度 極搆度現前搆度，推究追尋，極思惟，思惟 性，是名正思惟。正語云何？謂聖弟子等，於苦 思惟苦、於集思惟集、於滅思惟滅、於道思惟 道，除趣邪命語四惡行，於餘語惡行由決擇 力所引無漏遠離止息、各別遠離，寂靜律儀， 不作不造、不行不犯、不毀分限堤塘橋梁船 筏，棄捨軌則不違不越、不違越住，是名正 語。正業云何？謂聖弟子等，於苦思惟苦、於集 思惟集、於滅思惟滅、於道思惟道，除趣邪命 身三惡行，於餘身惡行由決擇力所引無漏 遠離止息、各別遠離，寂靜律儀，不作不造、不 行不犯、不毀分限堤塘橋梁船筏，棄捨軌則 不違不越、不違越住，是名正業。正命云何？謂 聖弟子等，於苦思惟苦、於集思惟集、於滅思 惟滅、於道思惟道，於趣邪命身語惡行由決 擇力所引無漏遠離止息、各別遠離，寂靜律 儀，不作不造、不行不犯、不毀分限堤塘橋梁 船筏，棄捨軌則不違不越、不違越住，是名正 命。正精進云何？謂聖弟子，於苦思惟苦、於集 思惟集、於滅思惟滅、於道思惟道，無漏作意 相應諸勤精進，勇健勢猛、熾盛難制、勵意 不息，心勇悍性，是名正精進。正念云何？謂聖 弟子等，於苦思惟苦、於集思惟集、於滅思惟 滅、於道思惟道，無漏作意相應諸念隨念、別 念憶念、不忘不失、不遺不漏，不忘法性、心明 記性，是名正念。正定云何？謂聖弟子等，於 苦思惟苦、於集思惟集、於滅思惟滅、於道思 惟道，無漏作意相應諸令心住等住安住近 住堅住、不亂不散攝止等持，心一境性，是名 正定。 愛結云何？謂三界貪。恚結云何？謂於有情能 為損害。慢結云何？謂七慢類。無明結云何？謂 三界無智。見結云何？謂三見。取結云何？謂二 取。疑結云何？謂於諸諦疑惑猶豫。嫉結云何？ 謂妬忌。慳結云何？謂心鄙悋。 初有情居云何？謂有色有情，身異想異，如人 一分天，是初有情居。此中初者，謂隨算數漸 次順次相續次第，此最在初。有情居者，謂諸 有情，於此居止各別居止，由此顯彼受生處 故，名有情居。第二有情居云何？謂有色有情， 身異想一，如梵眾天劫初時，是第二有情居。 此中第二者，謂隨算數漸次順次相續次第， 此居第二。有情居者，義如前說。第三有情居 云何？謂有色有情，身一想異，如極光淨天，是 第三有情居。此中第三者，謂隨算數漸次順 次相續次第，此居第三。有情居者，義如前說。 第四有情居云何？謂有色有情，身一想一，如 遍淨天，是第四有情居。此中第四者，謂隨算 數漸次順次相續次第，此居第四。有情居者， 義如前說。第五有情居云何？謂有色有情，無 想無異想，如無想有情天，是第五有情居。此 中第五者，謂隨算數漸次順次相續次第。此 居第五。有情居者，義如前說。第六有情居云 何？謂無色有情，超一切色想、滅有對想，不思 惟種種想入無邊空，空無邊處具足住，如空 無邊處天，是第六有情居。此中第六者，謂隨 算數漸次順次相續次第，此居第六。有情居 者，義如前說。第七有情居云何？謂無色有情， 超一切空無邊處入無邊識，識無邊處具足 住，如識無邊處天，是第七有情居。此中第七 者，謂隨算數漸次順次相續次第，此居第七。 有情居者，義如前說。第八有情居云何？謂無 色有情，超一切識無邊處入無所有，無所有 處具足住，如無所有處天，是第八有情居。此 中第八者，謂隨算數漸次順次相續次第， 此居第八。有情居者，義如前說。第九有情居 云何？謂無色有情，超一切無所有處，入非想 非非想處具足住，如非想非非想處天，是第 九有情居。此中第九者，謂隨算數漸次順次 相續次第，此居第九。有情居者，義如前說。 初遍處云何？謂地遍滿一類想，上下傍布無 二無量，是初遍處。此中初者，謂隨算數漸 次順次相續次第，此最在初。又隨入定漸次 順次相續次第，此最在初。如是定中所有善 色受想行識，是名遍處。水、火、風、青、黃、赤、白遍 處亦爾。第九遍處云何？謂空遍滿一類想，上 下傍布無二無量，是第九遍處。此中第九者， 謂隨算數漸次順次相續次第，此居第九。又 隨入定漸次順次相續次第，此居第九。如是 定中所有善受想行識，是名遍處。識無邊處 遍處亦爾。無學正見、正思惟、正語、正業、正命、 正精進、正念、正定，如八支聖道說。無學正勝 解云何？謂聖弟子等，於苦思惟苦、於集思惟 集、於滅思惟滅、於道思惟道，無學作意相應， 已正當勝解，是名無學正勝解。無學正智云 何？謂盡智、無生智，是名無學正智。 有漏色云何？謂若諸色有漏有取，於此諸色 若過去若未來若現在，或欲或貪或瞋或癡， 或隨一一心所隨煩惱應生時生，是名有漏 色。無漏色云何？謂若諸色無漏無取，於此 諸色若過去若未來若現在，或欲或貪或瞋 或癡，或隨一一心所隨煩惱應生時不生，是 名無漏色。有漏無漏受想行識亦爾。無為法 云何？謂三無為，即虛空、非擇滅、擇滅。十二處、 十八界，如辯七事品已說。 眼根云何？謂眼於色已正當見及彼同分。耳 根云何？謂耳於聲已正當聞及彼同分。鼻根 云何？謂鼻於香已正當嗅及彼同分。舌根云 何？謂舌於味已正當甞及彼同分。身根云何？ 謂身於觸已正當觸及彼同分。女根云何？謂 身根少分。男根云何？謂身根少分。命根云何？ 謂三界壽。意根云何？謂六識身。樂根云何？謂 順樂受觸所觸時所起身樂心樂平等受，受 所攝，是名樂根。苦根云何？謂順苦受觸所觸 時所起身苦不平等受，受所攝，是名苦根。喜 根云何？謂順喜受觸所觸時所起心喜平等 受，受所攝，是名喜根。憂根云何？謂順憂受觸 所觸時所起心憂不平等受，受所攝，是名憂 根。捨根云何？謂順捨受觸所觸時所起身捨 心捨非平等非不平等受，受所攝，是名捨根。 信根云何？謂依出離遠離所生善法，諸信信 性、增上信性，忍可欲作、欲為欲造，心澄淨性， 是名信根。精進根云何？謂依出離遠離所生 善法，諸勤精進勇健勢猛、熾盛難制、勵意不 息，心勇悍性，是名精進根。念根云何？謂依 出離遠離所生善法，諸念隨念、別念憶念、不 忘不失、不遺不漏，不忘法性、心明記性，是名 念根。定根云何？謂依出離遠離所生善法，諸 念心住等住安住、近住堅住、不亂不散、攝止 等持，心一境性，是名定根。慧根云何？謂依出 離遠離所生善法，於法簡擇極簡擇最極簡 擇、解了等了遍了近了，機𭶑通達、審察聰叡、 覺明慧行、毘鉢舍那，是名慧根。未知當知根 云何？謂已入正性離生補特伽羅諸學慧慧 等根，由此諸根隨信隨法行於未現觀四聖 諦能現觀，是名未知當知根。已知根云何？謂 具見已現觀補特伽羅諸學慧慧等根，由此 諸根信勝解見，至身證於已現觀四聖諦，能 趣上勝所證功德，是名已知根。具知根云何？ 謂漏盡阿羅漢諸無學慧慧等根，由此諸根 慧解脫俱分解脫能得現法樂住，是名具知 根。九十八隨眠如前說。 所知法、所識法、所通達法、所緣法、增上法，十 八界十二處五蘊攝，十智知，六識識，一切隨 眠隨增。有色法，十一界十一處一蘊攝，八智 知除他心滅智，六識識，欲色界遍行及修所 斷隨眠隨增。無色法，八界二處四蘊攝，十智 知，一識識，一切隨眠隨增。有見法，一界一處 一蘊攝，七智知除他心滅道智，二識識，欲色 界遍行及修所斷隨眠隨增。無見法，十七界 十一處五蘊攝，十智知，五識識，一切隨眠隨 增。有對法，十界十處一蘊攝，七智知除他心 滅道知，六識識，欲色界遍行及修所斷隨 眠隨增。無對法，八界二處五蘊攝，十智知，一 識識，一切隨眠隨增。有漏法，十八界十二處 五蘊攝，八智知除滅道智，六識識，一切隨眠 隨增。無漏法，三界二處五蘊攝，八智知除苦 集智，一識識，非隨眠隨增。有為法，十八界十 二處五蘊攝，九智知除滅智，六識識，一切隨 眠隨增。無為法，一界一處非蘊攝，六智知除 他心苦集道智，一識識，非隨眠隨增。有諍 法，十八界十二處五蘊攝，八智知除滅道智， 六識識，一切隨眠隨增。無諍法，三界二處五 蘊攝，八智知除苦集智，一識識，非隨眠隨增。 世間出世間法、墮界不墮界法、有味著無味 著法、耽嗜依出離依法亦爾。 心法，七界一處一蘊攝，九智知除滅智，一識 識，一切隨眠隨增。非心法，十一界十一處四 蘊攝，十智知，六識識，一切隨眠隨增。心所 法，一界一處三蘊攝，九智知除滅智，一識 識，一切隨眠隨增。非心所法，十八界十二 處三蘊攝，十智知，六識識，一切隨眠隨增。心 相應、心不相應法亦爾。心俱有法，十一界十 一處四蘊攝，九智知除滅智，六識識，一切隨 眠隨增。非心俱有法，十八界十二處三蘊 攝，十智知，六識識，一切隨眠隨增。隨心轉 法，一界一處四蘊攝，九智知除滅智，一識 識，一切隨眠隨增。非隨心轉法，十八界十 二處三蘊攝，十智知，六識識，一切隨眠隨 增。心為因法，十八界十二處五蘊攝，九智知 除滅智，六識識，一切隨眠隨增。非心為因法， 十三界十二處三蘊攝，十智知，六識識，三界 遍行及修所斷隨眠隨增。心為等無間法，八 界二處四蘊攝，九智知除滅智，一識識，一切 隨眠隨增。非心為等無間法，十八界十二處 五蘊攝，十智知，六識識，一切隨眠隨增。心為 所緣法，三界二處四蘊攝，九智知除滅智，一 識識，三界有為緣隨眠隨增。非心為所緣法， 十八界十二處五蘊攝，十智知，六識識，一切 隨眠隨增。心為增上法，十八界十二處五蘊 攝，九智知除滅智，六識識，一切隨眠隨增。 非心為增上法，一界一處非蘊攝，六智知除 他心苦集道智，一識識，非隨眠隨增。心果 法，十八界十二處五蘊攝，十智知，六識識，一 切隨眠隨增。非心果法，一界一處非蘊攝，一 智知謂世俗智，一識識，非隨眠隨增。心異熟 法，十七界十一處五蘊攝，八智知除滅道智， 五識識，除耳識三界遍行及修所斷隨眠隨 增。非心異熟法，十八界十二處五蘊攝，十智 知，六識識，一切隨眠隨增。業法，三界三處二 蘊攝，九智知除滅智，三識識謂眼耳意識， 一切隨眠隨增。非業法，十八界十二處五蘊 攝，十智知，六識識，一切隨眠隨增。業相應 法，八界二處四蘊攝，九智知除滅智，一識 識，一切隨眠隨增。業不相應法，十一界十一 處二蘊攝，十智知，六識識，一切隨眠隨增。業 俱有法，十八界十二處五蘊攝，九智知除滅 智，六識識，一切隨眠隨增。非業俱有法，十一 界十一處二蘊攝，十智知，六識識，一切隨眠 隨增。隨業轉法，八界二處五蘊攝，九智知除 滅智，一識識，一切隨眠隨增。非隨業轉法，十 一界十一處二蘊攝，十智知，六識識，一切隨 眠隨增。業為因法，十八界十二處五蘊攝，九 智知除滅智，六識識，一切隨眠隨增。非業為 因法，十一界十一處二蘊攝，十智知，六識識， 三界遍行及修所斷隨眠隨增。業為等無間 法，八界二處四蘊攝，九智知除滅智，一識 識，一切隨眠隨增。非業為等無間法，十八界 十二處五蘊攝，十智知，六識識，一切隨眠隨 增。業為所緣法，五界二處四蘊攝，九智知除 滅智，一識識，三界有為緣隨眠隨增。非業為 所緣法，十八界十二處五蘊攝，十智知，六識 識，一切隨眠隨增。業為增上法，十八界十二 處五蘊攝，九智知除滅智，六識識，一切隨眠 隨增。非業為增上法，一界一處非蘊攝，六智 知除他心苦集道智，一識識，非隨眠隨增。業 果法，十八界十二處五蘊攝，十智知，六識識， 一切隨眠隨增。非業果法，一界一處非蘊 攝，一智知謂世俗智，一識識，非隨眠隨增。 業異熟法，十七界十一處五蘊攝，八智知除 滅道智，五識識除耳識，三界遍行及修所 斷隨眠隨增。非業異熟法，十八界十二處五 蘊攝，十智知，六識識，一切隨眠隨增。 有法，十八界十二處五蘊攝，八智知除滅道 智，六識識，一切隨眠隨增。非有法，三界二處 五蘊攝，八智知除苦集智，一識識，非隨眠隨 增。有相應法，八界二處四蘊攝，八智知除滅 道智，一識識，一切隨眠隨增。有不相應法，十 三界十二處五蘊攝，十智知，六識識，三界有 漏緣隨眠隨增。有俱有法，十八界十二處五 蘊攝，九智知除滅智，六識識，一切隨眠隨 增。非有俱有法，三界二處五蘊攝，八智知除 苦集智，一識識，非隨眠隨增。隨有轉法有為 因法，十八界十二處五蘊攝，八智知除滅道 智，六識識，一切隨眠隨增。非有隨轉法非有 為因法，三界三處五蘊攝，八智知除苦集 智，一識識，非隨眠隨增。有為等無間法，八界 二處四蘊攝，九智知除滅智，一識識，一切隨 眠隨增。非有為等無間法，十八界十二處五 蘊攝，十智知，六識識，一切隨眠隨增。有為所 緣法，八界二處四蘊攝，九智知除滅智，一識 識，三界有漏緣隨眠隨增。非有為所緣法，十 三界十二處五蘊攝，十智知，六識識，一切隨 眠隨增。有為增上法，十八界十二處五蘊攝， 九智知除滅智，六識識，一切隨眠隨增。非有 為增上法，一界一處非蘊攝，六智知除他心 苦集道智，一識識，非隨眠隨增。有果法，十八 界十二處五蘊攝，九智知除道智，六識識，一 切隨眠隨增。非有果法，三界二處五蘊攝，八 智知除苦集智，一識識，非隨眠隨增。有異熟 法，十七界十一處五蘊攝，八智知除滅道智， 五識識除耳識，三界遍行及修所斷隨眠隨 增。非有異熟法，十八界十二處五蘊攝，十智 知，六識識，一切隨眠隨增。 智遍知所遍知法，十八界十二處五蘊攝，十 智知，六識識，一切隨眠隨增。非智遍知所遍 知法，非界非處非蘊攝，非智知，非識識，非隨 眠隨增，以如是法不可得故。斷遍知所遍知 法，即是所應斷法，此法十八界十二處五蘊 攝，八智知除滅道智，六識識，一切隨眠隨 增。非斷遍知所遍知法，即是非所應斷法，此 法三界二處五蘊攝，八智知除苦集智，一識 識，非隨眠隨增。所應修法，十界四處五蘊 攝，九智知除滅智，三識識，三界遍行及修 所斷隨眠隨增。非所應修法，十八界十二處 五蘊攝，九智知除道智，六識識，一切隨眠隨 增。智作證所應證法，十八界十二處五蘊攝， 十智知，六識識，一切隨眠隨增。非智作證所 應證法，非界非處非蘊攝，非智知，非識識，非 隨眠隨增，以如是法不可得故。得作證所應 證法，十二界六處五蘊攝，十智知，三識識，三 界遍行及修所斷隨眠隨增。非得作證所應 證法，十八界十二處五蘊攝，八智知除滅道 智，六識識，一切隨眠隨增。所應習法，十界四 處五蘊攝，九智知除滅智，三識識，三界遍 行及修所斷隨眠隨增。非所應習法，十八界 十二處五蘊攝，九智知除道智，六識識，一切 隨眠隨增。有罪法，十界四處五蘊攝，八智知 除滅道智，三識識，一切隨眠隨增。無罪法，十 八界十二處五蘊攝，十智知，六識識，三界遍 行及修所斷隨眠隨增。黑白法、有覆無覆法、 順退非順退法亦爾。有記法，十界四處五蘊 攝，十智知，三識識，欲界一切色無色界遍行 及修所斷隨眠隨增。無記法，十八界十二處 五蘊攝，八智知除滅道智，六識識，色無色界 一切欲界二部，及見集所斷遍行隨眠隨增。 已生法，十八界十二處五蘊攝，九智知除 滅智，六識識，一切隨眠隨增。非已生法，十八 界十二處五蘊攝，十智知，六識識，一切隨眠 隨增。正生非正生法、已滅非已滅法、正滅 非正滅法亦爾。緣起法，十八界十二處五蘊 攝，九智知除滅智，六識識，一切隨眠隨增。 非緣起法，一界一處非蘊攝，六智知除他心 苦集道智，一識識，非隨眠隨增緣。已生非緣 已生法、因法非因法、有因非有因法、因已生非 因已生法亦爾。因相應法，八界二處四蘊攝， 九智知除滅智，一識識，一切隨眠隨增。因不 相應法，十一界十一處二蘊攝，九智知除他 心智，六識識，三界有漏緣隨眠隨增。 結法，一界一處一蘊攝，八智知除滅道智，一 識識，除無漏緣不共無明，諸餘一切隨眠隨 增。非結法，十八界十二處五蘊攝，十智知，六 識識，一切隨眠隨增。順結法，十八界十二處 五蘊攝，八智知除滅道智，六識識，一切隨眠 隨增。非順結法，三界二處五蘊攝，八智知除 苦集智，一識識，非隨眠隨增。取法，一界一處 一蘊攝，八智知除滅道智，一識識，一切隨眠 隨增。非取法，十八界十二處五蘊攝，十智知， 六識識，一切隨眠隨增。有執受法，九界九處 一蘊攝，七智知除他心滅道智，五識識，欲色 界遍行及修所斷隨眠隨增。無執受法，十八 界十二處五蘊攝，十智知，六識識，一切隨眠 隨增。順取法，十八界十二處五蘊攝，八智知 除滅道智，六識識。一切隨眠隨增非順取 法，三界二處五蘊攝，八智知除苦集智，一識 識，非隨眠隨增。煩惱法，一界一處一蘊攝，八 智知除滅道智，一識識，一切隨眠隨增。非煩 惱法，十八界十二處五蘊攝，十智知，六識識， 一切隨眠隨增，染污法，十界四處五蘊攝，八 智知除滅道智，三識識，一切隨眠隨增。不染 污法，十八界十二處五蘊攝，十智知，六識識， 三界遍行及修所斷隨眠隨增。染污法，十 八界十二處五蘊攝，八智知除滅道智，六識 識，一切隨眠隨增。非雜染法，三界二處五蘊 攝，八智知除苦集智，一識識，非隨眠隨增， 纏法，一界一處一蘊攝，八智知除滅道智，一 識識，一切隨眠隨增。非纏法，十八界十二處 五蘊攝，十智知，六識識，一切隨眠隨增。所纏 法，八界二處四蘊攝，八智知除滅道智，一識 識，一切隨眠隨增。非所纏法，十八界十二處 五蘊攝，十智知，六識識，三界有漏緣隨眠隨 增。順纏法，十八界十二處五蘊攝，八智知除 滅道智，六識識，一切隨眠隨增。非順纏法，三 界二處五蘊攝，八智知除苦集智，一識識，非 隨非隨增。 有所緣法，二界二處四蘊攝，九智知除滅 智，一識識，一切隨眠隨增。無所緣法，十一界 十一處二蘊攝，九智知除他心智，六識識，三 界有漏緣隨眠隨增。有尋法，八界二處四蘊 攝，九智知除滅智，一識識，欲色界一切隨眠 隨增。無尋法，十三界十二處五蘊攝，十智知， 六識識，一切隨眠隨增。有伺無伺法亦爾。有 喜法，三界二處三蘊攝，九智知除滅智，一識 識，色界一切，除欲界無漏緣疑及彼相應無 明，諸餘欲界一切隨眠隨增，無喜法，十八界 十二處五蘊攝，十智知，六識識，一切隨眠隨 增。有警覺法，八界二處四蘊攝，九智知除滅 智，一識識，一切隨眠隨增。無警覺法，十一界 十一處二蘊攝，十智知，六識識，一切隨眠隨 增。有事法、有緣法、有上法，十八界十二處五 蘊攝，九智知除滅智，六識識。一切隨眠隨 增無事法、無緣法、無上法，一界一處非蘊 攝，六智知除他心苦集道智，一識識，非隨眠 隨增。遠法，十八界十二處五蘊攝，九智知除 滅智，六識識，一切隨眠隨增。近法，十八界十 二處五蘊攝，十智知，六識識，一切隨眠隨增。 有量無量法亦爾。見法，二界二處二蘊攝，九 智知除滅智，一識識，三界有漏緣及無漏緣 見相應無明隨眠隨增。非見法，十七界十一 處五蘊攝，十智知，六識識，一切隨眠隨增。 見處法，十八界十二處五蘊攝，八智知除滅 道智，六識識，一切隨眠隨增。非見處法，三界 二處五蘊攝，八智知除苦集智，一識識，非 隨眠隨增。見相應法，三界二處四蘊攝，九智 知除滅智，一識識，三界有漏緣并無漏緣 見及彼相應無明隨眠隨增。見不相應法，十 八界十一處五蘊攝，十智知，六識識，除無 漏緣見諸餘一切隨眠隨增。
Việt dịch
QUYỂN 8 Phẩm 6: BIỆN VỀ THÂU GIỮ, Phần 4 Chánh kiến là gì? Nghĩa là các hàng đệ tử của bậc Thánh, đối với bốn Thánh đế khổ-tập-diệt-đạo luôn suy tư, tìm xét kỹ lưỡng, luôn tác ý tương ưng với vô lậu. Đối với các pháp tuyển chọn, tuyển chọn kỹ, tuyển chọn thật cùng tột và hiểu rõ, đều hiểu rõ, khắp hiểu rõ, hiểu rõ gần, hiểu biết thấu suốt, xét đoán tinh tường, tuệ hạnh sáng suốt hành Tỳ-bát-xá-na. Đó gọi là chánh kiến. Chánh tư duy là gì? Nghĩa là các hàng đệ tử của bậc Thánh, đối với bốn Thánh đế khổ-tập-diệt-đạo luôn suy tư, tìm xét kỹ lưỡng, luôn tác ý tương ưng với vô lậu. Các tâm luôn tìm cầu, khắp tìm cầu, tìm cầu suy tính hiện tiền và lại tìm cầu truy cứu các thứ khác, suy tư nghĩ ngợi tột độ, tính chất luôn suy tư nghĩ ngợi. Đó là chánh tư duy. Chánh ngữ là gì? Nghĩa là các hàng đệ tử của bậc Thánh, đối với bốn Thánh đế khổ-tập-diệt-đạo luôn suy tư, tìm xét kỹ lưỡng. Trừ bỏ cuộc sống tà vạy với bốn lời nói xấu ác. Còn đối với những lời nói xấu ác khác thì dùng sức chọn lựa quả quyết mà hướng dẫn nó đến vô lậu. Tìm cách xa lìa thôi dứt các thứ, lánh xa riêng rẽ. Luôn giữ gìn giới hạnh và sống cuộc sống yên tĩnh. Không gây tạo, không hủy phạm các giới hạn đã phân định. Đối với các cấm cản về đê điều, bờ đất, cầu cống, thuyền bè…, đều không hủy bỏ, trái nghịch, vượt hạn định. Đó là chánh ngữ. Chánh nghiệp là gì? Nghĩa là các hàng đệ tử của bậc Thánh, đối với bốn Thánh đế khổ-tập-diệt-đạo luôn suy tư, tìm xét kỹ lưỡng. Trừ bỏ cuộc sống tà vạy với ba nghiệp ác của thân. Đối với các hạnh xấu khác của thân thì dùng sức chọn lựa quả quyết dẫn nó đến vô lậu. Tìm cách xa lìa thôi dứt các thứ, lánh xa riêng rẽ, sống yên tịnh, giữ gìn ===== PAGE 131 ===== SỐ 1542 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHẨM LOẠI TÚC - Quyển 8 371 giới hạnh, quy tắc. Không gây tạo, không hủy phạm các giới hạn đã phân định. Đối với các quy tắc cấm cản của bờ đất, đê điều, cầu cống, thuyền bè… thì không bỏ, không trái, không vượt hạn định. Đó là chánh nghiệp. Chánh mạng là gì? Nghĩa là các hàng đệ tử của bậc Thánh, đối với bốn Thánh đế khổ-tập-diệt-đạo luôn suy tư, tìm xét kỹ lưỡng. Đối với cách sống tà vạy với các hành ác của thân và ngữ, nhờ sức chọn lựa quả quyết mà hướng dẫn đến với vô lậu. Tìm cách xa lìa, thôi dứt các thứ, lánh xa riêng rẽ, sống yên tĩnh, giữ gì các quy tắc, giới hạnh. Không gây tạo, hủy phạm các giới hạnh đã phân định. Đối với các quy tắc cấm cản của bờ đất, đê điều, cầu đường, thuyền bè… thì không bỏ, không trái, không vượt hạn định. Đó là chánh mạng. Chánh tinh tiến là gì? Nghĩa là các hàng đệ tử của bậc Thánh, đối với bốn Thánh đế khổ-tập-diệt-đạo luôn suy tư, tìm xét kỹ lưỡng, luôn tác ý tương ưng với vô lậu. Các thứ siêng năng thì phát khởi mạnh mẽ, hăng hái khó can ngăn, lòng luôn cố gắng không hề ngưng nghỉ, luôn có tính chất rất hăng hái. Đó là chánh tinh tiến. Chánh niệm là gì? Nghĩa là các hàng đệ tử của bậc Thánh, đối với bốn Thánh đế khổ-tập-diệt-đạo luôn suy tư, tìm xét kỹ lưỡng, luôn tác ý tương ưng với vô lậu. Với các nhớ nghĩ (niệm) luôn tùy niệm, nhớ nghĩ theo, nhớ nghĩ riêng biệt, nhớ lại không để quên mất, không trái, không quên mất các pháp tánh, tính chất nơi tâm sáng nhớ kỹ. Đó là chánh niệm. Chánh định là gì? Nghĩa là các hàng đệ tử của bậc Thánh, đối với bốn Thánh đế khổ-tập-diệt-đạo luôn suy tư, tìm xét kỹ lưỡng, luôn tác ý tương ưng với vô lậu. Các pháp khiến tâm trụ đều trụ, an trụ, trụ gần, trụ vững chắc, không hề phân tán, loạn động, luôn thâu giữ chặt chẽ, tính chất nơi tâm luôn chuyên chú vào một cảnh. Đó gọi là chánh định. Kiết ái là gì? Tức là sự tham của ba cõi. Kiết giận dữ là gì? Tức là đối với các loài hữu tình luôn gây những thương tổn, tàn hại. Kiết kiêu mạn là gì? Tức là bảy thứ mạn. Kiết vô minh là gì? Tức là sự ngu si vô trí trong ba cõi. Kiết kiến là gì? Tức là ba thứ kiến chấp. Kiến thủ là gì? Tức là hai thứ thủ (chấp giữ). Kiết nghi là gì? Nghĩa là đối với những gì chân thật chắc chắn nhất, thì luôn ngờ vự, do dự, hoang mang. Kiết ganh tỵ là gì? Tức là ganh ghét. ===== PAGE 132 ===== 372 BỘ TỲ ĐÀM 2 Kiết keo kiệt là gì? Nghĩa là tâm luôn luôn tham lam, tiếc lẫn, bỏn sẻn… Chỗ ở thứ nhất của loài hữu tình là gì? Nghĩa là loài hữu tình có sắc, khác thân - khác tưởng, như loài người và một phần các cõi trời. Đó là chỗ ở thứ nhất. Vì theo thứ tự nó đứng hàng đầu. Nói là chỗ ở của loài hữu tình, nghĩa là các loài hữu tình ở đó đều ở và sống riêng biệt theo từng vị trí, do đó mà hiển bày rõ chỗ thọ sinh của chúng, nên gọi là chỗ ở của loài hữu tình. Chỗ ở thứ hai của loài hữu tình là gì? Nghĩa là loài hữu tình có sắc, khác thân nhưng cùng một loại tưởng, như cõi trời Phạm chúng thời kiếp đầu tiên, đó là chỗ ở thứ hai. Gọi là chỗ ở của loài hữu tình thì như trước đã nói. Chỗ ở thứ ba của loài hữu tình là gì? Nghĩa là loài hữu tình có sắc, một loại thân- khác tưởng, như cõi trời Cực tịnh quang, đó là chỗ ở thứ ba của loài hữu tình, vì theo thứ tự nó là thứ ba. Nghĩa về chỗ ở của loài hữu tình như trước đã nói. Chỗ ở thứ tư của loài hữu tình là gì? Tức là loài hữu tình có sắc, có một loại thân và một loại tưởng, như cõi trời Biến tịnh, là chỗ ở thứ tư của loài hữu tình, vì theo thứ tự nó là thứ tư. Nghĩa về chỗ ở của loài hữu tình thì như trước đã nói. Chỗ ở thứ năm của loài hữu tình là gì? Tức là loài hữu tình có sắc, không có tưởng- không khác tưởng, như hữu tình cõi trời Vô tưởng, đó là chỗ ở thứ năm của loài hữu tình, vì theo thứ tự nó là thứ năm. Nghĩa về chỗ ở của loài hữu tình thì như trước đã nói. Chỗ ở thứ sáu của loài hữu tình là gì? Tức là loài hữu tình không có sắc, vượt ra ngoài tất cả sắc- tưởng, diệt hết các tưởng có đối, không còn nghĩ ngợi suy tưởng, nhập vào vô biên không, trụ đầy đủ vào Không vô biên xứ, như cõi trời Không vô biên xứ. Thứ sáu và nghĩa về chỗ ở của loài hữu tình thì như trước đã nói. Chỗ ở thứ bảy của loài hữu tình là gì? Tức là loài hữu tình không có sắc, vượt ra ngoài tất cả không vô biên xứ, nhập vào vô biên thức, trụ đầy đủ vào Thức vô biên xứ, như cõi trời Thức vô biên xứ, đó là chỗ ở thứ bảy của loài hữu tình. Chỗ ở thứ tám của loài hữu tình là gì? Tức là loài hữu tình không có sắc, vượt ra ngoài tất cả thức vô biên xứ, nhập vào vô sở hữu, trụ đầy đủ vào Vô sở hữu xứ, như cõi trời Vô sở hữu xứ, đó là chỗ ở thứ tám của loài hữu tình. Chỗ ở thứ chín của loài hữu tình là gì? Nghĩa là loài hữu tình ===== PAGE 133 ===== SỐ 1542 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHẨM LOẠI TÚC - Quyển 8 373 không có sắc, vượt ra ngoài tất cả vô sở hữu xứ, nhập và trụ đầy đủ vào Phi tưởng phi phi tưởng xứ, như cõi trời Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Đó là chỗ ở thứ chín của loài hữu tình. Nghĩa về chỗ ở của loài hữu tình thì như trước đã nói. Biến xứ thứ nhất là gì? Nghĩa là một loại tưởng khắp nơi đều là đất, tất cả trên dưới và các phía đều một thứ không lường được. Đây là biến xứ thứ nhất, vì theo thứ tự thì nó ở hàng đầu. Lại xét về thiền định thì nó cũng ở bậc đầu tiên, ở trong định này thì tất cả sắc-thọ-tưởng- hành-thức đều thiện. Đó gọi là biến xứ. Các thứ biến xứ về nước, lửa, gió, màu xanh, màu vàng, màu đỏ, màu trắng đều như thế. Biến xứ thứ chín là gì? Nghĩa là một loại tưởng khắp nơi đều là một khoảng không, tất cả trên dưới các phía đều là khoảng không, một thứ duy nhất và không lường định được. Đó là biến xứ thứ chín, vì theo thứ tự và xét theo bậc thiền định nó ở hàng thứ chín. Ở trong định này, tất cả sắc- thọ- tưởng –hành- thức đều thiện. Đó gọi là biến xứ. Biến xứ Thức vô biên xứ cũng như thế. Các thứ chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tiến, chánh niệm, chánh định vô học, như tám chi Thánh đạo đã nói. Chánh thắng giải vô học là gì? Nghĩa là các hàng đệ tử của bậc Thánh, đối với khổ-tập-diệt-đạo luôn suy tư tìm xét kỹ lưỡng, nên đối với vô học mà tác ý tương ưng thì đạt được thắng giải ngay hiện tiền. Đó gọi là chánh thắng giải vô học. Chánh trí vô học là gì? Tức là tận trí và vô sinh trí, gọi là chánh trí vô học. Sắc hữu lậu là gì? Nghĩa là hết thảy các sắc hữu lậu có chấp giữ, có mặt xuyên suốt cả hoặc quá khứ- hiện tại hay vị lai, đối với nó mà khởi dục- tham- giận- si, hoặc tùy theo các thứ tâm sở, tùy phiền não cùng sinh ra đúng lúc, đúng hoàn cảnh…, đều gọi là sắc hữu lậu. Sắc vô lậu là gì? Nghĩa là có các sắc vô lậu không có chấp giữ, nơi các sắc đó trong các thời quá khứ-hiện tại hay vị lai, đối với hoặc dục-tham-sân-si, hoặc tùy theo các thứ tâm sở, tùy phiền não lúc có thể sinh khởi thì không sinh, đó gọi là sắc vô lậu. Các thứ thọ- tưởng- hành- thức hữu lậu và vô lậu cũng giống như thế. Pháp vô vi là gì? Nghĩa là ba thứ vô vi, tức là hư không- phi trạch diệt- trạch diệt. ===== PAGE 134 ===== 374 BỘ TỲ ĐÀM 2 Còn mười hai xứ- mười tám giới, như đã nói rõ trong phẩm Biện về bảy sự. Nhãn căn là gì? Nghĩa là mắt đối với sắc đã thấy-đang thấy-sẽ thấy, cùng với sắc đồng phần. Nhĩ căn là gì? Nghĩa là tai đối với âm thanh đã nghe- đang nghe- sẽ nghe, cùng với tiếng đồng phần. Tỷ căn là gì? Nghĩa là mũi đối với hương đã ngửi- đang ngửi- sẽ ngửi, cùng với hương đồng phần. Thiệt căn là gì? Tức là lưỡi đối với vị đã nếm- đang nếm- sẽ nếm, cùng với vị đồng phần. Thân căn là gì? Tức là thân đối với xúc chạm đã xúc chạm- đang xúc chạm - sẽ xúc chạm, cùng với xúc đồng phần. Nữ căn là gì? Nghĩa là một phần ít của thân căn. Nam căn là gì? Nghĩa là một phần ít của thân căn. Mạng căn là gì? Tức là thọ mạng trong ba cõi. Ý căn là gì? Tức là sáu thức nơi thân. Lạc căn là gì? Nghĩa là các thọ vui khi tiếp xúc khởi lên khiến thân vui tâm vui, các thọ bình đẳng, do thọ thâu giữ thì gọi là lạc căn. Khổ căn là gì? Nghĩa là các thọ khổ do khi tiếp xúc mà có, khiến thân khổ và các thọ không bình đẳng, do thọ thâu giữ thì gọi là khổ căn. Hỷ căn là gì? Nghĩa là các thọ mừng do khi tiếp xúc mà có, khiến tâm vui tâm mừng, các thọ bình đẳng, do thọ thâu giữ thì gọi là hỷ căn. Ưu căn là gì? Nghĩa là các thọ lo buồn do khi tiếp xúc mà có, khiến tâm lo buồn, các thọ không bình đẳng, do thọ thâu giữ thì gọi là ưu căn. Xả căn là gì? Nghĩa là các thọ buông xả do khi tiếp xúc mà có, khiến thân tâm cùng buông xả, các thọ không phải bình đẳng, không phải không bình đẳng, do thọ thâu giữ thì gọi là xả căn. Tín căn là gì? Nghĩa là dựa vào các pháp thiện do xuất ly, xa lìa tạo nên các thứ tin tưởng, tính chất tin tưởng, tính chất tin tưởng tăng thượng, chịu nhận làm việc, ham thích gây tạo, tính chất nơi tâm lắng đọng, trong sạch, yên tĩnh. Đó gọi là tín căn. Tinh tiến căn là gì? Tức là dựa vào pháp thiện do xuất ly và xa lìa tạo nên các thứ siêng năng, chuyên cần đều phát khởi mạnh mẽ, khó can ngăn, lòng cố gắng không ngừng nghỉ, tính chất nơi tâm rất hăng hái. Đó gọi là tinh tiến căn. Niệm căn là gì? Tức là dựa vào pháp thiện do xuất ly và xa lìa tạo nên các thứ niệm, đều tùy niệm, nhớ nghĩ riêng lẻ, nhớ lại không để ===== PAGE 135 ===== SỐ 1542 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHẨM LOẠI TÚC - Quyển 8 375 quên mất, không sót lọt, không quên pháp tánh, tính chất nơi tâm sáng suốt nhớ kỹ. Đó gọi là niệm căn. Định căn là gì? Tức là dựa vào pháp thiện do xuất ly và xa lìa tạo nên các niệm khiến tâm trụ, đều trụ, an trụ, trụ gần, trụ vững chắc, không hề phân tán, loạn động, luôn ngăn giữ, tính chất nơi tâm luôn chuyên chú vào một cảnh. Đó gọi là định căn. Tuệ căn là gì? Nghĩa là nương vào các pháp thiện do xuất ly và xa lìa tạo nên. Đối với các pháp thì lựa chọn, chọn lựa kỹ lưỡng tột cùng, hiểu rõ, đều hiểu rõ, hiểu rõ khắp, hiểu rõ gần, hiểu rõ thấu suốt, xét đoán tinh tường, tuệ hành sáng thông nơi Tỳ-bát-xá-na. Đó gọi là tuệ căn. Vị tri đương tri căn là gì? Nghĩa là loại Bổ-đặc-già-la đã nhập vào chánh tánh ly sinh, có các thứ tuệ có học như tuệ căn. Do các căn này, các bậc tùy tín hành, tùy pháp hành đối với việc chưa hiện quán về bốn Thánh đế thì sẽ được hiện quán đầy đủ. Đó gọi là Vị tri đương tri căn. Dĩ tri căn là gì? Tức là loại Bổ-đặc-già-la đạt đủ các thứ nhận biết đã hiện quán các thứ tuệ có học như tuệ căn v.v..., do các căn ấy màø có tín, thắng giải, kiến… cho đến thân chứng. Đối với việc đã hiện quán về bốn Thánh đế thì đạt được các công đức tốt đẹp nhất. Đó gọi là dĩ tri căn. Cụ tri căn là gì? Tức là các bậc A-la-hán đã diệt hết các lậu, hiện bày các thứ tuệ vô học và các tuệ căn, do các căn này mà có tuệ giải thoát, giải thoát đầy đủ…, đều được trụ vào pháp vui ở hiện đại. Đó gọi là cụ tri căn. Còn chín mươi tám tùy miên, như trước đã nói. Các pháp là những gì được hiểu biết- nhận thức- thông đạt, các pháp là sở duyên, các pháp tăng thượng thì thâu nhiếp: Mười tám giới- mười hai xứ- năm uẩn, và mười trí hiểu rõ, sáu thức nhận biết, tất cả các thứ tùy miên tùy tăng. Pháp có sắc thì thâu nhiếp: Mười một giới- mười một xứ- một uẩn, và tám trí hiểu rõ (trừ tha tâm trí và diệt trí), sáu thức nhận biết, các thứ biến hành ở cõi Dục và cõi Sắc, các thứ tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn trừ. Pháp vô sắc thâu nhiếp: Tám giới - hai xứ - bốn uẩn, và mười trí hiểu rõ, một thức nhận biết, tất cả các thứ tùy miên tùy tăng. Pháp có thấy thâu nhiếp: Một giới, một xứ, một uẩn, và bảy trí hiểu rõ (trừ tha tâm trí, diệt trí, đạo trí), hai thức nhận biết, các thứ biến hành ở cõi Dục và Sắc, các thứ tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn trừ. ===== PAGE 136 ===== 376 BỘ TỲ ĐÀM 2 Pháp không thấy thâu nhiếp: Mười bảy giới- mười một xứ- năm uẩn, và mười trí hiểu rõ, năm thức nhận biết, tất cả các thứ tùy miên tùy tăng. Pháp có đối thâu nhiếp: Mười giới - mười xứ - một uẩn, và bảy trí hiểu rõ (trừ tha tâm trí, diệt trí, đạo trí), sáu thức nhận biết, các biến hành ở cõi Dục và cõi Sắc, các thứ tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn trừ. Pháp không có đối thâu nhiếp: Tám giới - hai xứ - năm uẩn, và mười trí hiểu rõ, một thức nhận biết, tất cả các thứ tùy miên tùy tăng. Pháp hữu lậu thâu nhiếp: Mười tám giới - mười hai xứ - năm uẩn, tám trí hiểu rõ (trừ diệt trí, đạo trí), sáu thức nhận biết và tất cả tùy miên tùy tăng. Pháp vô lậu thâu nhiếp: Ba giới- hai xứ - năm uẩn, tám trí hiểu rõ (trừ khổ trí, tập trí), một thức nhận biết và không có tùy miên tùy tăng. Pháp hữu vi thâu nhiếp: Mười tám giới- mười hai xứ- năm uẩn, chín trí hiểu rõ (trừ diệt trí), sáu thức nhận biết, tất cả các thứ tùy miên tùy tăng. Pháp vô vi thâu nhiếp: Một giới- một xứ, không có uẩn, sáu trí hiểu rõ (trừ tha tâm trí, khổ trí, tập trí, đạo trí), một thức nhận biết, không có các thứ tùy miên tùy tăng. Pháp hữu tránh thâu nhiếp: Mười tám giới- mười hai xứ- năm uẩn, tám trí (trừ diệt trí, đạo trí), sáu thức nhận biết, tất cả các thứ tùy miên tùy tăng. Pháp vô tránh thâu nhiếp: Ba giới- hai xứ - năm uẩn, tám trí (trừ khổ trí, tập trí), một thức nhận biết, không có các thứ tùy miên tùy tăng. Các pháp: Thế gian - xuất thế gian, đọa giới - không đọa giới, có vị tham đắm - không vị tham đắm, pháp nương vào đam mê, pháp nương vào xuất ly…, cũng thế. Pháp tâm thâu nhiếp: Bảy giới- một xứ- một uẩn, chín trí (trừ diệt trí), một thức nhận biết, tất cả các thứ tùy miên tùy tăng. Pháp không phải tâm thâu nhiếp: Mười một giới - mười một xứ- bốn uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, tất cả các thứ tùy miên tùy tăng. Pháp tâm sở thâu nhiếp: Một giới - một xứ - ba uẩn, chín trí (trừ diệt trí), một thức nhận biết, tất cả các thứ tùy miên tùy tăng. Pháp không phải tâm sở thâu nhiếp: Mười tám giới - mười hai xứ - ba uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, và tất cả các tùy miên tùy tăng. Các pháp tâm tương ưng và tâm bất tương ưng cũng thế. ===== PAGE 137 ===== SỐ 1542 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHẨM LOẠI TÚC - Quyển 8 377 Pháp tâm đều có thâu nhiếp: Mười một giới - mười một xứ - bốn uẩn, chín trí (trừ diệt trí), sáu thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp không phải tâm đều có thâu nhiếp: Mười tám giới- mười hai xứ - ba uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp tùy tâm chuyển thâu nhiếp: Một giới- một xứ- bốn uẩn, chín trí (trừ diệt trí), một thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp không phải tùy tâm chuyển thâu nhiếp: Mười tám giới - mười hai xứ - ba uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp tâm làm nhân thâu nhiếp: Mười tám giới- mười hai xứ- năm uẩn, chín trí (trừ diệt trí), sáu thức nhận biết, tất cả tùy miên tùy tăng. Pháp không phải tâm làm nhân thâu nhiếp: Mười ba giới - mười hai xứ - ba uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, các biến hành của ba cõi và các tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn trừ. Pháp tâm là đẳng vô gián duyên thâu nhiếp: Tám giới - hai xứ - bốn uẩn, chín trí (trừ diệt trí), một thức nhận biết, tất cả các thứ tùy miên tùy tăng. Pháp không phải tâm là đẳng vô gián duyên thâu nhiếp: Mười tám giới- mười hai xứ - năm uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, tất cả tùy miên tùy tăng. Pháp tâm là sở duyên thâu nhiếp: Ba giới- hai xứ- bốn uẩn, chín trí (trừ diệt trí), một thức nhận biết, các thứ tùy miên tùy tăng duyên hữu vi trong ba cõi. Pháp không phải tâm là sở duyên thâu nhiếp: Mười tám giới- mười hai xứ - năm uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp tâm là tăng thượng thâu nhiếp: Mười tám giới - mười hai xứ - năm uẩn, chín trí (trừ diệt trí), sáu thức nhận biết, tất cả tùy miên tùy tăng. Pháp không phải tâm là tăng thượng thâu nhiếp: Một giới- một xứ và không có uẩn, sáu trí (trừ tha tâm trí, khổ trí, tập trí, đạo trí), một thức nhận biết, không có tùy miên tùy tăng. Pháp quả của tâm thâu nhiếp: Mười tám giới- mười hai xứ- năm uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp không phải quả của tâm thâu nhiếp: Một giới - một xứ và không có uẩn, một trí hiểu rõ đó là thế tục trí, một thức nhận biết, không có tùy miên tùy tăng. ===== PAGE 138 ===== 378 BỘ TỲ ĐÀM 2 Pháp tâm dị thục thâu nhiếp: Mười bảy giới - mười một xứ - năm uẩn, tám trí (trừ diệt trí, đạo trí), năm thức nhận biết (trừ nhĩ thức), các biến hành trong ba cõi và các thứ tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn trừ. Pháp không phải tâm dị thục thâu nhiếp: Mười tám giới- mười hai xứ - năm uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, tất cả tùy miên tùy tăng. Pháp nghiệp thâu nhiếp: Ba giới - ba xứ - hai uẩn, chín trí (trừ diệt trí), ba thức nhận biết (trừ nhãn thức, nhĩ và ý thức), tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp không phải nghiệp thâu nhiếp: Mười tám giới - mười hai xứ - năm uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết và tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp nghiệp tương ưng thâu nhiếp: Tám giới - hai xứ - bốn uẩn, chín trí (trừ diệt trí), một thức nhận biết, tất cả các thứ tùy miên tùy tăng. Pháp nghiệp không tương ưng thâu nhiếp: Mười một giới - mười một xứ - hai uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết và tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp nghiệp đều có thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ-năm uẩn, chín trí (trừ diệt trí), sáu thức nhận biết, tất cả tùy miên tùy tăng. Pháp không phải nghiệp đều có thâu nhiếp: Mười một giới- mười một xứ - hai uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, tất cả tùy miên tùy tăng. Pháp tùy nghiệp chuyển thâu nhiếp: Tám giới - hai xứ - năm uẩn, chín trí (trừ diệt trí), một thức nhận biết, tất cả tùy miên tùy tăng. Pháp không phải tùy nghiệp chuyển thâu nhiếp: Mười một giới- mười một xứ- hai uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, tất cả tùy miên tùy tăng. Pháp nghiệp làm nhân thâu nhiếp: Mười tám giới - mười hai xứ - năm uẩn, chín trí (trừ diệt trí), sáu thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp không phải nghiệp làm nhân thâu nhiếp: Mười một giới- mười một xứ - hai uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, các biến hành của ba cõi và các tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn trừ. Pháp nghiệp là đẳng vô gián duyên thâu nhiếp: Tám giới- hai xứ- bốn uẩn, chín trí (trừ diệt trí), một thức nhận biết, tất cả tùy miên tùy tăng. Pháp không phải nghiệp là đẳng vô gián duyên thâu nhiếp: Mười tám giới - mười hai xứ - năm uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp nghiệp là sở duyên thâu nhiếp: Năm giới - hai xứ - bốn uẩn, ===== PAGE 139 ===== SỐ 1542 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHẨM LOẠI TÚC - Quyển 8 379 chín trí (trừ diệt trí), một thức nhận biết, các pháp hữu vi trong ba cõi duyên nơi tùy miên tùy tăng. Pháp không phải nghiệp là sở duyên thâu nhiếp: Mười tám giới- mười hai xứ-năm uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp nghiệp là tăng thượng thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ-năm uẩn, chín trí (trừ diệt trí), sáu thức nhận biết, tất cả tùy miên tùy tăng. Pháp không phải nghiệp là tăng thượng thâu nhiếp: một giới - một xứ và không có uẩn, sáu trí (trừ tha tâm trí, khổ trí, tập trí, đạo trí), một thức nhận biết, không có tùy miên tùy tăng. Pháp nghiệp quả thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ-năm uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp không phải nghiệp quả thâu nhiếp: Một giới-một xứ và không có uẩn, một trí hiểu rõ tức là thế tục trí, một thức nhận biết, không có tùy miên tùy tăng. Pháp nghiệp dị thục thâu nhiếp: Mười bảy giới-mười một xứ-năm uẩn, tám trí (trừ diệt trí, đạo trí), năm thức nhận biết (trừ nhĩ thức), các biến hành trong ba cõi và các thứ tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn trừ. Pháp không phải nghiệp dị thục thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ-năm uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp có thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ-năm uẩn- tám trí (trừ diệt trí, đạo trí), sáu thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp không phải có thâu nhiếp: Ba giới-hai xứ- năm uẩn, tám trí (trừ khổ trí, tập trí), một thức nhận biết, không có tùy miên tùy tăng. Pháp có tương ưng thâu nhiếp: Tám giới-hai xứ-bốn uẩn-tám trí (trừ diệt trí, đạo trí), một thức nhận biết, tất cả tùy miên tùy tăng. Pháp có không tương ưng thâu nhiếp: Mười ba giới-mười hai xứ- năm uẩn-mười trí, sáu thức nhận biết, các pháp hữu lậu duyên nơi các tùy miên tùy tăng trong ba cõi. Pháp có đều có thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ-năm uẩn- chín trí (trừ diệt trí), sáu thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp không phải có đều có thâu nhiếp: Ba giới-hai xứ-năm uẩn, tám trí (trừ khổ trí, tập trí), một thức nhận biết, không có tùy miên tùy tăng. Pháp tùy có chuyển và pháp có làm nhân thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ-năm uẩn, tám trí (trừ diệt trí, đạo trí), sáu thức nhận ===== PAGE 140 ===== 380 BỘ TỲ ĐÀM 2 biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp không phải tùy có chuyển và pháp không phải có làm nhân thâu nhiếp: Ba giới-ba xứ-năm uẩn, tám trí (trừ khổ trí, tập trí), một thức nhận biết, không có tùy miên tùy tăng. Pháp có là đẳng vô gián thâu nhiếp: Tám giới-hai xứ-bốn uẩn, chín trí (trừ diệt trí), một thức nhận biết, tất cả tùy miên tùy tăng. Pháp không phải có là đẳng vô gián thâu nhiếp: Mười tám giới- mười hai xứ-năm uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, tất cả tùy miên tùy tăng. Pháp có làm sở duyên thâu nhiếp: Tám giới-hai xứ-bốn uẩn, chín trí (trừ diệt trí), một thức nhận biết, các pháp hữu lậu duyên nơi các tùy miên tùy tăng trong ba cõi. Pháp không phải có làm sở duyên thâu nhiếp: Mười ba giới-mười hai xứ-năm uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, tất cả tùy miên tùy tăng. Pháp có làm tăng thượng thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ- năm uẩn, chín trí (trừ diệt trí), sáu thức nhận biết, tất cả tùy miên tùy tăng. Pháp không phải có làm tăng thượng thâu nhiếp: Một giới-một xứ và không có uẩn, sáu trí (trừ tha tâm trí, khổ trí, tập trí, đạo trí), một thức nhận biết, không có tùy miên tùy tăng. Pháp có quả thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ-năm uẩn, chín trí (trừ đạo trí), sáu thức nhận biết, tất cả tùy miên tùy tăng. Pháp không có quả thâu nhiếp: Ba giới-hai xứ-năm uẩn, tám trí (trừ khổ trí, tập trí), một thức nhận biết, không có tùy miên tùy tăng. Pháp có quả dị thục thâu nhiếp: Mười bảy giới-mười một xứ-năm uẩn, tám trí (trừ diệt trí, đạo trí), năm thức nhận biết (trừ nhĩ thức), các biến hành của ba cõi và các tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn trừ. Pháp không có quả dị thục thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ-năm uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp trí biết khắp những gì được biết khắp thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ-năm uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết và tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp không phải trí biết khắp những gì được biết khắp không thâu nhiếp: Giới - xứ - uẩn - trí - thức - tùy miên tùy tăng. Vì pháp như thế là không thể có được. Pháp đoạn dứt sự biết khắp những gì được biết khắp, tức là pháp cần phải đoạn trừ, pháp này thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ- năm uẩn, tám trí (trừ đạo trí, diệt trí), sáu thức nhận biết, tất cả tùy miên ===== PAGE 141 ===== SỐ 1542 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHẨM LOẠI TÚC - Quyển 8 381 tùy tăng. Pháp không phải đoạn dứt sự biết khắp những gì được nhận biết, tức là không phải pháp cần phải đoạn trừ, pháp này thâu nhiếp: Ba giới- hai xứ-năm uẩn, tám trí (trừ khổ trí, tập trí), một thức nhận biết, không có tùy miên tùy tăng. Pháp cần phải tu thâu nhiếp: Mười giới- bốn xứ - năm uẩn, chín trí (trừ diệt trí), ba thức nhận biết, các biến hành ở ba cõi và các thứ tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn trừ. Pháp không cần phải tu thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ- năm uẩn, chín trí (trừ đạo trí), sáu thức nhận biết, tất cả tùy miên tùy tăng. Pháp trí tác chứng cần phải chứng thâu nhiếp: Mười tám giới- mười hai xứ-năm uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, tất cả tùy miên tùy tăng. Pháp không phải trí tác chứng cần phải chứng không thâu nhiếp: Giới- xứ - uẩn - trí-thức - tùy miên tùy tăng. Vì pháp như thế không thể có được. Pháp được tác chứng cần phải chứng thâu nhiếp: Mười hai giới- sáu xứ- năm uẩn, mười trí, ba thức nhận biết, các biến hành của ba cõi, các tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn trừ. Pháp không được tác chứng cần phải chứng thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ-năm uẩn, tám trí (trừ diệt trí, đạo trí), sáu thức nhận biết, và tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp cần phải rèn luyện thâu nhiếp: Mười giới- bốn xứ- năm uẩn, chín trí (trừ diệt trí), ba thức nhận biết, các biến hành trong ba cõi và các thứ tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn trừ. Pháp không cần phải rèn luyện thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ-năm uẩn, chín trí (trừ đạo trí), sáu thức nhận biết, tất cả tùy miên tùy tăng. Pháp có tội thâu nhiếp: Mười giới - bốn xứ - năm uẩn, tám trí (trừ diệt trí, đạo trí), ba thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp không có tội thâu nhiếp: Mười tám giới - mười hai xứ - năm uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, các biến hành trong ba cõi và các tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn trừ. Các pháp trắng - đen, hữu phú vô phú, thuận thối, không phải thuận thối… cũng như thế. Pháp hữu ký thâu nhiếp: Mười giới- bốn xứ- năm uẩn, mười trí, ba thức nhận biết, tất cả các biến hành ở Dục giới - Sắc giới - Vô sắc giới, ===== PAGE 142 ===== 382 BỘ TỲ ĐÀM 2 và các tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn trừ. Pháp vô ký thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ-năm uẩn, tám trí (trừ diệt trí, đạo trí), sáu thức nhận biết, hai bộ Sắc- Vô sắc giới và tất cả Dục giới, cùng biến hành tùy miên tùy tăng do thấy tập mà đoạn trừ. Pháp đã sinh thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ-năm uẩn, chín trí (trừ diệt trí), sáu thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp không phải đã sinh thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ- năm uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, tất cả tùy miên tùy tăng. Các pháp: Chánh sinh- không phải chánh sinh, pháp đã diệt- không phải đã diệt, pháp chánh diệt- không phải chánh diệt… cũng như thế. Pháp duyên khởi thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ-năm uẩn, chín trí (trừ diệt trí), sáu thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp không phải duyên khởi thâu nhiếp: Một giới-một xứ và không có uẩn, sáu trí (trừ bốn trí: tha tâm, khổ, tập, đạo), một thức nhận biết, không có các thứ tùy miên tùy tăng. Các pháp: Duyên đã sinh- không phải duyên đã sinh, pháp nhân- không phải nhân, pháp có nhân- không phải có nhân, pháp nhân đã sinh - không phải nhân đã sinh… cũng thế. Pháp nhân tương ưng thâu nhiếp: Tám giới-hai xứ-bốn uẩn, chín trí (trừ diệt trí), một thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp nhân không tương ưng thâu nhiếp: Mười một giới- mười một xứ- hai uẩn, chín trí (trừ tha tâm trí), sáu thức nhận biết, và các thứ tùy miên tùy tăng duyên hữu lậu trong ba cõi. Pháp kiết thâu nhiếp: Một giới- một xứ- một uẩn, tám trí (trừ diệt trí, đạo trí), một thức nhận biết, trừ ra duyên vô lậu không cùng với vô minh, còn lại là tất cả tùy miên tùy tăng. Pháp không phải kiết thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ-năm uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp thuận kiết thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ-năm uẩn, tám trí (trừ diệt trí, đạo trí), sáu thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp không phải thuận kiết thâu nhiếp: Ba giới-hai xứ-năm uẩn, tám trí (trừ khổ trí, tập trí), một thức nhận biết, không có tùy miên tùy tăng. Pháp thủ (chấp giữ) thâu nhiếp: Một giới-một xứ-một uẩn, tám trí (trừ diệt trí, đạo trí), một thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp không phải thủ thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ-năm ===== PAGE 143 ===== SỐ 1542 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHẨM LOẠI TÚC - Quyển 8 383 uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp có chấp thọ thâu nhiếp: Chín giới- chín xứ- một uẩn, bảy trí (trừ tha tâm trí, diệt trí, đạo trí), năm thức nhận biết, biến hành của Dục và Sắc giới, các tùy miên tùy tăng do tu đạo mà đoạn trừ. Pháp không có chấp thọ thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ- năm uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, và tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp thuận thủ (chấp giữ) thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ-năm uẩn, tám trí (trừ diệt trí, đạo trí), sáu thức nhận biết, tất cả tùy miên tùy tăng. Pháp không phải thuận thủ thâu nhiếp: Ba giới-hai xứ-năm uẩn, tám trí (trừ khổ trí, tập trí), một thức nhận biết, không có tùy miên tùy tăng. Pháp phiền não thâu nhiếp: Một giới - một xứ - một uẩn, tám trí (trừ diệt trí, đạo trí), một thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp không phải phiền não thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ-năm uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp nhiễm ô thâu nhiếp: Mười giới - bốn xứ - năm uẩn, tám trí (trừ diệt trí, đạo trí), ba thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp không phải nhiễm ô thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ- năm uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, các biến hành trong ba cõi, các tùy miên tùy tăng do tu mà đoạn trừ. Pháp tạp nhiễm thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ-năm uẩn, tám trí (trừ diệt trí, đạo trí), sáu thức nhận biết, tất cả tùy miên tùy tăng. Pháp không phải tạp nhiễm thâu nhiếp: Ba giới- hai xứ- năm uẩn, năm trí (trừ khổ trí, tập trí), một thức nhận biết, không có tùy miên tùy tăng. Pháp ràng buộc (triền) thâu nhiếp: Một giới- một xứ- một uẩn, tám trí (trừ diệt trí, đạo trí), một thức nhận biết, tất cả tùy miên tùy tăng. Pháp không phải ràng buộc thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ-năm uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp bị ràng buộc thâu nhiếp: Tám giới-hai xứ-bốn uẩn, tám trí (trừ hai trí diệt, đạo), một thức nhận biết, tất cả tùy miên tùy tăng. Pháp không bị ràng buộc thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ- năm uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, các tùy miên tùy tăng duyên hữu lậu ở ba cõi. Pháp thuận ràng buộc thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ- năm uẩn, tám trí (trừ hai trí diệt, đạo), sáu thức nhận biết, tất cả tùy ===== PAGE 144 ===== 384 BỘ TỲ ĐÀM 2 miên tùy tăng. Pháp không thuận ràng buộc thâu nhiếp: Ba giới-hai xứ-năm uẩn, tám trí (trừ khổ trí, tập trí), một thức nhận biết, không có tùy miên tùy tăng. Pháp có sở duyên thâu nhiếp: Hai giới-hai xứ-bốn uẩn, chín trí (trừ diệt trí), một thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp không có sở duyên thâu nhiếp: Mười một giới-mười một xứ- hai uẩn, chín trí (trừ tha tâm trí), sáu thức nhận biết, các tùy miên tùy tăng duyên hữu lậu trong ba cõi. Pháp có tầm thâu nhiếp: Tám giới-hai xứ-bốn uẩn, chín trí (trừ diệt trí), một thức nhận biết, tất cả tùy miên tùy tăng ở Dục và Sắc giới. Pháp không có tầm thâu nhiếp: Mười ba giới-mười hai xứ-năm uẩn-mười trí, sáu thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp có tứ- không có tứ cũng như thế. Pháp có hỷ thâu nhiếp: Ba giới- hai xứ- ba uẩn, chín trí (trừ diệt trí), một thức nhận biết, tất cả ở Sắc giới, trừ ra nghi duyên vô lậu và pháp nó tương ưng với vô minh thuộc Dục giới, còn lại tất cả các tùy miên tùy tăng ở cõi Dục. Pháp không có hỷ thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ-năm uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp có cảnh giác thâu nhiếp: Tám giới-hai xứ-bốn uẩn, chín trí (trừ diệt trí), một thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp không có cảnh giác thâu nhiếp: Mười một giới- mười một xứ- hai uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, và tất cả các tùy miên tùy tăng. Các pháp có sự, có duyên, có trên đều thâu nhiếp: Mười tám giới- mười hai xứ-năm uẩn, chín trí (trừ diệt trí), sáu thức nhận biết, tất cả tùy miên tùy tăng. Các pháp không có sự, không có duyên, không có trên đều thâu nhiếp: Một giới-một xứ và không có uẩn, sáu trí (trừ bốn trí: tha tâm, khổ, tập, đạo), một thức nhận biết, không có tùy miên tùy tăng. Pháp xa thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ-năm uẩn, chín trí (trừ diệt trí), sáu thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp gần thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ-năm uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp có lượng- không lượng cũng như thế. Pháp kiến thâu nhiếp: Hai giới-hai xứ-hai uẩn, chín trí (trừ diệt trí), một thức nhận biết, và duyên hữu lậu-duyên vô lậu-kiến tương ưng ===== PAGE 145 ===== SỐ 1542 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHẨM LOẠI TÚC - Quyển 8 385 với vô minh trong ba cõi và các tùy miên tùy tăng. Pháp không phải kiến thâu nhiếp: Mười bảy giới-mười một xứ- năm uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, tất cả các tùy miên tùy tăng. Pháp kiến xứ thâu nhiếp: Mười tám giới-mười hai xứ-năm uẩn, tám trí (trừ hai trí diệt, đạo), sáu thức nhận biết, tất cả tùy miên tùy tăng. Pháp không phải kiến xứ thâu nhiếp: Ba giới- hai xứ - năm uẩn, tám trí (trừ hai trí khổ, tập), một thức nhận biết, không có tùy miên tùy tăng. Pháp tương ưng với kiến thâu nhiếp: Ba giới- hai xứ- bốn uẩn, chín trí (trừ diệt trí), một thức nhận biết, các duyên hữu lậu - vô lậu cùng kiến tương ưng với vô minh trong ba cõi và các tùy miên tùy tăng. Pháp không tương ưng với kiến thâu nhiếp: Mười tám giới- mười một xứ- năm uẩn, mười trí, sáu thức nhận biết, trừ ra kiến duyên vô lậu, còn lại tất cả các thứ tùy miên tùy tăng. ===== PAGE 146 ===== 386 BỘ TỲ ĐÀM 2 LUẬN A TỲ ĐẠT MA PHẨM LOẠI TÚC