VI DIỆU PHÁP
Abhidhamma Piṭaka · Pāli · Việt · English · Chú giải
Đọc:
← A-tỳ-đạt-ma Thức Thân Túc Luận ← Quyển 14Quyển 16 →

A-tỳ-đạt-ma Thức Thân Túc Luận · Quyển 15

阿毘達磨識身足論 · T1539

Hán văn

提婆設摩阿羅漢造
三藏法師玄奘奉 詔譯
3 嗢柁南頌
成就蘊第六之三
若不成就色界繫善心,亦不成就色界繫有
覆無記心耶?或不成就色界繫善心非色界
繫有覆無記心,廣說四句。不成就色界繫
善心非色界繫有覆無記心者,謂欲界生長
未得色界善心補特伽羅。不成就色界繫有
覆無記心非色界繫善心者,謂欲界色界
生長已離色界貪補特伽羅。不成就色界繫
善心亦色界繫有覆無記心者,謂無色界生
長補特伽羅。非不成就色界繫善心亦非色
界繫有覆無記心者,謂欲界生長已得色界
善心未離色界貪,及色界生長未離彼貪

補特伽羅。若不成就色界繫善心,亦不成就
色界繫無覆無記心耶?若不成就色界繫善
心,定不成就色界繫無覆無記心。或不成就
色界繫無覆無記心非色界繫善心,謂欲界
生長未離欲界貪已得色界善心補特伽
羅。若不成就色界繫善心,亦不成就無色界
繫善心耶?或不成就色界繫善心非無色界
繫善心,廣說四句。不成就色界繫善心非
無色界繫善心者,謂無色界生長補特伽羅。
不成就無色界繫善心非色界繫善心者,謂
欲界生長已得色界善心未得無色界善心,
及色界生長未得無色界善心補特伽羅。不
成就色界繫善心亦無色界繫善心者,謂欲
界生長未得色界善心補特伽羅。非不成就
色界繫善心亦非無色界繫善心者,謂欲界
色界生長已得無色界善心補特伽羅。若不
成就色界繫善心,亦不成就無色界繫有覆
無記心耶?或不成就色界繫善心非無色界
繫有覆無記心,廣說四句。不成就色界繫
善心非無色界繫有覆無記心者,謂欲界生
長未得色界善心,及無色界生長有學異
生。不成就無色界繫有覆無記心非色界繫
善心者,謂欲界色界生長諸阿羅漢。不成
就色界繫善心亦無色界繫有覆無記心者,
謂無色界生長諸阿羅漢。非不成就色界繫
善心亦非無色界繫有覆無記心者,謂欲界
生長有學異生已得色界善心,及色界生長
有學異生。若不成就色界繫善心,亦不成
就無色界繫無覆無記心耶?或不成就色界

繫善心非無色界繫無覆無記心,廣說四
句。不成就色界繫善心非無色界繫無覆無
記心者,謂無色界生長異熟果心正現在
前。不成就無色界繫無覆無記心非色界繫
善心者,謂欲界生長已得色界善心,及
色界生長補特伽羅。不成就色界繫善心亦
無色界繫無覆無記心者,謂欲界生長未得
色界善心,及無色界生長異熟果心不現
在前。非不成就色界繫善心亦非無色界繫
無覆無記心者,無有此句。若不成就色界
繫善心,亦不成就學心耶?或不成就色界繫
善心非學心,廣說四句。不成就色界繫善
心非學心者,謂無色界生長有學補特伽羅。
不成就學心非色界繫善心者,謂欲界生長
阿羅漢異生已得色界善心,及色界生長
阿羅漢異生。不成就色界繫善心亦學心者,
謂欲界生長未得色界善心,及無色界生長
阿羅漢異生。非不成就色界繫善心亦非學
心者,謂欲界色界生長有學補特伽羅。若
不成就色界繫善心,亦不成就無學心耶?或
不成就色界繫善心非無學心,廣說四句。不
成就色界繫善心非無學心者,謂無色界生
長諸阿羅漢。不成就無學心非色界繫善心
者,謂欲界生長有學異生已得色界善心,
及色界生長有學異生。不成就色界繫善心
亦無學心者,謂欲界生長未得色界善心,
及無色界生長有學異生。非不成就色界繫
善心亦非無學心者,謂欲界色界生長諸阿
羅漢。

若不成就色界繫有覆無記心,亦不成就色
界繫無覆無記心耶?或不成就色界繫有覆
無記心非色界繫無覆無記心,廣說四句。
不成就色界繫有覆無記心非色界繫無覆無
記心者,謂欲界色界生長已離色界貪補特
伽羅。不成就色界繫無覆無記心非色界繫
有覆無記心者,謂欲界生長未離欲界貪補
特伽羅。不成就色界繫有覆無記心亦色界
繫無覆無記心者,謂無色界生長補特伽羅。
非不成就色界繫有覆無記心亦非色界繫無
覆無記心者,謂欲界生長已離欲界貪未
離色界貪,及色界生長未離彼貪補特伽羅。
若不成就色界繫有覆無記心,定非不成就
無色界繫善心。若不成就無色界繫善心,定
非不成就色界繫有覆無記心。若不成就色
界繫有覆無記心,亦不成就無色界繫有覆
無記心耶?若不成就無色界繫有覆無記心,
定不成就色界繫有覆無記心。或不成就色
界繫有覆無記心非無色界繫有覆無記心,
謂有學異生已離色界貪。若不成就色界繫
有覆無記心,亦不成就無色界繫無覆無記
心耶?或不成就色界繫有覆無記心非無色
界繫無覆無記心,廣說四句。不成就色界
繫有覆無記心非無色界繫無覆無記心者,
謂無色界生長異熟果心正現在前。不成就
無色界繫無覆無記心非色界繫有覆無記心
者,謂欲界色界生長未離色界貪補特伽羅。
不成就色界繫有覆無記心亦無色界繫無覆
無記心者,謂欲界色界生長已離色界貪,及

無色界生長異熟果心不現在前。非不成就
色界繫有覆無記心亦非無色界繫無覆無記
心者,無有此句。若不成就色界繫有覆無記
心,亦不成就學心耶?或不成就色界繫有覆
無記心非學心,廣說四句。不成就色界繫
有覆無記心非學心者,謂諸有學已離色界
貪。不成就學心非色界繫有覆無記心者,謂
諸異生未離色界貪。不成就色界繫有覆無
記心亦學心者,謂阿羅漢,及諸異生已離色
界貪。非不成就色界繫有覆無記心亦非學
心者,謂諸有學未離色界貪。若不成就色界
繫有覆無記心,亦不成就無學心耶?或不成
就色界繫有覆無記心非無學心,廣說四句。
不成就色界繫有覆無記心非無學心者,謂
阿羅漢。不成就無學心非色界繫有覆無記
心者,謂諸有學異生未離色界貪。不成就
色界繫有覆無記心亦無學心者,謂有學異
生已離色界貪。非不成就色界繫有覆無記
心亦非無學心者,無有此句。若不成就色
界繫無覆無記心,亦不成就無色界繫善心
耶?或不成就色界繫無覆無記心非無色界
繫善心,廣說四句。不成就色界繫無覆無記
心非無色界繫善心者,謂無色界生長補特
伽羅。不成就無色界繫善心非色界繫無覆
無記心者,謂欲界生長已離欲界貪未得
無色界善心,及色界生長未得無色善心
補特伽羅。不成就色界繫無覆無記心亦無
色界繫善心者,謂欲界生長未離欲界貪補
特伽羅。非不成就色界繫無覆無記心亦非

無色界繫善心者,謂欲界色界生長已得無
色界善心補特伽羅。若成就色界繫無覆無
記心,亦成就無色界繫有覆無記心耶?或不
成就色界繫無覆無記心非無色界繫有覆
無記心,廣說四句。不成就色界繫無覆無
記心非無色界繫有覆無記心者,謂欲界生
長未離欲界貪,及無色界生長有學異生。
不成就無色界繫有覆無記心非色界繫無覆
無記心者,謂欲界色界生長諸阿羅漢。不成
就色界繫無覆無記心亦無色界繫有覆無記
心者,謂無色界生長諸阿羅漢。非不成就色
界繫無覆無記心亦非無色界繫有覆無記
心者,謂欲界生長有學異生已離欲界貪,及
色界生長有學異生。若不成就色界繫無覆
無記心,亦不成就無色界繫無覆無記心耶?
或不成就色界繫無覆無記心非無色界繫
無覆無記心,廣說四句。不成就色界繫無覆
無記心非無色界繫無覆無記心者,謂無色
界生長異熟果心正現在前。不成就無色界
繫無覆無記心非色界繫無覆無記心者,謂
欲界生長已離欲界貪,及色界生長補特
伽羅。不成就色界繫無覆無記心亦無色界
繫無覆無記心者,謂欲界生長未離欲界貪,
及無色界生長異熟果心不現在前。非不成
就色界繫無覆無記心亦非無色界繫無覆
無記心者,無有此句。若不成就色界繫無
覆無記心,亦不成就學心耶?或不成就色界
繫無覆無記心非學心,廣說四句。不成就色
界繫無覆無記心非學心者,謂欲界生長有

學未離欲界貪,及無色界生長有學補特
伽羅。不成就學心非色界繫無覆無記心者,
謂欲界生長諸阿羅漢,及諸異生已離欲界
貪,及色界生長諸阿羅漢及諸異生。不成
就色界繫無覆無記心亦學心者,謂欲界生
長異生未離欲界貪,及無色界生長阿羅
漢異生。非不成就色界繫無覆無記心亦非
學心者,謂欲界生長有學已離欲界貪,及
色界生長有學補特伽羅。若不成就色界繫
無覆無記心,亦不成就無學心耶?或不成就
色界繫無覆無記心非無學心,廣說四句。
不成就色界繫無覆無記心非無學心者,謂
無色界生長阿羅漢。不成就無學心非色界
繫無覆無記心者,謂欲界生長有學異生
已離欲界貪,及色界生長有學異生。不成就
色界繫無覆無記心亦無學心者,謂欲界生
長未離欲界貪,及無色界生長有學異生。
非不成就色界繫無覆無記心亦非無學心
者,謂欲界色界生長諸阿羅漢。若不成就
無色界繫善心,定非不成就無色界繫有覆
無記心。若不成就無色界繫有覆無記心,定
非不成就無色界繫善心。若不成就無色界
繫善心,亦不成就無色界繫無覆無記心耶?
若不成就無色界繫善心,定不成就無色界
繫無覆無記心。或不成就無色界繫無覆無
記心非無色界繫善心,謂欲界色界生長已
得無色界善心,及無色界生長異熟果心不
現在前補特伽羅。若不成就無色界繫善心,
亦不成就學心耶?或不成就無色界繫善心

非學心,廣說四句。不成就無色界繫善心
非學心者,謂諸有學未得無色界善心。不成
就學心非無色界繫善心者,謂阿羅漢異生
已得無色界善心。不成就無色界繫善心亦
學心者,謂諸異生未得無色界善心。非不成
就無色界繫善心亦非學心者,謂欲界色界
生長有學已得無色界善心。若不成就無色
界繫善心,亦不成就無學心耶?若不成就無
色界繫善心,定不成就無學心。或不成就無
學心非無色界繫善心,謂有學異生已得
無色界善心。若不成就無色界繫有覆無記
心,亦不成就無色界繫無覆無記心耶?或不
成就無色界繫有覆無記心非無色界繫無
覆無記心,廣說四句。不成就無色界繫有
覆無記心非無色界繫無覆無記心者,謂無
色界生長阿羅漢異熟果心正現在前。不
成就無色界繫無覆無記心非無色界繫有
覆無記心者,謂欲界色界生長有學異生,及
無色界生長有學異生,異熟果心不現在前。
不成就無色界繫有覆無記心非無色界繫
無覆無記心者,謂無色界生長阿羅漢異熟
果心正現在前。非不成就無色界繫有覆
無記心亦非無色界繫無覆無記心者,謂無
色界生長有學異生異熟果心正現在前。
若不成就無色界繫有覆無記心,亦不成就
學心耶?若不成就無色界繫有覆無記心,定
不成就學心。或不成就學心非無色界繫有
覆無記心,謂諸異生若不成就無色界繫有
覆無記心,定非不成就無學心。若不成就無

學心,定非不成就無色界繫有覆無記心。若
不成就無色界繫無覆無記心,亦不成就學
心耶?或不成就無色界繫無覆無記心非學
心,廣說四句。不成就無色界繫無覆無記
心非學心者,謂欲界色界生長有學,及無
色界生長有學,異熟果心不現在前。不成
就學心非無色界繫無覆無記心者,謂無
色界生長阿羅漢異生,異熟果心正現在
前。不成就無色界繫無覆無記心亦學心者,
謂欲界色界生長阿羅漢異生,及無色界生
長阿羅漢異生,異熟果心不現在前。非不
成就無色界繫無覆無記心亦非學心者,謂
無色界生長有學異熟果心正現在前。若
不成就無色界繫無覆無記心,亦不成就無
學心耶?或不成就無色界繫無覆無記心非
無學心,廣說四句。不成就無色界繫無覆無
記心非無學心者,謂欲界色界生長諸阿羅
漢,及無色界生長諸阿羅漢,異熟果心不
現在前。不成就無學心非無色界繫無覆無
記心者,謂無色界生長有學異生異熟果心
正現在前。不成就無色界繫無覆無記心亦
無學心者,謂欲界色界生長有學異生,及無
色界生長有學異生,異熟果心不現在前。
非不成就無色界繫無覆無記心亦非無學
心者,謂無色界生長阿羅漢異熟果心正
現在前。若不成就學心,亦不成就無學心耶?
或不成就學心非無學心,或不成就無學心
非學心,或不成就學心亦無學心,或非不成
就學心亦非無學心。不成就學心非無學心

者,謂阿羅漢。不成就無學心非學心者,謂
諸有學。不成就學心亦無學心者,謂諸異
生。非不成就學心亦非無學心者,無有此
句。
有十二心,謂欲界繫善心、不善心、有覆無記
心、無覆無記心,色界繫善心、有覆無記心、無
覆無記心,無色界繫善心、有覆無記心、無覆
無記心,及學心、無學心。若欲界繫善心捨成
就得不成就,不善心亦爾耶?設不善心捨成
就得不成就,欲界繫善心亦爾耶。若欲界繫
善心捨成就得不成就,乃至無學心亦爾耶?
設無學心捨成就得不成就,欲界繫善心亦
爾耶?乃至若學心捨成就得不成就,無學
心亦爾耶?設無學心捨成就得不成就,學心
亦爾耶?
若欲界繫善心捨成就得不成就,定非不善
心及欲界繫有覆無記心。若不善心及欲
界繫有覆無記心捨成就得不成就,定非欲
界繫善心。若欲界繫善心捨成就得不成就,
欲界繫無覆無記心亦爾耶?或欲界繫善心
捨成就得不成就非欲界繫無覆無記心,或
欲界繫無覆無記心捨成就得不成就非
欲界繫善心,或欲界繫善心捨成就得不
成就亦欲界繫無覆無記心,或非欲界繫
善心捨成就得不成就亦非欲界繫無覆
無記心。欲界繫善心捨成就得不成就非
欲界繫無覆無記心者,謂善根斷時,及欲界
沒色界生時。欲界繫無覆無記心捨成就得
不成就非欲界繫善心者,謂從色界沒無色

界生時。欲界繫善心捨成就得不成就亦欲
界繫無覆無記心者,謂從欲界沒無色界生
時。非欲界繫善心捨成就得不成就亦非欲
界繫無覆無記心者,除上爾所相。若欲界繫
善心捨成就得不成就,色界繫善心亦爾耶?
或欲界繫善心捨成就得不成就非色界
繫善心,廣說四句。欲界繫善心捨成就得不
成就非色界繫善心者,謂善根斷時,及欲
界沒色界生時。色界繫善心捨成就得不成
就非欲界繫善心者,謂欲界生長已得色
界善心,從色界善心復還退時,及色界沒或
欲界或無色界生時。欲界繫善心捨成就得
不成就亦色界繫善心者,謂從欲界沒無
色界生時。非欲界繫善心捨成就得不成就
亦非色界繫善心者,除上爾所相。若欲界善
心捨成就得不成就,定非色界繫有覆無記
心。若色界繫有覆無記心捨成就得不成就,
定非欲界繫善心。若欲界善心捨成就得不
成就,色界繫無覆無記心亦爾耶?或欲界繫
善心捨成就得不成就非色界繫無覆無記
心,廣說四句。欲界繫善心捨成就得不成
就非色界繫無覆無記心者,謂善根斷時,及
欲界沒色界生時。色界繫無覆無記心捨成
就得不成就非欲界繫善心者,謂已離欲界
貪,從離欲貪復還退時,及色界沒欲界生時,
若從色界沒無色界生時。欲界善心捨成就
得不成就亦色界繫無覆無記心者,謂從欲
界沒無色界生時。非欲界繫善心捨成就得
不成就亦非色界繫無覆無記心者,除上爾

所相。若欲界繫善心捨成就得不成就,定非
無色界繫善心。若無色界繫善心捨成就得
不成就,定非欲界繫善心。從此以後亦都無
有。若不善心捨成就得不成就,欲界繫有覆
無記心亦爾耶?或不善心捨成就得不成就
非欲界繫有覆無記心,廣說四句。不善心捨
成就得不成就非欲界繫有覆無記心者,謂
諸聖者離欲貪時。欲界有覆無記心捨成就
得不成就非不善心者,謂未離欲界貪聖者
現觀邊苦法智現在前時。不善心捨成就得
不成就亦欲界繫有覆無記心者,謂諸異生
離欲貪時。非不善心捨成就得不成就亦非
欲界繫有覆無記心者,除上爾所相。若不善
心捨成就得不成就,定非欲界繫無覆無記
心。若欲界繫無覆無記心捨成就得不成就,
定非不善心。從此已後亦都無有。若欲界
繫有覆無記心捨成就得不成就,定非欲界
繫無覆無記心。若欲界繫無覆無記心捨成
就得不成就,定非欲界繫有覆無記心。從此
已後亦都無有。若欲界繫無覆無記心捨
成就得不成就,色界繫善心亦爾耶?若欲界
繫無覆無記心捨成就得不成就,色界繫善
心定爾。或色界繫善心捨成就得不成就
非欲界繫無覆無記心,謂欲界生長已得色
界善心,從色界善心復還退時,及色界沒
欲界生時。若欲界繫無覆無記心捨成就得
不成就,定非色界繫有覆無記心。若色界繫
有覆無記心捨成就得不成就,定非欲界繫
無覆無記心。若欲界繫無覆無記心捨成就

得不成就,色界繫無覆無記心亦爾耶?若欲
界繫無覆無記心捨成就得不成就,色界繫
無覆無記心定爾。或色界繫無覆無記心捨
成就得不成就非欲界繫無覆無記心,謂已
離欲界貪,從離欲貪復還退時,及色界沒
欲界生時。若欲界繫無覆無記心捨成就得
不成就,定非無色界繫善心。若無色界繫善
心捨成就得不成就,定非欲界繫無覆無記
心。從此以後都無所有。若色界繫善心捨成
就得不成就,定非色界繫有覆無記心。若色
界繫有覆無記心捨成就得不成就,定非色
界繫善心。若色界繫善心捨成就得不成就,
色界繫無覆無記心亦爾耶?或色界繫善心
捨成就得不成就非色界繫無覆無記心,廣
說四句。色界繫善心捨成就得不成就非色
界繫無覆無記心者,謂欲界生長異生未離
欲界貪已得色界善心,從色界善心復還退
時。色界繫無覆無記心捨成就得不成就非
色界繫善心者,謂已離欲界貪聖者,從離欲
貪復還退時。色界繫善心捨成就得不成就
亦色界繫無覆無記心者,謂已離欲界貪異
生,從離欲貪復還退時,及欲界色界沒無色
界生時,若色界沒欲界生時。非色界繫善心
捨成就得不成就亦非色界繫無覆無記心
者,除上爾所相。若色界繫善心捨成就得不
成就,無色界繫善心亦爾耶?或色界繫善心
捨成就得不成就非無色界繫善心,廣說四
句。色界繫善心捨成就得不成就非無色界
繫善心者,謂欲界生長已得色界善心,未

得無色界善心,從色界善心復還退時,及
色界沒或欲界或無色界生時,若欲界沒無
色界生時。無色界繫善心捨成就得不成就
非色界繫善心者,謂欲界生長已得無色界
善心,起色界纏復還退時,及無色界沒或欲
界或色界生時。色界繫善心捨成就得不成
就亦無色界繫善心者,謂欲界生長異生已
得無色界善心,起欲界纏復還退時。非色界
繫善心捨成就得不成就亦非無色界繫善
心者,除上爾所相。若色界繫善心捨成就
得不成就,定非無色界繫有覆無記心。若無
色界繫有覆無記心捨成就得不成就,定非
色界繫善心。從此以後都無所有。若色界繫
有覆無記心捨成就得不成就,定非色界繫
無覆無記心。若色界繫無覆無記心捨成就
得不成就,定非色界繫有覆無記心。從此以
後都無所有。若色界繫無覆無記心捨成就
得不成就,無色界繫善心亦爾耶?或色界繫
無覆無記心捨成就得不成就非無色界繫
善心,廣說四句。色界繫無覆無記心捨成就
得不成就非無色界繫善心者,謂欲界生長
已離欲界貪,未得色界善心,從離欲貪復
還退時,及色界沒或欲界或無色界生時。
無色界繫善心捨成就得不成就非色界繫
無覆無記心者,謂欲界生長已得無色界善
心,起色界纏復還退時,及無色界沒或欲界
或色界生時。色界繫無覆無記心捨成就得
不成就亦無色界繫善心者,謂欲界生長
已得無色界善心,起欲界纏復還退時。非

色界繫無覆無記心捨成就得不成就亦非
無色界繫善心者,除上爾所相。若色界繫無
覆無記心捨成就得不成就,定非無色界繫
有覆無記心無覆無記心學心。若無色界繫
有覆無記心無覆無記心學心捨成就得不
成就,定非色界繫無覆無記心。若色界繫無
覆無記心捨成就得不成就,無學心亦爾耶?
或色界繫無覆無記心捨成就得不成就
非無學心,廣說四句。色界繫無覆無記心捨
成就得不成就非無學心者,謂已離欲界
貪有學異生,從離欲貪復還退時,及色界
沒或欲界或無色界生時,若欲界沒無色界
生時。無學心捨成就得不成就非色界繫無
覆無記心者,謂阿羅漢起色無色纏復還
退時。色界繫無覆無記心捨成就得不成就
亦無學心者,謂阿羅漢起欲界纏復還退時。
非色界繫無覆無記心捨成就得不成就亦
非無學心者,除上爾所相。若無色界繫善心
捨成就得不成就,定非無色界繫有覆無記
心。若無色界繫有覆無記心捨成就得不成
就,定非無色界繫善心。若無色界繫善心捨
成就得不成就,無色界繫無覆無記心亦爾
耶?或無色界繫善心捨成就得不成就非無
色界繫無覆無記心,廣說四句。無色界繫善
心捨成就得不成就非無色界繫無覆無記
心者,謂欲界色界生長已得無色界善心,
從無色界善心復還退時,及無色界善心
染污心沒,或欲界或色界生時。無色界無覆
無記心捨成就得不成就非無色界繫善心

者,謂無色界異熟果心生已滅時。無色界繫
善心捨成就得不成就亦無色界繫無覆無
記心者,謂無色界住,異熟果心沒,或欲界或
色界生時。非無色界繫善心捨成就得不成
就亦非無色界繫無覆無記心者,除上爾所
相。若無色界繫善心捨成就得不成就,定非
學心。若學心捨成就得不成就,定非無色界
繫善心。若無色界繫善心捨成就得不成就,
無學心亦爾耶?或無色界繫善心捨成就得
不成就非無學心,廣說四句。無色界繫善心
捨成就得不成就非無學心者,謂有學異生
已得無色界善心,從無色界善心復還退時,
及無色界沒或欲界或色界生時。無學心捨
成就得不成就非無色界繫善心者,謂阿羅
漢起無色纏復還退時。無色界繫善心捨
成就得不成就亦無學心者,謂阿羅漢起
欲色界纏復還退時。非無色界繫善心捨
成就得不成就亦非無學心者,除上爾所相。
若無色界繫有覆無記心捨成就得不成就,
定非無色界繫無覆無記心。若無色界繫無
覆無記心捨成就得不成就,定非無色界繫
有覆無記心。從此以後都無所有。若無色界
繫無覆無記心捨成就得不成就,定非學心
及無學心。若學心及無學心捨成就得不成
就,定非無色界繫無覆無記心。若學心捨成
就得不成就,定非無學心。若無學心捨成就
得不成就,定非學心。

Việt dịch

QUYỂN 15
Uẩn Thứ VI: THÀNH TỰU, Phần 3
Hỏi: Nếu tâm thiện thuộc cõi Sắc không thành tựu thì tâm hữu phú 
vô ký thuộc cõi Sắc cũng không thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm thiện thuộc cõi Sắc không thành tựu, chứ không 
phải tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc. Nói rộng ra có bốn trường hợp:
1. Tâm thiện thuộc cõi Sắc không thành tựu, chứ không phải tâm 
hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc, đó là sinh trưởng ở cõi Dục, Bổ-đặc-già-la 
chưa được tâm thiện ở cõi Sắc.
2. Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu, chứ không 
phải tâm thiện ở cõi Sắc, đó là sinh trưởng ở cõi Dục và cõi Sắc, Bổ-
đặc-già-la chưa lìa tham cõi Sắc.
3. Tâm thiện thuộc cõi Sắc không thành tựu cũng là tâm hữu phú 
vô ký thuộc cõi Sắc, đó là Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở cõi Vô sắc.
4. Tâm thiện thuộc cõi Sắc không phải không thành tựu, cũng 
không phải tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc, đó là sinh trưởng ở cõi 
Dục, đã được tâm thiện ở cõi Sắc, chưa lìa tham cõi Sắc, và sinh trưởng 
ở cõi Sắc, Bổ-đặc-già-la chưa lìa tham ở đó.
Hỏi: Nếu tâm thiện thuộc cõi Sắc không thành tựu thì tâm vô phú 
vô ký thuộc cõi Sắc cũng không thành tựu chăng?
Đáp: Nếu tâm thiện thuộc cõi Sắc không thành tựu thì chắc chắn 
tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu.
Hoặc tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu, chứ không 
phải tâm thiện thuộc cõi Sắc, đó là sinh trưởng ở cõi Dục, chưa lìa tham 
cõi Dục, Bổ-đặc-già-la đã được tâm thiện cõi Sắc.
Nếu tâm thiện thuộc cõi Sắc không thành tựu thì tâm thiện cõi Vô 
sắc cũng không thành tựu chăng?

===== PAGE 261 =====
SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 15 875
Hoặc tâm thiện thuộc cõi Sắc không thành tựu, chứ không phải 
tâm thiện thuộc cõi Vô sắc. Nói rộng ra có bốn trường hợp:
1. Tâm thiện thuộc cõi Sắc không thành tựu, chứ không phải tâm 
thiện thuộc cõi Vô sắc, là Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở cõi Vô sắc.
2. Tâm thiện thuộc cõi Vô sắc không thành tựu, chứ không phải 
tâm thiện thuộc cõi Sắc, đó là sinh trưởng ở cõi Dục, đã được tâm thiện 
ở cõi Sắc, chưa được tâm thiện ở cõi Vô sắc, và sinh trưởng ở cõi Sắc, 
Bổ-đặc-già-la chưa được tâm thiện ở cõi Vô sắc.
3. Tâm thiện thuộc cõi Sắc không thành tựu, cũng là tâm thiện 
thuộc cõi Vô sắc, đó là Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở cõi Dục, chưa được 
tâm thiện ở cõi Sắc.
4. Tâm thiện thuộc cõi Sắc không phải không thành tựu, cũng 
không phải là tâm thiện thuộc cõi Vô sắc, đó là sinh trưởng ở cõi Dục 
và cõi Sắc, Bổ-đặc-già-la đã được tâm thiện ở cõi Vô sắc.
Hỏi: Nếu tâm thiện thuộc cõi Sắc không thành tựu thì cũng không 
thành tựu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc chăng?
Đáp: Hoặc không thành tựu tâm thiện thuộc cõi Sắc, chứ không 
phải tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc. Nói rộng ra có bốn trường 
hợp:
1. Tâm thiện thuộc cõi Sắc không thành tựu, chứ không phải tâm 
hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc, đó là sinh trưởng ở cõi Dục, chưa được 
tâm thiện ở cõi Sắc, và hàng dị sinh hữu học sinh trưởng ở cõi Vô sắc,.
2. Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc không thành tựu, chứ 
không phải tâm thiện thuộc cõi Sắc, đó là các A-la-hán sinh trưởng ở 
cõi Dục và cõi Sắc.
3. Tâm thiện thuộc cõi Sắc không thành tựu, cũng là tâm hữu phú 
vô ký thuộc cõi Vô sắc, đó là các A-la-hán sinh trưởng ở cõi Vô sắc.
4. Tâm thiện ở cõi Sắc không phải không thành tựu, cũng không 
phải tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc, đó là dị sinh hữu học sinh 
trưởng ở cõi Dục, đã được tâm thiện ở cõi Sắc, và dị sinh hữu học sinh 
trưởng ở cõi Sắc.
Hỏi: Nếu tâm thiện thuộc cõi Sắc không thành tựu thì tâm vô phú 
vô ký thuộc cõi Vô sắc cũng không thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm thiện thuộc cõi Sắc không thành tựu, chứ không 
phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc. Nói rộng ra có bốn trường 
hợp:
1. Tâm thiện thuộc cõi Sắc không thành tựu, chứ không phải tâm 
vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc, đó là sinh trưởng ở cõi Vô sắc, tâm của 

===== PAGE 262 =====
876 BỘ TỲ ĐÀM 1
quả dị thục đang hiện rõ trước mặt.
2. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc không thành tựu chứ không 
phải tâm thiện thuộc cõi Sắc, đó là sinh trưởng ở cõi Dục, đã được tâm 
thiện ở cõi Sắc và Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở cõi Sắc.
3. Tâm thiện thuộc cõi Sắc không thành tựu cũng là tâm vô phú vô 
ký thuộc cõi Vô sắc, đó là sinh trưởng ở cõi Dục, chưa được tâm thiện 
ở cõi Sắc, và sinh trưởng ở cõi Vô sắc, tâm của quả dị thục không hiện 
trước mặt.
4. Tâm thiện thuộc cõi Sắc không phải không thành tựu, cũng 
không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc, không có trường hợp 
này.
Hỏi: Nếu tâm thiện thuộc cõi Sắc không thành tựu thì tâm học 
cũng không thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm thiện thuộc cõi Sắc không thành tựu, chứ không 
phải tâm học. Nói rộng ra có bốn trường hợp:
1. Tâm thiện thuộc cõi Sắc không thành tựu, chứ không phải tâm 
học, đó là hàng Bổ-đặc-già-la hữu học sinh trưởng ở cõi Vô sắc.
2. Tâm học không thành tựu, chứ không phải tâm thiện thuộc cõi 
Sắc, đó là hàng dị sinh A-la-hán sinh trưởng ở cõi Dục, đã được tâm 
thiện cõi Sắc, và dị sinh A-la-hán sinh trưởng ở cõi Sắc.
3. Tâm thiện thuộc cõi Sắc không thành tựu, cũng là tâm học, đó 
là sinh trưởng ở cõi Dục, chưa được tâm thiện ở cõi Sắc, và dị sinh A-la-
hán sinh trưởng ở cõi Vô sắc.
4. Tâm thiện thuộc cõi Sắc không phải không thành tựu, cũng 
không phải tâm học, đó là Bổ-đặc-già-la hữu học sinh trưởng ở cõi Dục 
và cõi Sắc.
Hỏi: tâm thiện thuộc cõi Sắc Nếu không thành tựu thì tâm vô học 
cũng không thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm thiện thuộc cõi Sắc không thành tựu, chứ không 
phải tâm vô học. Nói rộng có bốn trường hợp:
1. Tâm thiện thuộc cõi Sắc không thành tựu, chứ không phải tâm 
vô học, đó là các A-la-hán sinh trưởng ở cõi Vô sắc.
2. Tâm vô học không thành tựu, chứ không phải tâm thiện thuộc 
cõi Sắc, đó là dị sinh hữu học sinh trưởng ở cõi Dục, đã được tâm thiện 
ở cõi Sắc, và dị sinh hữu học sinh trưởng ở cõi Sắc.
3. Tâm thiện thuộc cõi Sắc không thành tựu cũng là tâm vô học, 
đó là sinh trưởng ở cõi Dục, chưa được tâm thiện ở cõi Sắc, và dị sinh 
hữu học sinh trưởng ở cõi Vô sắc.

===== PAGE 263 =====
SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 15 877
4. Tâm thiện thuộc cõi Sắc không phải không thành tựu, cũng 
không phải tâm vô học, đó là các A-la-hán sinh trưởng ở cõi Dục và 
cõi Sắc.
Hỏi: Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu thì 
tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc cũng không thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu, chứ 
không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc. Nói rộng ra có bốn trường 
hợp:
1. Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu, chứ không 
phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc, đó là sinh trưởng ở cõi Dục và cõi 
Sắc, Bổ-đặc-già-la đã lìa tham cõi Sắc.
2. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu, chứ không 
phải tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc, đó là sinh trưởng ở cõi Dục, Bổ-
đặc-già-la chưa lìa tham cõi Dục.
3. Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu cũng là tâm 
vô phú vô ký thuộc cõi Sắc, đó là Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở cõi Vô 
sắc.
4. Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc không phải không thành tựu, 
cũng không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc, đó là sinh trưởng ở 
cõi Dục, đã lìa tham cõi Dục, chưa lìa tham ở cõi Sắc, và Bổ-đặc-già-la 
sinh trưởng ở cõi Sắc chưa lìa tham cõi đó.
 Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu thì chắc 
chắn tâm thiện thuộc cõi Vô sắc không phải không thành tựu. Nếu tâm 
thiện thuộc cõi Vô sắc không thành tựu thì chắc chắn tâm hữu phú vô 
ký thuộc cõi Sắc không phải không thành tựu.
 Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu thì tâm 
hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc cũng không thành tựu chăng?
Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc không thành tựu thì chắc 
chắn tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu. Hoặc tâm hữu 
phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu, chứ không phải tâm hữu phú 
vô ký thuộc cõi Vô sắc, đó là dị sinh hữu học đã lìa tham cõi Sắc.
Hỏi: Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu thì 
tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc cũng không thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu, 
chứ không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc. Nói rộng ra có bốn 
trường hợp:
1. Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu, chứ không 
phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc, đó là sinh trưởng ở cõi Vô sắc, 

===== PAGE 264 =====
878 BỘ TỲ ĐÀM 1
tâm của quả dị thục đang hiện rõ trước mặt.
2. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc không thành tựu, chứ không 
phải tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc, đó là sinh trưởng ở cõi Dục và 
cõi Sắc, Bổ-đặc-già-la chưa lìa tham cõi Sắc.
3. Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu cũng là tâm 
vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc, đó là sinh trưởng ở cõi Dục và cõi Sắc, 
đã lìa tham cõi Sắc, và sinh trưởng ở cõi Vô sắc, tâm của quả dị thục 
không hiện tiền.
4. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không phải không thành tựu, 
cũng không phải là tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc không có trường 
hợp này.
Hỏi: Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu thì 
tâm học cũng không thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu, chứ 
không phải tâm học. Nói rộng ra có bốn trường hợp:
1. Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu, chứ không 
phải tâm học, đó là các hữu học đã lìa tham ở cõi Sắc.
2. Tâm học không thành tựu, chứ không phải tâm hữu phú vô ký 
thuộc cõi Sắc, đó là các dị sinh, chưa lìa tham cõi Sắc.
3. Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu, cũng là tâm 
học, đó là A-la-hán và các dị sinh, đã lìa tham cõi Sắc.
4. Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc không phải không thành tựu, 
cũng không phải tâm học, đó là hàng hữu học chưa lìa tham cõi Sắc.
Hỏi: Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu thì 
tâm vô học cũng không thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu, chứ 
không phải tâm vô học. Nói rộng ra có bốn trường hợp:
1. Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu, chứ không 
phải tâm vô học, đó là A-la-hán.
2. Tâm vô học không thành tựu, chứ không phải tâm hữu phú vô 
ký thuộc cõi Sắc, đó là các hữu học dị sinh, chưa lìa tham cõi Sắc.
3. Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu, cũng là tâm 
vô học, đó là dị sinh hữu học đã lìa tham ở cõi Sắc.
4. Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc không phải không thành tựu, 
cũng không phải tâm vô học, không có trường hợp này.
Hỏi: Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu thì tâm 
thiện thuộc cõi Vô sắc cũng không thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu, 

===== PAGE 265 =====
SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 15 879
chứ không phải tâm thiện thuộc cõi Vô sắc. Nói rộng ra có bốn trường 
hợp:
1. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu, chứ không 
phải tâm thiện thuộc cõi Vô sắc, đó là Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở cõi 
Vô sắc.
2. Tâm thiện thuộc cõi Vô sắc không thành tựu, chứ không phải 
tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc, đó là sinh trưởng ở cõi Dục, đã lìa tham 
cõi Dục, chưa được tâm thiện ở cõi Vô sắc, và sinh trưởng ở cõi Sắc, 
Bổ-đặc-già-la chưa được tâm thiện ở cõi Vô sắc.
3. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu, cũng là tâm 
thiện thuộc cõi Vô sắc, đó là sinh trưởng ở cõi Dục, Bổ-đặc-già-la chưa 
lìa tham ở cõi Dục.
4. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không phải không thành tựu, 
cũng không phải tâm thiện thuộc cõi Vô sắc, đó là Bổ-đặc-già-la sinh 
trưởng ở cõi Dục và cõi Sắc, đã được tâm thiện ở cõi Vô sắc.
Hỏi: Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu thì tâm 
hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc cũng thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu, chứ 
không phải tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc. Nói rộng ra có bốn 
trường hợp:
1. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu, chứ không 
phải tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc, đó là sinh trưởng ở cõi Dục, 
chưa lìa tham cõi Dục, và dị sinh hữu học sinh trưởng ở cõi Vô sắc.
2. Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc không thành tựu, chứ 
không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc, đó là các A-la-hán sinh 
trưởng ở cõi Dục và cõi Sắc.
3. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu, cũng là tâm 
hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc, đó là các A-la-hán sinh trưởng ở cõi 
Vô sắc.
4. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không phải không thành tựu, 
cũng không phải tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc, đó là dị sinh hữu 
học sinh trưởng ở cõi Dục, đã lìa tham cõi Dục và dị sinh hữu học sinh 
trưởng ở cõi Sắc.
Hỏi: Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu thì tâm 
vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc cũng không thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu, chứ 
không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc. Nói rộng ra có bốn 
trường hợp:

===== PAGE 266 =====
880 BỘ TỲ ĐÀM 1
1. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu chứ không 
phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc, đó là sinh trưởng ở cõi Vô sắc, 
tâm của quả dị thục đang hiện rõ trước mặt.
2. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc không thành tựu, chứ không 
phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc, đó là sinh trưởng ở cõi Dục, đã lìa 
tham cõi Dục và Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở cõi Sắc.
3. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu, cũng là tâm 
vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc, đó là sinh trưởng ở cõi Dục, chưa lìa 
tham cõi Dục, và sinh trưởng ở cõi Vô sắc, tâm của quả dị thục không 
hiện tiền.
4. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không phải không thành tựu, 
cũng không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc, không có trường 
hợp này.
Hỏi: Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu thì tâm 
học cũng không thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu, chứ 
không phải tâm học. Nói rộng ra có bốn trường hợp:
1. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu, chứ không 
phải tâm học, đó là hữu học sinh trưởng ở cõi Dục, chưa lìa tham cõi 
Dục, và Bổ-đặc-già-la hữu học sinh trưởng ở cõi Vô sắc.
2. Tâm học không thành tựu, chứ không phải tâm vô phú vô ký 
thuộc cõi Sắc, đó là các A-la-hán và các dị sinh sinh trưởng ở cõi Dục, 
đã lìa tham cõi Dục, và các A-la-hán các dị sinh sinh trưởng ở cõi Sắc.
3. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu cũng là tâm 
học, đó là dị sinh sinh trưởng ở cõi Dục chưa lìa tham cõi Dục và các 
A-la-hán dị sinh, sinh trưởng ở cõi Vô sắc.
4. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không phải không thành tựu 
cũng không phải tâm học, đó là hữu học sinh trưởng ở cõi Dục đã lìa 
tham cõi Dục, và Bổ-đặc-già-la hữu học sinh trưởng ở cõi Sắc.
Hỏi: Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu thì tâm 
vô học cũng không thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu, chứ 
không phải tâm vô học. Nói rộng ra có bốn trường hợp:
1. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu chứ không 
phải tâm vô học, đó là A-la-hán sinh trưởng ở cõi Vô sắc.
2. Tâm vô học không thành tựu, chứ không phải tâm vô phú vô ký 
thuộc cõi Sắc, đó là hàng dị sinh hữu học sinh trưởng ở cõi Dục,  đã lìa 
tham cõi Dục, và dị sinh hữu học sinh trưởng ở cõi Sắc.

===== PAGE 267 =====
SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 15 881
3. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không thành tựu cũng là tâm 
vô học, đó là sinh trưởng ở cõi Dục, chưa lìa tham cõi Dục, và dị sinh 
hữu học sinh trưởng ở cõi Vô sắc.
4. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc không phải không thành tựu, 
cũng không phải tâm vô học, đó là các A-la-hán sinh trưởng ở cõi Dục 
và cõi Sắc.
 Nếu tâm thiện thuộc cõi Vô sắc không thành tựu thì chắc chắn 
tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc không phải không thành tựu.
Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc không thành tựu thì chắc 
chắn tâm thiện thuộc cõi Vô sắc không phải không thành tựu.
 Nếu tâm thiện thuộc cõi Vô sắc không thành tựu thì tâm vô phú 
vô ký thuộc cõi Vô sắc cũng không thành tựu chăng?
Nếu tâm thiện thuộc cõi Vô sắc không thành tựu thì chắc chắn tâm 
vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc không thành tựu.
Hoặc tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc không thành tựu, chứ 
không phải tâm thiện thuộc cõi Vô sắc, đó là sinh trưởng ở cõi Dục và 
cõi Sắc, đã được tâm thiện ở cõi Vô sắc và Bổ-đặc-già-la sinh trưởng ở 
cõi Vô sắc, tâm của quả dị thục không hiện trước mặt.
Hỏi: Nếu tâm thiện thuộc cõi Vô sắc không thành tựu thì tâm học 
cũng không thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm thiện thuộc cõi Vô sắc không thành tựu, chứ không 
phải tâm học. Nói rộng ra có bốn trường hợp:
1. Tâm thiện thuộc cõi Vô sắc không thành tựu, chứ không phải 
tâm học, đó là hàng hữu học chưa được tâm thiện ở cõi Vô sắc.
2. Tâm học không thành tựu, chứ không phải tâm thiện ở cõi Vô 
sắc, đó là dị sinh A-la-hán đã được tâm thiện ở cõi Vô sắc.
3. Tâm thiện thuộc cõi Vô sắc không thành tựu cũng là tâm học, 
đó là các dị sinh chưa được tâm thiện ở cõi Vô sắc.
4. Tâm thiện thuộc cõi Vô sắc không phải không thành tựu, cũng 
không phải tâm học, đó là hàng hữu học sinh trưởng ở cõi Dục và cõi 
Sắc, đã được tân thiện cõi Vô sắc.
Hỏi: Nếu tâm thiện thuộc cõi Vô sắc không thành tựu thì tâm vô 
học cũng không thành tựu chăng?
Đáp: Nếu tâm thiện thuộc cõi Vô sắc không thành tựu thì chắc 
chắn tâm vô học không thành tựu.
Hoặc tâm vô học không thành tựu, chứ không phải tâm thiện thuộc 
cõi Vô sắc, đó là dị sinh hữu học đã được tâm thiện cõi Vô sắc.
Hỏi: Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc không thành tựu thì 

===== PAGE 268 =====
882 BỘ TỲ ĐÀM 1
tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc cũng không thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc không thành tựu, 
chứ không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc. Nói rộng ra có bốn 
trường hợp:
1. Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc không thành tựu, chứ 
không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc, đó là A-la-hán sinh 
trưởng ở cõi Vô sắc, tâm của quả dị thục đang hiện rõ trước mặt.
2. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc không thành tựu, chứ không 
phải tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc, đó là dị sinh hữu học sinh 
trưởng ở cõi Dục và cõi Sắc, và dị sinh hữu học sinh trưởng ở cõi Vô 
sắc, tâm của quả dị thục không hiện trước mặt.
3. Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc không thành tựu, cũng là 
tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc, đó là A-la-hán sinh trưởng ở cõi Vô 
sắc, tâm của quả dị thục không hiện trước mặt.
4. Tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc không phải không thành 
tựu, cũng không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc, đó là dị sinh 
hữu học sinh trưởng ở cõi Vô sắc, tâm của quả dị thục đang hiện rõ 
trước mặt.
Hỏi: Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc không thành tựu thì 
tâm học cũng không thành tựu chăng?
Đáp: Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc không thành tựu thì 
chắc chắn tâm học không thành tựu.
Hoặc tâm học không thành tựu, chứ không phải tâm hữu phú vô ký 
thuộc cõi Vô sắc, đó là các dị sinh.
Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc không thành tựu thì chắc 
chắn tâm vô học không phải không thành tựu.
Nếu tâm vô học không thành tựu thì chắc chắn tâm hữu phú vô ký 
thuộc cõi Vô sắc không phải không thành tựu.
Hỏi: Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc không thành tựu thì 
tâm học cũng không thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc không thành tựu, 
chứ không phải tâm học. Nói rộng ra có bốn trường hợp:
1. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc không thành tựu, chứ không 
phải tâm học, đó là hàng hữu học sinh trưởng ở cõi Dục và cõi Sắc, và 
hữu học sinh trưởng ở cõi Vô sắc, tâm của quả dị thục không hiện trước 
mặt.
2. Tâm học không thành tựu, chứ không phải tâm vô phú vô ký 
thuộc cõi Vô sắc, đó là dị sinh A-la-hán sinh trưởng ở cõi Vô sắc, , tâm 

===== PAGE 269 =====
SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 15 883
của quả dị thục đang hiện trước mặt.
3. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc không thành tựu, cũng là 
tâm học, đó là dị sinh A-la-hán sinh trưởng ở cõi Dục và cõi Sắc, và dị 
sinh A-la-hán sinh trưởng ở cõi Vô sắc, tâm của quả dị thục không hiện 
trước mặt.
4. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc không phải không thành 
tựu, cũng không phải tâm học, đó là hữu học sinh trưởng ở cõi Vô sắc, 
tâm của quả dị thục đang hiện rõ trước mặt.
Hỏi: Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc không thành tựu thì 
tâm vô học cũng không thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc không thành tựu, 
chứ không phải tâm vô học. Nói rộng ra có bốn trường hợp:
1. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc không thành tựu, chứ không 
phải tâm vô học, đó là các A-la-hán sinh trưởng ở cõi Dục và cõi Sắc, 
và các A-la-hán sinh trưởng ở cõi Vô sắc, tâm của quả dị thục không 
hiện trước mặt.
2. Tâm vô học không thành tựu, chứ không phải tâm vô phú vô ký 
thuộc cõi Vô sắc, đó là dị sinh hữu học sinh trưởng ở cõi Vô sắc, tâm 
của quả dị thục đang hiện rõ trước mặt.
3. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc không thành tựu cũng là 
tâm vô học, đó là dị sinh hữu học sinh trưởng ở cõi Dục và cõi Sắc, và 
dị sinh hữu học sinh trưởng ở cõi Vô sắc, tâm của quả dị thục không 
hiện trước mặt.
4. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc không phải không thành 
tựu, cũng không phải tâm vô học, đó là A-la-hán sinh trưởng ở cõi Vô 
sắc, tâm của quả dị thục đang hiện rõ trước mặt.
Hỏi: Nếu tâm học không thành tựu thì tâm vô học cũng không 
thành tựu chăng?
Đáp: Hoặc tâm học không thành tựu, chứ không phải tâm vô học. 
Hoặc tâm vô học không thành tựu, chứ không phải tâm học. Hoặc tâm 
học không thành tựu, cũng là tâm vô học. Hoặc tâm học không phải 
không thành tựu, cũng không phải tâm vô học.
Tâm học không thành tựu, chứ không phải tâm vô học, đó là A-
la-hán.
Tâm vô học không thành tựu, không phải là tâm học, đó là các 
hữu học.
Tâm học không thành tựu, cũng là tâm vô học, đó là các dị sinh.
Tâm học không phải không thành tựu, cũng không phải tâm vô 

===== PAGE 270 =====
884 BỘ TỲ ĐÀM 1
học, không có trường hợp này.
Có mười hai tâm:
- Thuộc cõi Dục có: 
Tâm thiện 
Tâm bất thiện. 
Tâm hữu phú vô ký.
Tâm vô phú vô ký.
- Thuộc cõi Sắc có: 
Tâm thiện 
Tâm hữu phú vô ký.
Tâm vô phú vô ký.
- Thuộc cõi Vô sắc có: 
Tâm thiện 
Tâm hữu phú vô ký.
Tâm vô phú vô ký.
Tâm học.
Tâm vô học.
Nếu tâm thiện thuộc cõi Dục, xả thành tựu được bất thành tựu, thì 
tâm bất thiện cũng vậy chăng?
Nếu tâm bất thiện, xả thành tựu được bất thành tựu, thì tâm thiện 
thuộc cõi Dục cũng vậy chăng?
Nếu tâm thiện thuộc cõi Dục, xả thành tựu được bất thành tựu, cho 
đến tâm vô học cũng như vậy chăng?
Nếu tâm vô học, xả thành tựu được bất thành tựu, thì tâm thiện 
thuộc cõi Dục cũng như vậy chăng? Cho đến nếu tâm học, xả thành tựu 
được bất thành tựu, thì tâm vô học cũng như vậy chăng? Nếu tâm vô 
học, xả thành tựu được bất thành tựu, thì tâm học cũng như vậy chăng?
Nếu tâm thiện thuộc cõi Dục, xả thành tựu được bất thành tựu, thì 
chắc chắn không phải là tâm bất thiện, và tâm hữu phú vô ký thuộc cõi 
Dục. Nếu tâm bất thiện và tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục, xả thành 
tựu được bất thành tựu, thì chắc chắn không phải là tâm thiện thuộc cõi 
Dục.
Hỏi: Nếu tâm thiện thuộc cõi Dục, xả thành tựu được bất thành 
tựu, thì tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục cũng như vậy chăng?
Đáp: Hoặc tâm thiện thuộc cõi Dục, xả thành tựu được bất thành 
tựu, thì không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục. Hoặc tâm vô phú 
vô ký thuộc cõi Dục, xả thành tựu được bất thành tựu, thì không phải 
tâm thiện thuộc cõi Dục. Hoặc tâm thiện thuộc cõi Dục, xả thành tựu 

===== PAGE 271 =====
SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 15 885
được bất thành tựu, cũng là tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục. Hoặc 
không phải tâm thiện thuộc cõi Dục, xả thành tựu được bất thành tựu, 
cũng không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục.
Tâm thiện thuộc cõi Dục, xả thành tựu được bất thành tựu, thì 
không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục, nghĩa là khi căn thiện bị 
cắt đứt và chết ở cõi Dục, khi sinh lên cõi Sắc. Tâm vô phú vô ký thuộc 
cõi Dục, xả thành tựu được bất thành tựu, chứ không phải tâm thiện 
thuộc cõi Dục, nghĩa là lúc từ cõi Sắc chết, sinh lên cõi Vô sắc. Tâm 
thiện thuộc cõi Dục, xả thành tựu được bất thành tựu, cũng là tâm vô 
phú vô ký thuộc cõi Dục, là lúc từ cõi Dục chết, sinh lên cõi Vô sắc. 
Không phải tâm thiện thuộc cõi Dục, xả thành tựu được bất thành tựu. 
Cũng không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục, là trừ những hình 
thức đã nói trên.
Hỏi: Nếu tâm thiện thuộc cõi Dục, xả thành tựu được bất thành 
tựu, thì tâm thiện thuộc cõi Sắc cũng như vậy chăng?
Đáp: Hoặc tâm thiện thuộc cõi Dục, xả thành tựu được bất thành 
tựu, chứ không phải tâm thiện thuộc cõi Sắc. Nói rộng ra có bốn trường 
hợp:
1. Tâm thiện thuộc cõi Dục, xả thành tựu được bất thành tựu, chứ 
không phải tâm thiện thuộc cõi Sắc. là khi căn thiện bị cắt đứt, và mất 
ở cõi Dục, sinh lên cõi Sắc. 
2. Tâm thiện thuộc cõi Sắc, xả thành tựu được bất thành tựu, 
không phải tâm thiện thuộc cõi Dục, là sinh trưởng ở cõi Dục đã được 
tâm thiện cõi Sắc. Từ cõi Sắc, tâm thiện lại lui sụt, và mất ở cõi Sắc, 
khi sinh thì hoặc là cõi Dục hoặc là cõi Vô sắc. 
3. Tâm thiện thuộc cõi Dục, xả thành tựu được bất thành tựu, cũng 
là tâm thiện thuộc cõi Sắc, là từ cõi Dục mất, khi sinh lên cõi Vô sắc. 
4. Không phải tâm thiện thuộc cõi Dục, xả thành tựu được bất 
thành tựu, cũng không phải tâm thiện thuộc cõi Sắc, là trừ những hình 
thức như đã nói trên.
 Nếu tâm thiện thuộc cõi Dục, xả thành tựu được bất thành tựu, thì 
chắc chắn không phải là tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc.
Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc, xả thành tựu được bất thành 
tựu thì chắc chắn không phải là tâm thiện thuộc cõi Dục.
Hỏi: Nếu tâm thiện cõi Dục, xả thành tựu được bất thành tựu, thì 
tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc cũng như vậy chăng?
Đáp: Hoặc tâm thiện thuộc cõi Dục, xả thành tựu được bất thành 
tựu, chứ không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc. Nói rộng ra có bốn 

===== PAGE 272 =====
886 BỘ TỲ ĐÀM 1
trường hợp:
1. Tâm thiện thuộc cõi Dục, xả thành tựu được bất thành tựu, chứ 
không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc, là khi căn thiện bị cắt đứt, 
và khi mất ở cõi Dục, sinh lên cõi Sắc. 
2. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc, xả thành tựu được bất thành 
tựu, không phải tâm thiện thuộc cõi Dục, là đã lìa tham cõi Dục. Từ lúc 
lìa tham cõi Dục, lại lui sụt, và lúc mất ở cõi Sắc sinh xuống cõi Dục, 
hoặc khi từ cõi Sắc mà mất, sinh lên cõi Vô sắc. 
3. Tâm thiện cõi Dục xả thành tựu được bất thành tựu, cũng là tâm 
vô phú vô ký thuộc cõi Sắc, là lúc từ cõi Dục mất, sinh lên cõi Vô sắc. 
4. Không phải tâm thiện cõi Dục xả thành tựu được bất thành tựu, 
cũng không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc, là trừ những hình thức 
như đã nói trên.
 Nếu tâm thiện thuộc cõi Dục, xả thành tựu được bất thành tựu, thì 
chắc chắn không phải là tâm thiện thuộc cõi Vô sắc.
Nếu tâm thiện thuộc cõi Vô sắc, xả thành tựu được bất thành tựu, 
thì chắc chắn không phải là tâm thiện thuộc cõi Dục. Từ đây trở đi, cũng 
đều không có.
Hỏi: Nếu tâm bất thiện, xả thành tựu được bất thành tựu, thì tâm 
hữu phú vô ký thuộc cõi Dục cũng như vậy chăng?
Đáp: Hoặc tâm bất thiện, xả thành tựu được bất thành tựu, chứ 
không phải tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục. Nói rộng ra có bốn trường 
hợp:
1. Tâm bất thiện xả thành tựu được bất thành tựu, chứ không phải 
tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục, là lúc các Thánh giả lìa tham Dục. 
2. Tâm hữu phú vô ký cõi Dục xả thành tựu được bất thành tựu, 
không phải tâm bất thiện, là Thánh giả chưa lìa tham cõi Dục lúc hiện 
quán biên khổ pháp trí xuất hiện trước mặt. 
3. Tâm bất thiện xả thành tựu được bất thành tựu, cũng là tâm hữu 
phú vô ký cõi Dục, là lúc các dị sinh lìa tham Dục 
4. Không phải tâm bất thiện xả thành tựu được bất thành tựu, cũng 
không phải tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục, là trừ những hình thức 
như đãnói trên.
 Nếu tâm bất thiện xả thành tựu được bất thành tựu, thì chắc chắn 
không phải là tâm vô phú vô kýthuộc cõi Dục.
Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục, xả thành tựu được bất thành 
tựu, thì chắc chắn không phải tâm bất thiện. Từ đây về sau cũng đều 
không có.

===== PAGE 273 =====
SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 15 887
Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục, xả thành tựu được bất thành 
tựu, thì chắc chắn không phải là tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục.
Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục, xả thành tựu được bất thành 
tựu, thì chắc chắn không phải là tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục. Từ 
đây trở về sau đều không có.
 Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục, xả thành tựu được bất thành 
tựu, thì tâm thiện thuộc cõi Sắc cũng như vậy chăng?
Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục, xả thành tựu được bất thành 
tựu, thì tâm thiện thuộc cõi Sắc chắc chắn như vậy.
Hoặc tâm thiện thuộc cõi Sắc, xả thành tựu được bất thành tựu, 
chứ không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục, đó là sinh trưởng ở 
cõi Dục, đã được tâm thiện ở cõi Sắc. Từ tâm thiện cõi Sắc khi lui sụt 
trở lại, và khi mất ở cõi Sắc, sinh xuống cõi Dục. Nếu tâm vô phú vô 
ký thuộc cõi Dục, xả thành tựu được bất thành tựu, thì chắc chắn không 
phải là tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc. Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc 
cõi Sắc, xả thành tựu được bất thành tựu, thì chắc chắn không phải là 
tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục. Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục, 
xả thành tựu được bất thành tựu, thì tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc 
cũng như vậy chăng?
Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục, xả thành tựu được bất thành 
tựu, thì tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc chắc chắn vậy.
Hoặc tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc, xả thành tựu được bất thành 
tựu, chứ không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục, là đã lìa tham cõi 
Dục. Từ lìa tham cõi Dục, khi lui sụt trở lại, và khi mất ở cõi Sắc, sinh 
xuống cõi Dục. Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục, xả thành tựu được 
bất thành tựu, thì chắc chắn không phải là tâm thiện cõi Vô sắc.
Nếu tâm thiện thuộc cõi Vô sắc, xả thành tựu được bất thành tựu, 
thì chắc chắn không phải là tâm vô phú vô ký thuộc cõi Dục. Từ đây trở 
về sau đều không có.
Nếu tâm thiện thuộc cõi Sắc, xả thành tựu được bất thành tựu, thì 
chắc chắn không phải là tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc.
Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc, xả thành tựu được bất thành 
tựu, thì chắc chắn không phải là tâm thiện thuộc cõi Sắc.
Hỏi: Nếu tâm thiện thuộc cõi Sắc, xả thành tựu được bất thành tựu 
thì tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc cũng như vậy chăng?
Đáp: Hoặc tâm thiện thuộc cõi Sắc xả thành tựu được bất thành 
tựu, chứ không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc. Nói rộng ra có bốn 
trường hợp:

===== PAGE 274 =====
888 BỘ TỲ ĐÀM 1
1. Tâm thiện thuộc cõi Sắc xả thành tựu được bất thành tựu, chứ 
không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc, là dị sinh sinh trưởng ở cõi 
Dục, chưa lìa tham cõi Dục, đã được tâm thiện cõi Sắc. Từ tâm thiện cõi 
Sắc, khi lui sụt trở lại. 
2. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc, xả thành tựu được bất thành 
tựu, chứ không phải tâm thiện thuộc cõi Sắc, là Thánh giả đã lìa tham 
cõi Dục. Từ lúc lìa tham, lui sụt trở lại. 
3. Tâm thiện thuộc cõi Sắc xả thành tựu được bất thành tựu, cũng 
là tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc, là dị sinh đã lìa tham cõi Dục. Từ lúc 
lìa tham Dục, lui sụt trở lại, và mất ở cõi Dục và cõi Sắc, sinh lên cõi 
Vô sắc, nếu lúc mất ở cõi Sắc, thì sinh xuống cõi Dục. 
4. Không phải tâm thiện thuộc cõi Sắc xả thành tựu được bất thành 
tựu, cũng không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc, là trừ những hình 
thức như đã nói trên.
Hỏi: Nếu tâm thiện thuộc cõi Sắc, xả thành tựu, được bất thành 
tựu thì tâm thiện thuộc cõi Vô sắc cũng như vậy chăng?
Đáp: Hoặc tâm thiện thuộc cõi Sắc, xả thành tựu được bất thành 
tựu, chứ không phải tâm thiện thuộc cõi Vô sắc. Nói rộng ra có bốn 
trường hợp:
1. Tâm thiện thuộc cõi Sắc xả thành tựu được bất thành tựu, chứ 
không phải tâm thiện thuộc cõi Vô sắc, là sinh trưởng ở cõi Dục, đã 
được tâm thiện ở cõi Sắc, chưa được tâm thiện cõi Vô sắc. Từ tâm thiện 
cõi Sắc, lúc lui sụt trở lại, và mất ở cõi Sắc. Hoặc lúc sinh ở cõi Dục hay 
ở cõi Vô sắc, nếu lúc mất ở cõi Dục thì sinh vào cõi Vô sắc. 
2. Tâm thiện thuộc cõi Vô sắc xả thành tựu được bất thành tựu, 
chứ không phải tâm thiện thuộc cõi Sắc, là sinh trưởng ở cõi Dục đã 
được tâm thiện cõi Vô sắc. Lúc dấy lên trói buộc ở cõi Sắc, lui sụt trở 
lại, và mất ở cõi Vô sắc, hoặc lúc sinh ở cõi Dục hay cõi Sắc. 
3. Tâm thiện thuộc cõi Sắc xả thành tựu được bất thành tựu, cũng 
là tâm thiện thuộc cõi Vô sắc, là sinh trưởng ở cõi Dục, đã được tâm 
thiện cõi Vô sắc. Lúc dấy lên trói buộc ở cõi Dục lui sụt trở lại. 
4. Không phải tâm thiện thuộc cõi Sắc xả thành tựu được bất thành 
tựu, cũng không phải tâm thiện thuộc cõi Vô sắc, là trừ những hình thức 
như trên đã nói.
 Nếu tâm thiện thuộc cõi Sắc, xả thành tựu được bất thành tựu, thì 
chắc chắn không phải là tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc.
Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc xả thành tựu được bất 
thành tựu, thì chắc chắn không phải là tâm thiện cõi Sắc. Từ đây trở về 

===== PAGE 275 =====
SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 15 889
sau đều không có.
Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc, xả thành tựu được bất thành 
tựu, thì chắc chắn không phải là tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc.
Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc, xả thành tựu được bất thành 
tựu, thì chắc chắn không phải là tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc. Từ 
đây trở về sau đều không có.
Hỏi: Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc thành tựu được bất thành 
tựu, thì tâm thiện thuộc cõi Vô sắc cũng như vậy chăng?
Đáp: Hoặc tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc, xả thành tựu được bất 
thành tựu, chứ không phải tâm thiện thuộc cõi Vô sắc. Nói rộng ra có 
bốn trường hợp:
1. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc xả thành tựu được bất thành 
tựu, chứ không phải tâm thiện thuộc cõi Vô sắc, là sinh trưởng ở cõi 
Dục, đã lìa tham cõi Dục, chưa được tâm thiện cõi Vô sắc. Từ lúc lìa 
tham Dục lui sụt trở lại, và mất ở cõi Sắc, hoặc lúc sinh ở cõi Dục hoặc 
ở cõi Vô sắc. 
2. Tâm thiện thuộc cõi Vô sắc xả thành tựu được bất thành tựu, chứ 
không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc, là sinh trưởng ở cõi Dục, đã 
được tâm thiện cõi Vô sắc. Lúc dấy lên trói buộc cõi Sắc, lui sụt trở lại 
và mất ở cõi Vô sắc, lúc sinh hoặc ở cõi Dục, hoặc ở cõi Sắc. 
3. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc xả thành tựu được bất thành 
tựu, cũng là tâm thiện thuộc cõi Vô sắc, là sinh trưởng ở cõi Dục, đã 
được tâm thiện cõi Vô sắc. Lúc dấy lên trói buộc cõi Dục, thì lui sụt trở 
lại. 
4. Không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc xả thành tựu được 
bất thành tựu, cũng không phải tâm thiện thuộc cõi Vô sắc, là trừ những 
hình thức như trên đã nói.
 Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc, xả thành tựu được bất thành 
tựu, thì chắc chắn không phải là tâm hữu phú vô ký, tâm vô phú vô ký, 
tâm học thuộc cõi Vô sắc.
Nếu tâm hữu phú vô ký, tâm vô phú vô ký, tâm học thuộc cõi Vô 
sắc, xả thành tựu, được bất thành tựu thì chắc chắn không phải là tâm 
vô phú vô ký thuộc cõi Sắc.
Hỏi: Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc, xả thành tựu được bất 
thành tựu, thì tâm vô học cũng như vậy chăng?
Đáp: Hoặc tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc, xả thành tựu được bất 
thành tựu, chứ không phải tâm vô học. Nói rộng ra có bốn trường hợp:
1. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc xả thành tựu, được bất thành 

===== PAGE 276 =====
890 BỘ TỲ ĐÀM 1
tựu chứ không phải tâm vô học, là dị sinh hữu học đã lìa tham cõi Dục. 
Từ lúc lìa tham Dục lui sụt trở lại và mất ở cõi Sắc, lúc sinh hoặc ở cõi 
Dục hoặc ở cõi Vô sắc, nếu như lúc mất ở cõi Dục, thì sinh lên cõi Vô 
sắc. 
2. Tâm vô học xả thành tựu được bất thành tựu, chứ không phải 
tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc, là A-la-hán, dấy lên trói buộc ở cõi Sắc 
và Vô sắc thì lui sụt trở lại. 
3. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc xả thành tựu được bất thành 
tựu, cũng là tâm vô học, là A-la-hán dấy lên trói buộc ở cõi Dục thì lui 
sụt trở lại. 
4. Không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc xả thành tựu được 
bất thành tựu, cũng không phải tâm vô học, là trừ những hình thức như 
tern6 đã nói.
 Nếu tâm thiện thuộc cõi Vô sắc, xả thành tựu được bất thành tựu, 
thì chắc chắn không phải tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc.
Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc, xả thành tựu được bất 
thành tựu, thì chắc chắn không phải là tâm thiện thuộc cõi Vô sắc.
Hỏi: Nếu tâm thiện thuộc cõi Vô sắc, xả thành tựu được bất thành 
tựu, thì tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc cũng như vậy chăng?
Đáp: Hoặc tâm thiện thuộc cõi Vô sắc, xả thành tựu được bất 
thành tựu, chứ không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc. Nói rộng 
ra có bốn trường hợp:
1. Tâm thiện thuộc cõi Vô sắc xả thành tựu được bất thành tựu, 
chứ không phải là tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc, là sinh trưởng ở 
cõi Dục, và cõi Sắc đã được tâm thiện cõi Vô sắc. Từ tâm thiện cõi Vô 
sắc lui sụt trở lại, và tâm thiện cõi Vô sắc, tâm bị nhiễm ô rồi mất, lúc 
sinh hoặc ở cõi Dục, hoặc ở cõi Sắc. 
2. Tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc xả thành tựu được bất thành 
tựu, không phải tâm thiện thuộc cõi Vô sắc, là tâm của quả dị thục cõi 
Vô sắc lúc sinh rồi diệt. 
3. Tâm thiện thuộc cõi Vô sắc xả thành tựu được bất thành tựu, 
cũng là tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc, là trụ ở cõi Vô sắc, tâm của 
quả dị thục mất, lúc sinh hoặc ở cõi Dục, hoặc ở cõi Sắc. 
4. Không phải tâm thiện thuộc cõi Vô sắc xả thành tựu được bất 
thành tựu, cũng không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc, là trừ 
những hình thức như trên đã nói..
 Nếu tâm thiện thuộc cõi Vô sắc, xả thành tựu được bất thành tựu, 
thì chắc chắn không phải tâm học.

===== PAGE 277 =====
SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 15 891
Nếu tâm học, xả thành tựu được bất thành tựu, thì chắc chắn không 
phải tâm thiện thuộc cõi Vô sắc.
Hỏi: Nếu tâm thiện thuộc cõi Vô sắc, xả thành tựu được bất thành 
tựu, thì tâm vô học cũng như vậy chăng?
Đáp: Hoặc tâm thiện thuộc cõi Vô sắc, xả thành tựu được bất 
thành tựu, chứ không phải tâm vô học. Nói rộng ra có bốn trường hợp:
1. Tâm thiện thuộc cõi Vô sắc xả thành tựu được bất thành tựu, 
chứ không phải tâm vô học, là dị sinh hữu học đã được tâm thiện cõi Vô 
sắc. Từ tâm thiện Vô sắc lúc lui sụt trở lại và mất ở cõi Vô sắc,  lúc sinh 
hoặc ở cõi Dục, hoặc ở cõi Sắc. 
2. Tâm vô học xả thành tựu được bất thành tựu, chứ không phải 
tâm thiện thuộc cõi Vô sắc, là A-la-hán dấy lên Vô sắc trói buộc thì lui 
sụt trở lại. 
3. Tâm thiện thuộc cõi Vô sắc xả thành tựu được bất thành tựu, 
cũng là tâm vô học, là A-la-hán dấy lên sự trói buộc do cõi Dục và cõi 
Sắc thì lui sụt trở lại. 
4. Không phải tâm thiện thuộc cõi Vô sắc xả thành tựu được bất 
thành tựu, cũng không phải tâm vô học, là trừ những hình thức như trên 
đã nói.
 Nếu tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc, xả thành tựu được bất 
thành tựu, thì chắc chắn không phải là tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô 
sắc.
Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc, xả thành tựu được bất 
thành tựu, thì chắc chắn không phải là tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô 
sắc. Từ đây trở về sau đều không có.
Nếu tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc, xả thành tựu được bất 
thành tựu, thì chắc chắn không phải tâm học và tâm vô học.
Nếu tâm học và tâm vô học, xả thành tựu được bất thành tựu, thì 
chắc chắn không phải tâm vô phú vô ký thuộc cõi Vô sắc.
Nếu tâm học, xả thành tựu được bất thành tựu, thì chắc chắn không 
phải tâm vô học. Nếu tâm vô học, xả thành tựu được bất thành tựu, thì 
chắc chắn không phải tâm học.

 

===== PAGE 278 =====
892 BỘ TỲ ĐÀM 1
LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC