VI DIỆU PHÁP
Abhidhamma Piṭaka · Pāli · Việt · English · Chú giải
Đọc:
← A-tỳ-đạt-ma Thức Thân Túc Luận ← Quyển 12Quyển 14 →

A-tỳ-đạt-ma Thức Thân Túc Luận · Quyển 13

阿毘達磨識身足論 · T1539

Hán văn

提婆設摩阿羅漢造
三藏法師玄奘奉 詔譯
6 成就蘊1 嗢柁南頌
成就蘊第六之一嗢柁南頌
初成不成與捨得,未斷已斷二種心,
補特伽羅二梵世,學無學心二最後。
有十二心,謂欲界繫善心、不善心、有覆無記
心、無覆無記心,色界繫善心、有覆無記心、無
覆無記心,無色界繫善心、有覆無記心、無覆
無記心,及學心、無學心。若成就欲界繫善心,
亦成就不善心耶?設成就不善心,亦成就此
善心耶?若成就欲界繫善心,乃至亦成就無
學心耶?設成就無學心,亦成就此善心耶?乃
至若成就學心,亦成就無學心耶?設成就無
學心,亦成就學心耶?
若成就欲界繫善心,亦成就不善心耶?或成
就欲界繫善心非不善心,或成就不善心非
此善心,或成就此善心亦不善心,或非成就
此善心亦非不善心。成就欲界繫善心非不
善心者,謂欲界生長已離欲界貪補特伽羅。
成就不善心非此善心者,謂已斷善根補特
伽羅。成就此善心亦不善心者,謂欲界生長
不斷善根未離欲界貪補特伽羅。非成就此
善心亦非不善心者,謂色無色界生長補特
伽羅。若成就欲界繫善心,亦成就欲界繫有
覆無記心耶?或成就欲界繫善心非欲界繫
有覆無記心,或成就欲界繫有覆無記心非

欲界繫善心,或成就此善心亦此有覆無記
心,或非成就此善心亦非此有覆無記心。成
就欲界繫善心非欲界繫有覆無記心者,謂
欲界生長已離欲界貪聖者異生,及未離欲
界貪聖者,現觀邊苦法智已生。成就欲界
繫有覆無記心非欲界繫善心者,謂已斷善
根補特伽羅。成就欲界繫善心亦欲界繫有
覆無記心者,謂欲界生長異生不斷善根
未離欲界貪,及未離欲界貪聖者現觀邊苦
法智未生。非成就欲界繫善心亦非欲界
繫有覆無記心者,謂色無色界生長補特伽
羅。若成就欲界繫善心,亦成就欲界繫無覆
無記心耶?若成就欲界繫善心,定成就欲界
繫無覆無記心。或成就欲界繫無覆無記心
非欲界繫善心,謂已斷善根及色界生長補
特伽羅。若成就欲界繫善心,亦成就色界
繫善心耶?或成就欲界繫善心非色界繫善
心,或成就色界繫善心非欲界繫善心,或
成就欲界繫善心亦色界繫善心,或非成就
欲界繫善心亦非色界繫善心。成就欲界
繫善心非色界繫善心者,謂欲界生長不斷
善根未得色界善心補特伽羅。成就色界繫
善心非欲界繫善心者,謂色界生長補特伽
羅。成就欲界繫善心亦色界繫善心者,謂
欲界生長已得色界善心補特伽羅。非成就
欲界繫善心亦非色界繫善心者,謂已斷善
根及無色界生長補特伽羅。若成就欲界繫
善心,亦成就色界繫有覆無記心耶?或成就
欲界繫善心非色界繫有覆無記心,或成就

色界繫有覆無記心非欲界繫善心,或成就
欲界繫善心亦色界繫有覆無記心,或非成
就欲界繫善心亦非色界繫有覆無記心。成
就欲界繫善心非色界繫有覆無記心者,謂
欲界生長已離色界貪補特伽羅。成就色界
繫有覆無記心非欲界繫善心者,謂已斷善
根及色界生長未離色界貪補特伽羅。成
就欲界繫善心亦色界繫有覆無記心者,謂
欲界生長不斷善根未離色界貪補特伽羅。
非成就欲界繫善心亦非色界繫有覆無記
心者,謂色界生長已離色界貪,及無色界生
長補特伽羅。若成就欲界繫善心,亦成就色
界繫無覆無記心耶?或成就欲界繫善心非
色界繫無覆無記心,或成就色界繫無覆無
記心非欲界繫善心,或成就欲界繫善心
亦色界繫無覆無記心,或非成就欲界繫善
心亦非色界繫無覆無記心。成就欲界繫善
心非色界繫無覆無記心者,謂欲界生長不
斷善根未離欲界貪補特伽羅。成就色界繫
無覆無記心非欲界繫善心者,謂色界生長
補特伽羅。成就欲界繫善心亦色界繫無覆
無記心者,謂欲界生長已離欲界貪補特伽
羅。非成就欲界繫善心亦非色界繫無覆無
記心者,謂已斷善根,及無色界生長補特伽
羅。若成就欲界繫善心,亦成就無色界繫善
心耶?或成就欲界繫善心非無色界繫善心,
或成就無色界繫善心非欲界繫善心,或成
就欲界繫善心亦無色界繫善心,或非成就
欲界繫善心亦非無色界繫善心。成就欲界

繫善心非無色界繫善心者,謂欲界生長
不斷善根未得無色界善心補特伽羅。成就
無色界繫善心非欲界繫善心者,謂色界生
長已得無色界善心,及無色界生長補特伽
羅。成就欲界繫善心亦無色界繫善心者,
謂欲界生長已得無色界善心補特伽羅。非
成就欲界繫善心亦非無色界繫善心者,謂
已斷善根,及色界生長未得無色界善心
補特伽羅。若成就欲界繫善心,亦成就無色
界繫有覆無記心耶?或成就欲界繫善心非
無色界繫有覆無記心,或成就無色界繫有
覆無記心非欲界繫善心,或成就欲界繫善
心亦無色界繫有覆無記心,或非成就欲界
繫善心亦非無色界繫有覆無記心。成就欲
界繫善心非無色界繫有覆無記心者,謂欲
界生長阿羅漢。成就無色界繫有覆無記心
非欲界繫善心者,謂已斷善根,及色無色界
生長有學異生補特伽羅。成就欲界繫善心
亦無色界繫有覆無記心者,謂欲界生長有
學及異生不斷善根補特伽羅。非成就欲界
繫善心亦非無色界繫有覆無記心者,謂色
無色界生長阿羅漢。若成就欲界繫善心,亦
成就無色界繫無覆無記心耶?若成就欲界
繫善心,定不成就無色界繫無覆無記心。若
成就無色界繫無覆無記心,定不成就欲界
繫善心。若成就欲界繫善心亦成就學心耶?
或成就欲界繫善心非學心,或成就學心
非欲界繫善心,或成就欲界繫善心亦學心,
或非成就欲界繫善心亦非學心。成就欲

界繫善心非學心者,謂欲界生長阿羅漢,
及異生不斷善根補特伽羅。成就學心非欲
界繫善心者,謂色無色界生長。有學補特伽
羅。成就欲界繫善心亦學心者,謂欲界生長
有學補特伽羅。非成就欲界繫善心亦非學
心者,謂已斷善根,及色無色界生長阿羅
漢。若異生補特伽羅,若成就欲界繫善心,
亦成就無學心耶?或成就欲界繫善心非無
學心,或成就無學心非欲界繫善心,或成就
欲界繫善心亦無學心,或非成就欲界繫善
心亦非無學心。成就欲界繫善心非無學心
者,謂欲界生長有學,及異生不斷善根補特
伽羅。成就無學心非欲界繫善心者,謂色無
色界生長阿羅漢。成就欲界繫善心亦無學
心者,謂欲界生長阿羅漢。非成就欲界繫善
心亦非無學心者,謂已斷善根,及色無色
界生長有學,若異生補特伽羅。若成就不善
心,亦成就欲界繫有覆無記心耶?若成就欲
界繫有覆無記心,定成就不善心。或成就不
善心非欲界繫有覆無記心,謂未離欲界貪
聖者現觀邊苦法智已生。若成就不善心,
亦成就欲界繫無覆無記心耶?若成就不善
心,定成就欲界繫無覆無記心。或成就欲界
繫無覆無記心非不善心,謂欲界生長已離
欲界貪,或色界生長補特伽羅。若成就不善
心,亦成就色界繫善心耶?或成就不善心
非色界繫善心,或成就色界繫善心非不善
心,或成就不善心亦色界繫善心,或非成
就不善心亦非色界繫善心。成就不善心非

色界繫善心者,謂欲界生長未得色界善心
補特伽羅。成就色界繫善心非不善心者,謂
欲界生長已離欲界貪,及色界生長補特伽
羅。成就不善心亦色界繫善心者,謂欲界生
長未離欲界貪已得色界善心補特伽羅。非
成就不善心亦非色界繫善心者,謂無色界
生長補特伽羅。若成就不善心,亦成就色界
繫有覆無記心耶?若成就不善心,定成就色
界繫有覆無記心。或成就色界繫有覆無記
心非不善心,謂欲界生長已離欲界貪未離
色界貪,及色界生長未離色界貪補特伽羅。
若成就不善心,亦成就色界繫無覆無記心
耶?若成就不善心,定不成就色界繫無覆無
記心。若成就色界繫無覆無記心,定不成就
不善心。若成就不善心亦成就無色界繫
善心耶?若成就不善心,定不成就無色界
繫善心。若成就無色界繫善心,定不成就
不善心。若成就不善心,亦成就無色界繫有
覆無記心耶?若成就不善心,定成就無色界
繫有覆無記心。或成就無色界繫有覆無記
心非不善心,謂有學異生已離欲界貪。若
成就不善心,定不成就無色界繫無覆無記
心。若無學心若成就無色界繫無覆無記心,
若無學心定不成就不善心。若成就不善
心,亦成就學心耶?或成就不善心非學心,或
成就學心非不善心,或成就不善心亦學心,
或非成就不善心亦非學心。成就不善心非
學心者,謂欲界生長異生未離欲界貪。成就
學心非不善心者,謂諸有學已離欲界貪。成

就不善心亦學心者,謂諸有學未離欲界貪。
非成就不善心亦非學心者,謂阿羅漢及諸
異生已離欲界貪。若成就欲界繫有覆無記
心,亦成就欲界繫無覆無記心耶?若成就欲
界繫有覆無記心,定成就欲界繫無覆無記
心。或成就欲界繫無覆無記心非欲界繫有
覆無記心,謂欲界生長已離欲界貪,及未
離欲界貪聖者現觀邊苦法智已生,若色界
生長補特伽羅。若成就欲界繫有覆無記心,
亦成就色界繫善心耶?或成就欲界繫有覆
無記心非色界繫善心,或成就色界繫善心
非欲界繫有覆無記心,或成就欲界繫有覆
無記心亦色界繫善心,或非成就欲界繫有
覆無記心亦非色界繫善心。成就欲界繫有
覆無記心非色界繫善心者,謂欲界生長
未得色界善心補特伽羅。成就色界繫善心
非欲界繫有覆無記心者,謂欲界生長異
生已離欲界貪,及未離欲界貪聖者現觀邊
苦法智已生,若色界生長補特伽羅。成就欲
界繫有覆無記心亦色界繫善心者,謂欲界
生長異生未離欲界貪已得色界善心,及
未離欲界貪聖者現觀邊苦法智未生。非成
就欲界繫有覆無記心亦非色界繫善心者,
謂無色界生長補特伽羅。若成就欲界繫有
覆無記心,亦成就色界繫有覆無記心耶?若
成就欲界繫有覆無記心,定成就色界繫有
覆無記心。或成就色界繫有覆無記心非欲
界繫有覆無記心,謂欲界生長有學異生已
離欲界貪未離色界貪,及未離欲界貪聖者

現觀邊苦法智已生,若生色界生長未離
彼貪補特伽羅。若成就欲界繫有覆無記心,
定不成就色界繫無覆無記心,若無色界繫
善心。若成就色界繫無覆無記心,若無色界
繫善心,定不成就欲界繫有覆無記心。若
成就欲界繫有覆無記心,亦成就無色界繫
有覆無記心耶?若成就欲界繫有覆無記心,
定成就無色界繫有覆無記心。或成就無色
界繫有覆無記心非欲界繫有覆無記心,謂
已離欲界貪有學異生,及未離欲界貪聖
者現觀邊苦法智已生。若成就欲界繫有覆
無記心,定不成就無色界繫無覆無記心,若
無學心。若成就無色界繫無覆無記心,若無
學心,定不成就欲界繫有覆無記心。若成就
欲界繫有覆無記心,亦成就學心耶?或成就
欲界繫有覆無記心非學心,或成就學心非
欲界繫有覆無記心,或成就欲界繫有覆無
記心亦學心,或非成就欲界繫有覆無記心
亦非學心。成就欲界繫有覆無記心非學心
者,謂欲界生長異生未離欲界貪。成就學心
非欲界繫有覆無記心者,謂諸有學現觀邊
苦法智已生。成就欲界繫有覆無記心亦學
心者,謂未離欲界貪聖者現觀邊苦法智未
生。非成就欲界繫有覆無記心亦非學心者,
謂阿羅漢及諸異生已離欲界貪。若成就
欲界繫無覆無記心,亦成就色界繫善心耶?
若成就色界繫善心,定成就欲界繫無覆無
記心。或成就欲界繫無覆無記心非色界
繫善心,謂欲界生長未得色界善心補特伽

羅。若成就欲界繫無覆無記心,亦成就色界
繫有覆無記心耶?若成就色界繫有覆無記
心,定成就欲界繫無覆無記心。或成就欲界
繫無覆無記心非色界繫有覆無記心,謂欲
界色界生長已離色界貪補特伽羅。若成就
欲界繫無覆無記心,亦成就色界繫無覆無
記心耶?若成就色界繫無覆無記心,定成就
欲界繫無覆無記心。或成就欲界繫無覆無
記心非色界繫無覆無記心,謂欲界生長未
離欲界貪補特伽羅。若成就欲界繫無覆無
記心,亦成就無色界繫善心耶?或成就欲界
繫無覆無記心非無色界繫善心,或成就無
色界繫善心非欲界繫無覆無記心,或成就
欲界繫無覆無記心亦無色界繫善心,或非
成就欲界繫無覆無記心亦非無色界繫善
心。成就欲界繫無覆無記心非無色界繫善
心者,謂欲界色界生長未得無色界善心補
特伽羅。成就無色界繫善心非欲界繫無覆
無記心者,謂無色界生長補特伽羅。成就欲
界繫無覆無記心亦無色界繫善心者,謂
欲界色界生長已得無色界善心補特伽羅。
非成就欲界繫無覆無記心亦非無色界繫
善心者,無有此句。若成就欲界繫無覆無記
心,亦成就無色界繫有覆無記心耶?或成就
欲界繫無覆無記心非無色界繫有覆無記
心,或成就無色界繫有覆無記心非欲界繫
無覆無記心,或成就欲界繫無覆無記心亦
無色界繫有覆無記心,或非成就欲界繫無
覆無記心亦非無色界繫有覆無記心。成就

欲界繫無覆無記心非無色界繫有覆無記
心者,謂欲界色界生長諸阿羅漢。成就無色
界繫有覆無記心非欲界繫無覆無記心者,
謂無色界生長有學異生。成就欲界繫無
覆無記心亦無色界繫有覆無記心者,謂欲
界色界生長有學位生。非成就欲界繫無覆
無記心亦非無色界繫有覆無記心者,謂無
色界生長諸阿羅漢。若成就欲界繫無覆無
記心,定不成就無色界繫無覆無記心。若成
就無色界繫無覆無記心,定不成就欲界繫
無覆無記心。若成就欲界繫無覆無記心,亦
成就學心耶?或成就欲界繫無覆無記心非
學心,或成就學心非欲界繫無覆無記心,或
成就欲界繫無覆無記心亦學心,或非成就
欲界繫無覆無記心亦非學心。成就欲界繫
無覆無記心亦非學心者,謂欲界色界生
長阿羅漢,及諸異生。成就學心非欲界繫
無覆無記心者,謂無色界生長有學補特伽
羅。成就欲界繫無覆無記心亦學心者,謂
欲界色界生長有學補特伽羅。非成就欲界
繫無覆無記心亦非學心者,謂無色界生
長阿羅漢,及諸異生。若成就欲界繫無覆無
記心,亦成就無學心耶?或成就欲界繫無覆
無記心非無學心,廣說四句。成就欲界繫
無覆無記心亦非無學心者,謂欲界色界生長
有學,及諸異生。成就無學心非欲界繫無覆
無記心者,謂無色界生長諸阿羅漢。成就欲
界繫無覆無記心亦無學心者,謂欲界色界
生長諸阿羅漢。非成就欲界繫無覆無記心

亦非無學心者,謂無色界生長有學,及諸異
生。若成就色界繫善心,亦成就色界繫有覆
無記心耶?或成就色界繫善心非色界繫
有覆無記心,廣說四句。成就色界繫善心
非色界繫有覆無記心者,謂欲界色界生長
已離色界貪補特伽羅。成就色界繫有覆無
記心非色界繫善心者,謂欲界生長未得
色界善心補特伽羅。成就色界繫善心亦色
界繫有覆無記心者,謂欲界生長已得色界
善心未離色界貪,及色界生長未離彼貪
補特伽羅。非成就色界繫善心亦非色界繫
有覆無記心者,謂無色界生長補特伽羅。若
成就色界繫善心,亦成就色界繫無覆無記
心耶?若成就色界繫無覆無記心,定成就色
界繫善心。或成就色界繫善心非色界繫無
覆無記心,謂欲界生長未離欲界貪已得
色界繫善心補特伽羅。若成就色界繫善心,
亦成就無色界善心耶?或成就色界繫善心
非無色界繫善心,廣說四句。成就色界繫
善心非無色界繫善心者,謂欲界生長已
得色界善心未得無色界善心,及色界生長
未得無色界善心補特伽羅。成就無色界繫
善心非色界繫善心者,謂無色界生長補特
伽羅。成就色界繫善心亦無色繫善心者,
謂欲界色界生長已得無色界善心補特伽
羅。非成就色界繫善心亦非無色界繫善
心者,謂欲界生長未得色界善心補特伽
羅。若成就色界繫善心,亦成就無色界繫有
覆無記心耶?或成就色界繫善心非無色

界繫有覆無記心,廣說四句。成就色界繫善
心非無色界繫有覆無記心者,謂欲界色界
生長諸阿羅漢。成就無色界繫有覆無記心
非色界繫善心者,謂欲界生長未得色界善
心,及無色界生長有學異生。成就色界繫善
心亦無色界繫有覆無記心者,謂欲界生長
有學異生已得色界善心,及色界生長有學
異生。非成就色界繫善心亦非無色界繫有
覆無記心者,謂無色界生長諸阿羅漢。若成
就色界繫善心,定不成就無色界繫無覆無
記心。若成就無色界繫無覆無記心,定不成
就色界繫善心。若成就色界繫善心,亦成就
學心耶?或成就色界繫善心非學心,廣說
四句。成就色界繫善心非學心者,謂欲界
生長阿羅漢,及諸異生已得色界善心,若色
界生長阿羅漢及諸異生。成就學心非色界
繫善心者,謂無色界生長有學補特伽羅。成
就色界繫善心亦學心者,謂欲界色界生長
有學補特伽羅。非成就色界繫善心亦非學
心者,謂欲界生長未得色界善心,及無色界
生長阿羅漢及諸異生。若成就色界繫善心,
亦成就無學心耶?或成就色界繫善心非無
學心,廣說四句。成就色界繫善心非無學心
者,謂欲界生長有學異生已得色界善心,及
色界生長有學異生。成就無學心非色界
繫善心者,謂無色界生長諸阿羅漢。成就色
界繫善心亦無學心者,謂欲界色界生長諸
阿羅漢。非成就色界繫善心亦非無學心者,
謂欲界生長未得色界善心,及無色界生長

有學異生。若成就色界繫有覆無記心,亦成
就色界繫無覆無記心耶?或成就色界繫有
覆無記心非色界繫無覆無記心,廣說四句。
成就色界繫有覆無記心非色界繫無覆無
記心者,謂欲界生長未離欲界貪補特伽羅。
成就色界繫無覆無記心非色界繫有覆無
記心者,謂欲界色界生長已離色界貪補特
伽羅。成就色界繫有覆無記心亦色界繫無
覆無記心者,謂欲界生長已離欲界貪未離
色界貪,及色界生長未離彼貪補特伽羅。非
成就色界繫有覆無記心亦非色界繫無覆
無記心者,謂無色界生長補特伽羅。若成就
色界繫有覆無記心,亦成就無色界繫善心
耶?或成就色界繫有覆無記心非無色繫善
心,廣說四句。成就色界繫有覆無記心非無
色界繫善心者,謂欲界色界生長未得無色
界善心補特伽羅。成就無色界繫善心非色
界繫有覆無記心者,謂欲界色界生長已離
色界貪,及無色界生長補特伽羅。成就色界
繫有覆無記心亦無色界繫善心者,謂欲界
色界生長未離色界貪已得無色界善心補
特伽羅。非成就色界繫有覆無記心亦非無
色界繫善心者,無有此句。若成就色界繫有
覆無記心,亦成就無色界繫有覆無記心耶?
若成就色界繫有覆無記心,定成就無色界
繫有覆無記心。或成就無色界繫有覆無記
心非色界繫有覆無記心,謂有學異生已離
色界貪。若成就色界繫有覆無記心,定不成
就無色界繫無覆無記心,若無學心。若成就

無色界繫無覆無記心,若無學心,定不成就
色界繫有覆無記心。若成就色界繫有覆無
記心,亦成就學心耶?或成就色界繫有覆無
記心非學心,廣說四句。成就色界繫有覆無
記心非學心者,謂諸異生未離色界貪。成就
學心非色界繫有覆無記心者,謂諸有學已
離色界貪。成就色界繫有覆無記心亦學
心者,謂諸有學未離色界貪。非成就色界
繫有覆無記心亦非學心者,謂阿羅漢,及
諸異生已離色界貪。若成就色界繫無覆
無記心,亦成就無色界繫善心耶?或成就
色界繫無覆無記心非無色界繫善心,廣
說四句。成就色界繫無覆無記心非無色界
繫善心者,謂欲界生長已離欲界貪未得
無色界善心,及色界生長未得無色界善
心補特伽羅。成就無色界繫善心非色界繫
無覆無記心者,謂無色界生長補特伽羅。成
就色界繫無覆無記心亦無色界繫善心者,
謂欲界色界生長已得無色界善心補特伽
羅。非成就色界繫無覆無記心亦非無色界
繫善心者,謂欲界生長未離欲界貪補特伽
羅。若成就色界繫無覆無記心,亦成就無色
界繫有覆無記心耶?或成就色界繫無覆無
記心非無色界繫有覆無記心,廣說四句。成
就色界繫無覆無記心非無色界繫有覆無
記心者,謂欲界色界生長諸阿羅漢。成就無
色界繫有覆無記心非色界繫無覆無記心
者,謂欲界生長未離欲界貪,及無色界生
長有學異生。成就色界繫無覆無記心亦無

色界繫有覆無記心者,謂欲界生長有學異
生已離欲界貪,及色界生長有學異生。非成
就色界繫無覆無記心亦非無色界繫有覆
無記心者,謂無色界生長諸阿羅漢。若成就
色界繫無覆無記心,定不成就無色界繫無
覆無記心。若成就無色界繫無覆無記心,定
不成就色界繫無覆無記心。若成就色界繫
無覆無記心,亦成就學心耶?或成就色界
繫無覆無記心非學心,廣說四句。成就色
界繫無覆無記心非學心者,謂欲界生長諸
阿羅漢,及諸異生已離欲界貪,若色界生長
諸阿羅漢及諸異生。成就學心非色界繫
無覆無記心者,謂欲界生長有學未離欲界
貪,及無色界生長有學補特伽羅。成就色界
繫無覆無記心亦學心者,謂欲界生長有學
已離欲界貪,及色界生長有學補特伽羅。
非成就欲界繫無覆無記心亦非學心者,謂
欲界生長異生未離欲界貪,及無色界生長
諸阿羅漢及諸異生。若成就色界繫無覆
無記心,亦成就無學心耶?或成就色界繫
無覆無記心非無學心,廣說四句。成就色
界繫無覆無記心非無學心者,謂欲界生長
有學異生已離欲界貪,及色界生長有學異
生。成就無學心非色界繫無覆無記心者,謂
無色界生長諸阿羅漢。成就色界繫無覆無
記心亦無學心者,謂欲界色界生長諸阿羅
漢。非成就色界繫無覆無記心亦非無學心
者,謂欲界生長未離欲界貪,及無色界生長
有學異生。

Việt dịch

QUYỂN 13
Uẩn Thứ VI: THÀNH TỰU, Phần 1
Một (Ốt-đà-nam) tụng về Uẩn thứ sáu: Thành tựu.
Đầu, thành, không thành và xả đắc
Hai thứ tâm đã đoạn, chưa đoạn
Hai Phạm thế Bổ-đặc-già-la
Hai tâm tối hậu học, vô học.
Có mười hai tâm:
- Thuộc cõi Dục có:
Tâm thiện 
Tâm bất thiện.
Tâm hữu phú vô ký.
Tâm vô phú vô ký.
- Thuộc cõi Sắc:
Tâm thiện 
Tâm hữu phú vô ký.
Tâm vô phú vô ký.
- Thuộc cõi Vô sắc:
Tâm thiện 
Tâm hữu phú vô ký.
Tâm vô phú vô ký.
Tâm học.
Tâm vô học.
Nếu tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu thì tâm bất thiện cũng 
thành tựu chăng? Nếu tâm bất thiện thành tựu thuộc cõi Dục thì tâm 
thiện cũng thành tựu này chăng? Nếu tâm thiện thuộc cõi Dục thành 
tựu, thì cho đến tâm vô học cũng thành tựu chăng? Nếu tâm vô học 

===== PAGE 226 =====
840 BỘ TỲ ĐÀM 1
thành tựu thì cũng tâm thiện này thành tựu chăng? Cho đến, nếu tâm 
học thành tựu thì tâm vô học cũng thành tựu chăng? Nếu tâm vô học 
thành tựu thì tâm học cũng thành tựu chăng?
Hỏi: Nếu tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu thì tâm bất thiện 
thuộc cõi Dục cũng thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu mà không phải tâm 
bất thiện.
Hoặc tâm bất thiện thành tựu thì không phải tâm thiện này.
Hoặc tâm thiện này thành tựu, cũng là tâm bất thiện.
Hoặc không phải tâm thiện này thành tựu mà cũng không phải là 
tâm bất thiện.
Tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu chứ không phải tâm bất thiện, 
nghĩa là sinh trưởng ở cõi Dục, Bổ-đặc-già-la đã lìa khỏi tham cõi 
Dục.
Tâm bất thiện thành tựu chứ không phải tâm thiện này, nghĩa là 
Bổ-đặc-già-la đã đoạn căn thiện.
Tâm thiện này thành tựu cũng là tâm bất thiện, nghĩa là sinh trưởng 
ở cõi Dục không đoạn mất căn thiện, Bổ-đặc-già-la chưa lìa khỏi tham 
cõi Dục.
Không phải tâm thiện này thành tựu, cũng không phải là tâm bất 
thiện, nghĩa là Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở cõi Sắc, Vô sắc.
Hỏi: Nếu tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu thì tâm hữu phú vô ký 
thuộc cõi Dục cũng thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu thì không phải tâm 
hữu phú vô ký thuộc cõi Dục.
Hoặc tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu, thì không phải 
tâm thiện thuộc cõi Dục
Hoặc tâm thiện này thành tựu thì cũng là tâm hữu phú vô ký này.
Hoặc không phải tâm thiện này thành tựu mà cũng không phải là 
tâm hữu phú vô ký này.
Tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu, thì không phải tâm hữu phú 
vô ký thuộc cõi Dục, nghĩa là sinh trưởng ở cõi Dục, hàng dị sinh (phàm 
phu)- Thánh giả đã lìa tham cõi Dục, và hàng Thánh giả chưa lìa tham 
cõi Dục, hiện quán biên khổ pháp trí đã phát sinh.
Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu không phải là tâm 
thiện thuộc cõi Dục, nghĩa là Bổ-đặc-già-la đã đoạn căn thiện.
Tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu cũng là tâm hữu phú vô ký 
thuộc cõi Dục, nghĩa là dị sinh sinh trưởng ở cõi Dục không đoạn mất 

===== PAGE 227 =====
SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 13 841
căn thiện, chưa lìa tham ở cõi Dục, và hàng Thánh giả chưa lìa tham ở 
cõi Dục, hiện quán biên khổ pháp trí chưa sinh.
Không phải tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu cũng không phải là 
tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục, nghĩa là Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở 
cõi Sắc và cõi Vô sắc.
Hỏi: Nếu tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu thì tâm vô phú vô ký 
thuộc cõi Dục cũng thành tựu chăng?
Đáp: Nếu tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu thì chắc chắn tâm vô 
phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu. Hoặc tâm vô phú vô ký ở cõi Dục 
thành tựu thì không phải là tâm thiện thuộc cõi Dục, nghĩa là đã đoạn 
mất căn thiện, và Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở cõi Sắc.
Hỏi: Nếu tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu thì tâm thiện thuộc 
cõi Sắc cũng thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu thì không phải tâm 
thiện thuộc cõi Sắc. Hoặc thành tựu tâm thiện thuộc cõi Sắc thì không 
phải tâm thiện thuộc cõi Dục. Hoặc tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu 
mà cũng là tâm thiện thuộc cõi Sắc. Hoặc không phải tâm thiện thuộc 
cõi Dục thành tựu mà cũng không phải tâm thiện thuộc cõi Sắc.
Thiện thuộc cõi Dục thành tựu tâm, không phải tâm thiện thuộc 
cõi Sắc, nghĩa là sinh trưởng ở cõi Dục, không đoạn mất căn thiện, Bổ-
đặc-già-la chưa được tâm thiện cõi Sắc.
Tâm thiện thuộc cõi Sắc thành tựu mà không phải là tâm thiện 
thuộc cõi Dục, nghĩa là Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở cõi Sắc.
Tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu mà cũng là tâm thiện cõi Sắc, 
nghĩa là sinh trưởng ở cõi Dục, Bổ-đặc-già-la đã được tâm thiện ở cõi 
Sắc.
Không phải tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu màcũng không 
phải là tâm thiện thuộc cõi Sắc, nghĩa là đã đoạn mất căn thiện và Bổ-
đặc-già-la sinh trưởng ở cõi Vô sắc.
Hỏi: Nếu tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu thì tâm hữu phú vô ký 
thuộc cõi Sắc cũng thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu mà không phải tâm 
hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc. Hoặc tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc 
thành tựu mà không phải tâm thiện thuộc cõi Dục. Hoặc tâm thiện thuộc 
cõi Dục thành tựu mà cũng là tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc. Hoặc 
không phải tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu mà cũng không phải là 
tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc.
Tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu mà không phải tâm hữu phú 

===== PAGE 228 =====
842 BỘ TỲ ĐÀM 1
vô ký thuộc cõi Sắc, nghĩa là sinh trưởng ở cõi Dục, Bổ-đặc-già-la đã 
đoạn tham cõi Sắc.
Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu mà không phải là tâm 
thiện thuộc cõi Dục, nghĩa là đã đoạn mất căn thiện, và sinh trưởng ở 
cõi Sắc, Bổ-đặc-già-la chưa lìa tham cõi Sắc.
Tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu mà cũng là tâm hữu phú vô ký 
thuộc cõi Sắc, nghĩa là Bổ đặc già la sinh trưởng ở cõi Dục, không đoạn 
mất căn thiện, chưa lìa tham ở cõi Sắc
Không phải tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu mà cũng không 
phải tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc, nghĩa là sinh trưởng ở cõi Sắc đã 
lìa tham cõi Sắc và Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở cõi Vô sắc.
Hỏi: Nếu tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu thì tâm vô phú vô ký 
thuộc cõi Sắc cũng thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu mà không phải tâm 
vô phú vô ký thuộc cõi Sắc. Hoặc tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc thành 
tựu mà không phải tâm thiện thuộc cõi Dục. Hoặc tâm thiện thuộc cõi 
Dục thành tựu mà cũng là tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc. Hoặc không 
phải tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu màcũng không phải tâm vô phú 
vô ký thuộc cõi Sắc.
Tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu mà không phải tâm vô phú vô 
ký thuộc cõi Sắc, nghĩa là sinh trưởng ở cõi Dục, không đoạn mất căn 
thiện, Bổ-đặc-già-la chưa lìa tham cõi Dục.
Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu mà không phải là tâm 
thiện thuộc cõi Dục, nghĩa là Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở cõi Sắc.
Tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu mà cũng là tâm vô phú vô ký 
thuộc cõi Sắc, nghĩa là sinh trưởng ở cõi Dục, Bổ-đặc-già-la đã lìa tham 
cõi Dục.
Không phải tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu mà cũng không 
phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc, nghĩa là đã đoạn mất căn thiện, 
và Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở cõi Vô sắc.
Hỏi: Nếu tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu thì tâm thiện ở cõi Vô 
sắc cũng thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm thiện ở cõi Dục thành tựu nhưng không phải tâm 
thiện thuộc cõi Vô sắc. Hoặc tâm thiện thuộc cõi Vô sắc thành tựu mà 
không phải tâm thiện ở cõi Dục. Hoặc tâm thiện thuộc cõi Dục thành 
tựu mà cũng là tâm thiện thuộc cõi Vô sắc. Hoặc không phải tâm thiện 
thuộc cõi Dục thành tựu mà cũng không phải tâm thiện thuộc cõi Vô 
sắc. Tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu nhưng không phải tâm thiện 

===== PAGE 229 =====
SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 13 843
thuộc cõi Vô sắc, nghĩa là sinh trưởng ở cõi Dục, không đoạn mất căn 
thiện, Bổ-đặc-già-la chưa được tâm thiện ở cõi Vô sắc.
Tâm thiện thuộc cõi Vô sắc thành tựu mà không phải tâm thiện 
thuộc cõi Dục, nghĩa là sinh trưởng ở cõi Sắc, đã được tâm thiện cõi Vô 
sắc, và Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở cõi Vô sắc.
Tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu cũng là tâm thiện cõi Vô sắc, 
nghĩa là sinh trưởng ở cõi Dục, Bổ-đặc-già-la đã được tâm thiện cõi Vô 
sắc.
Không phải tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu màcũng không 
phải tâm thiện thuộc cõi Vô sắc thành tựu, nghĩa là đã đoạn mất căn 
thiện và sinh trưởng ở cõi Sắc, Bổ-đặc-già-la chưa được tâm thiện cõi 
Vô sắc.
Hỏi: Nếu tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu thì tâm hữu phú vô ký 
thuộc cõi Vô sắc thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu mà không phải tâm 
hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc. Hoặc tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô 
sắc thành tựu mà không phải tâm thiện thuộc cõi Dục. Hoặc tâm thiện 
thuộc cõi Dục thành tựu mà cũng là tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô 
sắc. Hoặc không phải tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu màcũng không 
phải là tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc.
Tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu mà không phải tâm hữu phú vô 
ký thuộc cõi Vô sắc, nghĩa là bậc A-la-hán sinh trưởng ở cõi Dục.
Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc thành tựu mà không phải tâm 
thiện thuộc cõi Dục, nghĩa là đã đoạn mất căn thiện và sinh trưởng ở cõi 
Sắc và Vô sắc là hàng hữu học dị sinh Bổ-đạc-già-la.
Tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu cũng là tâm hữu phú vô ký 
thuộc cõi Vô sắc, nghĩa là sinh trưởng ở cõi Dục, hàng hữu học và dị 
sinh Bổ-đạc-già-la không đoạn mất căn thiện.
Không phải tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu cũng không phải là 
tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc, nghĩa là bậc A-la-hán sinh trưởng 
ở cõi Sắc và cõi Vô sắc.
Hỏi: Nếu tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu thì tâm vô phú vô ký 
thuộc cõi Vô sắc cũng thành tựu chăng?
Đáp: Nếu tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu thì chắc tâm vô phú 
vô ký thuộc cõi Vô sắc không thành tựu.
Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc thành tựu thì chắc tâm 
thiện thuộc cõi Dục không thành tựu.
Hỏi: Nếu tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu thì tâm học thuộc cõi 

===== PAGE 230 =====
844 BỘ TỲ ĐÀM 1
Vô sắc cũng thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu mà không phải tâm 
học. Hoặc tâm học thành tựu mà không phải tâm thiện thuộc cõi Dục. 
Hoặc tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu cũng là tâm học. Hoặc không 
phải tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu, cũng không phải là tâm học.
Tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu nhưng không phải tâm học, 
nghĩa là sinh trưởng ở cõi Dục, bậc A-la-hán và dị sinh Bổ-đặc-già-la 
không đoạn mất căn thiện.
Tâm học thành tựu, nhưng không phải tâm thiện thuộc cõi Dục, 
nghĩa là Bổ-đặc-già-la hữu học.sinh trưởng ở cõi Sắc và Vô sắc, 
Tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu cũng là tâm học, nghĩa là Bổ-
đặc-già-la hữu học sinh trưởng ở cõi Dục.
Không phải tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu cũng không phải 
tâm học, nghĩa là đã đoạn mất căn thiện và A-la-hán sinh trưởng ở cõi 
Sắc- Vô sắc, giống như dị sinh Bổ đặc già la.
Hỏi: Nếu tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu thì tâm vô học thuộc 
cõi Vô sắc cũng thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu nhưng không phải 
là tâm vô học. Hoặc tâm vô học thành tựu nhưng không phải tâm thiện 
thuộc cõi Dục. Hoặc tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu cũng là tâm vô 
học. Hoặc không phải tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu cũng không 
phải tâm vô học.
Tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu nhưng không phải tâm vô học, 
nghĩa là sinh trưởng ở cõi Dục, hàng hữu học và dị sinh không đoạn mất 
căn thiện Bổ-đặc-già-la.
Tâm vô học thành tựu nhưng không phải tâm thiện thuộc cõi Dục, 
nghĩa là bậc A-la-hán sinh trưởng ở cõi Sắc và Vô sắc.
Tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu cũng là tâm vô học, nghĩa là 
bậc A-la-hán sinh trưởng ở cõi Dục.
Không phải tâm thiện thuộc cõi Dục thành tựu, cũng không phải 
tâm vô học, nghĩa là đoạn mất căn thiện, và sinh trưởng ở cõi Sắc và Vô 
sắc, hàng hữu học giống như dị sinh Bổ đặc già la.
Hỏi: Nếu tâm bất thiện thuộc cõi Dục thành tựu thì tâm hữu phú 
vô ký thuộc cõi Dục cũng thành tựu chăng?
Đáp: Nếu thành tựu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục thì chắc tâm 
bất thiện thành tựu. Hoặc tâm bất thiện thành tựu nhưng không phải là 
tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục, nghĩa là Thánh giả chưa lìa tham ở 
cõi Dục, hiện quán biên khổ pháp trí đã sinh.

===== PAGE 231 =====
SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 13 845
Hỏi: Nếu tâm bất thiện thành tựu thuộc cõi Dục thì tâm vô phú vô 
ký thuộc cõi Dục thành tựu chăng?
Đáp: Nếu tâm bất thiện thành tựu thì chắc tâm vô phú vô ký thuộc 
cõi Dục thành tựu. Hoặc tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu 
nhưng không phải tâm bất thiện, nghĩa là sinh trưởng ở cõi Dục, đã lìa 
tham cõi Dục, hoặc Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở cõi Sắc.
Hỏi: Nếu tâm bất thiện thành tựu thuộc cõi Dục thì tâm thiện 
thuộc cõi Sắc thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm bất thiện thành tựu mà không phải tâm thiện thuộc 
cõi Sắc. Hoặc tâm thiện thuộc cõi Sắc thành tựu màkhông phải tâm 
bất thiện. Hoặc tâm bất thiện thành tựu cũng là tâm thiện ở cõi Sắc. 
Hoặc không phải tâm bất thiện thành tựu mà cũng không phải tâm thiện 
thuộc cõi Sắc.
Tâm bất thiện thành tựu không phải tâm thiện thuộc cõi Sắc, nghĩa 
là sinh trưởng ở cõi Dục, Bổ-đặc-già-la chưa được tâm thiện cõi Sắc.
Tâm thiện thuộc cõi Sắc thành tựu mà không phải tâm bất thiện, 
nghĩa là sinh trưởng ở cõi Dục, đã lìa tham cõi Dục và Bổ-đặc-già-la 
sinh trưởng cõi Sắc.
Tâm bất thiện thành tựu cũng là tâm thiện thuộc cõi Sắc, nghĩa là 
sinh trưởng ở cõi Dục, chưa lìa tham ở cõi Dục, Bổ-đặc-già-la đã được 
tâm thiện cõi Sắc.
Không phải tâm bất thiện thành tựu cũng không phải tâm thiện 
thuộc cõi Sắc, nghĩa là Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở cõi Vô sắc.
Hỏi: Nếu tâm bất thiện thuộc cõi Dục thành tựu thì tâm hữu phú 
vô ký thuộc cõi Sắc cũng thành tựu chăng?
Đáp: Nếu tâm bất thiện thành tựu thì chắc tâm hữu phú vô ký 
thuộc cõi Sắc thành tựu. Hoặc tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc thành 
tựu mà không phải tâm bất thiện, nghĩa là sinh trưởng ở cõi Dục, đã lìa 
tham cõi Dục, chưa lìa tham ở cõi Sắc, và sinh trưởng ở cõi Sắc, Bổ-đặc-
già-la chưa lìa tham ở cõi Sắc.
Nếu tâm bất thiện thuộc cõi Dục thành tựu thì tâm vô phú vô ký 
thuộc cõi Sắc cũng thành tựu chăng?
Nếu tâm bất thiện thành tựu thì chắc tâm vô phú vô ký thuộc cõi 
Sắc không thành tựu. Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu thì 
chắc không tâm bất thiện thành tựu.
Nếu tâm bất thiện thuộc cõi Dục thành tựu thì tâm thiện thuộc cõi 
Vô sắc cũng thành tựu chăng?
Nếu tâm bất thiện thành tựu thì chắc tâm thiện thuộc cõi Vô sắc 

===== PAGE 232 =====
846 BỘ TỲ ĐÀM 1
không thành tựu. Nếu tâm thiện thuộc cõi Vô sắc thành tựu thì chắc tâm 
bất thiện không thành tựu.
Nếu tâm bất thiện thuộc cõi Dục thành tựu thì tâm hữu phú vô ký 
thuộc cõi Vô sắc cũng thành tựu chăng?
Nếu tâm bất thiện thành tựu thì chắc tâm hữu phú vô ký thuộc cõi 
Vô sắc thành tựu. Hoặc tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc thành tựu 
thì không phải tâm bất thiện, nghĩa là hữu học dị sinh đã lìa tham ở cõi 
Dục.
Nếu tâm bất thiện thuộc cõi Dục thành tựu thì tâm vô phú vô ký 
hay tâm vô học thuộc cõi Vô sắc không thành tựu.
Nếu tâm vô phú vô ký và tâm vô học thuộc cõi Vô sắc thành tựu 
thì chắc chắn tâm bất thiện không thành tựu.
Nếu tâm bất thiện thuộc cõi Dục thành tựu thì tâm học thuộc cõi 
Vô sắc cũng thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm bất thiện thành tựu mà không phải tâm học. Hoặc 
tâm học thành tựu, không phải là tâm bất thiện. Hoặc tâm bất thiện 
thành tựu mà cũng là tâm học. Hoặc tâm bất thiện không thành tựu mà 
cũng không phải tâm học.
Tâm bất thiện thành tựu mà không phải tâm học, nghĩa là dị sinh 
sinh trưởng ở cõi Dục, chưa lìa tham ở cõi Dục.
Tâm học thành tựu nhưng không phải tâm bất thiện, nghĩa là hàng 
hữu học đã lìa tham ở cõi Dục.
Tâm bất thiện thành tựu cũng là tâm học, nghĩa là hàng hữu học 
chưa lìa tham ở cõi Dục.
Tâm bất thiện không thành tựu mà cũng không phải tâm học, 
nghĩa là A-la-hán và các dị sinh đã lìa tham ở cõi Dục.
 Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu thì tâm vô phú vô 
ký thuộc cõi Dục cũng thành tựu chăng? Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc 
cõi Dục thành tựu thì tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu. Hoặc 
vô phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu mà không phải tâm hữu phú vô 
ký thuộc cõi Dục, nghĩa là sinh trưởng ở cõi Dục, đã lìa tham ở cõi Dục 
và Thánh giả chưa lìa tham ở cõi Dục, hiện quán biên khổ pháp trí đã 
sinh, hoặc là Bổ-đặc-già-la sinh trưởng nơi cõi Sắc.
Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu thì tâm thiện 
thuộc cõi Sắc cũng thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu, không 
phải tâm thiện thuộc cõi Sắc. Hoặc tâm thiện thuộc cõi Sắc thành tựu 
chứ không phải tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục. Hoặc tâm hữu phú 

===== PAGE 233 =====
SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 13 847
vô ký thuộc cõi Dục thành tựu thì cũng là tâm thiện thuộc cõi Sắc. Hoặc 
không phải tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu, cũng không 
phải tâm thiện thuộc cõi Sắc.
Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu mà không phải tâm 
thiện thuộc cõi Sắc, nghĩa là sinh trưởng ở cõi Dục, Bổ-đặc-già-la chưa 
lìa tâm thiện cõi Sắc.
Tâm thiện thuộc cõi Sắc thành tựu mà không phải tâm hữu phú vô 
ký thuộc cõi Dục, nghĩa là sinh trưởng ở cõi Dục, dị sinh đã lìa tham cõi 
Dục, và Thánh giả chưa lìa tham cõi Dục, hiện quán biên khổ pháp trí 
đã sinh, như Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở cõi Sắc.
Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu cũng là tâm thiện 
thuộc cõi Sắc, nghĩa là dị sinh sinh trưởng ở cõi Dục, chưa lìa tham ở cõi 
Dục. Đã được tâm thiện cõi Sắc và Thánh giả chưa lìa tham ở cõi Dục, 
hiện quán biên, khổ pháp trí chưa sinh.
Không thành tựu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục, cũng không 
phải tâm thiện cõi Sắc, nghĩa là Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở cõi Vô 
sắc.
Hỏi: Nếu thành tựu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục thì cũng tâm 
hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu chăng?
Đáp: Nếu thành tựu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục thì tâm hữu 
phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu. Hoặc tâm hữu phú vô ký thuộc cõi 
Sắc thành tựu thì không phải tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục, nghĩa 
là dị sinh hữu học sinh trưởng ở cõi Dục, đã lìa tham ở cõi Dục, chưa lìa 
tham ở cõi Sắc và Thánh giả chưa lìa tham ở cõi Dục, hiện quán biên 
khổ pháp trí đã sinh. Nếu sinh trưởng ở cõi Sắc thì Bổ-đặc-già-la chưa 
lìa tham ở đó.
Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu thì chắc chắn tâm 
vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu. Nếu tâm thiện thuộc cõi 
Vô sắc, nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu, nếu tâm thiện 
thuộc cõi Vô sắc thì tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục không thành 
tựu.
Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu thì tâm hữu phú 
vô ký thuộc cõi Vô sắc cũng thành tựu chăng?
Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu thì chắc chắn tâm 
hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc thành tựu. Hoặc tâm hữu phú vô ký 
thuộc cõi Vô sắc thành tựu thì không phải là tâm hữu phú vô ký thuộc 
cõi Dục, nghĩa là đã lìa tham ở cõi Dục, hàng hữu học dị sinh và Thánh 
giả chưa lìa tham ở cõi Dục, hiện quán biên khổ pháp trí đã sinh. Nếu 

===== PAGE 234 =====
848 BỘ TỲ ĐÀM 1
tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu thì tâm vô phú vô ký thuộc 
cõi Vô sắc không thành tựu. Nếu tâm vô học, nếu tâm vô phú vô ký 
thuộc cõi Vô sắc thành tựu, nếu tâm vô học thì tâm hữu phú vô ký thuộc 
cõi Dục không thành tựu.
Hỏi: Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu thì tâm học 
cũng thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu chứ không 
phải tâm học; hoặc tâm học thành tựu chứ không phải tâm hữu phú vô 
ký thuộc cõi Dục. Hoặc tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu 
cũng là tâm học. Hoặc không phải tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục 
thành tựu màcũng không phải tâm học. Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi 
Dục thành tựu chứ không phải tâm học, nghĩa là dị sinh sinh trưởng ở 
cõi Dục, chưa lìa tham cõi Dục.
Tâm học thành tựu chứ không phải tâm hữu phú vô ký thuộc cõi 
Dục, là hàng hữu học hiện quán biên khổ pháp trí đã sinh.
Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu cũng là tâm học, là 
hàng Thánh giả chưa lìa tham cõi Dục, hiện quán biên khổ pháp trí chưa 
sinh.
Không phải tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu mà cũng 
không phải tâm học, là bậc A-la-hán và dị sinh đã lìa tham ở cõi Dục.
Hỏi: Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu thì tâm thiện 
cõi Sắc cũng thành tựu chăng?
Đáp: Nếu tâm thiện cõi Sắc thành tựu thì tâm vô phú vô ký thuộc 
cõi Dục thành tựu. Hoặc tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu chứ 
không phải tâm thiện thuộc cõi Sắc, nghĩa là sinh trưởng ở cõi Dục, Bổ-
đặc-già-la chưa được tâm thiện cõi Sắc.
Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu, thì tâm hữu phú 
vô ký thuộc cõi Sắc cũng thành tựu chăng?
Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu thì tâm vô phú vô 
ký thuộc cõi Dục thành tựu.
Hoặc tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu mà không phải 
tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu, nghĩa là Bổ-đặc-già-la sinh 
trưởng ở cõi Dục-Sắc, đã lìa tham cõi Sắc.
Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu thì tâm vô phú vô 
ký thuộc cõi Sắc cũng thành tựu chăng?
Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu thì tâm vô phú vô 
ký thuộc cõi Dục thành tựu.
Hoặc tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu mà không phải 

===== PAGE 235 =====
SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 13 849
tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc, nghĩa là sinh trưởng ở cõi Dục, Bổ-đặc-
già-la chưa lìa tham cõi Dục.
Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu thì tâm thiện thuộc 
cõi Vô sắc cũng thành tựu chăng?
Hoặc tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu, không phải tâm 
thiện thuộc cõi Vô sắc.
Hoặc tâm thiện thuộc cõi Vô sắc thành tựu chứ không phải là tâm 
vô phú vô ký thuộc cõi Dục. Hoặc tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục 
thành tựu, cũng là tâm thiện thuộc cõi Vô sắc. Hoặc không phải tâm vô 
phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu, cũng không phải tâm thiện thuộc cõi 
Vô sắc. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu thì không phải tâm 
thiện thuộc cõi Vô sắc, nghĩa là Bổ đặc già la sinh trưởng ở cõi Dục và 
cõi Sắc, chưa được tâm thiện cõi Vô sắc. Tâm thiện thuộc cõi Vô sắc 
thành tựu, không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục, nghĩa là Bổ đặc 
già la sinh trưởng ở cõi Vô sắc. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục thành 
tựu, cũng là tâm thuộc cõi Vô sắc, nghĩa là Bổ đặc già la sinh trưởng ở 
cõi Dục và cõi Sắc, đã được tâm thiện cõi Vô sắc. Không phải tâm vô 
phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu, cũng không phải tâm thiện thuộc cõi 
Vô sắc, thì trường hợp này không có.
Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu thì tâm hữu phú 
vô ký thuộc cõi Vô sắc cũng thành tựu chăng? Hoặc tâm vô phú vô ký 
thuộc cõi Dục thành tựu chứ không phải tâm hữu phú vô ký thuộc cõi 
Vô sắc.
Hoặc tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc thành tựu chứ không 
phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục. Hoặc tâm vô phú vô ký thuộc cõi 
Dục thành tựu mà cũng là tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc. Hoặc 
không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu mà cũng không 
phải tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc.
Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu, không phải tâm hữu 
phú vô ký thuộc cõi Vô sắc, nghĩa là bậc A-la-hán sinh trưởng ở cõi 
Dục và Sắc.
Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc thành tựu, không phải tâm 
vô phú vô ký thuộc cõi Dục, nghĩa là hữu học dị sinh sinh trưởng ở cõi 
Vô sắc.
Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu, cũng là tâm hữu phú 
vô ký thuộc cõi Vô sắc, nghĩa là hữu học dị sinh phải sinh trưởng ở cõi 
Dục và Sắc.
Không tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu, cũng không 

===== PAGE 236 =====
850 BỘ TỲ ĐÀM 1
phải tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc, nghĩa là các A-la-hán sinh 
trưởng ở cõi Vô sắc.
Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu thì tâm vô phú vô 
ký thuộc cõi Vô sắc không thành tựu.
Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc thành tựu thì tâm vô phú 
vô ký thuộc cõi Dục không thành tựu.
Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu thì tâm học cũng 
thành tựu chăng?
Hoặc tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu mà không phải 
tâm học.
Hoặc tâm học thành tựu mà không phải tâm vô phú vô ký thuộc 
cõi Dục.
Hoặc tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu cũng là tâm học.
Hoặc không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu, cũng 
không phải tâm học.
Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu, cũng không phải tâm 
học, nghĩa là bậc A-la-hán và các dị sinh, sinh trưởng ở cõi Dục-cõi 
Sắc.
Tâm học thành tựu, không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục, 
nghĩa là Bổ-đặc-già-la hữu học, sinh trưởng ở cõi Vô sắc.
Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu, cũng là tâm học, nghĩa 
là Bổ-đặc-già-la hữu học, sinh trưởng ở cõi Dục và cõi Sắc.
Không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu, cũng không 
phải tâm học, nghĩa là bậc A-la-hán và các dị sinh sinh trưởng ở cõi Vô 
sắc.
Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu thì tâm vô học 
cũng thành tựu chăng?
Hoặc tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu, không phải tâm 
vô học, nói rộng, có bốn trường hợp.
Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu, không phải tâm vô 
học, nghĩa là hữu học và các dị sinh sinh trưởng ở cõi Dục và cõi Sắc.
Tâm vô học thành tựu, không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi 
Dục, nghĩa là các A-la-hán sinh trưởng ở cõi Vô sắc.
Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu, cũng là tâm vô học, 
nghĩa là các A-la-hán sinh trưởng ở cõi Dục và cõi Sắc.
Không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục thành tựu, cũng không 
phải tâm vô học, nghĩa là hữu học và các dị sinh sinh trưởng ở cõi Vô 
sắc.

===== PAGE 237 =====
SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 13 851
Hỏi: Nếu tâm thiện thuộc cõi Sắc thành tựu thì tâm hữu phú vô ký 
thuộc cõi Sắc cũng thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm thiện thuộc cõi Sắc thành tựu, không phải tâm hữu 
phú vô ký thuôc cõi Sắc. Nói rộng có bốn trường hợp:
1. Tâm thiện thuộc cõi Sắc thành tựu, không phải tâm hữu phú vô 
ký thuộc cõi Sắc, nghĩa là Bổ đặc già la sinh trưởng ở cõi Dục cõi  Sắc, 
đã lìa tham ở cõi Sắc.
2. Tâm hữu phú vô ký thuôc cõi Sắc thành tựu, không phải tâm 
thiện thuộc cõi Sắc, nghĩa là Bổ đặc già la sinh trưởng ở cõi Dục, chưa 
được tâm thiện cõi Sắc.
3. Tâm thiện thuộc cõi Sắc thành tựu, cũng là tâm hữu phú vô ký 
thuộc cõi Sắc, nghĩa là Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở cõi Dục, đã được 
tâm thiện cõi Sắc, chưa lìa tham cõi Sắc và sinh trưởng ở cõi Sắc, chưa 
lìa tham cõi ấy.
4. Không phải tâm thiện thụoc cõi Sắc thành tựu, cũng không phải 
tâm hữu phú vô ký thuôc cõi Sắc, nghĩa là Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở 
cõi Vô sắc.
Hỏi: Nếu tâm thiện thuộc cõi Sắc thành tựu thì tâm vô phú vô ký 
thuộc cõi Sắc cũng thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu, thì chắc 
chắn tâm thiện thuộc cõi Sắc thành tựu.
Hoặc tâm thiện thuộc cõi Sắc thành tựu, nhưng không phải tâm vô 
phú vô ký thuộc cõi Sắc, nghĩa là Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở cõi Dục, 
chưa lìa tham cõi Dục, đã được tâm thiện thuộc cõi Sắc.
Hỏi: Nếu thiện thuộc cõi Sắc thành tựu, thì tâm thiện thuộc cõi Vô 
sắc cũng thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm thiện thuộc cõi Sắc thành tựu, chứ không phải tâm 
thiện thuộc cõi Vô sắc. Nói rộng ra có bốn trường hợp:
1. Tâm thiện thuộc cõi Sắc thành tựu, không phải tâm thiện thuộc 
cõi Vô sắc, nghĩa là các Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở cõi Dục, đã được 
tâm thiện cõi Sắc, chưa được tâm thiện cõi Vô sắc và sinh trưởng ở cõi 
Vô sắc, chưa được tâm thiện cõi Vô sắc.
2. Tâm thiện thuộc cõi Vô sắc thành tựu, không phải tâm thiện 
thuộc cõi Sắc, nghĩa là Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở cõi Vô sắc.
3. Tâm thiện thuộc cõi Sắc thành tựu, cũng là tâm thiện thuộc cõi 
Vô sắc, nghĩa là Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở cõi Dục và cõi Sắc, đã 
được tâm thiện cõi Vô sắc.
4. Tâm thiện thuộc cõi Sắc không thành tựu, cũng không phải tâm 

===== PAGE 238 =====
852 BỘ TỲ ĐÀM 1
thiện thuộc cõi Vô sắc, nghĩa là Bổ đặc già la sinh trưởng ở cõi Dục, 
chưa được tâm thiện cõi Sắc.
Hỏi: Nếu tâm thiện thuộc cõi Sắc thành tựu thì tâm hũu phú vô 
ký thuộc cõi Vô sắc cũng thành tựu chăng? Đáp: Hoặc tâm thiện thuộc 
cõi Sắc thành tựu, không phải tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc. Nói 
rộng ra có bốn trường hợp:
1. Tâm thiện thuộc cõi Sắc thành tựu, không phải tâmhữu phú vô 
ký thuộc cõi Vô sắc, nghĩa là bậc A-la-hán sinh trưởng ở cõi Dục và cõi 
Sắc.
2. Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc thành tựu, khhông phải là 
tâm thiện thuộc cõi Sắc, nghĩa là dị sinh hữu học sinh trưởng ở cõi Dục, 
chưa được tâm thiện cõi Sắc, và sinh trưởng ở cõi Vô sắc.
3. Tâm thiện thuộc cõi Sắc thành tựu, cũng là tâm hữu phú vô ký 
thuộc cõi Vô sắc, nghĩa là dị sinh hữu học sinh trưởng ở cõi Dục, đã 
được tâm thiện cõi Sắc, và dị sinh hữu học sinh trưởng ở cõi Sắc.
4. Không phải tâm thiện thuộc cõi Sắc thành tựu, cũng không phải 
tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc, nghĩa là các A-la-hán sinh trưởng 
ở cõi Vô sắc.
Nếu tâm thiện thuộc cõi Sắc thành tựu, thì chắc chắn tâm vô phú 
vô ký thuộc cõi Vô sắc không thành tựu. Nếu tâm vô phú vô ký thuộc 
cõi Vô sắc thành tựu, thì chác chắn tâm thiện thuộc cõi Sắc không thành 
tựu. Nếu tâm thiện thuộc cõi Sắc thành tựu, thì tâm học cũng thành tựu 
chăng? 
Hoặc tâm thiện thuộc cõi Sắc thành tựu, chứ không phải tâm học. 
Nói rộng ra có bốn trường hợp:
1. Tâm thiện thuộc cõi Sắc thành tựu, chứ không phải tâm học, là 
các A-la-hán và các dị sinh sinh trưởng ở cõi Dục, đã được tâm thiện cõi 
Sắc. Hoặc A-la-hán và các dị sinh sinh trưởng ở cõi Sắc.
Hỏi: Nếu tâm thiện thuộc cõi Sắc thành tựu thì tâm vô học cũng 
thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm thiện thuộc cõi Sắc thành tựu mà không phải tâm 
vô học. Nói rộng ra có bốn trường hợp:
1. Tâm thiện thuộc cõi Sắc thành tựu chứ không phải tâm vô học, 
nghĩa là, dị sinh hữu học sinh trưởng ở cõi Dục đã được tâm thiện cõi 
Sắc, và dị sinh hữu học sinh trưởng ỡ cõi Sắc.
2. Tâm vô học thành tựu, không phải tâm thiện thuộc cõi Sắc, ng-
hĩa là các A-la-hán sinh trưởng ở cõi Vô sắc.
3. Tâm thiện thuộc cõi Sắc thành tựu, cũng là tâm vô học, nghĩa là 

===== PAGE 239 =====
SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 13 853
các A-la-hán sinh trưởng ở cõi Dục và cõi Sắc.
4. Tâm thiện thuộc cõi Sắc không thành tựu, cũng không phải tâm 
vô học, nghĩa là hữu học dị sinh sinh trưởng ở cõi Dục, chưa được tâm 
thiện cõi Sắc, và hàng hữu học dị sinh sinh trưởng ở cõi Vô sắc.
Hỏi: Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu thì tâm vô 
phú vô ký thuộc cõi Sắc cũng thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu, chứ không 
phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc. Nói rộng ra có bốn trường hợp:
1. Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu, chứ không phải 
tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc, nghĩa là Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở 
cõi Dục, chưa lìa tham ở cõi Dục.
2. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu mà không phải tâm 
hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc, nghĩa là Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở cõi 
Dục và cõi Sắc, đã lìa tham cõi Sắc.
3. Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu, cũng là tâm vô phú 
vô ký thuộc cõi Sắc, nghĩa là Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở cõi Dục, đã 
lìa tham cõi Dục, chưa lìa tham ở cõi Sắc và sinh trưởng ở cõi Sắc, chưa 
lìa tham ở đó.
4. Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu, cũng không 
phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc, nghĩa là Bổ-đặc-già-la sinh trưởng 
ở cõi Vô sắc.
Hỏi: Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu, thì tâm thiện 
thuộc cõi Vô sắc cũng thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu mà không 
phải tâm thiện thuộc cõi Vô sắc. Nói rộng ra có bốn trường hợp:
1. Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu mà không phải tâm 
thiện thuộc cõi Vô sắc, nghĩa là Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở cõi Dục và 
cõi Sắc, chưa được tâm thiện cõi Vô sắc.
2. Tâm thiện thuộc cõi Vô sắc thành tựu mà không phải tâm hữu 
phú vô ký thuộc cõi Sắc, nghĩa là Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở cõi Dục 
và cõi Sắc, đã lìa tham ở cõi Sắc và sinh trưởng ở cõi Vô sắc.
3. Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu, cũng là tâm thiện 
thuộc cõi Vô sắc, nghĩa là Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở cõi Dục cõi  Sắc, 
chưa lìa tham ở cõi Sắc, đã được tâm thiện cõi Vô sắc.
4. Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu, cũng không 
phải tâm thiện thuộc cõi Vô sắc, nghĩa là không có trường hợp này.
Hỏi: Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu thì tâm hữu 
phú vô ký thuộc cõi Vô sắc cũng thành tựu chăng?

===== PAGE 240 =====
854 BỘ TỲ ĐÀM 1
Đáp: Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu thì tâm hữu 
phú vô ký thuộc cõi Vô sắc thành tựu. Hoặc tâm hữu phú vô ký thuộc 
cõi Vô sắc thành tựu mà không phải tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc, 
nghĩa là dị sinh hữu học đã lìa tham ở cõi Sắc. Nếu tâm hữu phú vô ký 
thuộc cõi Sắc thành tựu, thì tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc không 
thành tựu. Nếu tâm vô học, nếu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc 
thành tựu, nếu tâm vô học thì tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc không 
thành tựu. Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu thì tâm học 
cũng thành tựu chăng? Hoặc tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc thành 
tựu, thì không phải tâm học. Nói rộng ra có bốn trường hợp:
1. Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu, không phải tâm 
học, nghĩa là các dị sinh chưa lìa tham cõi Sắc.
2. Tâm học thành tựu, không phải tâm hữu phú vô ký thuộc cõi 
Sắc, nghĩa là các hữu học đã lìa tham cõi Sắc.
3. Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu, cũng là tâm học, 
nghĩa là các hữu học chưa lìa tham cõi Sắc.
4. Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu, cũng không 
phải tâm học, nghĩa là các A-la-hán và các dị sinh đã lìa tham cõi Sắc.
Hỏi: Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu thì tâm thiện 
thuộc cõi Vô sắc cũng thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu, không phải 
tâm thiện thuộc cõi Vô sắc. Nói rộng ra có bốn trường hợp:
1. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu, không phải tâm 
thiện thuộc cõi Vô sắc, nghĩa là Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở cõi Dục 
đã lìa tham ở cõi Dục, chưa được tâm thiện thuộc cõi Vô sắc, và sinh 
trưởng ở cõi Sắc, chưa được tâm thiện thuộc cõi Vô sắc.
2. Tâm thiện thuộc cõi Vô sắc thành tựu, không phải tâm vô phú 
vô ký thuộc cõi Sắc, nghĩa là Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở cõi Vô sắc.
3. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu, cũng là tâm thiện 
thuộc cõi Vô sắc, nghĩa là Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở cõi Dục và cõi 
Sắc, đã được tâm thiện thuộc cõi Vô sắc.
4. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu, cũng không 
phải tâm thiện thuộc cõi Vô sắc, nghĩa là Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở 
cõi Dục, chưa lìa tham ở cõi Dục.
Hỏi: Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu thì tâm hữu 
phú vô ký thuộc cõi Vô sắc cũng thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu chứ không 
phải tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc. Nói rộng ra có bốn trường 

===== PAGE 241 =====
SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 13 855
hợp:
1. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu, không phải tâm hữu 
phú vô ký thuộc cõi Vô sắc, nghĩa là các A-la-hán sinh trưởng ở cõi Dục 
và cõi Sắc.
2. Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc thành tựu, không phải tâm 
vô phú vô ký thuộc cõi Sắc, nghĩa là hữu học di sinh và sinh trưởng ở 
cõi Dục, chưa lìa ở cõi Dục và sinh trưởng ở cõi Vô sắc.
3. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu, cũng là tâm hữu phú 
vô ký thuộc cõi Vô sắc, nghĩa là hữu học dị sinh sinh trưởng ở cõi Dục, 
đã lìa tham ở cõi Dục, và hữu học dị sinh sinh trưởng ở cõi Sắc.
4. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu, cũng không 
phải tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc, nghĩa là các A-la-hán sinh 
trưởng ở cõi Vô sắc.
Hỏi: Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu thì tâm vô phú 
vô ký thuộc cõi Vô sắc không thành tựu. Nếu tâm vô phú vô ký thuộc 
cõi Vô sắc thành tựu thì tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành 
tựu. Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu thì tâm học cũng 
thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu mà không 
phải tâm học. Nói rộng ra có bốn trường hợp:
1. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu, không phải là tâm 
học, nghĩa là các A-la-hán và các dị sinh, sinh trưởng ở cõi Dục, đã lìa 
tham cõi Dục.
2. Nếu các A-la-hán và các dị sinh sinh trưởng ở cõi Sắc thành tựu 
tâm học, không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc thì đó là hữu học 
sinh trưởng ở cõi Dục, chưa lìa tham cõi Dục và Bổ-đặc-già-la hữu học 
sinh trưởng ở cõi Vô sắc.
3. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu, cũng là tâm học, 
nghĩa là hữu học sinh trưởng ở cõi Dục đã lìa tham cõi Dục và Bổ-đặc-
già-la hữu học sinh trưởng ở cõi Sắc.
4. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu, cũng không 
phải tâm học, nghĩa là dị sinh sinh trưởng ở cõi Dục, chưa lìa tham cõi 
Dục, và các A-la-hán các dị sinh sinh trưởng ở cõi Vô sắc.
Hỏi: Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu thì tâm vô học 
cũng thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu thì không 
phải tâm vô học. Nói rộng ra có bốn trường hợp:
1. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu thì không phải tâm 

===== PAGE 242 =====
856 BỘ TỲ ĐÀM 1
vô học, đó là hàng dị sinh hữu học sinh trưởng ở cõi Dục, đã lìa tham cõi 
Dục, và hàng dị sinh hữu học sinh trưởng ở cõi Sắc.
2. Tâm vô học thành tựu, không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi 
Sắc, đó là các A-la-hán sinh trưởng ở cõi Vô sắc.
3. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu cũng là tâm vô học, 
đó là các A-la-hán sinh trưởng ở cõi Dục và cõi Sắc.
4. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu, cũng không 
phải tâm vô học, đó là hàng dị sinh hữu học sinh trưởng cõi Dục, chưa 
lìa tham ở cõi Dục, và hàng dị sinh hữu học sinh trưởng ở cõi Vô sắc.


===== PAGE 243 =====
SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 14 857
 
LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC