A-tỳ-đạt-ma Tập Dị Môn Túc Luận · Quyển 8
阿毘達磨集異門足論 · T1536
Hán văn
尊者舍利子說 三藏法師玄奘奉 詔譯 四法品第五之三 以若造有損害無損害身語意行，則積集增 長有損害無損害法；若不造有損害無損害 身語意行，則不積集增長有損害無損害法。 若積集增長有損害無損害法，則感得有損 害無損害自體；若不積集增長有損害無損 害法，則不感得有損害無損害自體。若感得 有損害無損害自體，則生有損害無損害世 間；若不感得有損害無損害自體，則不生有 損害無損害世間。若生有損害無損害世間， 則觸有損害無損害觸；若不生有損害無損 害世間，則不觸有損害無損害觸。若觸有損 害無損害觸，則受有損害無損害受；若不觸 有損害無損害觸，則不受有損害無損害受。 由此應言，是故我說彼諸有情隨自造業。是 名黑白黑白異熟業者，謂此業是善不善，感 可愛非可愛異熟。云何不黑不白無異熟業 能盡諸業？答：如世尊為持俱胝牛戒補剌拏 說：圓滿當知，若能盡黑黑異熟業思、若能盡 白白異熟業思、若能盡黑白黑白異熟業思， 是名不黑不白無異熟業能盡諸業。此中不 黑者，謂此業非如不善業，由不可意黑說名 為黑，故名不黑。不白者，謂此業非如有漏善 業，由可意白說名為白，故名不白。無異熟者， 謂此業非如前三業能感異熟，故名無異熟 業。能盡諸業者，謂此業是學思能趣損減。所 以者何？謂若學思能趣損減，於前三業能盡 遍盡隨得永盡，於此義中意說名業能盡諸 業。由此故說，不黑不白無異熟業能盡諸業。 四法受者，一、有法受能感現樂後苦異熟；二、 有法受能感現苦後樂異熟；三、有法受能感 現苦後苦異熟；四、有法受能感現樂後樂異 熟。云何法受能感現樂後苦異熟？答：如世尊 說：苾芻當知，如有一類補特伽羅，與喜樂俱， 害生命、不與取、欲邪行、虛誑語、離間語、麁惡 語、雜穢語、貪欲、瞋恚、邪見。彼害生命，廣說乃 至邪見為緣，得喜得樂。如是種類身樂心樂 是不善不善類究竟攝受，能障通慧、能障等 覺、能障涅槃，是名法受能感現樂後苦異熟。 云何法受能感現苦後樂異熟？答：如世尊說： 苾芻當知，如有一類補特伽羅，與憂苦俱，離 害生命、離不與取、離欲邪行、離虛誑語、離離 間語、離麁惡語、離雜穢語、無貪、無瞋、正見。彼 離害生命，廣說乃至正見為緣，得憂得苦。如 是種類身苦心苦是善善類究竟攝受，能引 通慧、能證等覺、能得涅槃，是名法受能感現 苦後樂異熟。云何法受能感現苦後苦異熟？ 答：如世尊說：苾芻當知，如有一類補特伽羅， 與憂苦俱，害生命、不與取、欲邪行、虛誑語、離 間語、麁惡語、雜穢語、貪欲、瞋恚、邪見。彼害生 命，廣說乃至邪見為緣，得憂得苦。如是種類 身苦心苦是不善不善類究竟攝受，能障通 慧、能障等覺、能障涅槃，是名法受能感現苦 後苦異熟。云何法受能感現樂後樂異熟？答： 如世尊說：苾芻當知，如有一類補特伽羅，與 喜樂俱，離害生命、離不與取、離欲邪行、離虛 誑語、離離間語、離麁惡語、離雜穢語、無貪、無 瞋、正見。彼離害生命，廣說乃至正見為緣，得 喜得樂。如是種類身樂心樂是善善類究竟 攝受，能引通慧、能證等覺、能得涅槃，是名法 受能感現樂後樂異熟。 四軛者：一、欲軛；二、有軛；三、見軛；四、無明軛。 云何欲軛？答：如世尊說：苾芻當知，有諸愚夫 無聞異生，於欲集、沒、味、患、出、離不如實知。彼 於欲集沒味患出離不如實知故，於諸欲中 所有欲，貪欲、欲欲、親欲、愛欲、樂欲、悶欲、耽欲、 嗜欲、憙欲、藏欲、隨欲，著纏壓於心，是名欲軛。 云何有軛？答：如世尊說：苾芻當知，有諸愚夫 無聞異生，於有集沒味患出離不如實知。彼 於有集沒味患出離不如實知故，於諸有中 所有有，貪有、欲有、親有、愛有、樂有、悶有、耽有、 嗜有、憙有、藏有、隨有，著纏壓於心，是名有軛。 云何見軛？答：如世尊說：苾芻當知，有諸愚夫 無聞異生，於見集沒味患出離不如實知。彼 於見集沒味患出離不如實知故，於諸見中 所有見，貪見、欲見、親見、愛見、樂見、悶見、耽見、 嗜見、憙見、藏見、隨見，著纏壓於心，是名見軛。 云何無明軛？答：如世尊說：苾芻當知，有諸愚 夫無聞異生，於六觸處集沒味患出離不如 實知。彼於六觸處集沒味患出離不如實知 故，於六觸處所有執著，無明無智隨眠隨增， 是名無明軛。如世尊說： 「有情與欲軛，有見軛相應， 愚癡為上首，於生死流住。」 四離繫者，一、於欲軛離繫；二、於有軛離繫；三、 於見軛離繫；四、於無明軛離繫。云何於欲軛 離繫？答：如世尊說：苾芻當知，有多聞聖弟子， 於欲集、沒、味、患、出、離能如實知。彼於欲集、沒、 味、患、出、離如實知故，於諸欲中所有欲，貪欲、 欲欲、親欲、愛欲、樂欲、悶欲、耽欲、嗜欲、憙欲、藏 欲、隨欲，著不纏壓心，是名於欲軛離繫。云何 於有軛離繫？答：如世尊說：苾芻當知，有多聞 聖弟子，於有集沒味患出離能如實知，彼於 有集沒味患出離如實知故，於諸有中所有 有，貪有欲有親有愛有樂有悶有耽有嗜有 憙有藏有隨有，著不纏壓心，是名於有軛離 繫。云何於見軛離繫？答：如世尊說：苾芻當知， 有多聞聖弟子，於見集沒味患出離能如實 知，彼於見集沒味患出離如實知故，於諸見 中所有見，貪見欲見親見愛見樂見悶見耽 見嗜見憙見藏見隨見，著不纏壓心，是名於 見軛離繫。云何於無明軛離繫？答：如世尊說： 苾芻當知，有多聞聖弟子，於六觸處集沒味 患出離能如實知，彼於六觸處集沒味患出 離如實知故，於六觸處所有執著無明無智， 不纏壓心，是名於無明軛離繫。如世尊說： 「若斷欲有軛，及超越見軛， 遠離無明軛，便得安隱樂。 彼於現法中，證得永寂滅， 遠離一切軛，必不往後有。」 四瀑流者，一、欲瀑流；二、有瀑流；三、見瀑流；四、 無明瀑流。云何欲瀑流？答：除欲界繫諸見無 明，諸餘欲界繫結縛隨眠隨煩惱纏，是名 欲瀑流。云何有瀑流？答：除色無色界繫諸 見無明，諸餘色無色界繫結縛隨眠隨煩惱 纏，是名有瀑流。云何見瀑流？答：謂五見：一、 有身見；二、邊執見；三、邪見；四、見取；五、戒禁 取。如是五見，名見瀑流。云何無明瀑流？答：三 界無智，是名無明瀑流。 四取者，一、欲取；二、見取；三、戒禁取；四、我語 取。云何欲取？答：除欲界繫諸見及戒禁取，諸 餘欲界繫結縛隨眠隨煩惱纏，是名欲取。云 何見取？答：謂四見：一、有身見；二、邊執見；三、邪 見；四、見取。如是四見合名見取。云何戒禁取？ 答：如有一類於戒執取，謂執此戒能清淨、能 解脫、能出離、能超苦樂至超苦樂邊。或於禁 執取，謂執此禁能清淨、能解脫、能出離、能超 苦樂至超苦樂邊。或於戒禁俱執取，謂執此 戒禁俱能清淨、能解脫、能出離、能超苦樂至 超苦樂邊。是名戒禁取。云何我語取？答：除色 無色界繫諸見及戒禁取，諸餘色無色界繫 結縛隨眠隨煩惱纏，是名我語取。 四身繫者，一、貪身繫；二、瞋身繫；三、戒禁取身 繫；四、此實執取身繫。云何貪身繫？答：貪者， 謂於欲境諸貪等貪，廣說乃至貪類貪生，是 名為貪。身繫者，謂此貪未斷未遍知，於彼彼 有情、彼彼身、彼彼聚、彼彼所得自體，為因、為 緣繫、等繫、各別繫，相連相續，方得久住。如巧 鬘師或彼弟子聚花置前，以長縷結作種種 鬘，此花用縷為因為緣，結等結各別結相連 相續方得成鬘。此貪亦爾，未斷未遍知，於彼 彼有情彼彼身、彼彼聚、彼彼所得自體，為因 為緣，繫等繫、各別繫相連相續，乃得久住，是 名身繫。云何瞋身繫？答：瞋者，謂於有情欲為 損害，廣說乃至現為過患，是名為瞋。身繫者 如前說。云何戒禁取身繫？答：戒禁取及身繫， 俱如前說。云何此實執取身繫？答：此實執取 者，謂或有執我及世間常，此實、餘癡妄。或復 有執我及世間無常，此實、餘癡妄。或復有執 我及世間亦常亦無常，此實、餘癡妄。或復有 執我及世間非常非無常，此實、餘癡妄。或復 有執我及世間有邊，此實、餘癡妄。或復有執 我及世間無邊，此實、餘癡妄。或復有執我及 世間亦有邊亦無邊，此實、餘癡妄。或復有執 我及世間非有邊非無邊，此實、餘癡妄。或復 有執命者即身，此實、餘癡妄。或復有執命者 異身，此實、餘癡妄。或復有執如來死後有，此 實、餘癡妄。或復有執如來死後非有，此實、餘 癡妄。或復有執如來死後亦有亦非有，此實、 餘癡妄。或復有執如來死後非有非非有，此 實、餘癡妄。如是等，名此實執取。身繫者，謂此 實執取未斷未遍知，於彼彼有情等，如前廣 說，是名身繫。 第四嗢柁南曰： 四四法有十，謂大種食住， 愛不應行問，施攝生自體。 有四大種、四食、四識住、四愛、四不應行而行、四 記問、四種施、四攝事、四生、四得自體。 四大種者，一、地界；二、水界；三、火界；四、風界。 此四，廣如《法蘊論》六界中說。 四食者，一、段食或麁或細；二、觸食；三、意思食； 四、識食。云何段食或麁或細？答：若段為緣，能 令諸根長養大種增益，又能滋潤隨滋潤、充 悅隨充悅、護隨護、轉隨轉、持隨持，是名段 食。云何施設段食麁細？答：依所資養有情大 小及段漸次施設。麁細其事如何？答：如燈祇 羅獸等所食為麁，尼民祇羅獸等所食為細。 尼民祇羅獸等所食為麁，泥彌獸等所食為 細。泥彌獸等所食為麁，龜鼈魚等所食為細。 龜鼈魚等所食為麁，餘水生蟲所食為細。復 次象馬牛等所食為麁，羊鹿猪等所食為細。 羊鹿猪等所食為麁，野干狗等所食為細。野 干狗等所食為麁，鴈孔雀等所食為細。鴈孔 雀等所食為麁，餘陸生蟲所食為細。 復次若諸有情食諸草木枝條葉等，彼食是 麁。若諸有情食飯粥等，彼食是細。若諸有情 食飯粥等，彼食是麁。若諸有情食酥油等，彼 食是細。 復次若諸有情以口嘴舌攝取段食，用齒 咀嚼而吞食之，彼食是麁。若諸有情在胎卵 中段食津液，從臍而入資養其身，彼食是細。 復次若諸有情食有便穢，彼食是麁。若諸有 情食無便穢，彼食是細。如有食香酥陀味 等，雖有所食而無便穢，如是施設段食麁細。 云何觸食？答：若有漏觸為緣，能令諸根長養 大種增益，又能滋潤隨滋潤乃至持隨持，是 名觸食。其事如何？答：如鵝鴈孔雀鸚鵡鸜 鵒春鸚離黃命命鳥等，既生卵已，時時親附、 時時覆育、時時溫暖令生樂觸。若彼諸鳥 於所生卵，不時時親附覆育溫暖令生樂觸， 卵便腐壞。若彼諸鳥於所生卵，時時親附覆 育溫暖令生樂觸，卵不腐壞。如是等類，說 名觸食。云何意思食？答：若有漏思為緣，能令 諸根長養大種增益，又能滋潤隨滋潤乃至 持隨持，是名意思食。其事如何？答：如魚龜鼈 室首摩羅部盧迦等，出至陸地生諸卵已，細 沙覆之復還入水。若彼諸卵思母不忘，便不 腐壞。若彼諸卵不思念母，即便腐壞。如是等 類，名意思食。云何識食？答：若有漏識為緣，能 令諸根長養大種增益，又能滋潤隨滋潤乃 至持隨持，是名識食。其事如何？答：如世尊教 頗勒窶那記經中說：頗勒窶那當知，識食能 令當來後有生起。如是等類，說名識食。 四識住者，一、色識住；二、受識住；三、想識住；四、 行識住。云何色識住？答：若色有漏隨順諸取， 於彼諸色若過去若未來若現在，或生起欲 或貪或瞋或癡，或隨一一心所隨煩惱，是名 色識住。受想行識住，廣說亦爾。 四愛者，一有苾芻苾芻尼等，因衣服愛，應生 時生、應住時住、應執時執。二有苾芻苾芻尼 等，因飲食愛，應生時生、應住時住、應執時 執。三有苾芻苾芻尼等，因臥具愛，應生時生、 應住時住、應執時執。四有苾芻苾芻尼等，因 有無有愛，應生時生、應住時住、應執時執。云 何苾芻苾芻尼等，因衣服愛，應生時生、應住 時住、應執時執？答：此中衣服者，謂毛所成、或 扇那所成、或芻摩所成、或麻所成、或建鼓羅 所成、或絲所成、或綿所成、或㲲所成、或憍 砧娑所成、或突窶羅所成、或阿遮爛陀所成。 又衣服者，謂總覆衣、出著衣、內服衣，單裙複 裙單掩腋複掩腋，於如是等種種衣服，諸貪 等貪執藏防護堅著染愛，是名苾芻苾芻尼 等因衣服愛應生時生應住時住應執時執。 云何苾芻苾芻尼等因飲食愛，應生時生應 住時住應執時執？答此中飲食者，謂五種應 噉、五種應食。五種應噉者，一根、二莖、三葉、四 花、五果。五種應食者，一飯、二粥、三餅、四魚 肉、五羹臛。於如是等種種飲食，諸貪等貪執 藏防護堅著染愛，是名苾芻苾芻尼等因飲 食愛應生時生應住時住應執時執。云何苾 芻苾芻尼等因臥具愛應生時生應住時住應 執時執？答：此中臥具者，謂院宇房堂樓閣臺 觀、長廊圓室龕窟廳庌、草葉等菴、土石等穴。 又臥具者，謂床座氈褥眠單臥被，𣰽㲣 緂罽枕褐机橙。於如是等種種臥具，諸貪等 貪執藏防護堅著染愛，是名苾芻苾芻尼等 因臥具愛應生時生應住時住應執時執。云 何苾芻苾芻尼等因有無有愛應生時生應住 時住應執時執？答：此中有者，謂五取蘊，即是 色受想行識取蘊。無有者，謂此五取蘊當 來斷滅。如有一類作是念言：「願我當來五蘊 生起。」復有一類作是念言：「願我死後五蘊斷 滅。」於有無有，諸貪等貪執藏防護堅著染愛， 是名苾芻苾芻尼等因有無有愛應生時生應 住時住應執時執。 四不應行而行者，一、貪欲故不應行而行；二、 瞋恚故不應行而行；三、愚癡故不應行而行； 四、怖畏故不應行而行。云何貪欲故不應行 而行？答：如有一類，或親教師、或軌範師、或同 親教、或同軌範、或隨一一往還親友，於僧眾 中有諍事起。彼作是念：「若與師等共為朋黨 便墮非法，若與師等不為朋黨便墮不義。」雖 作是念，而為貪欲所蔽伏故，起惡身語，是名 貪欲故不應行而行。云何瞋恚故不應行而 行？答：如有一類有怨嫌者，於僧眾中有諍 事起。彼作是念：「若助怨嫌，於情不可；若為 乖反，於理有違。」雖作是念，而為瞋恚所蔽伏 故，起惡身語，是名瞋恚故不應行而行。云何 愚癡故不應行而行？答：如有一類稟性闇鈍， 或親教師、或軌範師、或同親教、或同軌範、或 隨一一往還親友，於僧眾中有諍事起。彼作 是念：「我今不知是非好惡，但應朋助親教師 等。」彼為愚癡所蔽伏故，起惡身語，是名愚癡 故不應行而行。云何怖畏故不應行而行？答： 如有一類，或國王親友、或大臣親友、或強賊 親友，於僧眾中有諍事起。彼作是念：「若我不 助有勢力者，由是因緣，或失名利、或失衣鉢、 或失身命，是故我今定應朋助有勢力者。」彼 由怖畏所蔽伏故，起惡身語，是名怖畏故不 應行而行。如世尊說： 「諸有貪瞋癡，怖故違法者， 彼退失名利，猶如黑分月。」 四記問者，一、應一向記問；二、應分別記問；三、 應反詰記問；四、應捨置記問。云何應一向記 問？答：若有問言：「世尊是如來、阿羅漢、正等 覺、明行圓滿、善逝、世間解、無上丈夫調御士、 天人師、佛、薄伽梵耶？佛所說法是善說、現見、 無熱、應時引導、近觀智者內證耶？佛弟子眾 具足妙行、質直行、如理行、法隨法行、和敬行、 隨法行耶？苦集滅道是聖諦耶？一切行無常 耶？一切法無我耶？涅槃寂靜耶？」如是等問有 無量門，應一向記：世尊是如來、阿羅漢，廣說 乃至涅槃是寂靜等，是名應一向記問。何故 此問應一向記？答：以於此問若一向記，能引 義利、能引善法、能引梵行、能發通慧、能生等 覺、能證涅槃，故於此問應一向記。云何應分 別記問？答：若有問言：「云何為法？」得此問時應 分別記：法有多種，或過去或未來或現在，或 善或不善或無記，或欲界繫或色界繫或無 色界繫，或學或無學或非學非無學，或見所 斷或修所斷或非所斷。如是等法有無量門， 應分別記，是名應分別記。問：何故此問應分 別記？答：以於此問若分別記，能引義利、能引 善法、能引梵行、能發通慧、能生等覺、能證涅 槃，故於此問應分別記。云何應反詰記問？答： 若有問言：「為我說法。」得此問時應反詰記： 法有多種，汝問何法？為過去為未來為現在， 為善為不善為無記，為欲界繫為色界繫為 無色界繫，為學為無學為非學非無學，為見 所斷為修所斷為非所斷。如是等法有無量 門，應反詰記，是名應反詰記。問：何故此問應 反詰記？答：以於此問若反詰記，能引義利、能 引善法、能引梵行、能發通慧、能生等覺、能證 涅槃，故於此問應反詰記。云何應捨置記問？ 答：若有問言：「世間常耶、無常耶、亦常亦無常 耶、非常非無常耶？世間有邊耶、無邊耶、亦 有邊亦無邊耶、非有邊非無邊耶？命者即身 耶、命者異身耶？如來死後有耶、非有耶、亦有 亦非有耶、非有非非有耶？」於如是等不應理 問，應捨置記。謂應記言：佛說此問，是不應 記，常無常等不應理故。是名應捨置記。問：何 故此問應捨置記？答：以於此問若捨置記，能 引義利、能引善法、能引梵行、能發通慧、能生 等覺、能證涅槃，故於此問應捨置記。如世尊 說： 「初應一向記，次應分別記， 三應反詰記，四應捨置記。 於如此四問，知次而記者， 引義利善法，及梵行純淨。 甚深難降伏，知義非義俱， 捨非義取義，審觀名智者。」 四種施者，一者有施，施者清淨，受者不清淨； 二者有施，受者清淨，施者不清淨；三者有施， 施者、受者俱清淨；四者有施，施者、受者俱不 清淨。云何有施，施者清淨、受者不清淨？答：如 世尊說：苾芻當知，若有施主具淨戒住律儀， 有依見、有果見，依如是見說如是言：「決定有 施、有果異熟。」能受施者不具淨戒不住律儀， 無依見、無果見，依如是見說如是言：「決定無 施、無果異熟。」是名有施，施者清淨、受者不清 淨。何故此施，施者清淨、受者不清淨？答：諸支 分、諸資糧，施者應修集。彼支分、彼資糧，施者 成就。諸支分、諸資糧，受者應修集。彼支分、彼 資糧，受者不成就。是故此施，施者清淨、受者不 清淨。云何有施，受者清淨、施者不清淨？答：如 世尊說：苾芻當知，若有施主不具淨戒不住 律儀，無依見、無果見，依如是見說如是言：「決 定無施、無果異熟。」能受施者具淨戒住律儀， 有依見、有果見，依如是見說如是言：「決定有 施、有果異熟。」是名有施，受者清淨、施者不清 淨。何故此施，受者清淨、施者不清淨？答：諸支 分、諸資糧，施者應修集。彼支分、彼資糧，施者 不成就。諸支分、諸資糧，受者應修集。彼支分、 彼資糧，受者成就。是故此施，受者清淨、施者 不清淨。云何有施，施者、受者俱清淨？答：如世 尊說：苾芻當知，若有施者具淨戒住律儀，有 依見、有果見，依如是見說如是言：「決定有施、 有果異熟。」能受施者亦具淨戒住律儀，有依 見、有果見，依如是見說如是言：「決定有施、有 果異熟。」是名有施，施者、受者俱清淨。何故此 施，施者、受者俱清淨？答：諸支分、諸資糧，施者 應修集。彼支分、彼資糧、施者成就。諸支分、諸 資糧，受者應集。彼支分、彼資糧，受者亦成就。 是故此施，施者、受者俱清淨。云何有施，施者、 受者俱不清淨？答：如世尊說：苾芻當知，若有 施者不具淨戒不住律儀，無依見、無果見，依 如是見說如是言：「決定無施、無果異熟。」能受 施者亦不具淨戒不住律儀，無依見、無果見， 依如是見說如是言：「決定無施、無果異熟。」是 名有施，施者、受者俱不清淨。何故此施，施者、 受者俱不清淨？答：諸支分、諸資糧，施者應修 集。彼支分、彼資糧，施者不成就。諸支分、諸資 糧，受者應修集。彼支分、彼資糧，受者亦不成 就。是故此施，施者、受者俱不清淨。如世尊 說： 「具戒施缺戒，清淨而證法， 信業果異熟，是唯施者淨。 缺戒施具戒，不淨引非法， 謗業果異熟，是唯受者淨。 缺戒施缺戒，不淨引非法， 謗業果異熟，我說無大果。 具戒施具戒，清淨而證法， 信業果異熟，我說有大果。 信業果異熟，施自所尊重， 父母僮僕等，智者咸稱讚。 身語意無著，行苾芻妙行， 不求自富貴，而能廣施他。 諸有已離欲，施已離欲者， 我說如是施，財施中最尊。」
Việt dịch
QUYỂN 8 Phẩm 5: BỐN PHÁP, Phần 3 Vì nếu tạo ra các hành thân, ngữ, ý có tổn hại và không tổn hại thì chứa nhóm thêm nhiều các pháp tổn hại và không tổn hại, còn nếu chẳng tạo các hành thân, miệng, ý tổn hại hoặc không tổn hại thì chẳng chứa nhóm thêm nhiều các pháp tổn hại và không tổn hại. Nếu đã chứa nhóm thêm nhiều các pháp tổn hại và không tổn hại thì chiêu cảm được tự thể tổn hại và không tổn hại. Còn nếu chẳng chứa nhóm thêm nhiều các pháp tổn hại và không tổn hại thì chiêu cảm được tự thể tổn hại và không tổn hại, sẽ sinh ra cõi thế gian tổn hại và không tổn hại. Còn nếu chẳng chiêu cảm được tự thể tổn hại và không tổn hại thì chẳng sinh ra cõi thế gian tổn hại và không tổn hại. Nếu đã sinh ra cõi thế gian tổn hại và không tổn hại thì sẽ gặp được xúc tổn hại và không tổn hại. Còn nếu chẳng sinh ra cõi thế gian tổn hại và không tổn hại thì chẳng gặp được xúc tổn hại và không tổn hại. Nếu đã gặp được xúc tổn hại và không tổn hại thì sẽ nhận được thọ tổn hại và không tổn hại. Nếu không gặp được xúc tổn hại và không tổn hại thì cũng không nhận được thọ tổn hại và không tổn hại. Thế nên Ta nói các loài hữu tình ấy tự mình tạo nghiệp. Thế nên gọi là nghiệp dị thục trắng đen của trắng đen, nghĩa là nghiệp này thiện hoặc chẳng thiện, chiêu cảm được dị thục đáng mến thích và chẳng đáng mến thích. - Thế nào là không có nghiệp dị thục chẳng đen cũng chẳng trắng là nghiệp có thể diệt hết các nghiệp? Đáp: Như Đức Thế Tôn nói với thầy Bố-thích-noa, người giữ câu chi giới về bò: Tất cả nên biết, hoặc có thể diệt hết được các nghiệp suy nghĩ dị thục đen của đen (toàn đen), hoặc có thể diệt hết được các ===== PAGE 123 ===== SỐ 1536 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA TẬP DỊ MÔN TÚC - Quyển 8 123 nghiệp dị thục trắng của trắng (toàn trắng), hoặc có thể diệt hết được các nghiệp suy nghĩ dị thục đen trắng của đen trắng. Đó gọi là có thể diệt hết các nghiệp không còn nghiệp dị thục chẳng đen chẳng trắng. Chẳng đen ở đây, nghĩa là nghiệp này chẳng phải như nghiệp chẳng thiện. Vì chẳng có ý là đen mà nói là đen, nên gọi là chẳng đen. Chẳng trắng, nghĩa là nghiệp này chẳng phải như nghiệp thiện hữu lậu. Do vừa ý với trắng mà nói là trắng, cho nên bảo là chẳng trắng. Không phải là dị thục, nghĩa là nghiệp này chẳng phải như ba nghiệp trước có thể chiêu cảm đến dị thục, cho nên gọi là không phải nghiệp dị thục. Hay diệt hết các nghiệp, nghĩa là nghiệp này học và suy nghĩ thì có thể hướng đến sự tổn giảm. Vì sao? Nghĩa là nếu học và suy nghĩ mà có thể hướng đến (bị) sự tổn giảm thì đối với nghiệp trước có thể dứt hết, khắp hết và theo đó mà được hết vĩnh viễn. Với nghĩa trong này thì ý gọi đó là nghiệp có thể diệt hết các nghiệp. Do đó nên nói không có nghiệp dị thục chẳng đen chẳng trắng là nghiệp có thể diệt hết các nghiệp. Bốn thứ pháp thọ: Gồm có: 1. Có pháp thọ có khả năng cảm được dị thục hiện tại vui, sau khổ. 2. Có pháp thọ có khả năng chiêu cảm dị thục hiện tại khổ, sau vui. 3. Có pháp thọ có khả năng chiêu cảm dị thục hiện tại khổ, sau khổ. 4. Có pháp thọ có khả năng chiêu cảm dị thục hiện tại vui và sau vui. - Thế nào là pháp thọ có khả năng chiêu cảm dị thục hiện tại vui, sau khổ? Đáp: Như Đức Thế Tôn đã nói: Các thầy Bí-sô nên biết! Như có một loại Bổ-đặc-già-la cùng với niềm vui sướng mà giết hại, trộm cướp, dâm dục, tà hạnh, nói dối, nói lời ly gián, nói lời hung ác, nói lời cấu uế, tham dục, sân giận, tà kiến. Nó giết hại..., cho đến tà kiến, lấy các việc đó làm điều kiện mà được vui sướng. Nhưng các thứ thân vui, tâm vui như thế đều là việc chẳng thiện. Cuối cùng bị các thứ bất thiện đó thâu giữ điều khiển nên nó làm chướng ngại các trí tuệ sáng suốt, nó chướng ngại các thứ giác ngộ, tức là nó chướng ngại Niết-bàn. Thế nên gọi là pháp thọ có khả năng chiêu cảm dị thục hiện tại vui, sau khổ. ===== PAGE 124 ===== 124 BỘ TỲ ĐÀM 1 - Thế nào là pháp thọ có khả năng chiêu cảm dị thục hiện tại khổ, sau vui? Đáp: Như Đức Thế Tôn đã nói: Các thầy Bí-sô nên biết! Như có một số Bổ-đặc-già-la cùng với buồn khổ mà từ bỏ việc giết hại, bỏ trộm cướp, bỏ dâm dục, tà hạnh, lìa bỏ nói dối, nói ly gián, nói lời hung ác, nói lời cấu uế, không tham không sân giận và chánh kiến. Họ lìa bỏ giết hại cho đến chánh kiến, lấy đó làm điều kiện mà bị đau khổ buồn rầu. Các thứ khổ của thân tâm như thế là điều thiện. Loại tốt lành rốt ráo đó thâu giữ điều khiển nên có thể dẫn đến trí tuệ sáng suốt (thông tuệ), chứng được giác ngộ và đạt đạo Niết-bàn. Thế nên gọi là pháp thọ có khả năng chiêu cảm hiện tại khổ, sau vui. - Thế nào là pháp thọ có khả năng chiêu cảm dị thục hiện tại khổ và sau cũng khổ? Đáp: Như Đức Thế Tôn có nói: Các thầy Bí-sô nên biết! Có một loại Bổ-đặc-già-la cùng với khổ buồn và chuyên giết hại trộm cướp, dâm dục, tà hạnh hoặc nói dối, nói lời ly gián, nói lời hung ác, nói lời cấu uế, hoặc tham dục giận dữ và tà kiến. Người này lấy giết hại..., cho đến tà kiến làm điều kiện cho sự buồn khổ. Và các sự đau khổ của thân và tâm như thế đều lại là chẳng thiện, khi bị các điều chẳng thiện này thâu giữ điều khiển tất sẽ gây chướng ngại cho trí tuệ sáng suốt, chướng ngại cho giác ngộ và cả đạo quả Niết-bàn. Thế nên gọi là pháp thọ có khả năng chiêu cảm dị thục hiện tại khổ và sau cũng khổ. - Thế nào là pháp thọ có khả năng chiêu cảm dị thục hiện tại vui và sau cũng vui? Đáp: Như Đức Thế Tôn đã nói: Các thầy Bí-sô nên biết! Có một số Bổ-đặc-già-la rất vui mừng sung sướng khi lìa dứt giết hại, trộm cướp, dâm dục tà hạnh, hoặc lìa bỏ nói dối, nói ly gián, nói lời hung ác, nói lời cấu uế, vui sướng khi không còn tham lam sân giận và được chánh kiến. Người này lìa bỏ giết hại... cho đến được chánh kiến, lấy đó làm điều kiện mà được vui vẻ sung sướng. Và các thứ vui sướng của thân tâm như thế đều là tốt lành. Khi các sự tốt lành này thâu giữ điều khiển thì sẽ dẫn đến trí tuệ sáng suốt, chứng được giác ngộ và Niết-bàn. Thế nên gọi là pháp thọ có khả năng chiêu cảm dị thục hiện tại vui và sau này cũng vui. Có bốn thứ ách: Đó là ách dục, ách hữu, ách kiến, ách vô minh. 1. Thế nào là ách dục? Đáp: Như Thế Tôn đã nói: Các thầy Bí-sô nên biết! Có rất nhiều phàm phu ngu si, bọn dị sinh dốt nát không học, đối với dục thì chiêu ===== PAGE 125 ===== SỐ 1536 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA TẬP DỊ MÔN TÚC - Quyển 8 125 tập gây tạo các thứ chết chóc mất mát, các tai họa làm hại cho giải thoát (xuất ly) làm mất trí tuệ không biết đúng như thật. Đối với dục mà có những tính chất như vừa kể thì gồm có các thứ như tham dục, tình dục, thân thiết dục, ái dục, lạc dục (ham vui), muộn dục (buồn thương mê muội) đam mê ham thích, ham vui mừng, ham cất giấu, ham đua đòi hùa theo..., các thứ đó nó trói chặt tâm mình. Nên gọi là ách dục. 2. Thế nào là ách hữu? Đáp: Như Thế Tôn đã nói: Các thầy Bí-sô nên biết! Các loài phàm phu ngu si và bọn dị sinh thất học đối với các hữu thì chiêu tập gây tạo các thứ mất mát chết chóc, các tai họa làm hại sự giải thoát, làm mất trí tuệ không biết đúng như thật. Các thứ hữu có tính chất như vừa kể thì gồm có các thứ như: Có tham, có tình dục, có thân thiết, có yêu thương, có vui sướng, có mê mẩn, có đam mê, có ham thích, có mừng vui, có chứa cất, có hùa theo (bắt chước)... Những thứ đó nó trói chặt tâm mình. Nên gọi là ách hữu. 3. Thế nào là ách kiến? Đáp: Như Thế Tôn có nói: Các thầy Bí-sô nên biết! Các hàng phàm phu ngu si và bọn dị sinh thất học đối với sự thấy biết thường chiêu tập gây tạo các thứ chết chóc mất mát, gây các tai họa cho sự giải thoát làm mất trí tuệ không biết đúng như thật... Đối với các thấy biết mà có những tính chất như vừa kể trên thì gồm có các thứ như: Thấy chấp vào tham lam, duyên nơi tình dục, duyên nơi sự thân thiết, duyên nơi sự yêu thương, duyên nơi vui sướng, duyên nơi mê mẩn, duyên nơi đam mê, duyên nơi ham thích, duyên nơi vui mừng, duyên nơi chứa chấp, duyên nơi hùa theo... Những thứ đó nó trói chặt tâm mình nên gọi là ách kiến. 4. Thế nào là ách vô minh? Đáp: Như Thế Tôn có nói: Các thầy Bí-sô nên biết! Các loài phàm phu ngu si, đám dị sinh thất học đối với sáu thứ xúc (sắc, thanh, hương…) thường chiêu tập gây tạo các khổ ách. Đối với sáu thứ chạm xúc đó mà đam mê chấp trước, vô minh ngu si không trí tuệ nên tùy miên càng thêm lớn. Thế nên gọi là ách vô minh. Như Đức Thế Tôn nói kệ: Hữu tình mang ách dục, Ách hữu, kiến tương ưng, Do ngu si dẫn đầu, Chìm mãi trong sinh tử. Bốn thứ cởi trói (ly hệ): 1. Thoát khỏi ách dục. ===== PAGE 126 ===== 126 BỘ TỲ ĐÀM 1 2. Thoát khỏi ách hữu. 3. Thoát khỏi ách chấp giữ. 4. Thoát khỏi ách vô minh. - Thế nào là cởi trói (thoát khỏi) ách dục? Đáp: Như Đức Thế Tôn có nói: Các thầy Bí-sô nên biết! Các hàng đệ tử học rộng của Phật lìa xa các thứ dục chiêu tập gây tạo sự chết chóc mất mát, gây tai họa cho giải thoát, để có trí tuệ biết đúng như thật. Đối với các thứ dục như: Tham dục, tình dục, thân thiết dục, ái dục, lạc dục, tham mê mẩn, đam mê ham thích, ham mừng vui, ham cất giấu, ham hùa theo... Tất cả các thứ đó không hề gây vướng bận ràng buộc tâm mình. Thế nên nói là thoát khỏi ách dục. - Thế nào là thoát khỏi ách hữu? Đáp: Như Thế Tôn có nói: Các thầy Bí-sô nên biết! Các hàng đệ tử học rộng của Đức Phật thường lìa xa các thứ có chiêu tập gây tạo các thứ chết chóc mất mát, gây tai họa cho sự giải thoát, để có trí tuệ biết đúng như thật. Đối với các thứ có (hữu) như có tham, có tình dục, có thân thiết, có yêu thương, có vui sướng, có mê muội, có đam mê, có ham thích, có mừng vui, có cất chứa, có hùa theo... Tất cả những thứ có đó không hề gây vướng bận ràng buộc tâm mình. Thế nên nói là thoát khỏi ách có. - Thế nào là thoát khỏi ách kiến? Đáp: Như Thế Tôn có nói: Các thầy Bí-sô nên biết! Các hàng đệ tử học rộng của Đức Phật thường lìa xa các thứ chấp giữ mà nó chiêu tập gây tạo ra các thứ chết chóc mất mát, gây tai họa cho sự giải thoát, để có trí tuệ biết đúng như thật. Đối với các thứ thấy như chấp giữ tham lam, chấp giữ tình dục, chấp giữ thân thiết, chấp giữ yêu thương, chấp giữ vui sướng, chấp giữ mê mẩn, chấp giữ đam mê, chấp giữ ham thích, chấp giữ mừng vui, chấp giữ chất chứa, chấp giữ hùa theo... Tất cả những thứ thấy chấp giữ đó không hề gây vướng bận ràng buộc tâm mình. Thế nên nói là thoát khỏi ách chấp giữ. - Thế nào là thoát khỏi ách vô minh? Đáp: Như Thế Tôn có nói: Các thầy Bí-sô nên biết! Các hàng đệ tử học rộng của Đức Phật thường biết đúng như thật và sáu thứ chạm xúc gây ra các thứ chết chóc mất mát, gây tai họa cho giải thoát. Các thứ chấp trước đam mê do ngu si vô minh vô trí đối với sáu thứ xúc chạm đó không hề làm vướng bận hoặc ràng buộc tâm mình. Thế nên gọi là thoát khỏi ách vô minh. Như Đức Thế Tôn có nói kệ: Nếu đoạn ách dục hữu, ===== PAGE 127 ===== SỐ 1536 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA TẬP DỊ MÔN TÚC - Quyển 8 127 Và vượt khỏi ách kiến, Xa lìa ách vô minh, Liền được vui an ổn. Ở trong pháp hiện tại, Chứng vắng lặng vĩnh viễn, Xa lìa hết thảy ách, Tất chẳng đến đời sau. Bốn dòng thác: 1. Dòng thác dục. 2. Dòng thác hữu. 3. Dòng thác kiến. 4. Dòng thác vô minh. - Thế nào là dòng thác dục? Đáp: Trừ cõi Dục bị ràng buộc với các nhận thức (kiến) vô minh, còn các cõi Dục khác thì bị sự ràng buộc thật chặt của tùy miên và tùy phiền não. Thế nên gọi là dòng thác của dục. - Thế nào là dòng thác của hữu? Đáp: Cõi Sắc và Vô sắc trói buộc với các nhận thức vô minh. Còn các cõi Sắc và Vô sắc khác thì bị sự ràng buộc thật chặt của tùy miên và tùy phiền não. Thế nên gọi là dòng thác của hữu. - Thế nào là dòng thác của kiến? Đáp: Gồm có năm thứ: 1. Chấp giữ có thân. 2. Chấp giữ thiên lệch một bên. 3. Chấp giữ tà kiến. 4. Kiến thủ có chấp trước. 5. Giới cấm thủ. Đó là năm thứ kiến. Vì thế nên gọi là dòng thác kiến. - Thế nào là dòng thác của vô minh? Đáp: Cả ba cõi Dục, Sắc, Vô sắc đều ngu si không có trí tuệ. Cho nên gọi là dòng thác của vô minh. Bốn thứ chấp giữ: 1. Chấp giữ dục. 2. Chấp giữ kiến. 3. Chấp giữ giới cấm. 4. Chấp giữ lời mình. - Thế nào là chấp giữ dục? Đáp: Trừ các chấp giữ và các chấp giữ giới cấm ở cõi Dục này, thì ===== PAGE 128 ===== 128 BỘ TỲ ĐÀM 1 những trói buộc chặt chẽ của tùy miên và tùy phiền não ở các cõi Dục khác đều gọi là chấp giữ dục. - Thế nào là chấp giữ kiến? Đáp: Có bốn thứ chấp giữ: 1. Thân kiến. 2. Biên kiến. 3. Tà kiến. 4. Kiến thủ. Cả bốn thứ kiến đó gọi chung là kiến thủ. - Thế nào là chấp giữ giới cấm? Đáp: Như có một số điều răn cấm, nếu ai giữ đúng các điều răn cấm này thì sẽ được thanh tịnh, sẽ được giải thoát, sẽ được ra khỏi, sẽ được thoát khỏi khổ vui, sẽ vượt khỏi bến bờ của vui khổ. Còn trái lại đối với giới mà sai lầm cho rằng giữ gìn hoặc một hai điều, hoặc giữ đầy đủ tất cả các điều răn cấm do họ đặt ra đó để được thanh tịnh, được giải thoát, được ra khỏi, được thoát khỏi khổ vui, được vượt ra thoát vòng vui khổ..., đó gọi là giới cấm thủ. - Thế nào là Chấp giữ lời mình? Đáp: Trừ cõi Sắc và Vô sắc bị trói buộc với các chấp sai lầm và chấp giữ giới cấm, thì những cột chặt do tùy miên và tùy phiền não ở các cõi Sắc và Vô sắc khác đều gọi là chấp giữ lời mình. Bốn thứ trói buộc thân: Đó là 1. Tham trói buộc thân. 2. Sân giận trói buộc thân. 3. Chấp giới cấm trói buộc thân. 4. Chấp đây là thật trói buộc thân. - Thế nào là tham trói buộc thân? Đáp: Tham, tức là đối với các thứ tham của dục cảnh mà tham muốn cho đến các loại tham, các thứ sinh ra tham..., đó gọi là tham. Còn thân bị trói buộc, nghĩa là khi các thứ tham đó chưa bị cắt đứt, chưa được biết khắp. Đối với mọi loài hữu tình, mọi thứ thân, mọi thứ nhóm họp tụ tập, mọi thứ có được..., thì đều lấy tự thể làm nhân làm duyên mà trói buộc. Hoặc là trói buộc riêng lẻ, hoặc buộc dính chùm vào nhau, buộc tiếp nối mãi, buộc như thế càng chắc càng lâu. Giống như một người thợ khéo kết tóc hay đám học trò ông ta gom các thứ hoa để trước mặt rồi lấy một sợi chỉ tơ dài chắc mà xâu kết lại thành các thứ tràng hoa để cài lên tóc. Các thứ hoa đó thì dùng một sợi tơ để làm điều kiện mà xâu kết dính chặt vào nhau. Hoặc buộc riêng lẻ, buộc dính chùm, buộc ===== PAGE 129 ===== SỐ 1536 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA TẬP DỊ MÔN TÚC - Quyển 8 129 kế tiếp mới tạo nên một tràng hoa đẹp. Sự tham lam ở đây cũng thế, vì chưa đoạn trừ hết, chưa biết khắp, nên đối với mọi thứ hữu tình, mọi thứ thân, mọi thứ nhóm họp, tụ tập, mọi thứ có được, thì lấy tự thể làm điều kiện mà buộc vào nhau, hoặc buộc riêng lẻ, buộc dính chùm, buộc kế nhau mới bền chắc lâu dài. Thế nên gọi là tham trói buộc thân. - Thế nào là sân giận trói buộc thân? Đáp: Sân giận, tức là cố ý gây tổn hại cho loài hữu tình. Rộng nói cho đến hiện đang gay tai họa tội ác, đó gọi là sân giận. Còn thân bị trói buộc thì như vừa mới nói. - Thế nào là chấp giữ giới cấm trói buộc thân? Đáp: Sự chấp giữ giới cấm và sự trói buộc thân thì như trước đã nói rồi. - Thế nào là chấp đây là thật trói buộc thân? Đáp: Chấp đây là thật nghĩa là hoặc chấp có ta và cõi thế gian này còn hoài, cho rằng điều này đúng thật còn các ý khác đều sai lầm. Hoặc chấp có ta và cõi thế gian này không thường còn, cho rằng chỉ điều này là thật, còn các ý khác đều sai lầm hư vọng. Hoặc chấp ta và cõi thế gian này cũng thường mà cũng không thường, chỉ điều này là thật, còn các điều khác là sai lầm giả tạo. Hoặc chấp ta và cõi thế gian này có giới hạn, chỉ có điều này là thật, còn các điều khác là sai lầm giả tạo. Hoặc chấp ta và cõi thế gian này là không có giới hạn, chỉ có điều này là thật còn các điều khác là sai lầm giả tạo. Hoặc chấp ta và cõi thế gian này có giới hạn mà cũng không có giới hạn, chỉ điều này là thật, còn các điều khác là sai lầm giả tạo. Hoặc chấp mạng sống tức là thân, chỉ điều này là thật, còn các điều khác là sai lầm. Hoặc chấp mạng sống là khác với thân, chỉ điều này là thật, các điều khác là sai lầm. Hoặc chấp là Như Lai chết rồi thì có, chỉ có điều này là thật, các điều khác là sai lầm. Hoặc chấp Như Lai chết rồi là chẳng phải có, chỉ có điều này là thật, các điều khác là sai lầm. Hoặc chấp Như Lai sau khi chết rồi thì cũng có cũng chẳng có, chỉ điều này là thật, các điều khác là sai lầm. Hoặc chấp Như Lai chết rồi thì chẳng phải có cũng chẳng phải không có, chỉ có điều này là thật, các điều khác là sai lầm. Cứ như thế..., còn gọi điều này là đúng thật sự nói về trói buộc thân, nghĩa là ===== PAGE 130 ===== 130 BỘ TỲ ĐÀM 1 “Chấp điều này là đúng thật”, chưa được đoạn trừ, chưa được biết khắp, đối với mọi loài hữu tình v.v..., như trước đã nói rõ. Nên gọi là trói buộc thân. Bài kệ tụng (Ốt-đà-nam) thứ tư nói: Bốn: bốn pháp có mười, Là đại chủng, thật, trụ, Ái không nên hỏi đến, Thí, nhiếp, sinh tự thể. Gồm có: Bốn thứ đại, bốn cách ăn, bốn thứ thức trụ, bốn thứ ái, bốn thứ chẳng nên làm mà làm, bốn thứ ký vấn, bốn thứ thí, bốn thứ nhiếp sự, bốn cách sinh, bốn cách được tự thể. Bốn thứ đại: Tức là đất, nước, lửa, gió. Bốn thứ này đã nói trong pháp uẩn, về phần sáu giới trước đây rồi. Bốn cách ăn: 1. Đoàn thực hoặc thô hay tế. 2. Xúc thực. 3. Ý thực. 4. Thức thực. - Thế nào là đoàn thực hoặc thô hay tế? Đáp: Vì phần ăn chính là điều kiện để giúp nuôi sống các cơ quan (căn) và thân thể (tứ đại) thêm lớn, lại thấm nhuần tươi nhuận, giúp đầy đủ vui vẻ khắp trong cơ thể và bảo vệ, chuyển đổi, lưu thông, giữ gìn nơi nào cần thiết, đó gọi là đoàn thực. Vì sao lại nói việc ăn thô tế? Đó là căn cứ vào thức ăn cần thiết để nuôi sống các loài hữu tình, các thứ đó hoặc lớn nhỏ, sẽ lần lượt trình bày. Việc ăn thô tế là gì? Như loài thú Đăng-kỳ-la thì ăn thô, loài thú Ni-dân-kỳ-la thì ăn tế. Nhưng loài Ni-dân-kỳ-la lại ăn thô, loài thú Nê- di là ăn tế. Loài Nê-di lại ăn thô, loài cá Quy-tùy là ăn tế. Loài cá Quy- tùy thì ăn thô, loài trứng sinh trong nước là ăn tế. Cũng như voi, ngựa, trâu thì ăn thô, loài dê, nai, heo thì ăn tế. Loài dê, nai, heo ăn thô, loài dã can (chồn) chó thì ăn tế. Rồi loài dã can, chó lại ăn thô, còn loài nhạn, khổng tước (công) là ăn tế. Và loài nhạn, khổng tước lại ăn thô, còn các loài trùn sống trên đất lại ăn tế. Còn như các loài ăn các thứ cây cối, cành lá, hạt v.v... thì ăn thô, so với loài ăn cơm, cháo là tế. Loài ăn cháo lại ăn thô hơn, loài ăn dầu, sữa thì ăn tế. Lại như các loài hữu tình dùng miệng, mỏ, lưỡi để lấy thức ăn mà nhai gặm, nhấm, nuốt đó là thức ăn to, thô. Nhưng đối với các loài hữu ===== PAGE 131 ===== SỐ 1536 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA TẬP DỊ MÔN TÚC - Quyển 8 131 tình còn nằm trong thai, trong trứng chỉ hút lấy các chất nước bổ dưỡng từ cuống rốn vào để nuôi thân thể thì đó là thức ăn nhỏ tế. Lại còn có các loài hữu tình ăn rồi lại có tiểu tiện và phóng uế thì đó là ăn thô. Trái lại các loài ăn rồi mà không có phóng uế thì là ăn tế. Như có loài ăn mùi vị thơm tô đà, tuy có ăn nhưng không có phóng uế. Như thế mà kể ra nên có thức ăn thô tế. - Thế nào là xúc thực? Đáp: Như có loài lấy sự tiết rỉ ra và đụng chạm làm điều kiện để nuôi lớn các cơ quan và thân thể, lại cũng làm thấm nhuần cơ thể cho đến giữ gìn v.v..., thì đó gọi là xúc thực. Việc xúc thực này như thế nào? Như các loài ngan, ngỗng, nhạn, khổng tước, anh vũ (vạc), yểng, sáo, nhồng, yến, ly hoàng, mạng, mạng v.v... Khi đã đẻ trứng thì luôn luôn ấp ủ che chở, luôn giữ cho ấm áp khiến sinh ra sự đụng chạm vui vẻ. Nếu các trứng được sinh ra mà không được luôn luôn ấp ủ che chở giữ ấm khiến có sự đụng chạm vui vẻ thì trứng ấy sẽ bị ung thối. Còn như ấp ủ che chở giữ ấm luôn thì trứng sẽ phát triển nở con... Các loài như thế gọi là xúc thực (ăn bằng sự ấp ủ đụng chạm). - Thế nào là ăn bằng ý nghĩ? Đáp: Như có loài do sự nảy ra ý tưởng, sự nghĩ nhớ làm điều kiện (duyên) để nuôi lớn các cơ quan và thân thể càng phát triển. Lại cũng có thể thấm nhuần tươi nhuận khắp nơi, cho đến giữ gìn duy trì sự sống thì đây là ăn bằng ý nghĩ. Việc ăn bằng ý nghĩ này như thế nào? Như các loài cá Quy-tùy, loài Thất-thủ-ma-la-bộ-lư-ca v.v... (các loài rùa, ba ba, vích) lên bờ đào cát đẻ trứng và lấp cát lại rồi bò xuống nước. Nếu các trứng này luôn nhớ mẹ không bao giờ quên thì sẽ không bị ung thối. Còn như không nghĩ nhớ đến mẹ thì đều bị thối rữa. Các loài đó thì gọi là ăn bằng ý nghĩ. - Thế nào là ăn bằng thức? Đáp: Nếu như có loài do sự tiết lộ ý thức làm điều kiện để nuôi lớn các cơ quan và phát triển thân thể. Và cũng lại tự thấm nhuần khắp nơi..., cho đến giữ gìn duy trì sự sống..., thì gọi là ăn bằng thức. Việc ăn bằng thức như thế nào? Như trong kinh Phả Lặc Lư Na Ký, Đức Thế Tôn có dạy: Nầy thầy Phả Lặc Lư Na! Nên biết việc ăn bằng thức có thể khiến khởi sinh có đời sau. Các loài như thế gọi là ăn bằng thức. Bốn thứ thức trụ: Đó là sắc thức trụ, thọ thức trụ, tưởng thức trụ ===== PAGE 132 ===== 132 BỘ TỲ ĐÀM 1 và hành thức trụ. Thế nào là sắc thức trụ? Đáp: Như các sắc hữu lậu tùy thuận theo các thứ mà chấp trước. Đối với các sắc đó, trong các đời hoặc quá khứ, hiện tại hay vị lai mà tâm ý thức khởi lên các thứ ham muốn về tham, sân hay si, hoặc tùy theo mỗi mỗi tâm sở đều có tùy phiền não tham dự vào, thì đó gọi là sắc thức trụ. Các thứ thọ, tưởng, hành thức trụ cũng đều giống như thế mà suy ra. Bốn thứ ái: Tức là có bốn thứ: 1. Có Bí-sô hoặc Bí-sô ni v.v..., nhân ham thích y phục, nên lúc đáng sinh liền sinh, đáng trụ thì trụ, đáng cầm giữ thì cầm giữ. 2. Có Bí-sô hoặc Bí-sô ni v.v..., nhân ham thích ăn uống, nên lúc đáng sinh thì sinh, đáng trụ thì trụ, đáng cầm giữ thì cầm giữ. 3. Có Bí-sô hay Bí-sô ni v.v..., nhân ham thích ngọa cụ, nên lúc đáng sinh liền sinh, lúc đáng trụ thì trụ, đáng cầm giữ thì cầm giữ. 4. Có Bí-sô hay Bí-sô ni v.v..., nhân ham thích việc có và không, nên lúc đáng sinh liền sinh, đáng trụ liền trụ và đáng cầm giữ liền cầm giữ. - Thế nào là có Bí-sô, Bí-sô ni v.v..., nhân ham thích y phục mà lúc đáng sinh liền sinh, đáng trụ liền trụ và đáng cầm giữ liền cầm giữ...? Đáp: Y phục nói ở đây, đó chính là các lông thú dệt thành, hoặc do phiến na, hay cỏ gai, hay sợi gai dệt thành, hoặc là Kiện-cổ-la, hoặc sợi tơ tằm, sợi bông vải hay dạ nỉ tạo thành, hoặc do Kiều-châm-bà, hay Đột-lủ-la, hoặc A-giá-lạn-đà may thành. Còn y phục tiếng gọi chung các thứ để che thân như áo choàng, áo khoác, áo mặc ngoài, mặc trong, áo lá và quần đơn, quần kép, quần ngắn quần dài, khố khậu để che chắn... Đối với các thứ y phục như thế mà tham lam ham thích cất chứa giữ gìn, chấp chặt mến yêu mê mẩn... Thế nên nói Bí-sô, Bí-sô ni nhân ham thích y phục nên lúc đáng sinh liền sinh, đáng trụ liền trụ và đáng cầm giữ liền cầm giữ. - Thế nào là Bí-sô và Bí-sô ni nhân ham thích ăn uống, nên lúc đáng sinh liền sinh, đáng trụ liền trụ và lúc đáng cầm giữ liền cầm giữ? Đáp: Ăn uống nói ở đây, tức là năm thứ đáng ăn và năm thứ để dùng bữa. Năm thứ đáng ăn đó là củ, rễ, thân, cây, đọt, lá, rau, hoa và quả hạt... Còn năm thứ dùng bữa là cơm, cháo, bún khô, cá thịt và canh thịt... Với các thức ăn như thế mà tham lam ham muốn rồi chứa cất giữ ===== PAGE 133 ===== SỐ 1536 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA TẬP DỊ MÔN TÚC - Quyển 8 133 gìn, chấp chặt, ưa thích mê mẩn... Thế nên nói Bí-sô hay Bí-sô ni nhân ham thích ăn uống nên lúc đáng sinh liền sinh, đáng trụ thì trụ và đáng cầm giữ thì cầm giữ. - Thế nào là Bí-sô và Bí-sô ni nhân ham thích ngọa cụ mà lúc đáng sinh liền sinh, đáng trụ liền trụ, đáng cầm giữ thì cầm giữ? Đáp: Ngọa cụ nói ở đây có nghĩa là: Nhà cửa, phòng xá, đền đài, lầu cát, hành lang rộng dài, mái hiên, công viên, hang hốc, mái tranh vách đất hoặc sảnh đường lộng lẫy, hoặc am thất lợp cỏ lá hay hang hố bằng đất đá. Ngọa cụ còn có nghĩa là giường chõng, nệm thảm, tấm lụa trải giường, mền đơn mền kép, bằng len dạ nỉ nhung lụa gấm, hoặc vải thô vải gai, gối nằm, gối ôm, và các thứ ghế đẳng sạp gụ v.v... Các thứ như thế mà ham thích rồi chứa cất giữ gìn mê đắm yêu thích mê mẩn. Thế nên gọi Bí-sô, Bí-sô ni nhân ham thích ngọa cụ mà lúc đáng sinh liền sinh, đáng trụ liền trụ, đáng cầm giữ liền cầm giữ. - Thế nào là Bí-sô, Bí-sô ni nhân ham mê có và không có mà lúc đáng sinh liền sinh, đáng trụ liền trụ và đáng cầm giữ thì cầm giữ? Đáp: Cái có ở đây tức là năm thứ uẩn, tức là chấp chặt vào sắc, thọ, tưởng, hành, thức. Còn không có tức là năm thủ uẩn trong tương lai sẽ đoạn diệt. Như có một số người nghĩ: Ta mong ở kiếp sau sẽ sinh ra có đủ năm uẩn. Lại có một số người khác lại nghĩ tôi mong rằng sau khi chết thì năm uẩn của tôi sẽ diệt mất. Như thế đối với có và không có mà tham lam ham muốn rồi cất giấu giữ gìn đắm trước yêu thích mê mẩn. Thế nên gọi Bí-sô, Bí-sô ni nhân ham thích có và không có mà lúc đáng sinh liền sinh, đáng trụ liền trụ, đáng cầm giữ thì cầm giữ vậy. Bốn thứ chẳng đáng làm mà cứ làm: 1. Tham dục chẳng đáng làm mà cứ làm. 2. Sân giận chẳng đáng làm mà cứ làm. 3. Ngu si chẳng đáng làm mà cứ làm. 4. Sợ hãi chẳng đáng làm mà cứ làm. - Thế nào là tham dục chẳng đáng làm mà cứ làm? Đáp: Như một loại người là thân giáo sư, hoặc Quỹ phạm sư (thầy luật sư) hoặc ngang hàng với thân giáo sư hoặc luật sư, và họ cùng nhau giao tế chơi thân như bạn bè... Trong khi đó ở trong Tăng chúng có sự tranh cãi, kẻ ấy nghĩ: Nếu ta cùng các sư trưởng nói trên mà giao du làm bạn thì bị rơi vào phi pháp. Còn nếu không cùng làm bạn với các thầy thì lại mang tiếng là bất nghĩa. Dầu nghĩ như thế, song vẫn bị tham dục sai khiến thúc đẩy cho nên vẫn khởi lên các hành động và lời nói (thân ===== PAGE 134 ===== 134 BỘ TỲ ĐÀM 1 ngữ) ác. Thế nên nói vì tham dục chẳng đáng làm mà vẫn cứ làm. - Thế nào là sân giận chẳng đáng làm mà cứ làm? Đáp: Như có một số người có kẻ oán thù ghen ghét, ở trong chúng ta có sự tranh cãi. Người ấy nghĩ: Nếu ta giúp đỡ kẻ oán thù ghen ghét ta thì lòng chẳng thích, nhưng nếu không giúp đỡ thì trái đạo lý. Tuy là nghĩ thế, nhưng vì bị sân giận sai khiến thúc đẩy che lấp lý trí nên vẫn khởi lên hành động và lời nói xấu ác. Đó gọi là vì sân giận chẳng đáng làm mà vẫn cứ làm. - Thế nào là ngu si chẳng đáng làm mà cứ làm? Đáp: Như có một loại người có bẩm tánh ngu độn hoặc là thân giáo sư hay thầy mô phạm (luật sư), hoặc ngang hàng (giống như) thân giáo sư hay thầy mô phạm, hoặc cùng họ giao tế thân thiết như bạn bè. Khi đó ở trong chúng Tăng có sự tranh cãi và người ấy nghĩ: Ta nay chẳng biết thế nào phải trái tốt xấu, vậy cần phải cùng làm bạn nhờ sự giúp đỡ của các thân giáo sư v.v... Nhưng vì kẻ ấy bị ngu si che lấp lý trí, sai khiến thúc đẩy, nên vẫn khởi lên các hành động và lời nói xấu ác. Đó gọi là vì ngu si chẳng đáng làm mà cứ làm. - Thế nào là sợ hãi chẳng đáng làm mà cứ làm? Đáp: Như có một số người là bạn bè của vua chúa, bạn bè của các đại thần quan chức lớn hoặc bè bạn với đám giặc cướp. Khi ở trong chúng Tăng có việc tranh cãi thì người ấy tự nghĩ: Nếu ta nay không chịu giúp đỡ kẻ có thế lực thì vì lý do ấy ta có thể bị mất tất cả danh lợi, bị mất y bát, và có thể mất cả mạng. Vì thế nhất định là ta cần phải giúp đỡ hùa theo với những kẻ có thế lực. Ấy là do người này bị sợ hãi che lấp lý trí, nó sai khiến thúc đẩy, nên vẫn khởi lên các hành động và lời nói xấu ác. Đó gọi là vì sợ hãi chẳng đáng làm mà cứ làm. Như Đức Thế Tôn có nói kệ: Kẻ có tham sân si, Và sợ nên trái pháp, Lo sợ mất danh lợi, Như đêm có chút trăng. Bốn cách thưa hỏi ghi nhớ: 1. Nên một mực thưa hỏi ghi nhớ. 2. Nên phân biệt thưa hỏi ghi nhớ. 3. Nên vấn nạn thưa hỏi ghi nhớ. 4. Nên buông xả sự thưa hỏi ghi nhớ. - Thế nào là nên một mực thưa hỏi ghi nhớ? Đáp: Như có kẻ thưa hỏi: Đức Thế Tôn có phải là Như Lai, A La ===== PAGE 135 ===== SỐ 1536 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA TẬP DỊ MÔN TÚC - Quyển 8 135 Hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Viên Mãn, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Trượng Phu, Điều Ngự Sĩ, Thiên Nhân Sư, Phật, Bạc Già Phạm chăng? Pháp của Phật nói thật là tốt lành khéo léo. Hiện đời này có sự thanh lương, hướng dẫn hợp thời thì những kẻ trí gần gũi quan sát sẽ được tâm chứng chăng? Các đạo hạnh nhiệm mầu đầy đủ của các đệ tử Phật, có phải là các hạnh ngay thẳng chánh trực, là hạnh đúng chân lý, là hạnh pháp tùy pháp, là hạnh hòa kính, là hạnh tùy pháp chăng? Khổ, tập, diệt, đạo có phải là Thánh đế chăng? Tất cả hành đều là vô thường chăng? Tất cả hành đều là vô ngã chăng? Niết-bàn có phải là tịch diệt chăng? Như thế mà một mực thưa hỏi ghi nhớ vô số các pháp môn như Thế Tôn có phải là Như Lai A-la- hán chăng? Rộng nói cho đến Niết-bàn có phải là tịch tĩnh vắng lặng chăng v.v...? Thế nên gọi là cứ một mực thưa hỏi ghi nhớ. Vì sao lại bảo rằng cứ một mực thưa hỏi ghi nhớ? Vì với cách thưa hỏi như thế mà một mực ghi nhớ thì có thể có được (dẫn đến) các nghĩa lý lợi ích, dẫn đến các pháp thiện, có thể dẫn đến phạm hạnh, có thể dẫn đến sự thông tuệ (trí tuệ hiểu biết sáng suốt), có thể giác ngộ và chứng được Niết-bàn. Nên gọi đó là cách một mực thưa hỏi ghi nhớ. - Thế nào là nên phân biệt mà thưa hỏi ghi nhớ? Đáp: Nếu có người hỏi: Thế nào gọi là pháp? Khi có lời hỏi này thì nên phân biệt mà ghi nhớ. Vì pháp có nhiều thứ, hoặc thời quá khứ, hiện tại hay vị lai, hoặc tốt lành, hoặc xấu ác, hoặc vô ký, hoặc liên hệ với cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc, hoặc học, vô học, phi học phi vô học, hoặc thấy pháp đoạn (sự đoạn diệt), hoặc tu pháp đoạn, hoặc chẳng phải pháp đoạn. Các pháp như thế v.v... có vô lượng pháp môn, nên cần phân biệt mà ghi nhớ. Thế nên gọi là nên phân biệt mà thưa hỏi ghi nhớ. Vì sao nên phân biệt thưa hỏi mà ghi nhớ? Vì với cách thưa hỏi mà phân biệt ghi nhớ thì có thể dẫn đến các nghĩa lý lợi ích, có thể dẫn đến các pháp thiện, có thể dẫn đến phạm hạnh, có thể dẫn đến trí tuệ hiểu biết sáng suốt (thông tuệ), có thể giác ngộ và chứng được Niết-bàn. Nên gọi đó là nên phân biệt mà thưa hỏi ghi nhớ. - Thế nào nên cật vấn thưa hỏi mà ghi nhớ? Đáp: Như có người hỏi: Vì tôi mà nói pháp, vậy xin cho phép tôi được gạn hỏi (cật vấn) để ghi nhớ. Pháp có nhiều thứ vậy nay ông nói pháp nào? Là pháp quá khứ, hiện tại hay vị lai? Là pháp thiện, hay pháp xấu ác hay vô ký (chẳng thiện chẳng ác), là có liên hệ đến các cõi ===== PAGE 136 ===== 136 BỘ TỲ ĐÀM 1 Dục, cõi Sắc, hay Vô sắc, là có học, vô học hay phi học phi vô học, là có thấy pháp đoạn diệt, tu pháp đoạn diệt, hay chẳng phải pháp đoạn diệt. Cứ các pháp như thế có vô lượng pháp môn, nên gạn hỏi lại mà ghi nhớ. Đó gọi là nên gạn hỏi lại để ghi nhớ. Vì sao phải gạn hỏi lại mà ghi nhớ? Vì với cách gạn hỏi cật vấn lại để ghi nhớ thì có thể dẫn đến các nghĩa lý lợi ích, có thể dẫn đến các pháp tốt lành, có thể dẫn đến phạm hạnh, có thể dẫn đến trí tuệ hiểu biết sáng suốt (thông tuệ), có thể được giác ngộ và chứng được Niết- bàn. Cho nên nói là nên gạn hỏi lại mà ghi nhớ. - Thế nào là buông bỏ sự thưa hỏi và ghi nhớ? Đáp: Như có người hỏi: Thế gian có thường còn hoài chăng, hay vô thường hay chẳng phải thường cũng chẳng phải vô thường chăng? Thế gian có giới hạn hay không giới hạn? Hay cũng có giới hạn mà cũng không giới hạn chăng? Hay chẳng phải có giới hạn mà cũng chẳng phải không giới hạn chăng? Mạng sống có phải là thân, hay là khác thân? Như Lai chết rồi vẫn còn có, hay chẳng phải có? Hay là cũng có mà cũng chẳng phải có? Hay là chẳng phải có cũng chẳng phải chẳng có...? Đối với các thứ như thế chẳng đúng lý mà hỏi thì nên buông bỏ đừng ghi nhớ chi cả. Nghĩa là nên nhớ điều này: Phật nói sự thưa hỏi này là không nên ghi nhớ. Vì thường hay vô thường thì đều chẳng đúng chân lý. Thế nên nói buông bỏ khỏi ghi nhớ. Vì sao sự thưa hỏi này nên buông bỏ khỏi ghi nhớ? Vì buông bỏ lối hỏi ấy mới có thể dẫn đến các nghĩa lý lợi ích, có thể dẫn đến các pháp tốt lành, có thể dẫn đến Phạm hạnh, có thể phát sinh ra trí tuệ sáng suốt (thông tuệ), nó chứng được giác ngộ và Niết-bàn. Thế nên nói cái hỏi này thì nên buông bỏ không cần nhớ. Đức Thế Tôn có nói kệ: Cứ một mực hỏi nhớ, Nên phân biệt hỏi nhớ, Nên gạn hỏi ghi nhớ, Nên buông xả ghi nhớ. Với bốn cách hỏi đó, Biết cách mà ghi nhớ, Sẽ hiểu nghĩa, pháp thiện, Và phạm hạnh cao khiết. Cao sâu đều hàng phục, Biết cả nghĩa, phi nghĩa, Buông cả nghĩa, phi nghĩa, Xét rõ là bậc trí. ===== PAGE 137 ===== SỐ 1536 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA TẬP DỊ MÔN TÚC - Quyển 8 137 Có bốn thứ bố thí: 1. Có việc bố thí, người cho thanh tịnh, kẻ nhận không thanh tịnh. 2. Có việc bố thí, người nhận thanh tịnh, kẻ cho không thanh tịnh. 3. Có việc bố thí, người cho và kẻ nhận đều thanh tịnh. 4. Có việc bố thí, người cho kẻ nhận đều không thanh tịnh. - Thế nào là có việc bố thí mà người cho thanh tịnh, kẻ nhận không thanh tịnh? Đáp: Như Đức Thế Tôn có nói các thầy Bí-sô nên biết! Như có người làm việc bố thí, giới hạnh thanh tịnh, tuân hành các điều răn cấm đầy đủ. Sống có quan sát suy tư và đạt được kết quả thấy biết, nếu y vào sự thấy biết đúng đắn đó mà nói như thế..., thì nhất định đó là có bố thí và đạt được quả dị thục. Trái lại người nhận của và pháp bố thí lại không tuân hành giới luật, sống không đúng phạm hạnh thanh tịnh. Như thế quyết định là việc bố thí đó sẽ không thâu đạt được quả dị thục. Thế nên nói có việc bố thí mà người cho thì thanh tịnh còn kẻ nhận thì không thanh tịnh. Vì sao trong việc bố thí này thì người cho là thanh tịnh, kẻ nhận lại không thanh tịnh? Các giáo pháp chi phần và các của cải tiền bạc nuôi sống khi đem bố thí cần phải được hợp pháp. Trong khi các chi phần và của cải bố thí của người bố thí thì đã tu tập thành tựu. Còn các thứ chi phần giáo pháp của cải của người nhận đáng lẽ phải được tu tập đầy đủ thì lại không được thành tựu. Do đó mà trong việc bố thí này thì người cho là thanh tịnh, mà kẻ nhận lại không thanh tịnh. - Thế nào là có việc bố thí mà người nhận được thanh tịnh, còn người bố thí lại không thanh tịnh? Đáp: Như Đức Thế Tôn đã nói các thầy Bí-sô nên biết! Nếu có người làm việc bố thí nhưng không tuân hành các giới luật, phạm hạnh không được thanh tịnh, không nương vào sự quan sát thấy biết nên không có kết quả thấy biết. Nếu y vào việc thấy biết như thế mà nói, thì nhất định đó là không có việc bố thí và không đạt được quả dị thục. Trong khi người nhận lại tuân hành luật pháp, sống theo phạm hạnh thanh tịnh. Có nương vào sự quan sát thấy biết và có kết quả thấy biết. Nếu y vào việc thấy biết đó mà nói thì nhất định đó là có bố thí và đạt được quả dị thục. Thế nên gọi là người nhận thì thanh tịnh còn người cho lại không thanh tịnh. Vì sao trong việc bố thí này người nhận thì thanh tịnh mà người cho lại không thanh tịnh? Vì các giáo pháp (chi phần) và của cải đem bố thí cần phải được tu tập đúng pháp. Các chi phần của cải của người ===== PAGE 138 ===== 138 BỘ TỲ ĐÀM 1 cho chẳng phải tu tập được thành tựu, còn các chi phần và của cải của người nhận thì có tu tập được thành tựu. Thế nên việc bố thí này thì người nhận thanh tịnh còn người cho không thanh tịnh vậy. - Thế nào là có việc bố thí mà cả kẻ thí và người nhận đều được thanh tịnh? Đáp: Như Đức Thế Tôn có nói các thầy Bí-sô nên biết! Nếu có kẻ bố thí đều tuân giữ giới luật, sống đời phạm hạnh thanh tịnh. Có nương vào sự quan sát thấy biết và đạt được kết quả của sự thấy biết đó. Nếu y vào sự thấy biết đó mà nói thì nhất định đó là có bố thí và có đạt được quả vị Phật. Còn người nhận của bố thí cũng tuân giữ giới luật, sống đời phạm hạnh thanh tịnh. Có nương vào sự quan sát thấy biết và đạt được kết quả của sự thấy biết đó. Nếu y vào việc thấy biết đó mà nói thì nhất định đó là có bố thí và có đạt được quả dị thục. Thế nên nói việc bố thí này cả người cho và kẻ nhận đều được thanh tịnh. Vì sao việc bố thí này cả người cho và kẻ nhận đều được thanh tịnh? Các thứ giáo pháp chi phần và các của cải của người cho đều được tu tập rèn luyện và các chi phần của cải ấy đều được thành tựu. Còn các chi phần và của cải của người nhận cũng có tu tập rèn luyện và cũng được thành tựu. Thế nên nói trong việc bố thí này cả người cho và kẻ nhận đều được thanh tịnh. - Thế nào là có việc bố thí mà người cho và kẻ nhận đều không được thanh tịnh? Đáp: Như Đức Thế Tôn có nói các thầy Bí-sô nên biết! Nếu có người bố thí mà không tuân giữ giới luật, không sống đời phạm hạnh thanh tịnh. Không nương vào sự quan sát thấy biết và không đạt được kết quả của sự thấy biết đó. Y vào sự thấy biết đó mà nói thì quyết định là không có sự bố thí và không đạt được quả dị thục. Còn người nhận của bố thí cũng chẳng tuân giữ luật pháp, chẳng sống đời phạm hạnh thanh tịnh, không nương vào sự quan sát thấy biết và không đạt được kết quả của sự thấy biết đó. Y vào sự thấy biết đó mà nói thì quyết định đó là có bố thí và có đạt được quả dị thục. Thế nên nói có việc bố thí mà cả người cho lẫn người nhận đều không thanh tịnh. Vì sao việc bố thí này cả người cho và người nhận đều không thanh tịnh? Vì các chi phần giáo pháp và của cải của người cho cần phải được tu tập rèn luyện, nhưng các chi phần và của cải ấy chẳng được thành tựu cũng như các chi phần và của cải của người nhận cũng không được tu tập rèn luyện thành tựu. Thế nên nói trong việc bố thí này cả người cho và người nhận đều không được thanh tịnh vậy. ===== PAGE 139 ===== SỐ 1536 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA TẬP DỊ MÔN TÚC - Quyển 8 139 Như Đức Thế Tôn có nói kệ: (Kẻ) cho dư giới, nhận thiếu (giới), Thanh tịnh mà chứng pháp, Tín nghiệp quả dị thục, Chỉ kẻ thí: thanh tịnh. (Kẻ) cho thiếu giới, nhận đủ (giới), Chẳng tịnh, thành phi pháp, Chê nghiệp quả dị thục, Chỉ kẻ nhận là tịnh. Kẻ cho, nhận đều thiếu (giới), Chẳng tịnh đều phi pháp, Chê nghiệp quả dị thục, Ta nói quả không lớn. (Kẻ) cho, nhận đều đủ giới, Thanh tịnh mà chứng pháp, Tin nghiệp quả dị thục, Ta nói có quả lớn. Tin nghiệp quả dị thục, Tôn trọng việc bố thí, Cha mẹ và con cái, Bậc trí đều ngợi khen. Thân, ngữ, ý không chấp, Tu hạnh diệu Sa-môn, Chẳng mong mình giàu sang, Vẫn rộng thí kẻ khác. Các cõi đều lìa dục, Thí xong cũng lìa dục, Ta nói thí như thế, Tột bậc của tài thí. ===== PAGE 140 ===== 140 BỘ TỲ ĐÀM 1 LUẬN A TỲ ĐẠT MA TẬP DỊ MÔN TÚC