A-tỳ-đạt-ma Thức Thân Túc Luận · Quyển 10
阿毘達磨識身足論 · T1539
Hán văn
提婆設摩阿羅漢造 三藏法師玄奘奉 詔譯 5 嗢柁南頌 所緣緣蘊第四之五 諸無色界繫善心，若體已斷，所緣已斷耶？曰 如是。設所緣已斷，其體已斷耶？或所緣已斷 其體已斷，或所緣已斷其體未斷，或所緣已 斷及所緣未斷其體未斷。所緣已斷其體已 斷者，謂已離無色界貪，諸無色界繫善心，緣 色界繫、緣無色界繫。是名所緣已斷其體已 斷。所緣已斷其體未斷者，謂已離色界貪，未 離無色界貪，諸無色界繫善心，緣色界繫。 苦類智已生、集類智未生，諸無色界繫善心， 緣見苦所斷。集類智已生、滅類智未生，諸 無色界繫善心，緣見苦集所斷。滅類智已 生、道類智未生，諸無色界繫善心，緣見苦 集滅所斷。若見圓滿世尊弟子，未離無色界 貪，諸無色界繫善心，緣見所斷。是名所緣已 斷其體未斷。所緣已斷及所緣未斷其體未 斷者，謂苦類智已生、集類智未生，諸無色界 繫善心，緣見苦集滅道及修所斷。集類智已 生、滅類智未生，諸無色界繫善心，緣見苦集 滅道及修所斷。滅類智已生、道類智未生，諸 無色界繫善心，緣見苦集滅道及修所斷。若 見圓滿世尊弟子，未離無色界貪，諸無色界 繫善心，緣見修所斷。是名所緣已斷及所緣 未斷其體未斷。諸無色界繫有覆無記心，若 體已斷，所緣已斷耶？或體已斷所緣已斷，或 體已斷所緣未斷，或體已斷所緣已斷及所 緣未斷，或體已斷不可分別此心所緣已斷 未斷。其體已斷所緣已斷者，謂苦類智已生、 集類智未生，諸無色界繫見苦所斷有覆無 記心，緣見苦所斷。集類智已生、滅類智未生， 諸無色界繫見苦集所斷有覆無記心，緣見 苦集所斷。見苦所斷有覆無記心，緣見苦所 斷。見集所斷有覆無記心，緣見集所斷。滅類 智已生、道類智未生，諸無色界繫見苦集所 斷有覆無記心，緣見苦集滅所斷。見苦所斷 有覆無記心，緣見苦所斷。見集所斷有覆無 記心，緣見集所斷。見滅所斷有覆無記心，緣 見滅所斷。若見圓滿世尊弟子，未離無色界 貪，諸無色界繫見所斷有覆無記心，緣見所 斷。已離無色界貪，諸無色界繫有覆無記心， 緣無色界繫。是名體已斷所緣已斷。其體已 斷所緣未斷者，謂苦類智已生、集類智未生， 諸無色界繫見苦所斷有覆無記心，緣見集 滅道及修所斷。集類智已生、滅類智未生，諸 無色界繫見苦集所斷有覆無記心，緣見滅 道及修所斷。滅類智已生、道類智未生，諸無 色界繫見苦集所斷有覆無記心，緣見道及 修所斷。若見圓滿世尊弟子，未離無色界貪， 諸無色界繫見所斷有覆無記心，緣修所斷。 是名體已斷所緣未斷。其體已斷所緣已斷 及所緣未斷者，謂苦類智已生、集類智未 生，諸無色界繫見苦所斷有覆無記心，緣 見苦集滅道及修所斷。集類智已生、滅類智 未生，諸無色界繫見苦集所斷有覆無記心， 緣見苦集滅道及修所斷。滅類智已生、道類 智未生，諸無色界繫見苦集所斷有覆無記 心，緣見苦集滅道及修所斷。若見圓滿世尊 弟子，未離無色界貪，諸無色界繫見所斷有 覆無記心，緣見修所斷。是名體已斷所緣已 斷及所緣未斷。其體已斷不可分別此心所 緣已斷未斷者，謂未離無色界貪，滅類智已 生、道類智未生，諸無色界繫見滅所斷有覆 無記心，緣非所斷。若見圓滿世尊弟子，未離 無色界貪，諸無色界繫見滅道所斷有覆無 記心，緣非所斷。已離無色界貪，諸無色界繫 有覆無記心，緣非所斷。是名體已斷不可分 別此心所緣已斷未斷。設所緣已斷，其體已 斷耶？或所緣已斷其體已斷，或所緣已斷其 體未斷，或所緣已斷及所緣未斷其體已斷， 或所緣已斷及所緣未斷其體未斷。所緣已 斷其體已斷者，謂苦類智已生、集類智未生， 諸無色界繫見苦所斷有覆無記心，緣見苦 所斷。集類智已生、滅類智未生，諸無色界 繫見苦集所斷有覆無記心，緣見苦集所斷。 見苦所斷有覆無記心，緣見苦所斷。見集所 斷有覆無記心，緣見集所斷。滅類智已生、道 類智未生，諸無色界繫見苦集所斷有覆無 記心，緣見苦集滅所斷。見苦所斷有覆無記 心，緣見苦所斷。見集所斷有覆無記心，緣見 集所斷。見滅所斷有覆無記心，緣見滅所斷。 若見圓滿世尊弟子，未離無色界貪，諸無色 界繫見所斷有覆無記心，緣見所斷。已離無 色界貪，諸無色界繫有覆無記心，緣無色界 繫。是名所緣已斷其體已斷。所緣已斷其體 未斷者，謂苦類智已生、集類智未生，諸無 色界繫見集所斷有覆無記心，緣見苦所斷。 是名所緣已斷其體未斷。所緣已斷及所緣 未斷其體已斷者，謂苦類智已生、集類智 未生，諸無色界繫見苦所斷有覆無記心，緣 見苦集滅道及修所斷。集類智已生、滅類智 未生，諸無色界繫見苦集所斷有覆無記心， 緣見苦集滅道及修所斷。滅類智已生、道類 智未生，諸無色界繫見苦集所斷有覆無記 心，緣見苦集滅道及修所斷。若見圓滿世尊 弟子，未離無色界貪，諸無色界繫見所斷有 覆無記心，緣見修所斷。是名所緣已斷及所 緣未斷其體已斷。所緣已斷及所緣未斷其 體未斷者，謂苦類智已生、集類智未生，諸 無色界繫見集所斷有覆無記心，緣見苦集 滅道及修所斷。是名所緣已斷及所緣未斷 其體未斷。諸無色界繫無覆無記心，若體 已斷，所緣已斷耶？曰：如是。設所緣已斷，其體 已斷耶？或所緣已斷其體已斷，或所緣已斷 其體未斷，或所緣已斷及所緣未斷其體未 斷。所緣已斷其體已斷者，謂已離無色界 貪，諸無色界繫無覆無記心，緣無色界繫。是 名所緣已斷其體已斷。所緣已斷其體未斷 者，謂苦類智已生、集類智未生，諸無色界 繫無覆無記心，緣見苦所斷。集類智已生、 滅類智未生，諸無色界繫無覆無記心，緣 見苦集所斷。滅類智已生、道類智未生，諸 無色界繫無覆無記心，緣見苦集滅所斷。若 見圓滿世尊弟子，未離無色界貪，諸無色 界繫無覆無記心，緣見所斷。是名所緣已 斷其體未斷。所緣已斷及所緣未斷其體未 斷者，謂苦類智已生、集類智未生，諸無色 界繫無覆無記心，緣見苦集滅道及修所斷。 集類智已生、滅類智未生，諸無色界繫無 覆無記心，緣見苦集滅道及修所斷。滅類 智已生、道類智未生，諸無色界繫無覆無記 心，緣見苦集滅道及修所斷。若見圓滿世尊 弟子，未離無色界貪，諸無色界繫無覆無記 心，緣見修所斷。是名所緣已斷及所緣未斷 其體未斷。 有十五心，謂欲界繫有五心、色界繫有五心、 無色界繫有五心。云何欲界繫有五心？謂欲 界繫見苦所斷心、見集所斷心、見滅所斷心、 見道所斷心、修所斷心。如欲界繫五心，色界 繫、無色界繫五心亦爾。如是十五心，或過去、 或未來、或現在。諸過去欲界繫見苦所斷心 所有隨眠，彼於此心若所隨增，是能緣耶？設 是能緣，所隨增耶？如過去，未來現在亦爾。如 見苦所斷心，見集滅道修所斷心亦爾。如欲 界繫，色界繫、無色界繫亦爾。 諸過去欲界繫見苦所斷心所有隨眠，彼於 此心若所隨增，是能緣耶？或所隨增非是能 緣，或是能緣非所隨增，或所隨增亦是能緣， 或非所隨增非是能緣。是所隨增非是能緣 者，謂彼隨眠此心相應未斷。是其能緣非 所隨增者，謂彼隨眠能緣此心已斷。是所隨 增亦是能緣者，謂彼隨眠能緣此心未斷。 非所隨增亦非能緣者，謂彼隨眠此心相應 已斷、若所餘緣、若他隨眠、若不同界遍行隨 眠。如過去，未來亦爾。諸現在欲界繫見苦所 斷心所有隨眠，彼於此心若所隨增，是能緣 耶？或所隨增非是能緣，或是能緣非所隨增， 或所隨增亦是能緣，或非所隨增非是能緣。 是所隨增非是能緣者，謂彼隨眠此心相應。 是其能緣非所隨增者，謂彼隨眠能緣此心 已斷。是所隨增亦是能緣者，謂彼隨眠能緣 此心未斷。非所隨增亦非能緣者，謂彼隨眠， 若所餘緣、若他隨眠、若不同界遍行隨眠。如 欲界繫見苦所斷心，見集滅道及修所斷染 污心亦爾。諸過去欲界繫修所斷不染污心 所有隨眠，彼於此心若所隨增，是能緣耶？ 若諸隨眠是所隨增亦是能緣。或是能緣非 所隨增，謂諸隨眠緣此心已斷。如過去，未來、 現在亦爾。如欲界繫，色界繫、無色界繫亦 爾。 有十五心，謂欲界繫有五心、色界繫有五心、 無色界繫有五心。云何欲界繫有五心？謂欲 界繫見苦所斷心、見集滅道修所斷心。如欲 界繫有五心，色界繫、無色界繫亦爾。如是十 五心，或過去、或未來、或現在。諸過去欲界繫 見苦所斷心所有隨眠，彼於此心若非所隨 增，非是能緣耶？設非是能緣，非所隨增耶？ 如過去，未來、現在亦爾。如見苦所斷心，見集 滅道及修所斷心亦爾。如欲界繫，色界繫、無 色界繫亦爾。 諸過去欲界繫見苦所斷心所有隨眠，彼於 此心若非所隨增，非是能緣耶？或非所隨增 非不能緣，或非能緣非不隨增，或非所隨 增亦不能緣，或非不隨增非不能緣。非所隨 增非不能緣者，謂諸隨眠緣此心已斷。非是 能緣非不隨增者，謂諸隨眠此心相應未斷。 非所隨增非是能緣者，謂諸隨眠此心相應 已斷，若所餘緣、若他隨眠、若不同界遍行隨 眠。非不隨增非不能緣者，謂諸隨眠緣此心 未斷。如過去，未來亦爾。諸現在欲界繫見苦 所斷心所有隨眠，彼於此心若非所隨增，非 是能緣耶？或非所隨增非不能緣，或非能緣 非不隨增，或非所隨增亦非能緣，或非不隨 增非不能緣。非所隨增非不能緣者，謂諸隨 眠緣此心已斷。非是能緣非不隨增者，謂諸 隨眠此心相應。非所隨增非是能緣者，謂諸 隨眠，若所餘緣、若他隨眠、若不同界遍行隨 眠。非不隨增非不能緣者，謂諸隨眠緣此心 未斷。如欲界繫見苦所斷心，見集滅道及修 所斷染污心亦爾。諸過去欲界繫修所斷不 染污心所有隨眠，彼於此心若非所隨增，或 非能緣耶？若諸隨眠非是能緣亦非隨增， 或非隨增非不能緣，謂諸隨眠緣此心已斷。 如過去，未來、現在亦爾。如欲界繫，色界繫、無 色界繫亦爾。 有十五心，謂欲界繫有五心、色界繫有五心、 無色界繫有五心。云何欲界繫五心？謂欲界 繫見苦所斷心、見集滅道修所斷心。如欲界 繫五心，色界繫、無色界繫五心亦爾。諸欲界 繫見苦所斷心，能了別欲界繫見苦所斷法 耶？能了別自地四種所斷法耶？能了別色界 繫無色界繫五種所斷法耶？如欲界繫見苦 所斷心，見集滅道修所斷心亦爾。如欲界繫 五心，色界繫、無色界繫五心亦爾。 諸欲界繫見苦所斷心，能了別欲界繫見苦 所斷法耶？曰：能了別。謂或執為我、或執我所、 或執為斷、或執為常、或撥無苦、或執為尊、或 執為勝、或執為上、或執第一、或執清淨、或執 解脫、或執出離，若惑若疑若猶豫、若貪若 瞋若慢若癡，若不如理所引了別。亦能了別 自地四種所斷法耶？曰：能了別。謂或執為我、 或執我所、或執為斷、或執為常、或撥無苦、或 執為尊、或執為勝、或執為上、或執第一、或執 清淨、或執解脫、或執出離，若惑若疑若猶豫、 若無智若冥暗若愚癡，若不如理所引了別。 亦能了別色界繫無色界繫五種所斷法耶？ 曰：能了別。謂或撥無苦、或執為尊、或執為勝、 或執為上、或執第一、或執清淨、或執解脫、或 執出離，若惑若疑若猶豫、若無智若冥暗若 愚癡，若不如理所引了別。諸欲界繫見集所 斷心，能了別欲界繫見集所斷法耶？曰：能了 別。謂或撥無因、或執為尊、或執為勝、或執為 上、或執第一，若惑若疑若猶豫，若貪若瞋 若慢若癡，若不如理所引了別。亦能了別自 地四種、色界繫無色界繫五種所斷法耶？曰： 能了別。謂或撥無因、或執為尊、或執為勝、 或執為上、或執第一，若惑若疑若猶豫、若無 智若冥暗若愚癡，若不如理所引了別。諸欲 界繫見滅所斷心，能了別欲界繫見滅所斷 法耶？曰：能了別。謂或執為尊、或執為勝、或執 為上、或執第一，若貪若瞋若慢若癡，若不如 理所引了別。亦能了別不繫法耶？曰：能了別。 謂或撥無滅，若猶豫了別若愚癡，若不如理 所引了別。如是了別，餘不了別。諸欲界繫見 道所斷心，能了別欲界繫見道所斷法耶？曰： 能了別。謂或執為尊、或執為勝、或執為上、 或執第一、或執清淨、或執解脫、或執出離，若 貪若瞋若慢若癡，若不如理所引了別。亦能 了別不繫法耶？曰：能了別。謂或撥無道，若猶 豫了別若愚癡，若不如理所引了別。如是了 別，餘不了別。諸欲界繫修所斷心，能了別 欲界繫修所斷法耶？曰？能了別。謂若貪若瞋 若慢若癡、若麁若苦若障、若如病若如癰若 如箭若惱害、若無常若苦若空若無我，若於 因謂因謂集謂生謂緣，若有因、若有起、若有 是處、若有是事，若如理所引了別、若不如理 所引了別、若非如理所引非不如理所引了 別。亦能了別自地四種所斷法耶？曰：能了別。 若麁若苦若障、若如病若如癰若如箭若惱 害、若無常若苦若空若無我，若於因謂因謂 集謂生謂緣，若有因、若有起、若有是處、若有 是事，若如理所引了別、若非如理所引非不 如理所引了別。亦能了別色界繫無色界繫 四種所斷法耶？曰：能了別。謂若麁若苦若障、 若如病若如癰若如箭若惱害、若無常若苦 若空若無我，若於因謂因謂集謂生謂緣，若 有因、若有起、若有是處、若有是事，若如理所 引了別。亦能了別色界繫無色界繫修所斷 法耶？曰：能了別。謂若麁若苦若障、若靜若妙 若離、若如病若如癰若如箭若如惱害、若無 常若苦若空若無我，若於因謂因謂集謂生謂 緣，若有因、若有起、若有是處、若有是事，若如 理所引了別。亦能了別不繫法耶？曰：能了別。 謂若於滅謂滅謂靜謂妙謂離、若於道謂道 謂如謂行謂出，若無常若空若無我，若有因、 若有起、若有是處、若有是事，若如理所引了 別。諸色界繫見苦所斷心，能了別色界繫見 苦所斷法耶？曰：能了別。謂或執為我、或執我 所、或執為斷、或執為常、或撥無苦、或執為 尊、或執為勝、或執為上、或執第一、或執清 淨、或執解脫、或執出離，若惑若疑若猶豫、 若貪若慢若癡，若不如理所引了別。亦能了 別自地四種所斷法耶？曰：能了別。謂或執為 我、或執我所、或執為斷、或執為常、或撥無 苦、或執為尊、或執為勝、或執為上、或執第 一、或執清淨、或執解脫、或執出離，若惑若 疑若猶豫、若無智若冥暗若愚癡，若不如理 所引了別。亦能了別無色界繫五種所斷法 耶？曰：能了別。謂或撥無苦、或執為尊、或執為 勝、或執為上、或執第一、或執清淨、或執解 脫、或執出離，若惑若疑若猶豫、若無智若 冥暗若愚癡，若不如理所引了別。如是了別， 餘不了別。諸色界繫見集所斷心，能了別色 界繫見集所斷法耶？曰：能了別。謂或撥無因、 或執為尊、或執為勝、或執為上、或執第一，若 惑若疑若猶豫、若貪若慢若癡，若不如理所 引了別。亦能了別自地四種、無色界繫五種 所斷法耶？曰能了別。謂或撥無因、或執為尊、 或執為勝、或執為上、或執第一，若惑若疑若 猶豫、若無智若冥暗若愚癡，若不如理所引 了別。如是了別，餘不了別。諸色界繫見滅 所斷心，能了別色界繫見滅所斷法耶？曰： 能了別。謂或執為尊、或執為勝、或執為上、或 執第一，若貪若慢若癡，若不如理所引了別。 亦能了別不繫法耶？曰：能了別。謂或撥無滅， 若猶豫了別若愚癡，若不如理所引了別。如 是了別，餘不了別。諸色界繫見道所斷心，能 了別色界繫見道所斷法耶？曰？能了別。謂或 執為尊、或執為勝、或執為上、或執第一、或執 清淨、或執解脫、或執出離，若貪若慢若癡，若 不如理所引了別。亦能了別不繫法耶？曰：能 了別。謂或撥無道，若猶豫了別若愚癡，若 不如理所引了別。如是了別，餘不了別。諸 色界繫修所斷心，能了別色界繫修所斷法 耶？曰：能了別。謂若貪若慢若癡、若麁若苦 若障、若靜若妙若離、若如病若如癰若如 箭若惱害、若無常若苦若空若無我，若於因 謂因謂集謂生謂緣，若有因、若有起、若有是 處、若有是事，若如理所引了別、若不如理所 引了別、若非如理所引非不如理所引了別。 亦能了別欲界繫五種、自地四種所斷法耶？ 曰：能了別。謂若麁若苦若障、若如病若如癰 若如箭若惱害、若無常若苦若空若無我，若 於因謂因謂集謂生謂緣，若有因、若有起、若 有是處、若有是事，若如理所引了別。亦能了 別無色界繫四種所斷法耶？曰：能了別。謂若 麁若苦若障、若如病若如癰若如箭若惱害、 若無常若苦若空若無我，若於因謂因謂集 謂生謂緣，若有因、若有起、若有是處、若有 是事，若如理所引了別。亦能了別無色界繫 修所斷法耶？曰：能了別。謂若麁若苦若障、 若靜若妙若離、若如病若如癰若如箭若惱 害、若無常若苦若空若無我，若於因謂因謂 集謂生謂緣，若有因、若有起、若有是處、若有 是事，若如理所引了別。亦能了別不繫法耶？ 曰：能了別。謂若於滅謂滅謂靜謂妙謂離、若 於道謂道謂如謂行謂出，若無常若空若無 我，若有因、若有起、若有是處、若有是事，若如 理所引了別。諸無色界繫見苦所斷心，能了 別無色界繫見苦所斷法耶？曰：能了別。謂或 執為我、或執我所、或執為斷、或執為常、或 撥無苦、或執為尊、或執為勝、或執為上、或執 第一、或執清淨、或執解脫、或執出離，若惑若 疑若猶豫、若貪若慢若癡，若不如理所引了 別。亦能了別自地四種所斷法耶？曰：能了別。 謂或執為我、或執我所、或執為斷、或執為常、 或撥無苦、或執為尊、或執為勝、或執為上、或 執第一、或執清淨、或執解脫、或執出離，若惑 若疑若猶豫，若不如理所引了別。如是了別， 餘不了別。諸無色界繫見集所斷心，能了別 無色界繫見集所斷法耶？曰：能了別。謂或撥 無因、或執為尊、或執為勝、或執為上、或執第 一，若惑若疑若猶豫、若貪若慢若癡，若不 如理所引了別。亦能了別自地四種所斷法 耶？曰：能了別。謂或撥無因、或執為尊、或執為 勝、或執為上、或執第一，若惑若疑若猶豫、若 無智若冥暗若愚癡，若不如理所引了別。如 是了別，餘不了別。諸無色界繫見滅所斷心， 能了別無色界繫見滅所斷法耶？曰：能了別。 謂或執為尊、或執為勝、或執為上、或執第一， 若貪若慢若癡，若不如理所引了別。亦能了 別不繫法耶？曰：能了別。謂或撥無滅，若猶豫 了別若愚癡，若不如理所引了別。如是了別， 餘不了別。諸無色界繫見道所斷心，能了別 無色界繫見道所斷法耶？曰：能了別。謂或執 為尊、或執為勝、或執為上、或執第一、或執清 淨、或執解脫、或執出離，若貪若慢若癡，若不 如理所引了別。亦能了別不繫法耶？曰：能了 別。謂或撥無道，若猶豫了別若愚癡，若不如 理所引了別。如是了別，餘不了別。諸無色界 繫修所斷心，能了別無色界繫修所斷法耶？ 曰：能了別。謂若貪若慢若癡、若麁若苦若障、 若靜若妙若離、若如病若如癰若如箭若惱 害、若無常若苦若空若無我，若於因謂因謂 集謂生謂緣，若有因、若有起、若有是處、若有 是事，若如理所引了別、若不如理所引了別、 若非如理所引非不如理所引了別。亦能了 別自地四種所斷法耶？曰：能了別。謂若麁若 苦若障、若如病若如癰若如箭若惱害、若無 常若苦若空若無我，若於因謂因謂集謂生 謂緣，若有因、若有起、若有是處、若有是事，若 如理所引了別、若非如理所引非不如理所 引了別。亦能了別色界繫五種所斷法耶？曰： 能了別。謂若麁若苦若障，若如理所引了別。 亦能了別不繫法耶？曰：能了別。謂若於滅謂 滅謂靜謂妙謂離、若於道謂道謂如謂行謂 出，若無常若空若無我，若有因、若有起、若有 是處、若有是事，若如理所引了別。如是了別， 餘不了別。 有十五心，謂欲界繫有五心、色界繫有五心、 無色界繫有五心。云何欲界繫五心？謂欲 界繫見苦所斷心、見集滅道修所斷心。如 欲界繫五心，色界繫無色界繫五心亦爾。諸 欲界繫見苦所斷心，若能了別欲界繫見苦 所斷法，此中有幾隨眠是所隨增？若能了 別所餘諸法，此中有幾隨眠是所隨增？乃 至諸無色界繫修所斷心，若能了別無色界 繫修所斷法，此中有幾隨眠是所隨增？若 能了別所餘諸法，此中有幾隨眠是所隨增？ 諸欲界繫見苦所斷心，若能了別欲界繫見 苦所斷法，此中有欲界繫見苦所斷一切 隨眠、見集所斷遍行隨眠，是所隨增。若能 了別所餘諸法，此中亦有欲界繫見苦所斷 一切隨眠、見集所斷遍行隨眠，是所隨增。諸 欲界繫見集所斷心，若能了別欲界繫見集 所斷法，此中有欲界繫見集所斷一切隨眠、 見苦所斷遍行隨眠，是所隨增。若能了別所 餘諸法，此中亦有見集所斷一切隨眠、見苦 所斷遍行隨眠，是所隨增。諸欲界繫見滅 所斷心，若能了別欲界繫見滅所斷法，此 中有欲界繫見滅所斷有漏緣隨眠、遍行隨 眠，是所隨增。若能了別不繫諸法，此中有欲 界繫見滅所斷一切隨眠、遍行隨眠，是所隨 增。諸欲界繫見道所斷心，若能了別欲界繫 見道所斷法，此中有欲界繫見道所斷有漏 緣隨眠、遍行隨眠，是所隨增。若能了別不繫 諸法，此中有欲界繫見道所斷一切隨眠、遍 行隨眠，是所隨增。諸欲界繫修所斷心，若能 了別欲界繫修所斷法，此中有欲界繫修所 斷一切隨眠、遍行隨眠，是所隨增。若能了別 所餘諸法，此中有欲界繫修所斷一切隨眠、 遍行隨眠，是所隨增。如欲界繫心，色界繫、無 色界繫心亦爾。 有十五心，謂欲界繫有五心、色界繫有五心、 無色界繫有五心。云何欲界繫五心？謂欲界 繫見苦所斷心、見集滅道修所斷心。如欲界 繫五心，色界繫、無色界繫五心亦爾。如是十 五心，或善、或不善、或有覆無記、或無覆無記。 諸欲界繫見苦所斷善心，此能緣識有幾隨 眠是所隨增？諸欲界繫見苦所斷不善心、有 覆無記心、無覆無記心，此能緣識有幾隨眠 是所隨增？如見苦所斷心，見集滅道修所斷 心亦爾。如欲界繫，色界繫、無色界繫亦爾。諸 欲界繫見苦所斷心，無有是善、無覆無記，亦 無此心能緣之識，唯有不善有覆無記。此能 緣識，有欲界繫三部隨眠及色界繫遍行隨 眠、修所斷隨眠，是所隨增。諸欲界繫見集所 斷心，無有是善、有覆無記、無覆無記，亦無此 心能緣之識，唯有不善。此能緣識，有欲界繫 三部隨眠及色界繫遍行隨眠、修所斷隨眠， 是所隨增。諸欲界繫見滅所斷心，無有是善、 有覆無記、無覆無記，亦無此心能緣之識，唯 有不善。此能緣識，有欲界繫三部隨眠及欲 界繫見滅所斷有漏緣隨眠、色界繫遍行隨眠、 修所斷隨眠，是所隨增。諸欲界繫見道所斷 心，無有是善、有覆無記、無覆無記，亦無此心 能緣之識，唯有不善。此能緣識，有欲界繫 三部隨眠及欲界繫見道所斷有漏緣隨眠、 色界繫遍行隨眠、修所斷隨眠，是所隨增。諸 欲界繫修所斷心，無有覆無記，亦無此心能 緣之識，有善、不善、無覆無記。此能緣識，有欲 界繫三部隨眠及色界繫遍行隨眠、修所斷隨 眠，是所隨增。諸色界繫見苦所斷心，無善、 不善、無覆無記，亦無此心能緣之識，唯有有 覆無記。此能緣識，有欲界繫及色界繫三部 隨眠、無色界繫遍行隨眠、修所斷隨眠，是所 隨增。諸色界繫見集所斷心，無善、不善、無覆 無記，亦無此心能緣之識，唯有有覆無記。此 能緣識，有欲界繫及色界繫三部隨眠、無色 界繫遍行隨眠、修所斷隨眠，是所隨增。諸色 界繫見滅所斷心，無善、不善、無覆無記，亦無 此心能緣之識，唯有有覆無記。此能緣識，有 欲界繫及色界繫三部隨眠、色界繫見滅所斷 有漏緣隨眠、無色界繫遍行隨眠、修所斷隨 眠，是所隨增。諸色界繫見道所斷心，無善、 不善、無覆無記，亦無此心能緣之識，唯有有 覆無記。此能緣識，有欲界繫及色界繫三部 隨眠、色界繫見道所斷有漏緣隨眠、無色界繫 遍行隨眠、修所斷隨眠，是所隨增。諸色界繫 修所斷心，無有不善，亦無此心能緣之識，有 善、有覆無記、無覆無記。此能緣識，有欲界繫 及色界繫三部隨眠、無色界繫遍行隨眠、修所 斷隨眠，是所隨增。諸無色界繫見苦所斷心， 無善、不善、無覆無記，亦無此心能緣之識，唯 有有覆無記。此能緣識，有三界繫三部隨眠， 是所隨增。諸無色界繫見集所斷心，無善、 不善、無覆無記，亦無此心能緣之識，唯有有 覆無記。此能緣識，有三界繫三部隨眠，是 所隨增。諸無色界繫見滅所斷心，無善、不善、 無覆無記，亦無此心能緣之識，唯有有覆 無記。此能緣識，有三界繫三部隨眠及無色 界繫見滅所斷有漏緣隨眠，是所隨增。諸無 色界繫見道所斷心，無善、不善、無覆無記，亦 無此心能緣之識，唯有有覆無記。此能緣識， 有三界繫三部隨眠及無色界繫見道所斷有 漏緣隨眠，是所隨增。諸無色界繫修所斷心， 無有不善，亦無此心能緣之識，有善、有覆無 記、無覆無記。此能緣識，有三界繫三部隨眠， 是所隨增。
Việt dịch
QUYỂN 10 Uẩn Thứ IV: SỞ DUYÊN DUYÊN, Phần 5 Hỏi: Các tâm thiện ở cõi Vô sắc, nếu Thể của nó đã đoạn thì sở duyên đã đoạn chăng? Đáp: Đúng thế. Hỏi: Nếu như sở duyên đã đoạn thì Thể của nó đã đoạn chăng? Đáp: Hoặc là đối tượng đã đoạn mà Thể của nó đã đoạn, hoặc là sở duyên đã đoạn mà Thể của nó chưa đoạn, hoặc là sở duyên đã đoạn và chưa đoạn mà Thể của nó chưa đoạn. Sở duyên đã đoạn mà Thể của nó đã đoạn, là đã lìa tham ở cõi Vô sắc. Các tâm thiện ở cõi Vô sắc duyên vào cõi Sắc, duyên vào cõi Vô sắc. Đó gọi là sở duyên đã đoạn mà Thể của nó đã đoạn,. Sở duyên đã đoạn mà Thể của nó chưa đoạn, là đã lìa tham ở cõi Sắc, nhưng chưa lìa tham ở cõi cõi Vô sắc. Các tâm thiện ở cõi Vô sắc, duyên vào cõi Sắc thì Khổ loại trí đã sinh mà Tập loại trí chưa sinh. Các tâm thiện ở cõi Vô sắc duyên vào thấy Khổ mà đoạn trừ, nên Tập loại trí đã sinh mà Diệt loại trí chưa sinh. Các tâm thiện ở cõi Vô sắc duyên vào Khổ -Tập mà đoạn trừ, nên Diệt loại trí đã sinh mà Đạo loại trí chưa sinh. Các tâm thiện ở cõi Vô sắc duyên vào thấy Khổ -Tập- Diệt mà đoạn trừ. Nếu thấy đệ tử vẹn tròn của Thế Tôn, nhưng họ vẫn chưa lìa tham ở cõi Vô sắc, các tâm thiện ở cõi Vô sắc duyên vào thấy mà đoạn trừ. Đó gọi là sở duyên đã đoạn mà Thể của nó chưa đoạn. Sở duyên đã đoạn và chưa đoạn mà Thể của nó chưa đoạn, là Khổ loại trí đã sinh mà Tập loại trí chưa sinh. Các tâm thiện ở cõi Vô sắc duyên vào thấy Khổ -Tập-Diệt-Đạo và tu mà đoạn trừ, nên Tập loại trí đã sinh mà Diệt loại trí chưa sinh. Các tâm thiện ở cõi Vô sắc duyên vào thấy Khổ -Tập-Diệt-Đạo và tu mà đoạn trừ, nên Diệt loại trí đã sinh mà ===== PAGE 165 ===== SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 10 779 Đạo loại trí chưa sinh. Các tâm thiện ở cõi Vô sắc duyên vào thấy Khổ- Tập-Diệt-Đạo và tu mà đoạn trừ. Nếu thấy đệ tử vẹn tròn của Thế Tôn, nhưng họ chưa lìa tham ở cõi Vô sắc, các tâm thiện ở cõi Vô sắc duyên vào thấy tu mà đoạn trừ. Đó gọi là sở duyên đã đoạn và chưa đoạn mà Thể của nó chưa đoạn. Hỏi: Các tâm hữu phú vô ký ở cõi Vô sắc, nếu Thể của nó chưa đoạn thì sở duyên chưa đoạn chăng? Đáp: Hoặc là Thể của nó đã đoạn thì sở duyên đã đoạn, hoặc là Thể của nó đã đoạn mà sở duyên chưa đoạn, hoặc là Thể của nó đã đoạn mà sở duyên đã đoạn và chưa đoạn, hoặc là Thể của nó đã đoạn do không Thể phân biệt được sở duyên của tâm này là đã đoạn hay chưa đoạn. Thể của nó đã đoạn thì đối tượng đã đoạn, là Khổ loại trí đã sinh mà Tập loại trí chưa sinh. Các tâm hữu phú vô ký ở cõi Vô sắc thấy Khổ mà đoạn trừ, duyên vào thấy Khổ mà đoạn trừ, nên Tập loại trí đã sinh và Diệt loại trí chưa sinh. Các tâm hữu phú vô ký ở cõi Vô sắc do thấy Khổ-Tập mà đoạn trừ, duyên vào thấy Khổ-Tập mà đoạn trừ. Các tâm hữu phú vô ký do thấy Khổ mà đoạn trừ, duyên vào thấy Khổ mà đoạn trừ. Các tâm hữu phú vô ký do thấy Tập mà đoạn trừ, duyên vào thấy Tập mà đoạn trừ, nên Diệt loại trí đã sinh mà Đạo loại trí chưa sinh. Các tâm hữu phú vô ký ở cõi Vô sắc do thấy Khổ-Tập mà đoạn trừ, duyên vào thấy Khổ-Tập-Diệt mà đoạn trừ. Các tâm hữu phú vô ký do thấy Khổ mà đoạn trừ, duyên vào thấy Khổ mà đoạn trừ. Các tâm hữu phú vô ký do thấy Tập mà đoạn trừ, duyên vào thấy Tập mà đoạn trừ. Các tâm hữu phú vô ký do thấy Diệt mà đoạn trừ duyên vào thấy Diệt mà đoạn trừ. Nếu thấy đệ tử vẹn tròn của Thế Tôn, nhưng họ vẫn chưa diệt các tham ở cõi Vô sắc, các tâm hữu phú vô ký ở cõi Vô sắc do thấy mà đoạn trừ, duyên vào thấy mà đoạn trừ, nên đã lìa tham ở cõi Vô sắc. Các tâm hữu phú vô ký ở cõi Vô sắc duyên vào cõi Vô sắc. Đó gọi là Thể đã đoạn thì sở duyên đã đoạn. Thể của nó đã đoạn mà đối tượng chưa đoạn, là Khổ loại trí đã sinh mà Tập loại trí chưa sinh. Các tâm hữu phú vô ký ở cõi Vô sắc do thấy Khổ mà đoạn trừ, duyên vào thấy Tập-Diệt-Đạo và tu mà đoạn trừ, nên Tập loại trí đã sinh mà Diệt loại trí chưa sinh. Các tâm hữu phú vô ký ở cõi Vô sắc do thấy Khổ-Tập mà đoạn trừ, duyên vào thấy Diệt Đạo và tu mà đoạn trừ, nên Diệt loại trí đã sinh mà Đạo loại trí chưa sinh. Các tâm hữu phú vô ký ở cõi Vô sắc do thấy Khổ-Tập mà đoạn trừ, duyên vào Đạo và tu mà đoạn trừ. Nếu thấy đệ tử vẹn tròn của Thế ===== PAGE 166 ===== 780 BỘ TỲ ĐÀM 1 Tôn, nhưng họ vẫn chưa lìa các tham ở cõi Vô sắc, các tâm hữu phú vô ký ở cõi Vô sắc do thấy mà đoạn trừ, duyên vào tu mà đoạn trừ. Đó gọi là Thể đã đoạn mà sở duyên chưa đoạn. Thể của nó đã đoạn mà sở duyên đã đoạn và chưa đoạn, là Khổ loại trí đã sinh mà Tập loại trí chưa sinh. Các tâm hữu phú vô ký ở cõi Vô sắc do thấy Khổ mà đoạn trừ, duyên vào thấy Khổ-Tập-Diệt-Đạo và tu mà đoạn trừ, nên Tập loại trí đã sinh mà Diệt loại trí chưa sinh. Các tâm hữu phú vô ký ở cõi Vô sắc do thấy Khổ-Tập mà đoạn trừ, duyên vào thấy Khổ-Tập-Diệt-Đạo và tu mà đoạn trừ, nên Diệt loại trí đã sinh mà Đạo loại trí chưa sinh. Các tâm hữu phú vô ký ở cõi Vô sắc do thấy Khổ-Tập mà đoạn trừ, duyên vào thấy Khổ-Tập-Diệt-Đạo và tu mà đoạn trừ. Nếu thấy đệ tử vẹn tròn của Thế Tôn, nhưng họ vẫn chưa lìa tham ở cõi Vô sắc, các tâm hữu phú vô ký ở cõi Vô sắc do thấy mà đoạn trừ, duyên vào thấy tu mà đoạn trừ. Đó gọi là Thể đã đoạn mà sở duyên đã đoạn và chưa đoạn. Thể của nó là đã đoạn do không Thể phân biệt được sở duyên của tâm này là đã đoạn hay chưa đoạn, là chưa lìa tham ở cõi Vô sắc, nên Diệt loại trí đã sinh mà Đạo loại trí chưa sinh. Các tâm hữu phú vô ký ở cõi Vô sắc do thấy Diệt mà đoạn trừ thì duyên vào nơi không phải đoạn trừ. Nếu thấy đệ tử vẹn tròn của Thế Tôn, nhưng họ vẫn chưa lìa tham ở cõi Vô sắc, các tâm hữu phú vô ký ở cõi Vô sắc do thấy Diệt- Đạo mà đoạn trừ, duyên vào nơi không phải đoạn trừ, đã lìa tham cõi Vô sắc. Các tâm hữu phú vô ký ở cõi Vô sắc duyên vào nơi không thể đoạn trừ. Đó gọi là Thể đã đoạn là do không Thể phân biệt được sở duyên của tâm này là đã đoạn hay chưa đoạn. Hỏi: Nếu như do đối tượng chưa đoạn thì Thể của nó chưa đoạn chăng? Đáp: Hoặc là sở duyên đã đoạn mà Thể của nó đã đoạn, hoặc thì sở duyên đã đoạn mà Thể của nó chưa đoạn, hoặc thì sở duyên đã đoạn và chưa đoạn mà Thể của nó đã đoạn, hoặc thì sở duyên đã đoạn và chưa đoạn mà Thể của nó chưa đoạn. Sở duyên đã đoạn mà Thể của nó đã đoạn, là Khổ loại trí đã sinh mà Tập loại trí chưa sinh. Các tâm hữu phú vô ký ở cõi Vô sắc do thấy Khổ mà đoạn trừ, duyên vào thấy Khổ mà đoạn trừ, nên Tập loại trí đã sinh mà Diệt loại trí chưa sinh. Các tâm hữu phú vô ký do thấy Khổ-Tập mà đoạn trừ, duyên vào thấy Khổ-Tập mà đoạn trừ. Các tâm hữu phú vô ký ở cõi Vô sắc do thấy Khổ mà đoạn trừ, duyên vào thấy Khổ mà đoạn trừ. Các tâm hữu phú vô ký ở cõi Vô sắc do thấy Tập mà đoạn trừ, ===== PAGE 167 ===== SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 10 781 duyên vào thấy Tập mà đoạn trừ, nên Diệt loại trí đã sinh mà Đạo loại trí chưa sinh. Các tâm hữu phú vô ký ở cõi Vô sắc do thấy Khổ-Tập mà đoạn trừ, duyên vào thấy Khổ-Tập-Diệt mà đoạn trừ. Các tâm hữu phú vô ký do thấy Khổ mà đoạn trừ, duyên vào thấy Khổ mà đoạn trừ. Các tâm hữu phú vô ký do thấy Tập mà đoạn trừ, duyên vào thấy Tập mà đoạn trừ. Các tâm hữu phú vô ký do thấy Diệt mà đoạn trừ, duyên vào thấy Diệt mà đoạn trừ. Nếu thấy đệ tử vẹn tròn của Thế Tôn, nhưng họ vẫn chưa lìa tham ở cõi Vô sắc, các tâm hữu phú vô ký ở cõi Vô sắc do thấy đoạn trừ, duyên vào thấy mà đoạn trừ, đã lìa được các tham ở cõi Vô sắc. Các tâm hữu phú vô ký ở cõi Vô sắc duyên vào cõi Vô sắc. Đó gọi là sở duyên đã đoạn mà Thể của nó đã đoạn. Sở duyên đã đoạn mà Thể của nó chưa đoạn, là Khổ loại trí đã sinh mà Tập loại trí chưa sinh. Các tâm hữu phú vô ký ở cõi Vô sắc do thấy Tập mà đoạn trừ, duyên vào thấy Khổ mà đoạn trừ. Đó gọi là sở duyên đã đoạn mà Thể của nó chưa đoạn. Sở duyên đã đoạn và chưa đoạn mà Thể của nó đã đoạn, là Khổ loại trí đã sinh mà Tập loại trí chưa sinh. Các tâm hữu phú vô ký ở cõi Vô sắc do thấy Khổ mà đoạn trừ, duyên vào thấy Khổ -Tập-Diệt-Đạo và tu mà đoạn trừ, nên Tập loại trí đã sinh mà Diệt loại trí chưa sinh. Các tâm hữu phú vô ký ở cõi Vô sắc do thấy Khổ-Tập mà đoạn trừ, duyên vào thấy Khổ -Tập-Diệt-Đạo và tu mà đoạn trừ, nên Diệt loại trí đã sinh mà Đạo loại trí chưa sinh. Các tâm hữu phú vô ký ở cõi Vô sắc do thấy Khổ-Tập mà đoạn trừ, duyên vào thấy Khổ -Tập-Diệt-Đạo và tu mà đoạn trừ. Nếu thấy đệ tử vẹn tròn của Đức Thế Tôn, nhưng họ chưa lìa tham ở cõi Vô sắc, các tâm hữu phú vô ký ở cõi Vô sắc do thấy đoạn trừ, duyên vào thấy tu mà đoạn trừ. Đó gọi là sở duyên đã đoạn và chưa đoạn mà Thể của nó đã đoạn. Sở duyên đã đoạn và chưa đoạn mà Thể của nó chưa đoạn, là Khổ loại trí đã sinh mà Tập loại trí chưa sinh. Các tâm hữu phú vô ký ở cõi Vô sắc do thấy Tập mà đoạn trừ, duyên vào thấy Khổ -Tập-Diệt-Đạo và tu mà đoạn trừ. Đó gọi là sở duyên đã đoạn và chưa đoạn mà Thể của nó chưa đoạn. Hỏi: Các tâm vô phú vô ký ở cõi Vô sắc, nếu Thể của nó đã đoạn thì sở duyên đã đoạn chăng? Đáp: Đúng như thế. Hỏi: Nếu sở duyên đã đoạn Thể của nó đã đoạn chăng? Đáp: Hoặc là sở duyên đã đoạn mà Thể của nó đã đoạn, hoặc là ===== PAGE 168 ===== 782 BỘ TỲ ĐÀM 1 sở duyên đã đoạn mà Thể của nó chưa đoạn, hoặc là sở duyên đã đoạn và chưa đoạn mà Thể của nó chưa đoạn. Sở duyên đã đoạn mà Thể của nó đã đoạn, là đã lìa tham ở cõi Vô sắc. Các tâm vô phú vô ký ở cõi Vô sắc duyên vào cõi Vô sắc. Đó gọi là sở duyên đã đoạn mà Thể của nó đã đoạn. Sở duyên đã đoạn mà Thể của nó chưa đoạn, là Khổ loại trí đã sinh và Tập loại trí chưa sinh. Các tâm vô phú vô ký ở cõi Vô sắc duyên vào thấy Khổ mà đoạn trừ nên Tập loại trí đã sinh mà Diệt loại trí chưa sinh. Các tâm vô phú vô ký ở cõi Vô sắc do thấy Khổ-Tập mà đoạn trừ nên Diệt loại trí đã sinh mà Đạo loại trí chưa sinh. Các tâm vô phú vô ký ở cõi Vô sắc duyên vào Khổ-Tập Diệt mà đoạn trừ. Nếu thấy đệ tử vẹn tròn của Thế Tôn, nhưng họ vẫn chưa lìa tham của cõi Vô sắc, các tâm vô phú vô ký ở cõi Vô sắc duyên vào thấy mà đoạn trừ. Đó gọi là sở duyên đã đoạn mà Thể của nó chưa đoạn. Sở duyên đã đoạn và chưa đoạn mà Thể của nó chưa đoạn, là Khổ loại trí đã sinh và Tập loại trí chưa sinh. Các tâm vô phú vô ký ở cõi Vô sắc duyên vào thấy Khổ-Tập-Diệt-Đạo và tu mà đoạn trừ nên Tập loại trí đã sinh mà Diệt loại trí chưa sinh. Các tâm vô phú vô ký ở cõi Vô sắc duyên vào thấy Khổ -Tập-Diệt-Đạo và tu mà đoạn trừ, nên Diệt loại trí đã sinh mà Đạo loại trí chưa sinh. Các tâm vô phú vô ký ở cõi Vô sắc duyên vào thấy Khổ -Tập-Diệt-Đạo và tu mà đoạn trừ. Nếu thấy đệ tử vẹn tròn của Thế Tôn, nhưng họ vẫn chưa lìa các tham ở cõi Vô sắc, các tâm vô phú vô ký ở cõi Vô sắc duyên vào thấy tu mà đoạn trừ. Đó gọi là sở duyên đã đoạn và chưa đoạn mà Thể của nó chưa đoạn. - Có mười lăm thứ tâm: Nghĩa là ở cõi Dục có năm thứ tâm, cõi Sắc có năm thứ tâm và cõi Vô sắc có năm thứ tâm. Hỏi: Thế nào là cõi Dục có năm thứ tâm? Đáp: Nghĩa là cõi Dục có tâm thấy Khổ mà đoạn trừ, có tâm thấy Tập mà đoạn trừ, có tâm thấy Diệt mà đoạn trừ, có tâm thấy Đạo mà đoạn trừ, có tâm tu mà đoạn trừ. Cũng như năm thứ tâm của cõi Dục, cõi Sắc và cõi Vô sắc cũng có năm thứ tâm như thế. Mười lăm thứ tâm, như vậy nó có mặt trong suốt ba thời quá khứ- vị lai và hiện tại. Các tâm ở cõi Dục thấy Khổ mà đoạn trừ ở quá khứ có các thứ tùy miên, nó đối với tâm này nếu là sự tùy tăng thì có Thể làm duyên chăng? Nếu nó có Thể làm duyên thì nó là sự tùy tăng chăng? Cũng như thời quá khứ, các thời vị lai và hiện tại cũng như thế. Như tâm thấy Khổ mà đoạn trừ, các tâm thấy Tập, thấy Diệt, thấy Đạo và thấy tu mà đoạn ===== PAGE 169 ===== SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 10 783 trừ cũng như thế. Như cõi Dục, cõi Sắc và cõi Vô sắc cũng như thế. Hỏi: Ở thời quá khứ, các tâm ở cõi Dục thấy Khổ mà đoạn trừ có các thứ tùy miên, nó đối với tâm này nếu là sự tùy tăng thì cũng có Thể làm duyên chăng? Đáp: Hoặc là sự tùy tăng thì không Thể làm duyên, hoặc là làm duyên thì không phải là tùy tăng, hoặc là tùy tăng mà cũng là làm duyên, hoặc không phải là tùy tăng mà cũng chẳng làm duyên. Là sự tùy tăng nhưng không thể làm duyên, là các thứ tùy miên ấy còn tương ưng với tâm này mãi chưa dút. Nó làm duyên nhưng không phải là sự tùy tăng, là các tùy miên có thể duyên vào tâm này đã dứt. Nó là sự tùy tăng mà cũng có thể làm duyên, là các thứ tùy miên có thể duyên vào tâm này chưa dứt. Nó không phải là tùy tăng nhưng cũng không Thể làm duyên, là các thứ tùy miên ấy tương ưng với tâm này đã lìa, hoặc duyên vào chỗ khác, hoặc khác tùy miên, hoặc không đồng loại với các tùy miên biến hành. Như thời quá khứ, thời vị lai cũng như thế. Hỏi: Ở thời hiện tại các tâm ở cõi Dục do thấy Khổ mà đoạn trừ, có các thứ tùy miên, nó đối với tâm này nếu là tùy tăng thì cũng có Thể làm duyên chăng? Đáp: Hoặc nó là tùy tăng nhưng không Thể làm duyên, hoặc nó làm duyên nhưng không phải tùy tăng, hoặc nó là tùy tăng mà cũng làm duyên, hoặc nó không phải tùy tăng mà cũng không phải làm duyên. Nó là tùy tăng nhưng không Thể làm duyên, là các thứ tùy miên đó có thể tương ưng với tâm này. Nó có thể làm duyên cho tâm đó nhưng lại không phải là tùy tăng, nghĩa là các thứ tùy miên ấy có thể làm duyên cho tâm này đã lìa rồi. Nó là tùy tăng mà cũng là làm duyên, là các thứ tùy miên ấy có thể duyên vào tâm này mãi chưa lìa. Nó không phải là tùy tăng nhưng cũng không Thể làm duyên, nghĩa là các thứ tùy miên ấy hoặc duyên vào chỗ khác, hoặc khác tùy miên, hoặc không đồng loại với các tùy miên biến hành. Như tâm cõi Dục do thấy Khổ mà đoạn trừ, các tâm ô nhiễm do thấy Tập- Diệt- Đạo và tu mà đoạn trừ thì cũng như thế. Hỏi: Các tâm ở cõi Dục thời quá khứ do tu mà đoạn trừ tâm ô nhiễm, có các thứ tùy miên, nó đối với tâm này, nếu là tùy tăng thì có thể làm duyên chăng? Đáp: Nếu các thứ tùy miên đó là tùy tăng thì cũng có Thể làm ===== PAGE 170 ===== 784 BỘ TỲ ĐÀM 1 duyên, hoặc có thể làm duyên thì không phải là tùy tăng nghĩa là các thứ tùy miên đó duyên vào tâm này nhưng đã lìa. Như thời quá khứ, thời vị lai và hiện tại cũng như thế. Như cõi Dục, cõi Sắc và Vô sắc cũng thế. - Có mười lăm thứ tâm: Nghĩa là ở cõi Dục có năm tâm, cõi Sắc có năm tâm và cõi Vô sắc có năm tâm. Hỏi: Thế nào là cõi Dục có năm tâm? Đáp: Nghĩa là cõi Dục có tâm thấy Khổ mà đoạn trừ, có tâm thấy Tập, thấy Diệt, thấy Đạo, tu tập mà đoạn trừ. Như năm tâm ở cõi Dục, ở cõi Sắc, cõi Vô sắc cũng vậy. Mười lăm tâm như vậy có mặt trong các thời hoặc quá khứ, hiện tại hay vị lai. Các tâm ở cõi Dục thời quá khứ do thấy Khổ mà đoạn trừ, có các thứ tùy miên, nó đối với tâm này nếu không phải là tùy tăng cũng chẳng làm duyên được chăng? Nếu nó không Thể làm duyên thì cũng không phải là tùy tăng chăng? Giống như thời quá khứ, thời vị lai và hiện tại cũng như thế. Như tâm thấy Khổ mà đoạn trừ, các thứ tâm thấy Tập, thấy Diệt, thấy Đạo và thấy tu mà đoạn trừ cũng thế. Như ở cõi Dục, cõi Sắc và cõi Vô sắc cũng thế. Hỏi: Các tâm ở cõi Dục thời quá khứ do thấy Khổ mà đoạn trừ, có các thứ tùy miên, nó đối với tâm này không phải là tùy tăng mà cũng chẳng làm duyên chăng? Đáp: Hoặc không phải là tùy tăng mà đều có Thể làm duyên, hoặc không Thể làm duyên nhưng lại đều là tùy tăng, hoặc không phải là tùy tăng mà cũng không Thể làm duyên, hoặc đều là tùy tăng và đều là làm duyên. Nó không phải là tùy tăng nhưng lại đều là làm duyên, nghĩa là các thứ tùy miên đó tương ưng với tâm này đã dứt. Nó không thể làm duyên nhưng đều là tùy tăng, nghĩa là các thứ tùy miên đó tương ưng với tâm này chưa lìa. Nó không phải là tùy tăng mà cũng không Thể làm duyên, nghĩa là các thứ tùy miên tương ưng với tâm này đã lìa, hoặc duyên vào chỗ khác, hoặc khác tùy miên, hoặc không đồng loại với các tùy miên biến hành. Nó đều là tùy tăng và cũng đều làm duyên, nghĩa là các thứ tùy miên duyên vào tâm này chưa lìa. ===== PAGE 171 ===== SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 10 785 Như thời quá khứ, thời vị lai cũng thế. Hỏi: Các tâm ở cõi Dục thời hiện tại do thấy Khổ mà đoạn trừ, có các thứ tùy miên, đối với tâm này nó không phải là tùy tăng mà cũng không Thể làm duyên chăng? Đáp: Hoặc nó không phải là tùy tăng nhưng lại đều làm duyên, hoặc nó không Thể làm duyên nhưng đều là tùy tăng, hoặc nó không phải là tùy tăng mà cũng không Thể làm duyên, hoặc nó đều là tùy tăng mà cũng đều làm duyên. Nó không phải là tùy tăng nhưng lại đều làm duyên, nghĩa là các thứ tùy miên đó duyên với tâm này đã lìa. Nó không Thể làm duyên nhưng lại đều là tùy tăng, nghĩa là các thứ tùy miên ấy vẫn tương ưng với tâm này. Nó không phải tùy tăng mà cũng không là duyên, nghĩa là các thứ tùy miên hoặc duyên vào chỗ khác, hoặc khác tùy miên, hoặc không đồng loại với các tùy miên biến hành. Nó đều là tùy tăng và đều làm duyên, là các thứ tùy miên đó còn duyên vào tâm này chưa dứt. Như tâm cõi Dục thấy Khổ mà đoạn trừ, thì các tâm ô nhiễm do thấy Tập, thấy Diệt, thấy Đạo, thấy tu… mà đoạn trừ cũng thế. Hỏi: Các tâm ở cõi Dục thời quá khứ do tu mà đoạn trừ tâm không ô nhiễm (do tu mà không còn đoạn trừ…), có các thứ tùy miên đối với tâm này không phải là tùy tăng mà cũng không Thể làm duyên chăng? Đáp: Nếu các thứ tùy miên đó không làm duyên, mà cũng không phải là tùy tăng, hoặc không phải là tùy tăng nhưng lại đều làm duyên, nghĩa là các thứ tùy miên đó duyên vào tâm này đã dứt. Như thời quá khứ, thời vị lai và hiện tại cũng thế. Như cõi Dục, cõi Sắc và Vô sắc cũng thế. - Có mười lăm thứ tâm: Nghĩa là ở cõi Dục có năm tâm, ở cõi Sắc có năm tâm và cõi Vô sắc có năm tâm. Hỏi: Thế nào là cõi Dục có năm tâm? Đáp: Nghĩa là cõi Dục có tâm do thấy Khổ mà đoạn trừ và các tâm do thấy Tập, thấy Diệt, thấy Đạo, thấy tu mà đoạn trừ. Như năm tâm ở cõi Dục, năm thứ tâm của cõi Sắc và cõi Vô sắc cũng thế. Các tâm ở cõi Dục do thấy Khổ mà đoạn trừ, có thể phân biệt các pháp do thấy Khổ mà đoạn trừ ở cõi Dục này chăng? Có Thể phân biệt hiểu biết các pháp đoạn trừ bốn Đại chủng đất- nước - gió - lửa chăng? Có thể phân biệt hiểu biết năm pháp đoạn trừ ở cõi Sắc và Vô sắc ===== PAGE 172 ===== 786 BỘ TỲ ĐÀM 1 chăng? Cũng như tâm do thấy Khổ mà đoạn ở cõi Dục, các tâm do thấy Tập, thấy Diệt, thấy Đạo, thấy tu mà đoạn trừ cũng thế. Như năm tâm ở cõi Dục, năm thứ tâm ở cõi Sắc và Vô sắc cũng Thể Hỏi: Các tâm do thấy Khổ mà đoạn trừ ở cõi Dục, có thể phân biệt biết rõ các pháp do thấy Khổ mà đoạn trừ ở cõi Dục chăng? Đáp: Hiểu rất rõ các pháp như hoặc chấp là ta, hoặc là cái của ta; hoặc chấp cho là đoạn, là thường, hoặc bài bác là không có khổ; hoặc chấp mình là tôn quý, là hơn hết, là trên hết, là hạng nhất không ai bằng; hoặc chấp mình là thanh tịnh, là giải thoát, là xuất ly. Hoặc các thứ mê lầm, nghi ngờ, do dự, hoang mang; hoặc tham lam, sân giận, kiêu mạn, si mê; hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải không đúng lý. Hỏi: Cũng có thể phân biệt hiểu biết các pháp về sự đoạn trừ bốn đại đất-nước-gió-lửa chăng? Đáp: Hiểu rất rõ về các pháp như chấp là ta; hoặc cái của ta, hoặc chấp cho là đoạn, là thường, hoặc bài bác là không có khổ; hoặc chấp ta là tôn quý, là hơn hết, là trên hết, là hạng nhất không ai bằng. Hoặc chấp ta là thanh tịnh, là giải thoát, là xuất ly. Hoặc các thứ mê lầm, nghi ngờ, do dự, hoang mang; hoặc không có trí tuệ, tối tăm, ngu si; hoặc hiểu biết các điều dẫn giải không đúng lý. Hỏi: Cũng có thể phân biệt hiểu biết năm thứ pháp đoạn trừ ở cõi Sắc và cõi Vô sắc chăng? Đáp: Hiểu rất rõ các pháp như bài bác không có khổ, hoặc chấp mình là tôn quý, là hơn hết, là trên hết, là hạng nhất không ai bằng. Hoặc chấp mình là thanh tịnh, là giải thoát, là xuất ly. Hoặc các thứ mê lầm, nghi ngờ, do dự, hoang mang, vô trí, tối tăm, ngu si; hoặc hiểu biết các điều dẫn giải không đúng lý. Hỏi: Các tâm do thấy Tập mà đoạn trừ ở cõi Dục, có thể phân biệt hiểu biết các pháp do thấy Tập mà đoạn trừ ở cõi Dục chăng? Đáp: Hiểu rất rõ các pháp như bài bác không có nhân, hoặc chấp mình là tôn quý, là hơn hết, là trên hết, là hạng nhất không ai bằng. Hoặc chấp mình là thanh tịnh, là giải thoát, là xuất ly. Hoặc các thứ mê lầm, nghi ngờ, do dự, hoang mang; hoặc là tham, sân giận, kiêu mạn, ngu si; hoặc hiểu biết các điều dẫn giải không đúng lý. Hỏi: Cũng có thể phân biệt hiểu biết năm pháp đoạn trừ về bốn đại ở cõi Sắc và cõi Vô sắc chăng? Đáp: Hiểu rất rõ về các pháp như bài bác không có nhân, hoặc chấp mình là tôn quý, là hơn hết, là trên hết, là hạng nhất không ai ===== PAGE 173 ===== SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 10 787 bằng; hoặc chấp mình là thanh tịnh, là giải thoát, là xuất ly; hoặc các thứ mê lầm, nghi ngờ, do dự, hoang mang, vô trí, tối tăm, ngu si; hoặc hiểu các điều dẫn giải không đúng lý. Hỏi: Các tâm do thấy Diệt mà đoạn trừ ở cõi Dục, có thể phân biệt hiểu biết các pháp do thấy Diệt mà đoạn trừ ở cõi Dục chăng? Đáp: Hiểu rất rõ về các pháp như hoặc chấp cho mình là tôn quý, là hơn hết, là trên hết, là hạng nhất không ai bằng. Hoặc các thứ tham lam, giận dữ, kiêu mạn, ngu si; hoặc hiểu biết các điều dẫn giải không đúng lý. Hỏi: Cũng có thể phân biệt hiểu biết các pháp không liên hệ cõi nào chăng? Đáp: Hiểu rất rõ các pháp như bài bác không có Diệt, hiểu biết do dự, hoặc ngu si; hoặc hiểu biết các điều dẫn giải không đúng lý. Hiểu biết như thế, còn các việc khác thì không hiểu biết. Hỏi: Các tâm do thấy Đạo mà đoạn trừ ở cõi Dục, có thể phân biệt hiểu rõ các pháp do thấy Đạo mà đoạn trừ ở cõi Dục chăng? Đáp: Hiểu rất rõ các pháp như hoặc chấp cho ta là tôn quý, là hơn hết, là trên hết, là bậc nhất không ai bằng. Hoặc chấp mình là thanh tịnh, là giải thoát, là xuất ly. Hoặc các thứ tham lam, giận hờn, kiêu mạn, ngu si; hoặc hiểu biết các điều dẫn giải không đúng lý. Hỏi: Cũng có thể phân biệt hiểu biết các pháp không liên hệ đến cõi nào chăng? Đáp: Hiểu rất rõ các pháp như bài bác không có đạo; hoặc hiểu biết do dự, hoang mang, ngu si; hoặc hiểu biết các điều dẫn giải không đúng lý. Hiểu biết các pháp như thế, các việc khác thì không hiểu biết. Hỏi: Các tâm do tu mà đoạn trừ ở cõi Dục, có thể phân biệt hiểu biết các pháp do tu mà đoạn trừ ở cõi Dục chăng? Đáp: Hiểu rất rõ các pháp như tham lam, giận dữ, kiêu mạn, ngu si; hoặc thô bạo, Khổ sở, chướng ngại; hoặc xem như các bệnh hoạn, ung nhọt, tên độc, não hại; hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã; hoặc đối với nhân thì gọi là nhân, là Tập, là sinh, là duyên; hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó; có việc đó; hoặc hiểu biết các điều dẫn giải đúng lý, không đúng lý, đều đúng lý. Hỏi: Cũng có thể hiểu biết rõ ràng các pháp đoạn trừ bốn đại đất- nước-gió-lửa chăng? Đáp: Hiểu rất rõ các pháp như thô bạo, Khổ sở, chướng ngại; hoặc xem như các thứ bệnh hoạn, các ung nhọt, tên độc, não hại, Khổ sầu; hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã; hoặc đối với nhân thì gọi là ===== PAGE 174 ===== 788 BỘ TỲ ĐÀM 1 nhân, là Tập, là sinh, là duyên. Hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó; hoặc hiểu biết các điều dẫn giải là đúng lý, không đúng lý, đều đúng lý. Hỏi: Cũng có thể hiểu biết rõ ràng các pháp đoạn trừ bốn đại của cõi Sắc và cõi Vô sắc chăng? Đáp: Hiểu rất rõ các pháp như thô bạo, Khổ sở, chướng ngại; hoặc xem như các thứ bệnh hoạn; như ung nhọt, tên độc, não hại; hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã; hoặc đối với nhân thì gọi là nhân, là Tập, là sinh, là duyên. Hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó; hoặc hiểu biết các điều dẫn giải đúng lý. Hỏi: Cũng có thể hiểu biết rõ ràng các pháp do tu mà đoạn trừ ở cõi Sắc và cõi Vô sắc chăng? Đáp: Hiểu rất rõ các pháp như thô bạo, Khổ sở, chướng ngại. Hoặc tĩnh lặng, nhiệm mầu, lìa xa. Hoặc xem như các thứ bệnh hoạn, các ung nhọt, tên độc, não hại, Khổ sầu; hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã. Hoặc đối với nhân thì gọi là nhân, là Tập, là sinh, là duyên. Hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó; hoặc hiểu biết các điều dẫn giải đúng lý. Hỏi: Cũng có thể hiểu biết rõ ràng các pháp không liên hệ với cõi nào chăng? Đáp: Hiểu rất rõ các pháp như đối với Diệt gọi là Diệt, là tĩnh lặng, là nhiệm mầu, là lìa xa. Hoặc đối với Đạo gọi là Đạo, là như, là hành, là xuất; hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã; hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó; hoặc hiểu biết các điều dẫn giải đúng lý. Hỏi: Các tâm do thấy Khổ mà đoạn trừ ở cõi Sắc, có thể phân biệt biết rõ các pháp do thấy Khổ mà đoạn trừ ở cõi Sắc chăng? Đáp: Hiểu rất rõ như các pháp hoặc chấp là ta, là cái của ta; hoặc chấp cho là đoạn, là thường, hoặc bài bác là không có khổ; hoặc chấp mình là tôn quý, là hơn hết, là trên hết, là bậc nhất không ai bằng. Hoặc chấp mình là thanh tịnh, là giải thoát, là xuất ly. Hoặc các thứ mê lầm, nghi ngờ, do dự, hoang mang, tham lam, giận dữ, kiêu mạn, ngu si; hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải không đúng lý. Hỏi: Cũng có thể phân biệt biết rõ các pháp đoạn trừ bốn đại đất- nước-gió-lửa chăng? Đáp: Hiểu rất rõ các pháp như chấp cho là ta, là cái của ta; hoặc chấp cho là đoạn, là thường, hoặc bài bác là không có khổ; hoặc chấp mình là tôn quý, là hơn hết, là trên hết, là bậc nhất không ai bằng. Hoặc chấp mình là thanh tịnh, là giải thoát, là xuất ly. Hoặc các thứ mê lầm, ===== PAGE 175 ===== SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 10 789 nghi ngờ, do dự, hoang mang, vô trí, tối tăm, ngu si; hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải không đúng lý. Hỏi: Cũng có thể phân biệt biết rõ năm pháp đoạn trừ ở cõi Vô sắc chăng? Đáp: Hiểu rất rõ các pháp như bài bác là không có khổ; hoặc chấp mình là tôn quý, là hơn hết, là trên hết, là bậc nhất không ai bằng. Hoặc chấp mình là thanh tịnh, là giải thoát, là xuất ly. Hoặc các thứ mê lầm, nghi ngờ, do dự, hoang mang, vô trí, tối tăm, ngu si; hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải không đúng lý. Hiểu biết như thế còn các việc khác thì không hiểu biết. Hỏi: Các tâm do thấy Tập mà đoạn trừ ở cõi Sắc, có thể phân biệt hiểu rõ các pháp do thấy Tập mà đoạn trừ ở cõi Sắc chăng? Đáp: Hiểu rất rõ các pháp như bài bác là không có nhân; hoặc chấp mình là tôn quý, là hơn hết, là trên hết, là bậc nhất không ai bằng. Hoặc các thứ mê lầm, nghi ngờ, do dự, hoang mang, tham lam, giận dữ, kiêu mạn, ngu si; hoặc hiểu biết các điều dẫn giải không đúng lý. Hỏi: Cũng có thể phân biệt hiểu biết về năm pháp đoạn trừ bốn đại đất-nước-gió-lửa thuộc cõi Vô sắc chăng? Đáp: Hiểu rất rõ như các pháp bài bác là không có nhân; hoặc chấp mình là tôn quý, là hơn hết, là trên hết, là bậc nhất không ai bằng. Hoặc các thứ mê lầm, nghi ngờ, do dự, hoang mang, vô trí, tối tăm, ngu si; hoặc hiểu biết các điều dẫn giải không đúng lý. Hiểu biết như thế, các việc khác thì không hiểu biết. Hỏi: Các tâm do thấy Diệt mà đoạn trừ ở cõi Sắc, có Thể hiểu biết rõ ràng các pháp do thấy Diệt mà đoạn trừ ở cõi Sắc chăng? Đáp: Hiểu rất rõ các pháp như hoặc chấp mình là tôn quý, là hơn hết, là trên hết, là bậc nhất không ai bằng. Hoặc các thứ tham lam, giận dữ, kiêu mạn, ngu si; hoặc hiểu biết các điều dẫn giải không đúng lý. Hỏi: Cũng có thể biết rõ các pháp không liên hệ với cõi nào chăng? Đáp: Hiểu rất rõ các pháp như bài bác là không có Diệt, hoặc hiểu biết do dự, hoang mang, ngu si; hoặc hiểu biết các điều dẫn giải không đúng lý. Hiểu biết như thế, các việc khác thì không hiểu biết. Các tâm do thấy Đạo mà đoạn trừ ở cõi Sắc, có thể hiểu biết rõ ràng các pháp do thấy Đạo mà đoạn trừ ở cõi Sắc chăng? Hiểu rất rõ các pháp như hoặc chấp mình là tôn quý, là hơn hẳn, là trên hết, là bậc nhất. Hoặc chấp mình là thanh tịnh, là giải thoát, là xuất ly. Hoặc là tham lam, kiêu mạn, ngu si. Hoặc hiểu biết những điều ===== PAGE 176 ===== 790 BỘ TỲ ĐÀM 1 dẫn giải không đúng lý. Cũng có thể hiểu biết rõ ràng về các pháp không liên hệ với cõi nào chăng? Hiểu rất rõ các pháp như bài bác không có đạo; hoặc hiểu biết còn do dự, ngu si; hoặc hiểu biết những điều dẫn giải không đúng lý. Hiểu biết như vậy, các việc khác thì không hiểu biết. Hỏi: Các tâm do tu mà đoạn trừ ở cõi Sắc, có có thể hiểu rõ các pháp do tu mà đoạn trừ ở cõi Sắc chăng? Đáp: Hiểu rất rõ các pháp như tham lam, kiêu mạn, ngu si; hoặc thô bạo, khổ sở, chướng ngại; hoặc tĩnh lặng, mầu nhiệm, xa lìa; hoặc xem như các thứ bệnh hoạn, các ung nhọt, tên độc, não hại, khổ sầu; hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã; hoặc đối với nhân thì gọi là nhân, là Tập, là sinh, là duyên. Hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó; hoặc hiểu biết các điều dẫn giải là đúng lý, không đúng lý, đều đúng lý. Hỏi: Cũng có thể phân biệt biết rõ được năm thứ tâm ở cõi Dục và các pháp đoạn trừ bốn đại chăng? Đáp: Hiểu rất rõ các pháp như thô bạo, khổ sở, chướng ngại; hoặc xem như các bệnh hoạn, các ung nhọt, tên độc, não hại, khổ sầu; hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã. Hoặc đối với nhân thì gọi là nhân, là Tập, là sinh, là duyên. Hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó; hoặc hiểu biết các điều dẫn giải đúng lý. Hỏi: Cũng có thể phân biệt biết rõ các pháp đoạn trừ bốn đại ở cõi Vô sắc chăng? Đáp: Hiểu rất rõ các pháp như thô bạo, khổ sở, chướng ngại; hoặc xem như các loại bệnh hoạn, ung nhọt, tên độc, não hại, khổ sầu; hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã. Hoặc đối với nhân thì gọi là nhân, là Tập, là sinh, là duyên. Hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó; hoặc hiểu biết các điều dẫn giải đúng lý. Hỏi: Cũng có thể phân biệt biết rõ các pháp do tu mà đoạn trừ ở cõi Vô sắc chăng? Đáp: Hiểu rất rõ các pháp như thô bạo, khổ sở, chướng ngại. Hoặc tĩnh lặng, mầu nhiệm, lìa xa. Hoặc xem như các bệnh hoạn, ung nhọt, tên độc, não hại, khổ sầu; hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã. Hoặc đối với nhân thì gọi là nhân, là Tập, là sinh, là duyên. Hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó; hoặc hiểu biết các điều dẫn giải đúng lý. Hỏi: Cũng có thể hiểu rõ các pháp không liên hệ với cõi nào chăng? ===== PAGE 177 ===== SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 10 791 Đáp: Hiểu rất rõ các pháp như đối với diệt thì gọi là Diệt, là tĩnh lặng, là mầu nhiệm, lìa xa. Hoặc đối với Đạo gọi là Đạo, là như, là hành, là xuất. Hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã, hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó; hoặc hiểu biết các điều dẫn giải đúng lý. Hỏi: Các tâm do thấy Khổ mà đoạn trừ ở cõi Vô sắc, có thể phân biệt hiểu rõ các pháp do thấy Khổ mà đoạn trừ ở cõi Vô sắc chăng? Đáp: Hiểu rất rõ như các pháp hoặc chấp cho là ta, là cái của ta; hoặc chấp cho là đoạn, là thường, hoặc bài bác là không có khổ; hoặc cho ta là tôn quý, là hơn hết, là trên hết, là bậc nhất không ai bằng. Hoặc chấp cho ta là thanh tịnh, là giải thoát, là xuất ly. Hoặc các thứ mê lầm, nghi ngờ, do dự, hoang mang; hoặc tham lam, kiêu mạn, ngu si; hoặc hiểu biết không đúng lý các điều dẫn giải. Hỏi: Cũng có thể hiểu rõ các pháp đoạn trừ bốn đại chăng? Đáp: Hiểu rất rõ các pháp như chấp cho là ta, là cái của ta; hoặc chấp cho là đoạn, là thường, hoặc bài bác là không có khổ; hoặc chấp mình là tôn quý, là hơn hết, là trên hết, là bậc nhất không ai bằng. Hoặc chấp cho mình là thanh tịnh, là giải thoát, là xuất ly. Hoặc các thứ mê lầm, nghi ngờ, do dự, hoang mang; hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải không đúng lý. Hiểu biết như thế, còn các việc khác thì không hiểu biết. Hỏi: Các tâm do thấy Tập mà đoạn trừ ở cõi Vô sắc, có thể biết rõ các pháp do thấy Tập mà đoạn trừ ở cõi Vô sắc chăng? Đáp: Hiểu rất rõ các pháp như bài bác là không có nhân; hoặc chấp mình là tôn quý, là hơn hết, là trên hết, là bậc nhất không ai bằng. Hoặc các thứ mê lầm, nghi ngờ, do dự, hoang mang; hoặc tham lam, kiêu mạn, ngu si; hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải không đúng lý. Hỏi: Cũng có thể hiểu biết các pháp đoạn trừ bốn đại đất-nước- gió-lửa chăng? Đáp: Hiểu rất rõ như các pháp bài bác là không có nhân; hoặc chấp mình là tôn quý, là hơn hết, là trên hết, là bậc nhất không ai bằng. Hoặc các thứ mê lầm, nghi ngờ, do dự, hoang mang, vô trí, tối tăm, ngu si; hoặc hiểu biết các điều dẫn giải không đúng lý. Hiểu biết như thế, các việc khác thì không hiểu biết. Hỏi: Các tâm do thấy diệt mà đoạn trừ ở cõi Vô sắc, có thể phân biệt biết rõ các pháp do thấy diệt mà đoạn trừ ở cõi Vô sắc chăng? Đáp: Hiểu rất rõ các pháp như chấp cho ta là tôn quý, là hơn hết, là trên hết, là bậc nhất không ai bằng. Hoặc các thứ tham lam, kiêu mạn, ngu si; hoặc hiểu biết các điều dẫn giải không đúng lý. Hỏi: Cũng có thể biết rõ các pháp không liên hệ với cõi nào ===== PAGE 178 ===== 792 BỘ TỲ ĐÀM 1 chăng? Đáp: Hiểu rất rõ các pháp như bài bác là không có Diệt, hoặc hiểu biết do dự, ngu si; hiểu biết các điều dẫn giải không đúng lý. Hiểu biết như thế, các việc khác thì không hiểu biết. Hỏi: Các tâm do thấy Đạo đoạn trừ ở cõi Vô sắc, có thể biết rõ các pháp do thấy Đạo mà đoạn trừ ở cõi Vô sắc chăng? Đáp: Hiểu rất rõ các pháp như chấp cho mình là tôn quý, là hơn hết, là trên hết, là bậc nhất không ai bằng. Hoặc chấp cho ta là thanh tịnh, là giải thoát, là xuất ly. Hoặc các thứ tham lam, kiêu mạn, ngu si; hoặc hiểu biết các điều dẫn giải không đúng lý. Hỏi: Cũng có thể hiểu biết rõ ràng các pháp không liên hệ với các cõi khác chăng? Đáp: Hiểu rất rõ các pháp như bài bác là không có đạo; hoặc hiểu biết do dự hoang mang; hoặc ngu si; hoặc hiểu biết các điều dẫn giải không đúng lý. Hiểu biết như thế, các thứ khác thì không hiểu biết. Hỏi: Các tâm do tu mà đoạn trừ ở cõi Vô sắc, có Thể biết rõ các pháp do tu mà đoạn trừ ở cõi Vô sắc chăng? Đáp: Hiểu rất rõ các pháp như tham lam, kiêu mạn, ngu si; hoặc thô bạo, Khổ sở, chướng ngại. Hoặc là tĩnh lặng, mầu nhiệm, lìa xa. Hoặc xem như các bệnh hoạn, các ung nhọt, tên độc, não hại, khổ sầu; hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã. Hoặc đối với nhân thì gọi là nhân, là Tập, là sinh, là duyên. Hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó; hoặc hiểu biết các điều dẫn giải là đúng lý, không đúng lý, đều đúng lý. Hỏi: Cũng có thể phân biệt biết rõ các pháp đoạn trừ bốn đại chăng? Đáp: Hiểu rất rõ các pháp như thô bạo, Khổ sở, chướng ngại; hoặc xem như các thứ bệnh hoạn, ung nhọt, tên độc, não hại, khổ sầu; hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã. Hoặc đối với nhân thì gọi là nhân, là Tập, là sinh, là duyên. Hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó; hoặc hiểu biết các điều dẫn giải là đúng lý, không đúng lý, đều đúng lý. Hỏi: Cũng có thể hiểu rõ năm tâm và các pháp đoạn trừ ở cõi Sắc chăng? Đáp: Hiểu rất rõ các pháp như thô bạo, Khổ sở, chướng ngại; hoặc hiểu biết các điều dẫn giải đúng lý. Hỏi: Cũng có thể biết rõ các pháp không liên hệ với cõi nào chăng? ===== PAGE 179 ===== SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 10 793 Đáp: Hiểu rất rõ các pháp như đối với diệt thì gọi là Diệt, là tĩnh lặng, là mầu nhiệm, là lìa xa, hoặc đối với đạo thì gọi là đạo, là như, là hành, là xuất; hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã. Hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó; hoặc hiểu biết các điều dẫn giải đúng lý. Hiểu biết các việc như thế, các thứ khác thì không hiểu biết. - Có mười lăm thứ tâm: Nghĩa là ở cõi Dục có năm tâm, ở cõi Sắc có năm tâm và ở cõi Vô sắc có năm tâm. Hỏi: Thế nào là cõi Dục có năm tâm? Đáp: Nghĩa là ở cõi Dục có tâm thấy Khổ mà đoạn trừ và có tâm thấy Tập, thấy Diệt, thấy Đạo, thấy tu... mà đoạn trừ. Như năm thứ tâm ở cõi Dục, năm tâm của cõi Sắc và Vô sắc cũng thế. Các tâm ở cõi Dục do thấy Khổ mà đoạn trừ, nếu có thể hiểu biết các pháp thấy Khổ mà đoạn trừ ở cõi Dục, thì trong đó có bao nhiêu tùy miên là sự tùy tăng; nếu có thể hiểu biết các pháp khác thì trong đó có bao nhiêu tùy miên là sự tùy tăng…? Cho đến các tâm ở cõi Vô sắc do tu mà đoạn trừ, nếu có thể hiểu biết các pháp do thấy tu mà đoạn trừ ở cõi Vô sắc, thì trong đó có bao nhiêu tùy miên là tùy tăng; nếu như có thể nhận biết các pháp khác, thì trong đó có bao nhiêu tùy miên là các tùy tăng? Các tâm ở cõi Dục do thấy Khổ mà đoạn trừ, nếu có thể hiểu biết các pháp do thấy Khổ mà đoạn trừ ở cõi Dục, thì trong đó có tất cả các thứ tùy miên do thấy Khổ mà đoạn trừ ở cõi Dục và các thứ tùy miên biến hành do thấy Tập mà đoạn trừ là sự tùy tăng. Nếu có thể nhận biết các pháp khác thì trong đó cũng có tất cả thứ tùy miên do thấy Khổ mà đoạn trừ và các thứ tùy miên biến hành do thấy Tập mà đoạn trừ, là các tùy tăng. Các tâm ở cõi Dục do thấy Tập mà đoạn trừ, nếu có thể hiểu biết các pháp do thấy Tập mà đoạn trừ, thì trong đó có tất cả các thứ tùy miên do thấy Tập mà đoạn trừ và các thứ tùy miên biến hành do thấy Khổ mà đoạn trừ, là sự tùy tăng. Nếu có thể nhận biết các pháp khác, thì trong đó cũng có tất cả các thứ tùy miên do thấy Tập mà đoạn trừ và các thứ tùy miên biến hành do thấy Khổ mà đoạn trừ, là các tùy tăng. Các tâm ở cõi Dục do thấy Diệt mà đoạn trừ, nếu có thể nhận biết các pháp do thấy Diệt mà đoạn trừ ở cõi Dục, thì trong đó có các tùy miên hữu lậu duyên do thấy Diệt mà đoạn trừ ở cõi Dục và các thứ tùy miên biến hành, là các tùy tăng. Nếu có thể nhận biết các pháp khác, thì trong đó có tất cả các thứ tùy miên do thấy Diệt mà đoạn trừ ở cõi ===== PAGE 180 ===== 794 BỘ TỲ ĐÀM 1 Dục và các thứ tùy miên biến hành, là các tùy tăng. Các tâm ở cõi Dục do thấy Đạo đoạn trừ, nếu có thể biết rõ các pháp do thấy Đạo mà đoạn trừ, trong ấy cũng thuộc cõi Dục, do thấy Đạo mà đoạn, các tùy miên hữu lậu duyên, tùy miên biến hành, nói là tùy tăng. Nếu có thể biết rõ mọi pháp không hệ thuộc, trong đó thuộc cõi Dục, do thấy Đạo mà đoạn trừ hết thảy tùy miên, tùy miên biến hành, thì nó là tùy tăng. Tâm do tu mà đoạn thuộc cõi Dục, nếu có thể biết rõ pháp mà tu mà đoạn thuộc cõi Dục, thì hết thảy tùy miên và tùy miên biến hành do tu mà đoạn, thì đó là tùy tăng. Nếu có thể biết rõ những pháp khác, trong ấy thuộc cõi Dục có mọi tùy miên biến hành, tùy miên do tu mà đoạn, thì đó là tùy tăng. Như tâm thuộc cõi Dục, tâm thuộc cõi Sắc và Vô sắc cũng vậy. - Có mười lăm thứ tâm: Tức là thuộc cõi Dục có năm tâm, thuộc cõi Sắc có năm tâm, thuộc cõi Vô sắc có năm tâm. Hỏi: Năm tâm thuộc cõi Dục là những gì? Đáp: Là tâm do thấy Khổ mà đoạn thuộc cõi Dục. Là tâm do thấy Tập Diệt Đạo và tu mà đoạn. Như năm tâm thuộc cõi Dục, năm tâm thuộc cõi Sắc và cõi Vô sắc cũng vậy. Mười lăm tâm ấy hoặc là thiện, bất thiện, hoặc hữu phú vô ký, hoặc vô phú vô ký. Tâm thiện do thấy Khổ mà đoạn thuộc cõi Dục có thể duyên lấy thức, thì có bao nhiêu tùy miên gọi là tùy tăng? Tâm bất thiện do thấy Khổ mà đoạn thuộc cõi Dục, tâm hữu phú vô ký, tâm vô phú vô ký, có thể duyên lấy thức, thì có bao nhiêu tùy miên gọi là tùy tăng? Như tâm thấy Khổ mà đoạn, tâm thấy Tập Diệt Đạo tu mà đoạn cũng vậy. Như thuộc cõi Dục, thuộc cõi Sắc và Vô sắc cũng vậy. Các tâm thấy Khổ mà đoạn thuộc cõi Dục, không phải là thiện và vô phú vô ký, cũng không có tâm nào có thể duyên lấy thức, mà chỉ có tâm bất thiện và hữu phú vô ký là có thể duyên lấy thức. Nó có ba phần tùy miên thuộc cõi Dục và tùy miên biến hành, tùy miên do tu mà đoạn thuộc cõi Sắc là tùy tăng. Các tâm thấy Tập mà đoạn thuộc cõi Dục, nó không phải là thiện, hữu phú vô ký, vô phú vô ký cũng không có tâm nào có thể duyên lấy thức, mà chỉ có bất thiện là có thể duyên lấy thức. Nó có ba phần tùy ===== PAGE 181 ===== SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 10 795 miên thuộc cõi Dục và tùy miên biến hành, tùy miên do tu mà đoạn thuộc cõi Sắc là tùy tăng. Các tâm thấy Diệt mà đoạn thuộc cõi Dục, nó không có thiện, hữu phú vô ký, vô phú vô ký, cũng không có tâm nào có thể duyên lấy thức, mà chỉ có tâm bất thiện là có thể duyên lấy thức. Nó có ba phần tùy miên thuộc cõi Dục và tùy miên hữu lậu duyên do thấy Diệt mà đoạn thuộc cõi Dục, và tùy miên biến hành, tùy miên do tu mà đoạn thuộc cõi Sắc, đó là tùy tăng. Các tâm thấy Đạo mà đoạn thuộc cõi Dục, không có thiện, hữu phú vô ký, vô phú vô ký, cũng không có tâm nào có thể duyên lấy thức, mà chỉ có tâm bất thiện là có thể duyên lấy thức. Nó có ba phần tùy miên hữu lậu duyên do thấy Đạo mà đoạn thuộc cõi Dục và tùy miên biến hành, tùy miên do tu mà đoạn thuộc cõi Sắc, đó là tùy tăng. Các tâm do tu mà đoạn thuộc cõi Dục, không có hữu phú vô ký, cũng không có tâm nào có thể duyên lấy thức, có tâm thiện - bất thiện, vô phú vô ký có thể duyên lấy thức. Chúng có ba phần tùy miên thuộc cõi Dục và tùy miên biến hành, tùy miên do tu mà đoạn, thuộc cõi Sắc, đó là tùy tăng. Các tâm thấy Khổ mà đoạn thuộc cõi Sắc, không có thiện, bất thiện, vô phú vô ký, cũng không có tâm nào có thể duyên lấy thức, chỉ có tâm hữu phú vô ký thì có thể duyên lấy thức. Nó có ba phần tùy miên thuộc cõi Dục, thuộc cõi Sắc và tùy miên biến hành, tùy miên do tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc, đó là tùy tăng. Các tâm thấy Tập mà đoạn thuộc cõi Sắc, không có thiện, bất thiện, vô phú vô ký, cũng không có tâm nào duyên lấy thức, chỉ có tâm hữu phú vô ký làø có thể duyên lấy thức. Nó có ba phần tùy miên thuộc cõi Dục, cõi Sắc và tùy miên biến hành, tùy miên do tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc, đó là tùy tăng. Các tâm thấy Diệt mà đoạn thuộc cõi Sắc, không có thiện, bất thiện, vô phú vô ký, cũng không có tâm nào có thể duyên lấy thức, chỉ có tâm hữu phú vô ký là có thể duyên lấy thức. Nó có ba phần tùy miên thuộc cõi Dục, cõi Sắc và tùy miên hữu lậu duyên do thấy Diệt mà đoạn thuộc cõi Sắc và tùy miên biến hành, tùy miên do tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc, đó là tùy tăng. Các tâm thấy Đạo mà đoạn thuộc cõi Sắc, không có thiện, bất thiện, vô phú vô ký, cũng không có tâm nào có thể duyên lấy thức, chỉ có tâm hữu phú vô ký là có thể duyên lấy thức. Nó có ba phần tùy miên thuộc cõi Dục, cõi Sắc và tùy miên hữu lậu duyên do thấy Đạo mà đoạn ===== PAGE 182 ===== 796 BỘ TỲ ĐÀM 1 thuộc cõi Sắc và tùy miên biến hành, tùy miên do tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc, đó là tùy tăng. Các tâm do tu mà đoạn thuộc cõi Sắc, không có bất thiện, cũng không có tâm nào có thể duyên lấy thức, có tâm thiện, hữu phú vô ký, vô phú vô ký là có thể duyên lấy thức. Nó có ba phần tùy miên thuộc cõi Dục, cõi Sắc và tùy miên biến hành, tùy miên do tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc, đó là tùy tăng. Các tâm do thấy Khổ mà đoạn thuộc cõi Vô sắc, không có thiện, bất thiện, vô phú vô ký, cũng không có tâm nào có thể duyên lấy thức, chỉ có tâm hữu phú vô ký là có thể duyên lấy thức. Nó có ba phần tùy miên thuộc ba cõi, đó là tùy tăng. Các tâm do thấy Tập mà đoạn thuộc cõi Vô sắc, không có thiện, bất thiện vô phú vô ký cũng không có tâm nào duyên lấy thức, chỉ có tâm hữu phú vô ký là có thể duyên lấy thức. Nó có ba phần tùy miên thuộc ba cõi, đó là tùy tăng. Các tâm thấy Diệt mà đoạn thuộc cõi Vô sắc, không có thiện, bất thiện, vô phú vô ký, cũng không có tâm nào có thể duyên lấy thức, chỉ có tâm hữu phú vô ký là có thể duyên lấy thức. Nó có ba phần tùy miên thuộc ba cõi và tùy miên hữu lậu duyên do thấy Diệt mà đoạn thuộc cõi Vô sắc, đó là tùy tăng. Các tâm thấy Đạo mà đoạn, thuộc cõi Vô sắc không có thiện, bất thiện, vô phú vô ký, cũng không có tâm có thể duyên lấy thức, chỉ có tâm hữu phú vô ký có thể duyên lấy thức. Nó có ba phần tùy miên thuộc ba cõi và tùy miên hữu lậu duyên do thấy Đạo mà đoạn thuộc cõi Vô sắc, đó là tùy tăng. Các tâm do tu mà đoạn thuộc cõi Vô sắc, không có bất thiện, cũng không có tâm nào có thể duyên lấy thức, chỉ có tâm thiện, hữu phú vô ký, vô phú vô ký là có thể duyên lấy thức. Nó có ba phần tùy miên thuộc ba cõi, đó là tùy tăng. ===== PAGE 183 ===== SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 11 797 LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC