A-tỳ-đạt-ma Thức Thân Túc Luận · Quyển 5
阿毘達磨識身足論 · T1539
Hán văn
提婆設摩阿羅漢造 三藏法師玄奘奉 詔譯 2 嗢柁南頌 因緣蘊第三之二 有十種心，謂欲界繫善心、不善心、有覆無記 心、無覆無記心，色界繫善心、有覆無記心、無 覆無記心，無色界繫善心、有覆無記心、無覆 無記心？諸欲界繫善心，若體已斷，已斷為因 耶？設已斷為因，其體已斷耶？乃至無色界繫 無覆無記心，若體已斷，已斷為因耶？設已斷 為因，其體已斷耶？諸欲界繫善心，若體已斷， 已斷為因耶？曰：如是。設已斷為因，其體已 斷耶？曰：如是。諸不善心，若體已斷，已斷為因 耶？或體已斷，已斷為因；或體已斷，已斷為因 及未斷為因。其體已斷已斷為因者，謂未離 欲界貪，集智已生、滅智未生，見苦集所斷不 善心；滅智已生、道智未生，見苦集滅所斷不 善心。若見圓滿世尊弟子，未離欲界貪，見所 斷不善心；已離欲界貪，未離色界貪諸不善 心；已離色界貪，未離無色界貪諸不善心、 已離無色界貪諸不善心，是名體已斷已斷 為因。其體已斷，已斷為因及未斷為因者，謂 未離欲界貪，苦智已生、集智未生，見苦所斷 諸不善心。何等已斷因？謂此俱有相應等法。 何等未斷因？謂欲界繫見集所斷遍行隨眠 及彼相應等法。是名體已斷，已斷為因及未 斷為因。設已斷為因，其體已斷耶？或已斷為 因其體已斷，或已斷為因及未斷為因其體 已斷，或已斷為因及未斷為因其體未斷。已 斷為因其體已斷者，謂未離欲界貪，集智已 生、滅智未生，見苦集所斷諸不善心；滅智已 生、道智未生，見苦集滅所斷諸不善心。若見 圓滿世尊弟子，未離欲界貪，見所斷諸不善 心；已離欲界貪，未離色界貪諸不善心；已離 色界貪，未離無色界貪諸不善心、已離無色 界貪諸不善心，是名已斷為因其體已斷。已 斷為因及未斷為因其體已斷者，謂未離欲 界貪，苦智已生、集智未生，見苦所斷諸不善 心。何等已斷因？謂此俱有相應等法。何等未 斷因？謂欲界繫見集所斷遍行隨眠及彼相 應等法。是名已斷為因及未斷為因其體已 斷。已斷為因及未斷為因其體未斷者，謂未 離欲界貪，苦智已生、集智未生，見集滅道及 修所斷諸不善心。何等未斷因？謂此俱有相 應等法。何等已斷因？謂欲界繫見苦所斷遍 行隨眠及彼相應等法。集智已生、滅智未生， 見滅道修所斷諸不善心。何等未斷因？謂此 俱有相應等法。何等已斷因？謂欲界繫遍行 隨眠及彼相應等法。滅智已生、道智未生，見 道修所斷諸不善心。何等未斷因？謂此俱有 相應等法。何等已斷因？謂欲界繫遍行隨眠 及彼相應等法。若見圓滿世尊弟子，未離欲 界貪，修所斷諸不善心。何等未斷因？謂此俱 有相應等法。何等已斷因？謂欲界繫遍行隨 眠及彼相應等法，是名已斷為因及未斷為 因其體未斷。諸欲界繫有覆無記心，若體已 斷，已斷為因耶？或體已斷已斷為因，或體已 斷已斷為因及未斷為因。其體已斷已斷為 因者，謂未離欲界貪，集智已生、滅智未生， 諸欲界繫有覆無記心；滅智已生、道智未生， 諸欲界繫有覆無記心。若見圓滿世尊弟子， 未離欲界貪，諸欲界繫有覆無記心；已離欲 界貪，未離色界貪，諸欲界繫有覆無記心； 已離色界貪，未離無色界貪，諸欲界繫有覆 無記心；已離無色界貪，諸欲界繫有覆無記 心，是名其體已斷已斷為因。其體已斷已斷 為因及未斷為因者，謂未離欲界貪，苦智已 生、集智未生，諸欲界繫見苦所斷有覆無記 心。何等已斷因？謂此俱有相應等法。何等 未斷因？謂欲界繫見集所斷遍行隨眠及彼 相應等法，是名體已斷已斷為因及未斷為 因。設已斷為因，其體已斷耶？曰：如是。諸欲 界繫無覆無記心，若體已斷，已斷為因耶？曰： 如是。設已斷為因，其體已斷耶？謂除隨眠所 感異熟，餘欲界繫無覆無記心。已斷為因，其 體已斷耶？曰：如是。隨眠所感諸異熟心，或 已斷為因其體已斷，或已斷為因及未斷為 因其體未斷。已斷為因其體已斷者，謂已離 欲界貪，未離色界貪，隨眠所感諸異熟心；已 離色界貪，未離無色界貪，隨眠所感諸異熟 心；已離無色界貪，隨眠所感諸異熟心，是名 已斷為因其體已斷。已斷為因及未斷為因 其體未斷者，謂未離欲界貪，苦智已生、集智 未生，見苦所斷隨眠所感諸異熟心。何等未 斷因？謂此俱有相應等法。何等已斷因？謂 見苦所斷諸隨眠等，能感如是諸異熟心。集 智已生、滅智未生，見苦集所斷隨眠所感諸 異熟心。何等未斷因？謂此俱有相應等法。何 等已斷因？謂見苦集所斷諸隨眠等，能感如 是諸異熟心。滅智已生、道智未生，見苦集滅 所斷隨眠所感諸異熟心，何等未斷因？謂此 俱有相應等法。何等已斷因？謂見苦集滅所 斷諸隨眠等，能感如是諸異熟心。若見圓滿 世尊弟子，未離欲界貪，諸見所斷隨眠所感 諸異熟心。何等未斷因？謂此俱有相應等法。 何等已斷因？謂見所斷諸隨眠等，能感如是 諸異熟心，是名已斷為因及未斷為因其體 未斷。諸色界繫善心，若體已斷，已斷為因耶？ 曰：如是。設已斷為因，其體已斷耶？曰：如是。 諸色界繫有覆無記心，若體已斷，已斷為因 耶？或體已斷已斷為因，或體已斷已斷為因 及未斷為因。其體已斷已斷為因者，謂未離 色界貪，集類智已生、滅類智未生，諸色界繫 見苦集所斷有覆無記心；滅類智已生、道類 智未生，諸色界繫見苦集滅所斷有覆無記 心。若見圓滿世尊弟子，未離色界貪，諸色 界繫見所斷有覆無記心；已離色界貪，未離 無色界貪，諸色界繫有覆無記心；已離無色 界貪，諸色界繫有覆無記心，是名體已斷已 斷為因。其體已斷已斷為因及未斷為因者， 謂未離色界貪，苦類智已生、集類智未生， 諸色界繫見苦所斷有覆無記心。何等已斷 因？謂此俱有相應等法。何等未斷因？謂色界 繫見集所斷遍行隨眠及彼相應等法，是名 體已斷已斷為因及未斷為因。設已斷為因， 其體已斷耶？或已斷為因其體已斷，或已斷 為因及未斷為因其體已斷，或已斷為因及 未斷為因其體未斷。已斷為因其體已斷者， 謂未離色界貪，集類智已生、滅類智未生， 諸色界繫見苦集所斷有覆無記心。滅類智 已生、道類智未生，諸色界繫見苦集滅所斷 有覆無記心。若見圓滿世尊弟子，未離色界 貪，諸色界繫見所斷有覆無記心；已離色界 貪，未離無色界貪，諸色界繫有覆無記心； 已離無色界貪，諸色界繫有覆無記心，是名 已斷為因其體已斷。已斷為因及未斷為因 其體已斷者，謂未離色界貪，苦類智已生、 集類智未生，諸色界繫見苦所斷有覆無記 心。何等已斷因？謂此俱有相應等法。何等 未斷因？謂色界繫見集所斷遍行隨眠及彼 相應等法，是名已斷為因及未斷為因其體 已斷。已斷為因及未斷為因其體未斷者， 謂未離色界貪，苦類智已生、集類智未生， 諸色界繫見集滅道及修所斷有覆無記心。 何等未斷因？謂此俱有相應等法。何等已 斷因？謂色界繫見苦所斷遍行隨眠及彼相 應等法。集類智已生、滅類智未生，諸色界繫 見滅道修所斷有覆無記心。何等未斷因？謂 此俱有相應等法。何等已斷因？謂色界繫遍 行隨眠及彼相應等法。滅類智已生、道類 智未生，諸色界繫見道修所斷有覆無記心。 何等已斷因？謂此俱有相應等法。何等已 斷因？謂色界繫遍行隨眠及彼相應等法。 若見圓滿世尊弟子，未離色界貪，諸色界繫 修所斷有覆無記心。何等未斷因？謂此俱有 相應等法。何等已斷因？謂色界繫遍行隨眠 及彼相應等法。是名已斷為因及未斷為因 其體未斷。諸色界繫無覆無記心，若體已斷， 已斷為因耶？曰：如是。設已斷為因，其體已斷 耶？曰：如是。諸無色界繫善心，若體已斷，已斷 為因耶？曰：如是。設已斷為因，其體已斷耶？曰： 如是。諸無色界繫有覆無記心，若體已斷，已 斷為因耶？或體已斷已斷為因，或體已斷已 斷為因及未斷為因。其體已斷已斷為因者， 謂集類智已生、滅類智未生，諸無色界繫見 苦集所斷有覆無記心；滅類智已生、道類智 未生，諸無色界繫見苦集滅所斷無覆無記 心。若見圓滿世尊弟子，未離無色界貪，諸無 色界繫見所斷有覆無記心；已離無色界貪， 諸無色界繫有覆無記心。是名體已斷已斷 為因。其體已斷已斷為因及未斷為因者，謂 苦類智已生、集類智未生，諸無色界繫見苦 所斷有覆無記心。何等已斷因？謂此俱有相 應等法。何等未斷因？謂無色界繫見集所 斷遍行隨眠及彼相應等法。是名體已斷已 斷為因及未斷為因。設已斷為因，其體已斷 耶？或已斷為因其體已斷，或已斷為因及 未斷為因其體已斷，或已斷為因及未斷為 因其體未斷。已斷為因其體已斷者，謂集類 智已生、滅類智未生，諸無色界繫見苦集 所斷有覆無記心；滅類智已生、道類智未生， 諸無色界繫見苦集滅所斷有覆無記心。若 見圓滿世尊弟子，未離無色界貪，諸無色界 繫見所斷有覆無記心；已離無色界貪，諸無 色界繫有覆無記心。是名已斷為因其體已 斷。已斷為因及未斷為因其體已斷者，謂 苦類智已生、集類智未生，諸無色界繫見苦 所斷有覆無記心。何等已斷因？謂此俱有相 應等法。何等未斷因？謂無色界繫見集所斷 遍行隨眠及彼相應等法。是名已斷為因及 未斷為因其體已斷。已斷為因及未斷為因 其體未斷者，謂苦類智已生、集類智未生， 諸無色界繫見集滅道及修所斷有覆無記 心。何等未斷因？謂此俱有相應等法。何等 已斷因？謂無色界繫見苦所斷遍行隨眠及 彼相應等法。集類智已生、滅類智未生，諸無 色界繫見滅道修所斷有覆無記心。何等未 斷因？謂此俱有相應等法。何等已斷因？謂無 色界繫遍行隨眠及彼相應等法。滅類智已 生、道類智未生，諸無色界繫見道修所斷有 覆無記心。何等未斷因？謂此俱有相應等法。 何等已斷因？謂無色界繫遍行隨眠及彼相 應等法。若見圓滿世尊弟子，未離無色界貪， 諸無色界繫修所斷有覆無記心。何等未斷 因？謂此俱有相應等法。何等已斷因？謂無色 界繫遍行隨眠及彼相應等法。是名已斷為 因及未斷為因其體未斷。諸無色界繫無覆 無記心，若體已斷，已斷為因耶？曰：如是。設已 斷為因，其體已斷耶？曰：如是。 有十五心，謂欲界繫有五心、色界繫有五心、 無色界繫有五心。如是十五心，或過去或未 來或現在。云何欲界繫有五心？謂欲界繫見 苦所斷心、見集滅道修所斷心。如欲界繫， 色界繫、無色界繫亦爾。於過去欲界繫見苦 所斷心，所有隨眠，彼於此心若所隨增亦為 因耶？設為因者亦隨增耶？乃至於過去無色 界繫修所斷心，所有隨眠，彼於此心若所隨 增亦為因耶？設為因者亦隨增耶？ 於過去欲界繫見苦所斷心，所有隨眠，彼於 此心若所隨增亦為因耶？或能為因非所隨 增，或所隨增不能為因，或能為因亦所隨增， 或不能為因亦非所隨增。且能為因非所隨 增者，謂諸隨眠在此心前同類遍行，即彼隨 眠若不緣此、設緣已斷，及此相應隨眠已 斷。是所隨增不能為因者，謂諸隨眠在此心 後同類遍行，即彼隨眠緣此未斷。亦能為 因亦所隨增者，謂諸隨眠在此心前同類遍 行，即彼隨眠緣此未斷，及此相應隨眠未 斷。不能為因非所隨增者，謂諸隨眠在此心 後同類遍行，即彼隨眠若不緣此、設緣已 斷、若所餘緣、若他隨眠、若不同界遍行隨眠。 如過去欲界繫見苦所斷心，未來欲界繫 見苦所斷心亦爾。於現在欲界繫見苦所斷 心，所有隨眠，彼於此心，若所隨增亦為因耶？ 或能為因非所隨增，或所隨增不能為因，或 能為因亦所隨增，或不能為因亦非所隨增。 且能為因非所隨增者，謂諸隨眠在此心前 同類遍行，即彼隨眠若不緣此、設緣已斷。 是所隨增不能為因者，謂諸隨眠在此心後 同類遍行，即彼隨眠緣此未斷。亦能為因亦 所隨增者，謂諸隨眠在此心前同類遍行，即 彼隨眠緣此未斷，及此相應所有隨眠。不能 為因非所隨增者，謂諸隨眠在此心後同類 遍行，即彼隨眠若不緣此、設緣已斷、若所餘 緣、若他隨眠、若不同界遍行隨眠。如見苦所 斷心，見集滅道及修所斷染污心亦爾。於過 去欲界繫修所斷不染污心，所有隨眠，彼於 此心，若所隨增亦為因耶？謂除隨眠所感異 熟，餘過去欲界繫修所斷不染污心，所有隨 眠，彼於此心若所隨增即不為因。若於此心 能為因者，即非隨眠亦不隨增。於隨眠所感 異熟心，或能為因非所隨增，或所隨增不能 為因，或能為因亦所隨增，或不能為因亦非 所隨增。且能為因非所隨增者，謂諸隨眠為 因能感此心異熟，即彼隨眠若不緣此、設緣 已斷。是所隨增不能為因者，謂諸隨眠不為 因感此心異熟，即彼隨眠緣此未斷。亦能為 因亦所隨增者，謂諸隨眠為因能感此心異 熟，即彼隨眠緣此未斷。不能為因非所隨增 者，謂諸隨眠不為因感此心異熟，即彼隨眠 若不緣此、設緣已斷、若所餘緣、若他隨眠、若 不同界遍行隨眠。如過去，未來、現在亦爾。如 欲界繫，色界繫、無色界繫亦爾。此中差別有 色界繫心、無色界繫心不應說有隨眠異熟。 有十五心，謂欲界繫有五心、色界繫有五心、 無色界繫有五心。如是十五心，或過去、或未 來、或現在。云何欲界繫有五心？謂欲界繫見 苦所斷心、見集滅道修所斷心。如欲界繫，色 界繫、無色界繫亦爾。於過去欲界繫見苦所 斷心，所有隨眠，彼於此心若不隨增，亦不為 因耶？設不為因，亦不隨增耶？乃至於現在無 色界繫修所斷心，所有隨眠，彼於此心若不 隨增，亦不為因耶？設不為因，亦不隨增耶？ 於過去欲界繫見苦所斷心，所有隨眠，彼於 此心若不隨增，亦不為因耶？或不為因非不 隨增，或不隨增非不為因，或不為因亦不隨 增，或非不為因非不隨增。且不為因非不隨 增者，謂諸隨眠在此心後同類遍行，即彼隨 眠緣此未斷。非所隨增非不為因者，謂諸隨 眠在此心前同類遍行，即彼隨眠若不緣 此、設緣已斷，及此相應隨眠已斷。不能為 因非所隨增者，謂諸隨眠在此心後同類遍 行，即彼隨眠，若不緣此、設緣已斷、若所餘緣、 若他隨眠、若不同界遍行隨眠。非不為因非 不隨增者，謂諸隨眠在此心前同類遍行， 即彼隨眠緣此未斷，及此相應隨眠未斷。 如過去欲界繫見苦所斷心，未來亦爾。於現 在欲界繫見苦所斷心，所有隨眠，彼於此心 若不隨增，亦不為因耶？或不為因非不隨 增，或不隨增非不為因，或不為因亦不隨增， 或非不為因非不隨增。且不為因非不隨增 者，謂諸隨眠在此心後同類遍行，即彼隨 眠緣此未斷。非所隨增非不為因者，為 諸隨眠在此心前同類遍行，即彼隨眠若不 緣此、設緣已斷。不能為因非所隨眠者，謂諸 隨眠在此心後同類遍行，即彼隨眠若不緣 此、設緣已斷、若所餘緣、若他隨眠、若不同界 遍行隨眠。非不為因非不隨增者，謂諸隨眠 在此心前同類遍行，即彼隨眠緣此未斷，及 此相應所有隨眠。如見苦所斷心，見集滅道 及修所斷染污心亦爾。於過去欲界繫修所 斷不染污心，所有隨眠，彼於此心若不隨增， 亦不為因耶？謂除隨眠所感異熟，於餘欲界 繫修所斷不染污心，所有隨眠，彼於此心 若不隨增亦不為因，或不為因非不隨增，謂 諸隨眠緣此未斷。若諸隨眠所感異熟，或不 為因非不隨增，或不隨增非不為因，或不為 因亦不隨增，或非不為因非不隨增。不能為 因非不隨增者，謂諸隨眠不為因感此心異 熟，即彼隨眠緣此未斷。非所隨增非不為因 者，謂諸隨眠為因能感此心異熟，即彼隨眠 若不緣此、設緣已斷。不能為因不隨增者，謂 諸隨眠不為因感此心異熟，即彼隨眠若不 緣此、設緣已斷、若所餘緣、若他隨眠、若不 同界遍行隨眠。非不為因非不隨增者， 謂諸隨眠為因能感此心異熟，即彼隨眠緣 此未斷。如過去欲界繫修所斷不染污心，未 來、現在亦爾。如欲界繫心，色界繫心、無色界 繫心亦爾。此中差別者，色界繫心、無色界繫 心不應說有隨眠異熟。 有六識身，謂眼識耳鼻舌身意識。如是六識 身，或善、或不善、或有覆無記、或無覆無記。 於善眼識所有結、縛、隨眠、隨煩惱、纏，幾當言 為因當言為緣、幾當言為緣而不為因？於不 善有覆無記無覆無記眼識，所有結、縛、隨眠、 隨煩惱、纏，幾當言為因當言為緣、幾當言為 緣而不為因？如眼識，耳鼻舌身意識亦爾。 於善眼識，一切結、縛、隨眠、隨煩惱、纏，皆當言 為緣而不為因。於不善眼識，有七結、七縛、十 五隨眠、二十隨煩惱纏，當言為因當言為緣， 所餘一切當言為緣而不為因。於有覆無記 眼識，有六結、六縛、十四隨眠、十六隨煩惱纏， 當言為因當言為緣，所餘一切當言為緣 而不為因。無覆無記眼識中，除隨眠異 熟，於餘無覆無記眼識，一切結、縛、隨眠、隨 煩惱、纏，皆當言為緣而不為因。於隨眠異 熟眼識，有七結、七縛、三十四隨眠、三十九隨 煩惱纏，當言為因當言為緣，所餘一切當 言為緣而不為因。一心耶？曰：不爾。於見苦所 斷邪見隨眠異熟眼識，有二結、二縛、二隨眠、 七隨煩惱纏，當言為因當言為緣，所餘一 切當言為緣而不為因。如見苦所斷邪見 隨眠異熟眼識，見取、戒禁取、疑、貪、恚、慢隨眠 異熟眼識亦爾。於見苦所斷不共無明隨眠 異熟眼識，有一結、一縛、一隨眠、六隨煩惱纏， 當言為因當言為緣，所餘一切當言為緣而 不為因。於見集所斷邪見隨眠異熟眼識，有 二結、二縛、二隨眠、七隨煩惱纏，當言為因當 言為緣，所餘一切當言為緣而不為因。如見 集所斷邪見隨眠異熟眼識，見取、疑、貪、恚、慢 隨眠異熟眼識亦爾。於見集所斷不共無明 隨眠異熟眼識，有一結、一縛、一隨眠、六隨煩 惱纏，當言為因當言為緣，所餘一切當言 為緣而不為因。於見滅所斷邪見隨眠異 熟眼識，有二結、二縛、二隨眠、七隨煩惱纏， 當言為因當言為緣，所餘一切當言為緣 而不為因。如見滅所斷邪見隨眠異熟眼識， 見取、疑、貪、恚、慢隨眠異熟眼識亦爾。於見滅 所斷不共無明隨眠異熟眼識，有一結、一縛、 一隨眠、六隨煩惱纏，當言為因當言為緣， 所餘一切當言為緣而不為因。於見道所斷 邪見隨眠異熟眼識，有二結、二縛、二隨眠、 七隨煩惱纏，當言為因當言為緣，所餘 一切當言為緣而不為因。如見道所斷邪見 隨眠異熟眼識，見取、戒禁取、疑、貪、恚、慢隨眠 異熟眼識亦爾。於見道所斷不共無明隨眠 異熟眼識，有一結、一縛、一隨眠、六隨煩惱纏， 當言為因當言為緣，所餘一切當言為緣而 不為因。於修所斷貪隨眠異熟眼識，有二結、 二縛、二隨眠、七隨煩惱纏，當言為因當言為 緣，所餘一切當言為緣而不為因。如修所斷 貪隨眠異熟眼識，恚、慢隨眠異熟眼識亦爾。 於修所斷不共無明隨眠異熟眼識，有一結、 一縛、一隨眠、六隨煩惱纏，當言為因當言為 緣，所餘一切當言為緣而不為因。如眼識，耳 鼻舌身識亦爾。此中差別者，鼻識舌識不應 說有有覆無記。於善意識，一切結、縛、隨眠、隨 煩惱、纏，皆當言為緣而不為因。於不善意 識，有七結、七縛、三十六隨眠、四十一隨煩惱 纏，當言為因當言為緣，所餘一切當言為緣 而不為因。一心耶？曰：不爾。於見苦所斷不 善意識，有七結、七縛、十四隨眠、十九隨煩惱 纏，當言為因當言為緣，所餘一切當言為緣 而不為因。於見集所斷不善意識，有七結、七 縛、十四隨眠、十九隨煩惱纏，當言為因當言 為緣，所餘一切當言為緣而不為因。於見滅 所斷不善意識，有七結、七縛、十八隨眠、二十 三隨煩惱纏，當言為因當言為緣，所餘一 切當言為緣而不為因。於見道所斷不善意 識，有七結、七縛、十九隨眠、二十四隨煩惱纏， 當言為因當言為緣，所餘一切當言為緣 而不為因。於修所斷不善意識，有七結、七縛、 十五隨眠、二十隨煩惱纏，當言為因當言為 緣，所餘一切當言為緣而不為因。於有覆無 記意識，有七結、七縛、七十六隨眠、八十一隨 煩惱纏，當言為因當言為緣，所餘一切當 言為緣而不為因。一心耶？曰：不爾。於欲界 繫有覆無記意識，有七結、七縛、十四隨眠、十 九隨煩惱纏，當言為因當言為緣，所餘一 切當言為緣而不為因。於色界繫見苦所斷 有覆無記意識，有六結、六縛、十三隨眠、十五 隨煩惱纏，當言為因當言為緣，所餘一切 當言為緣而不為因。於色界繫見集所斷有 覆無記意識，有六結、六縛、十三隨眠、十五隨 煩惱纏，當言為因當言為緣，所餘一切當 言為緣而不為因。於色界繫見滅所斷有覆 無記意識，有六結、六縛、十七隨眠、十九隨煩 惱纏，當言為因當言為緣，所餘一切當言 為緣而不為因。於色界繫見道所斷有覆無 記意識，有六結、六縛、十八隨眠、二十隨煩惱 纏，當言為因當言為緣，所餘一切當言為 緣而不為因。於色界繫修所斷有覆無記意 識，有六結、六縛、十四隨眠、十六隨煩惱纏，當 言為因當言為緣，所餘一切當言為緣而 不為因。於無覆無記意識，一切結、縛、隨眠、隨 煩惱、纏，當言為緣而不為因。 有六識身，謂 眼識耳鼻舌身意識。如是六識身，或善、或不 善、或有覆無記、或無覆無記。於善眼識所 有結、縛、隨眠、隨煩惱、纏，當言與幾相應、幾不 相應？於不善有覆無記無覆無記眼識，所 有結、縛、隨眠、隨煩惱、纏，當言與幾相應、幾不 相應？如眼識，耳鼻舌身意識亦爾。 於善眼識，一切結、縛、隨眠、隨煩惱、纏，當言皆 不相應。於不善眼識，有三結、三縛、三隨眠、七 隨煩惱纏，當言相應。一心耶？曰：不爾。於貪 相應不善眼識，有二結、二縛、二隨眠、六隨煩 惱纏，當言相應。如貪相應不善眼識，瞋相 應不善眼識亦爾。於有覆無記眼識，有二 結、二縛、二隨眠、四隨煩惱纏，當言相應。於無 覆無記眼識，一切結、縛、隨眠、隨煩惱、纏，當言 皆不相應。如眼識，耳鼻舌身識亦爾。此中差 別者，鼻識舌識不應說有有覆無記。於善 意識，一切結、縛、隨眠、隨煩惱、纏，當言皆不相 應。於不善意識，有七結、七縛、三十四隨眠、 三十九隨煩惱纏，當言相應。一心耶？曰：不 爾。於見苦所斷邪見隨眠相應不善意識，有 二結、二縛、二隨眠；若覺悟位，六隨煩惱纏當 言相應；若睡眠位，增第七眠。如見苦所斷邪 見隨眠相應不善意識，見取、戒禁取、疑、貪、恚、 慢隨眠相應不善意識亦爾。於見苦所斷不 共無明隨眠相應不善意識，有一結、一縛、一 隨眠；若覺悟位，五隨煩惱纏當言相應；若 睡眠位，增第六眠。於見集所斷邪見隨眠相 應不善意識，有二結、二縛、二隨眠；若覺悟位， 六隨煩惱纏當言相應；若睡眠位，增第七眠。 如見集所斷邪見隨眠相應不善意識，見取、 疑、貪、恚、慢隨眠相應不善意識亦爾。於見集 所斷不共無明隨眠相應不善意識，有一結、 一縛、一隨眠；若覺悟位，五隨煩惱纏當言相 應；若睡眠位，增第六眠。於見滅所斷邪見隨 眠相應不善意識，有二結、二縛、二隨眠；若覺 悟位，六隨煩惱纏當言相應；若睡眠位，增第 七眠。如見滅所斷邪見隨眠相應不善意識， 見取、疑、貪、恚、慢隨眠相應不善意識亦爾。於 見滅所斷不共無明隨眠相應不善意識，有 一結、一縛、一隨眠；若覺悟位，五隨煩惱纏當 言相應；若睡眠位，增第六眠。於見道所斷邪 見隨眠相應不善意識，有二結、二縛、二隨眠； 若覺悟位，六隨煩惱纏當言相應；若睡眠位， 增第七眠。如見道所斷邪見隨眠相應不善 意識，見取、戒禁取、疑、貪、恚、慢隨眠相應不善 意識亦爾。於見道所斷不共無明隨眠相應 不善意識，有一結、一縛、一隨眠；若覺悟位， 五隨煩惱纏當言相應；若睡眠位，增第六眠。 於修所斷貪隨眠相應不善意識，有二結、二 縛、二隨眠；若覺悟位，六隨煩惱纏當言相應； 若睡眠位，增第七眠。如修所斷貪隨眠相應 不善意識，恚、慢隨眠相應不善意識亦爾。 於修所斷不共無明隨眠相應不善意識，有 一結、一縛、一隨眠；若覺悟位，五隨煩惱纏當 言相應；若睡眠位，增第六眠。於有覆無記 意識，有六結、六縛、六十五隨眠、六十八隨煩 惱纏當言相應。一心耶？曰：不爾。於欲界繫 薩迦耶見相應有覆無記意識，有二結、二縛、 二隨眠；若覺悟位，四隨煩惱纏當言相應；若 睡眠位，增第五眠。如欲界繫薩迦耶見相應 有覆無記意識，邊執見相應有覆無記意識 亦爾。於色界繫薩迦耶見隨眠相應有覆無 記意識，有二結、二縛、二隨眠、四隨煩惱纏，當 言相應。如色界繫薩迦耶見隨眠相應有覆 無記意識，邊執見見苦所斷邪見、見取、戒禁 取、疑、貪、慢隨眠相應有覆無記意識亦爾。於 色界繫見苦所斷不共無明隨眠相應有覆無 記意識，有一結、一縛、一隨眠、三隨煩惱纏，當 言相應。於色界繫見集所斷邪見隨眠相應 有覆無記意識，有二結、二縛、二隨眠、四隨煩 惱纏，當言相應。如色界繫見集所斷邪見隨 眠相應有覆無記意識，見取、疑、貪、慢隨眠相 應有覆無記意識亦爾。於色界繫見集所斷 不共無明隨眠相應有覆無記意識，有一結、 一縛、一隨眠、三隨煩惱纏，當言相應。於色界 繫見滅所斷邪見隨眠相應有覆無記意識， 有二結、二縛、二隨眠、四隨煩惱纏，當言相應。 如色界繫見滅所斷邪見隨眠相應有覆無記 意識，見取、疑、貪、慢隨眠相應有覆無記意識 亦爾。於色界繫見滅所斷不共無明隨眠相 應有覆無記意識，有一結、一縛、一隨眠、三隨 煩惱纏，當言相應。於色界繫見道所斷邪 見隨眠相應有覆無記意識，有二結、二縛、二 隨眠、四隨煩惱纏，當言相應。如色界繫見道 所斷邪見隨眠相應有覆無記意識，見取、戒 禁取、疑、貪、慢隨眠相應有覆無記意識亦爾。 於色界繫見道所斷不共無明隨眠相應有覆 無記意識，有一結、一縛、一隨眠、三隨煩惱纏， 當言相應。於色界繫修所斷貪隨眠相應有 覆無記意識，有二結、二縛、二隨眠、四隨煩惱 纏，當言相應。如色界繫修所斷貪隨眠相 應有覆無記意識，慢隨眠相應有覆無記意 識亦爾。於色界繫修所斷不共無明隨眠相 應有覆無記意識，有一結、一縛、一隨眠、三隨 煩惱纏，當言相應。如色界繫有覆無記意 識，無色界繫有覆無記意識亦爾。於無覆無 記意識，一切結、縛、隨眠、隨煩惱、纏，當言皆不 相應。
Việt dịch
QUYỂN 5 Uẩn Thứ III: NHÂN DUYÊN, Phần 2 Có mười loại tâm: - Nghĩa là ở cõi Dục có: 1. Tâm thiện. 2. Tâm bất thiện. 3. Tâm hữu phú vô ký. 4. Tâm vô phú vô ký. - Ở cõi Sắc có: 1. Tâm thiện. 2. Tâm hữu phú vô ký. 3. Tâm vô phú vô ký. - Ở cõi Vô sắc có: 1. Tâm thiện. 2. Tâm hữu phú vô ký. 3. Tâm vô phú vô ký. Các tâm thiện ở cõi Dục nếu Thể đã đoạn là do đã đoạn làm nhân chăng? Nếu do đã đoạn làm nhân thì Thể của nó đã đoạn chăng? Cho đến ở cõi Vô sắc có tâm vô phú vô ký, nếu Thể đã đoạn là do đã đoạn làm nhân chăng? Đúng thế. Nếu do đã đoạn làm nhân mà Thể của nó đã đoạn chăng? Các tâm thiện cõi Dục, nếu Thể của nó đã đoạn là do đã đoạn làm nhân chăng? Đúng thế. Giả sử do đã đoạn làm nhân mà Thể của nó thành đã đoạn ===== PAGE 85 ===== SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 5 699 chăng? Đúng thế. Các tâm bất thiện, nếu Thể của nó đã đoạn thì do đã đoạn làm nhân chăng? Hoặc là Thể của nó đã đoạn là do đã đoạn làm nhân, hoặc là Thể đã đoạn là do đã đoạn làm nhân và chưa đoạn làm nhân chăng? Thể của nó đã đoạn là do đã đoạn làm nhân, là do chưa lìa được tham ở cõi Dục, Tập trí đã sinh mà Diệt trí chưa sinh. Do thấy Khổ và Tập mà đoạn trừ tâm bất thiện. Diệt trí đã sinh mà Đạo trí chưa sinh, thấy rõ Khổ - Tập - Diệt mà đoạn trừ tâm bất thiện. Nếu thấy toàn vẹn đệ tử và Đức Thế Tôn, nhưng chưa lìa được các tham ở cõi Dục, do thấy mà đoạn trừ tâm bất thiện. Đã lìa bỏ được các tham cõi Dục, nhưng chưa lìa được các tham ở cõi Sắc, và các tâm bất thiện. Đã lìa được các tham ở cõi Sắc, nhưng chưa lìa được các tham ở cõi Vô sắc và các tâm bất thiện. Đã lìa được các tham ở cõi Vô sắc và các tâm bất thiện. Đó gọi là Thể đã đoạn là do đã đoạn làm nhân. Thể của nó đã đoạn là do đã đoạn làm nhân và do chưa đoạn làm nhân. Nghĩa là chưa lìa được tham cõi Dục, Khổ trí đã sinh mà Tập trí chưa sinh, do thấy Khổ mà đoạn trừ các tâm bất thiện. Nhân đã đoạn là sao? Nghĩa là ở đây đều có đủ các pháp tương ưng. Nhân chưa đoạn là sao? Nghĩa là ở cõi Dục do thấy Tập mà đoạn trừ các tùy miên biến hành và các pháp tương ưng với nó. Đó là Thể đã đoạn do đã đoạn làm nhân và do chưa đoạn làm nhân. Nếu do đã đoạn làm nhân mà Thể của nó cũng đã đoạn chăng? Hoặc là do đã đoạn làm nhân mà thể của nó đã đoạn, hoặc do đã đoạn làm nhân và chưa đoạn làm nhân mà Thể của nó đã đoạn, hoặc do đã đoạn làm nhân và chưa đoạn làm nhân mà Thể của nó chưa đoạn chăng? Do đã đoạn làm nhân mà Thể của nó đã đoạn. Nghĩa là do chưa lìa bỏ được các tham cõi Dục, khi Tập trí đã sinh mà Diệt trí chưa sinh, thấy Khổ và Tập mà đoạn các tâm bất thiện. Khi đó Tập trí đã sinh mà Đạo trí chưa sinh, thấy Khổ - Tập - Diệt mà đoạn trừ các tâm bất thiện. Nếu thấy đệ tử tròn vẹn của Đức Thế Tôn, nhưng họ chưa lìa bỏ các tham ở cõi Dục thì do thấy mà đoạn trừ các tâm bất thiện, đã lìa bỏ các tham cõi Dục nhưng chưa lìa bỏ được các tham ở cõi Sắc và các tâm bất thiện, đã lìa bỏ được các tham ở cõi Sắc nhưng chưa ===== PAGE 86 ===== 700 BỘ TỲ ĐÀM 1 lìa bỏ được các tham ở cõi Vô sắc và các tâm bất thiện, đã lìa bỏ được các tham ở cõi Vô sắc và các tâm bất thiện… Đó gọi là do đã đoạn làm nhân mà thể của nó đã đoạn. Do đã đoạn làm nhân và chưa đoạn làm nhân mà Thể của nó đã đoạn, là chưa lìa bỏ được các tham cõi Dục, khi Khổ trí đã sinh mà Tập trí chưa sinh, do thấy rõ Khổ mà đoạn trừ các tâm bất thiện. Nhân đã đoạn là sao? Nghĩa là ở đây đều có đủ các pháp tương ưng. Nhân chưa đoạn là sao? Nghĩa là ở cõi Dục do thấy Tập mà đoạn trừ các tùy miên biến hành và các pháp tương ưng với nó. Đó gọi là do đã đoạn làm nhân và chưa đoạn làm nhân mà Thể của nó đã đoạn. Do đã đoạn làm nhân và chưa đoạn làm nhân mà Thể của nó chưa đoạn. Nghĩa là chưa lìa bỏ được các tham ở cõi Dục, khi ấy Khổ trí đã sinh và Tập trí chưa sinh, thấy rõ Tập- Diệt - Đạo và tu pháp đoạn trừ các tâm bất thiện. Nhân chưa đoạn là sao? Nghĩa là ở đây đều có đủ các pháp tương ưng. Nhân đã đoạn là sao? Nghĩa là ở cõi Dục do thấy Khổ mà đoạn trừ các tùy miên biến hành và các pháp nó tương ưng. Khi ấy Tập trí đã sinh mà Diệt trí chưa sinh, thấy rõ Tập - Diệt - Đạo mà tu pháp đoạn trừ các tâm bất thiện. Nhân chưa đoạn là sao? Nghĩa là ở đây đều có đủ các pháp tương ưng. Nhân đã đoạn là sao? Nghĩa là ở cõi Dục có các thứ tùy miên biến hành và các pháp tương ưng với nó. Khi đó Diệt trí đã sinh mà Đạo trí chưa sinh, do thấy Đạo mà tu pháp đoạn trừ các tâm bất thiện. Nhân chưa đoạn là sao? Nghĩa là ở đây đều có đầy đủ các pháp tương ưng. Nhân đã đoạn là sao? Nghĩa là ở cõi Dục có các thứ tùy miên biến hành và các pháp tương ưng với nó. Nếu thấy đệ tử tròn vẹn của Đức Thế Tôn, nhưng họ chưa lìa bỏ hết các tham dục ở cõi Dục, thì do Tu mà đoạn trừ các tâm bất thiện. Nhân chưa đoạn là sao? Nghĩa là ở đây đều có đủ các pháp tương ưng. Nhân đã đoạn là sao? Nghĩa là ở cõi Dục có các thứ tùy miên biến hành và các pháp tương ưng với nó. Đó gọi là do đã đoạn làm nhân và chưa đoạn làm nhân mà Thể của nó chưa đoạn. ===== PAGE 87 ===== SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 5 701 Các tâm hữu phú vô ký ở cõi Dục, nếu Thể đã đoạn là do đã đoạn làm nhân chăng? Hoặc là Thể đã đoạn là do đã đoạn làm nhân, hoặc là Thể đã đoạn là do đã đoạn làm nhân và do chưa đoạn làm nhân. Thể của nó đã đoạn là do đã đoạn làm nhân, là chưa lìa được các tham ở cõi Dục. Khi đó Tập trí đã sinh mà Diệt trí chưa sinh, nên vẫn còn tâm hữu phú vô ký ở cõi Dục. Khi ấy Diệt trí đã sinh mà Đạo trí chưa sinh nên vẫn còn có tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục. Nếu thấy đệ tử tròn vẹn của Đức Thế Tôn, mà họ chưa lìa được các tham ở cõi Dục, thì ở cõi Dục vẫn còn tâm hữu phú vô ký. Đã lìa được các tham ở cõi Dục nhưng chưa lìa được các tham ở cõi Sắc, thì vẫn còn các tâm hữu phú vô ký ở cõi Dục. Đã lìa được các tham ở cõi Sắc nhưng chưa lìa được các tham ở cõi Vô sắc, thì hãy còn các tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục. Đã lìa được các tham ở cõi Vô sắc nhưng hãy còn các tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục. Đó gọi là Thể đã đoạn là do đã đoạn làm nhân. Thể đã đoạn là do đã đoạn làm nhân và do chưa đoạn làm nhân, là chưa, lìa được các tham cõi Dục, Khổ trí đã sinh mà Tập trí chưa sinh, nên hãy còn các tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Dục, và do thấy Khổ mà đoạn trừ. Nhân đã đoạn là sao? Nghĩa là ở đây đều có đủ các pháp tương ưng. Nhân chưa đoạn là sao? Nghĩa là ở cõi Dục thấy Tập nên đoạn trừ các thứ tùy miên biến hành và các pháp tương ưng với nó. Đó gọi là Thể đã đoạn do đã đoạn làm nhân và chưa đoạn làm nhân. Nếu do đã đoạn làm nhân thì Thể của nó là đã đoạn chăng? Đúng thế. Tâm vô phú vô ký, ở các cõi Dục nếu Thể đã đoạn là do đã đoạn làm nhân chăng? Đúng thế. Nếu do đã đoạn làm nhân thì Thể của nó cũng đã đoạn chăng? Nghĩa là trừ các thứ tùy miên đã chiêu cảm quả dị thục, còn các tâm vô phú vô ký ở cõi Dục khác, thì do đã đoạn làm nhân mà Thể của nó cũng đã đoạn chăng? Đáp: Đúng thế. Các tùy miên đã chiêu cảm các tâm dị thục, hoặc do đã đoạn làm nhân mà Thể của nó là đã đoạn, hoặc do đã đoạn làm nhân và chưa đoạn làm nhân mà Thể của nó là chưa đoạn. ===== PAGE 88 ===== 702 BỘ TỲ ĐÀM 1 Do đã đoạn làm nhân mà Thể của nó đã đoạn, là lìa được tham cõi Dục, nhưng chưa lìa được tham cõi Sắc, và có các tùy miên đã chiêu cảm các tâm dị thục. Đã lìa được tham ở cõi Sắc nhưng chưa lìa được tham ở cõi Vô sắc, thì vẫn còn các thứ tùy miên đã chiêu cảm các tâm dị thục. Đã lìa được tham của cõi Vô sắc, nhưng vẫn còn có các thứ tùy miên đã chiêu cảm các tâm dị thục. Đó gọi là do đã đoạn làm nhân mà Thể của nó là đã đoạn. Do đã đoạn làm nhân và chưa đoạn làm nhân mà Thể của nó chưa đoạn, là chưa lìa được tham ở cõi Dục, khi Khổ trí đã sinh mà Tập trí chưa sinh, do thấy Khổ mà đoạn trừ các thứ tùy miên đã chiêu cảm các tâm dị thục. Nhân chưa đoạn là sao? Nghĩa là ở đây đều có đầy đủ các pháp tương ưng. Nhân đã đoạn là sao? Nghĩa là do thấy Khổ mà đoạn trừ các tùy miên, có thể chiêu cảm các tâm dị thục như thế, Tập trí đã sinh mà Diệt trí chưa sinh, do thấy Khổ- Tập mà đoạn trừ các tùy miên đã chiêu cảm các tâm dị thục. Nhân chưa đoạn là sao? Nghĩa là ở đây đều có đủ các pháp tương ưng. Nhân đã đoạn là sao? Nghĩa là thấy rõ Khổ - Tập mà đoạn trừ các tùy miên, có thể chiêu cảm các tâm dị thục như thế, Diệt trí đã sinh mà Đạo trí chưa sinh, thấy rõ Khổ-Tập -Diệt mà đoạn trừ các thứ tùy miên, đã chiêu cảm các tâm dị thụ. Nhân chưa đoạn là sao? Nghĩa là ở đây đều có đủ các pháp tương ưng. Nhân đã đoạn là sao? Nghĩa là thấy rõ Khổ-Tập-Diệt mà đoạn trừ các tùy miên, có thể chiêu cảm các tâm dị thục như thế. Nếu thấy đệ tử tròn vẹn của Đức Thế Tôn, nhưng họ chưa lìa được các tham cõi Dục, thì họ thấy mà đoạn trừ các thứ tùy miên đã chiêu cảm các tâm dị thục. Nhân chưa đoạn là sao? Nghĩa là ở đây đều có đủ các pháp tương ưng. Nhân đã đoạn là sao? Nghĩa là thấy rõ chỗ đoạn trừ các tùy miên, có thể chiêu cảm các tâm dị thục như thế. Đó gọi là do đã đoạn làm nhân và chưa đoạn làm nhân mà Thể của nó chưa đoạn. Các tâm thiện ở cõi Sắc, nếu Thể của nó đã đoạn là do đã đoạn làm nhân chăng? Đúng thế. ===== PAGE 89 ===== SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 5 703 Giả sử do đã đoạn làm nhân mà Thể của nó là đã đoạn chăng? Đúng thế. Các tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc, nếu Thể đã đoạn là do đã đoạn làm nhân chăng? Hoặc là Thể đã đoạn là do đã đoạn làm nhân, hoặc là Thể đã đoạn là do đã đoạn làm nhân và do chưa đoạn làm nhân. Thể của nó đã đoạn là do đã đoạn làm nhân, là chưa lìa được tham ở cõi Sắc, Tập loại trí đã sinh mà Diệt loại trí chưa sinh. Ở các cõi Sắc thấy rõ Khổ Tập mà đoạn trừ các tâm hữu phú vô ký. Diệt loại trí đã sinh mà Đạo loại trí chưa sinh. Ở các cõi Sắc thấy rõ Khổ Tập Diệt mà đoạn trừ các tâm hữu phú vô ký. Hoặc thấy đệ tử tròn vẹn của Đức Thế Tôn, nhưng họ chưa lìa được các tham cõi Sắc, thì ở cõi Sắc do thấy mà đoạn trừ các tâm hữu phú vô ký. Đã lìa được tham cõi Sắc nhưng chưa lìa được tham ở cõi Vô sắc, thì vẫn còn tâm hữu phú vô ký thuộc các cõi Sắc. Đã lìa được các tham ở cõi Vô sắc, thì vẫn còn tâm hữu phú vô ký thuộc các cõi Sắc. Đó gọi là Thể đã đoạn do đã đoạn làm nhân. Thể của nó đã đoạn là do đã đoạn làm nhân và do chưa đoạn làm nhân, là chưa lìa bỏ được các tham ở cõi Sắc, Khổ loại trí đã sinh mà Tập loại trí chưa sinh. Ở cõi Sắc do thấy rõ Khổ mà đoạn trừ các tâm hữu phú vô ký. Nhân đã đoạn là sao? Nghĩa là ở đây đều có đủ các pháp tương ưng. Nhân chưa đoạn là sao? Nghĩa là ở cõi Sắc thấy Tập mà đoạn trừ các thứ tùy miên biến hành và các pháp tương ưng với nó. Đó gọi là Thể đã đoạn là do đã đoạn làm nhân và chưa đoạn làm nhân. Hỏi: Giả sử do đã đoạn làm nhân thì Thể là đã đoạn chăng? Đáp: Hoặc do đã đoạn làm nhân mà Thể của nó là đã đoạn, hoặc do đã đoạn làm nhân và chưa đoạn làm nhân mà thể của nó là đã đoạn, hoặc do đã đoạn làm nhân và chưa đoạn làm nhân mà Thể của nó chưa đoạn. Do đã đoạn làm nhân mà Thể của nó đã đoạn, là chưa lìa bỏ các tham cõi Sắc, Tập loại trí đã sinh mà Diệt loại trí chưa sinh, ở cõi Sắc do thấy rõ Khổ Tập mà đoạn trừ các tâm hữu phú vô ký. Diệt loại trí đã sinh mà Đạo loại trí chưa sinh, ở cõi Sắc thấy rõ Khổ - Tập - Diệt mà đoạn trừ các tâm hữu phú vô ký. Hoặc thấy đệ tử vẹn toàn của Đức Thế Tôn, nhưng họ chưa lìa được các tham ở cõi Sắc, thì ở cõi Sắc do thấy mà đoạn trừ các tâm hữu phú vô ký. ===== PAGE 90 ===== 704 BỘ TỲ ĐÀM 1 Đã lìa các tham cõi Sắc nhưng chưa lìa được các tham ở cõi Vô sắc, vẫn còn tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc. Đã lìa được các tham cõi Vô sắc, thì vẫn còn tâm hữu phú vô ký thuộc các cõi Sắc. Đó là do đã đoạn làm nhân mà Thể của nó là đã đoạn. Do đã đoạn làm nhân và chưa đoạn làm nhân mà Thể của nó đã đoạn, là chưa lìa bỏ được tham ở cõi Sắc, Khổ loại trí đã sinh và Tập loại trí chưa sinh, ở cõi Sắc thấy Khổ mà đoạn trừ các tâm hữu phú vô ký. Nhân đã đoạn là sao? Nghĩa là ở đây đều có đủ các pháp tương ưng. Nhân chưa đoạn là sao? Nghĩa là ở cõi Sắc do thấy Tập mà đoạn trừ các thứ tùy miên biến hành và các pháp nó tương ưng. Đó là do đã đoạn làm nhân và chưa đoạn làm nhân mà thể đã đoạn. Do đã đoạn làm nhân và chưa đoạn làm nhân mà Thể của nó chưa đoạn, là chưa lìa được các tham cõi Sắc, Khổ loại trí đã sinh mà Tập loại trí chưa sinh. Ở cõi Sắc thấy rõ Tập- Diệt- Đạo và do Tu mà đoạn trừ các tâm hữu phú vô ký. Nhân chưa đoạn là sao? Nghĩa là ở đây đều có đủ các pháp tương ưng. Nhân đã đoạn là sao? Nghĩa là ở cõi Sắc do thấy Khổ mà đoạn trừ các thứ tùy miên biến hành và các pháp tương ưng với nó. Tập loại trí đã sinh và Diệt loại trí chưa sinh, ở các cõi Sắc thấy rõ Diệt- Đạo và do Tu mà đoạn trừ các tâm hữu phú vô ký. Nhân chưa đoạn là sao? Nghĩa là ở đây đều có đủ các pháp tương ưng. Nhân đã đoạn là sao? Nghĩa là có các tùy miên biến hành ở cõi Sắc và các pháp nó tương ưng. Diệt loại trí đã sinh và Đạo loại trí chưa sinh, ở cõi Sắc do thấy Đạo và tu mà đoạn trừ các tâm hữu phú vô ký. Nhân chưa đoạn là sao? Nghĩa là ở đây đều có đủ các pháp tương ưng. Nhân đã đoạn là sao? Nghĩa là có các thứ tùy miên biến hành ở cõi Sắc và các pháp nó tương ưng. Hoặc thấy đệ tử trọn vẹn của Đức Thế Tôn, nhưng họ chưa lìa bỏ được các tham cõi Sắc. Ở cõi Sắc mà tu pháp đoạn trừ các tâm hữu phú vô ký. Nhân chưa đoạn là sao? Nghĩa là ở đây đều có đủ các pháp tương ưng. Nhân đã đoạn là sao? Nghĩa là có các thứ tùy miên biến hành ở cõi Sắc và các pháp nó tương ưng. Đó gọi là do đã đoạn làm nhân và ===== PAGE 91 ===== SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 5 705 chưa đoạn làm nhân mà Thể của nó là chưa đoạn. Có các tâm vô phú vô ký thuộc cõi Sắc, nếu Thể của nó đã đoạn là do đã đoạn làm nhân chăng? Đúng thế. Nếu do đã đoạn làm nhân mà Thể của nó là đã đoạn chăng Đúng thế. Có các tâm thiện ở cõi Vô sắc, hoặc Thể của nó đã đoạn là do đã đoạn làm nhân chăng Đúng thế. Nếu do đã đoạn làm nhân thì Thể của nó đã đoạn chăng? Đúng thế. Các tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc, nếu Thể của nó đã đoạn là do đã đoạn làm nhân chăng? Hoặc là Thể đã đoạn là do đã đoạn làm nhân, hoặc là Thể của nó đã đoạn là do đã đoạn làm nhân và chưa đoạn làm nhân. Thể của nó là đã đoạn là do đã đoạn làm nhân. Nghĩa là Tập loại trí đã sinh mà Diệt loại trí chưa sinh, ở các cõi Vô sắc thấy rõ Khổ - Tập mà đoạn trừ các tâm hữu phú vô ký. Diệt loại trí đã sinh mà Đạo loại trí chưa sinh, ở cõi Vô sắc thấy rõ Khổ - Tập - Diệt mà đoạn trừ các tâm vô phú vô ký. Hoặc thấy đệ tử toàn vẹn của Đức Thế Tôn, nhưng họ chưa lìa bỏ được các tham cõi Vô sắc, thì ở cõi Vô sắc do thấy mà đoạn trừ các tâm hữu phú vô ký. Đã lìa bỏ được các tham cõi Vô sắc nhưng vẫn còn tâm hữu phú vô ký thuộc các cõi Vô sắc. Đó gọi là Thể đã đoạn là do đã đoạn làm nhân. Thể của nó đã đoạn là do đã đoạn làm nhân và chưa đoạn làm nhân, là Khổ loại trí đã sinh mà Tập loại trí chưa sinh, ở các cõi Vô sắc do thấy Khổ mà đoạn trừ các tâm hữu phú vô ký. Nhân đã đoạn là sao? Nghĩa là ở đây đều có đủ các pháp tương ưng. Nhân chưa đoạn là sao? Nghĩa là ở cõi Vô sắc do thấy Tập mà đoạn trừ các thứ tùy miên biến hành và các pháp tương ưng với nó. Đó gọi là Thể đã đoạn do đã đoạn làm nhân và chưa đoạn làm nhân. Nếu do đã đoạn làm nhân thì Thể của nó đã đoạn chăng? Hoặc do đã đoạn làm nhân mà Thể của nó đã đoạn, hoặc do đã đoạn làm nhân và do chưa đoạn làm nhân mà Thể của nó là đã đoạn, hoặc là do đã đoạn làm nhân và chưa đoạn làm nhân mà Thể của nó chưa đoạn. Do đã đoạn làm nhân mà Thể của nó đã đoạn, là Tập loại trí đã ===== PAGE 92 ===== 706 BỘ TỲ ĐÀM 1 sinh mà Diệt loại trí chưa sinh, ở cõi Vô sắc thấy rõ Khổ - Tập mà đoạn trừ tâm hữu phú vô ký. Khi ấy Diệt loại trí đã sinh và Đạo loại trí chưa sinh, ở các cõi Vô sắc thấy rõ Khổ - Tập - Diệt mà đoạn trừ các tâm hữu phú vô ký. Hoặc thấy đệ tử vẹn toàn của Đức Thế Tôn, nhưng họ chưa lìa bỏ được các tham cõi Sắc, thì ở cõi Vô sắc do thấy mà đoạn trừ các tâm hữu phú vô ký. Đã lìa bỏ được các tham cõi Vô sắc, vẫn còn các tâm hữu phú vô ký thuộc cõi Vô sắc. Đó gọi là do đã đoạn làm nhân mà Thể của nó đã đoạn. Do đã đoạn làm nhân và chưa đoạn làm nhân mà Thể của nó đã đoạn, là Khổ loại trí đã sinh mà Tập loại trí chưa sinh, ở cõi Vô sắc do thấy Khổ mà đoạn trừ các tâm hữu phú vô ký. Nhân đã đoạn là sao? Nghĩa là ở đây đều có đủ các pháp tương ưng. Nhân chưa đoạn là sao? Nghĩa là ở cõi Vô sắc thấy Tập mà đoạn trừ các thứ tùy miên biến hành và các pháp tương ưng với nó. Đó gọi là do đã đoạn làm nhân và chưa đoạn làm nhân mà Thể của nó là đã đoạn. Do đã đoạn làm nhân và chưa đoạn làm nhân mà Thể của nó chưa đoạn, là Khổ loại trí đã sinh còn Tập loại trí chưa sinh, ở cõi Vô sắc thấy rõ Tập - Diệt -Đạo và do Tu mà đoạn trừ các tâm hữu phú vô ký. Nhân chưa đoạn là sao? Nghĩa là không có các pháp tương ưng nào cả. Nhân đã đoạn là sao? Nghĩa là ở cõi Vô sắc do thấy Khổ mà đoạn trừ các thứ tùy miên biến hành và các pháp tương ưng. Tập loại trí đã sinh mà Diệt loại trí chưa sinh. Ở các cõi Vô sắc thấy rõ Diệt - Đạo do Tu mà đoạn trừ các tâm hữu phú vô ký. Nhân chưa đoạn là sao? Nghĩa là ở đây đều có đủ các pháp tương ưng. Nhân đã đoạn là sao? Nghĩa là ở cõi Vô sắc có các thứ tùy miên biến hành và các pháp tương ưng với nó. Diệt loại trí đã sinh và Đạo loại trí chưa sinh. Ở các cõi Vô sắc thấy Đạo do Tu mà đoạn trừ các tâm hữu phú vô ký. Nhân chưa đoạn là sao? Nghĩa là ở đây đều có đủ các pháp tương ưng. Nhân đã đoạn là sao? Nghĩa là ở cõi Vô sắc có các tùy miên biến hành và các pháp tương ưng với nó. Nếu thấy đệ tử vẹn toàn của Đức ===== PAGE 93 ===== SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 5 707 Thế Tôn, nhưng họ chưa lìa bỏ được các tham ở cõi Vô sắc, thì ở các cõi Vô sắc do Tu mà đoạn trừ các tâm hữu phú vô ký. Nhân chưa đoạn là sao? Nghĩa là ở đây đều có đủ các pháp tương ưng. Nhân đã đoạn là sao? Nghĩa là các thứ tùy miên biến hành ở cõi Vô sắc và các pháp tương ưng với nó. Đó gọi là do đã đoạn làm nhân và chưa đoạn làm nhân mà Thể của nó là chưa đoạn. Các tâm vô phú vô ký thuộc các cõi Vô sắc, nếu Thể của nó đã đoạn là do đã đoạn làm nhân chăng? Đúng thế. Nếu do đã đoạn làm nhân thì Thể của nó là đã đoạn chăng? Đúng như thế. Có mười lăm thứ tâm: Nghĩa là ở cõi Dục có năm tâm, cõi Sắc có năm tâm và cõi Vô sắc có năm tâm. Như thế là có mười lăm tâm, hoặc ở quá khứ, hoặc vị lai hoặc hiện tại. Thế nào là cõi Dục có năm tâm? Nghĩa là ở cõi Dục do tâm thấy Khổ mà đoạn trừ, do tâm thấy Tập- Diệt- Đạo và do Tu mà đoạn trừ. Như ở cõi Dục, cõi Sắc và Vô sắc cũng như thế. Ở cõi Dục quá khứ do tâm thấy Khổ mà đoạn trừ, có các thứ tùy miên đối với tâm này, nếu có chỗ tùy tăng thì cũng làm nhân chăng? Giả như đã làm nhân thì cũng có tùy tăng chăng? Cho đến ở cõi Vô sắc vào quá khứ do Tu mà đoạn trừ tâm, có các thứ tùy miên đối với tâm này, nếu có chỗ tùy tăng thìø cũng làm nhân chăng? Giả sử làm nhân mà cũng là tùy tăng chăng? Vào quá khứ, ở cõi Dục thấy Khổ mà đoạn trừ tâm, có các thứ tùy miên, đối với tâm này hoặc vừa là tùy tăng mà cũng làm nhân chăng? Hoặc là có thể làm nhân nhưng không phải tùy tăng, hoặc là tùy tăng nhưng không thể làm nhân, hoặc là có thể làm nhân mà cũng là tùy tăng, hoặc là không thể làm nhân mà cũng không phải là tùy tăng? Vả như có thể làm nhân mà lại không phải là tùy tăng, là các thứ tùy miên ở trước tâm này, có đồng loại biến hành, tức là các thứ tùy miên đó hoặc là không duyên vào đây, hoặc có duyên mà đã dứt và các thứ tùy miên tương ưng này đã dứt. Đó là sự tùy tăng nhưng không có thể làm nhân, là các thứ tùy miên ở sau tâm này, có đồng loại biến hành, tức là các thứ tùy miên đó duyên vào đây mà chưa dứt. Cũng có thể làm nhân mà cũng là tùy tăng. Nghĩa là các thứ tùy ===== PAGE 94 ===== 708 BỘ TỲ ĐÀM 1 miên ở trước tâm này đồng loại với biến hành, tức là những tùy miên đó còn duyên vào đây chưa dứt và các thứ tương ưng với tùy miên này cũng chưa dứt. Không thể làm nhân cũng không phải là tùy tăng. Nghĩa là các thứ tùy miên ở sau tâm này đồng loại với biến hành, tức là những tùy miên đó hoặc không duyên vào đây, hoặc nếu có duyên thì đã dứt rồi, hoặc duyên nơi khác, hoặc khác tùy miên, hoặc không đồng loại với tùy miên biến hành. Cũng như thấy Khổ mà đoạn trừ tâm ở cõi Dục quá khứ, thấy Khổ mà đoạn trừ tâm ở cõi Dục vào vị lai cũng vậy. Còn đối với hiện tại, ở cõi Dục thấy Khổ mà đoạn trừ tâm, thì có các thứ tùy miên đối với tâm này hoặc là sự tùy tăng mà cũng làm nhân chăng? Hoặc nó có thể làm nhân mà không phải là tùy tăng, hoặc là tùy tăng mà không có thể làm nhân, hoặc là có thể làm nhân mà cũng là tùy tăng, hoặc là không có thể làm nhân mà cũng không phải là tùy tăng. Vả lại như có thể làm nhân mà không phải là tùy tăng. Nghĩa là các thứ tùy miên ở trước tâm này, đồng loại với biến hành, tức là những tùy miên đó hoặc không duyên vào đây hoặc có duyên mà đã dứt. Là sự tùy tăng mà không thể làm nhân, tức là các thứ tùy miên ở sau tâm này đồng loại với biến hành, tức là các tùy miên đó duyên vào đây chưa dứt. Cũng có thể làm nhân mà cũng là tùy tăng, tức là các thứ tùy miên ở trước tâm này đồng loại với biến hành, tức là những tùy miên đó duyên vào đây chưa dứt và các thứ tùy miên tương ưng này chưa dứt Không thể làm nhân cũng không phải là tùy tăng. Nghĩa là các thứ tùy miên ở sau tâm này đồng loại với biến hành, tức là các thứ tùy miên đó hoặc là không duyên vào đây, hoặc có duyên mà đã dứt, hoặc duyên nơi khác, hoặc khác tùy miên, hoặc là tùy miên không đồng loại với biến hành. Cũng như thấy Khổ mà đoạn trừ tâm, thì thấy Tập - Diệt - Đạo và tu pháp mà đoạn trừ tâm ô nhiễm cũng vậy. Đối với quá khứ, ở cõi Dục mà tu pháp đoạn trừ tâm không ô nhiễm, có các thứ tùy miên đối với tâm này hoặc là sự tùy tăng mà cũng làm nhân chăng? Nghĩa là trừ các thứ tùy miên đã chiêu cảm quả dị thục, còn lại các thứ tu pháp mà đoạn trừ tâm không ô nhiễm ở cõi Dục vào quá khư, có những thứ tùy miên đối với tâm này hoặc là tùy tăng thì không làm ===== PAGE 95 ===== SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 5 709 nhân. Hoặc đối với tâm này cũng có thể làm nhân tức là không phải là tùy miên cũng không phải là tùy tăng. Còn đối với các thứ tùy miên đã chiêu cảm tâm dị thục thì hoặc là có thể làm nhân mà không phải là tùy tăng, hoặc là tùy tăng mà không thể làm nhân, hoặc là có thể làm nhân mà cũng là tùy tăng, hoặc là không thể làm nhân mà cũng không phải là tùy tăng. Vả như có thể làm nhân mà không phải là tùy tăng. Nghĩa là các thứ tùy miên làm nhân, có thể chiêu cảm tâm dị thục này, tức các tùy miên đó hoặc là không duyên vào đây, hoặc có duyên mà đã dứt. Là sự tùy tăng mà không phải làm nhân, là các tùy miên không làm nhân chiêu cảm tâm dị thục này, tức là các tùy miên đã duyên vào đây chưa dứt. Cũng có thể làm nhân mà cũng là sự tùy tăng. Nghĩa là các thứ tùy miên làm nhân có thể chiêu cảm tâm dị thục này, tức là các tùy miên đó vẫn còn duyên vào đây chưa dứt. Không thể làm nhân cũng không phải là tùy tăng. Nghĩa là các thứ tùy miên không làm nhân chiêu cảm tâm dị thục này. Tức là các tùy miên đó hoặc không duyên vào đây, hoặc có duyên mà đã dứt, hoặc duyên nơi khác, hoặc khác tùy miên, hoặc là tùy miên không đồng loại với biến hành. Cũng như quá khứ, các thứ thuộc vị lai- hiện tại cũng y như thế. Cũng như cõi Dục, các cõi Sắc và Vô sắc cũng giống như vậy. Ở đây có điều khác nhau là tâm ở cõi Sắc và tâm ở cõi Vô sắc thì không nên nói là có tùy miên dị thục. - Có mười lăm thứ tâm: Tức là ở Dục giới có năm tâm, Sắc giới có năm tâm và ở Vô sắc giới có năm tâm. Như thế là mười lăm tâm, hoặc ở quá khứ, hoặc vị lai hay hiện tại. Thế nào là cõi Dục có năm tâm? Nghĩa là ở cõi Dục do tâm thấy Khổ mà đoạn, tâm thấy Tập - Diệt - Đạo và tu mà đoạn. Cũng như ở cõi Dục, cõi Sắc và Vô sắc cũng vậy. Đối với cõi Dục ở quá khứ, do tâm thấy Khổ mà đoạn trừ, có các thứ tùy miên đối với tâm này hoặc không phải là tùy tăng mà cũng không làm nhân chăng? Hoặc không thể làm nhân mà cũng không phải là tùy tăng chăng? Cho đến đối với cõi Vô sắc ở hiện tại mà tu pháp đoạn trừ tâm, chỉ có các thứ tùy miên đối với tâm này hoặc không phải là tùy tăng cũng không làm nhân chăng? Hoặc không làm nhân mà cũng không phải là ===== PAGE 96 ===== 710 BỘ TỲ ĐÀM 1 tùy tăng chăng? Đối với cõi Dục ở quá khứ do tâm thấy Khổ mà đoạn, có các thứ tùy miên đối với tâm này hoặc không phải tùy tăng mà cũng không làm nhân chăng? Hoặc không làm nhân mà đều là tùy tăng, hoặc không là tùy tăng mà đều làm nhân, hoặc không làm nhân cũng không phải là tùy tăng, hoặc đều làm nhân và đều là tùy tăng. Nếu không làm nhân mà đều là tùy tăng, là các thứ tùy miên ở sau tâm này đồng loại với biến hành, tức là các thứ tùy miên đó vẫn còn duyên vào đây chưa dứt Không phải là tùy tăng mà đều làm nhân, tức là các thứ tùy miên ở trước tâm này đồng loại với biến hành, tức là các thứ tùy miên đó hoặc không duyên vào đây, hoặc có duyên mà đã dứt và các thứ tùy miên tương ưng này cũng đã dứt. Không thể làm nhân cũng không phải là tùy tăng, là các thứ tùy miên ở sau tâm này đồng loại với biến hành, tức là các thứ tùy miên đó không duyên vào đây, hoặc có duyên mà đã dứt, hoặc duyên nơi khác, hoặc khác tùy miên, hoặc là tùy miên không đồng loại với biến hành. Đều làm nhân và đều là tùy tăng, là các thứ tùy miên ở trước tâm này đồng loại với biến hành, tức là các tùy miên đó duyên vào đây chưa dứt và các thứ tùy miên tương ưng này chưa dứt. Cũng như ở cõi Dục quá khứ do tâm thấy Khổ mà đoạn, thì vị lai cũng vậy. Đối với cõi Dục thời hiện tại do tâm thấy Khổ mà đoạn, có các thứ tùy miên đối với tâm này hoặc không phải là tùy tăng mà cũng không thể làm nhân chăng? Hoặc không làm nhân mà đều là tùy tăng, hoặc không phải tùy tăng mà đều làm nhân, hoặc không làm nhân cũng không phải tùy tăng, hoặc đều làm nhân và đều là tùy tăng chăng? Vả như không làm nhân mà đều là tùy tăng, là các thứ tùy miên ở sau tâm này đồng loại với biến hành, tức là các thứ tùy miên đó duyên vào đây chưa dứt. Không phải là tùy tăng mà đều làm nhân, là các thứ tùy miên ở trước tâm này đồng loại với biến hành, tức là các thứ tùy miên đó hoặc không duyên vào đây, hoặc có duyên nhưng đã dứt. Không thể làm nhân cũng không phải là tùy tăng, là các thứ tùy miên ở sau tâm này đồng loại với biến hành, tức là các thứ tùy miên này hoặc không duyên vào đây, hoặc có duyên mà đã dứt, hoặc duyên nơi khác, hoặc khác tùy miên, hoặc là tùy miên không đồng loại với biến hành. ===== PAGE 97 ===== SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 5 711 Đều làm nhân cũng đều là tùy tăng, là các thứ tùy miên ở trước tâm này đồng loại với biến hành, tức là các thứ tùy miên đó hoặc duyên vào đây chưa dứt và các thứ tùy miên tương ưng này chưa dứt. Như thấy Khổ mà đoạn tâm, thấy Tập-Diệt-Đạo và do Tu mà đoạn tâm ô nhiễm cũng vậy. Đối với cõi Dục ở quá khứ do Tu mà đoạn trừ tâm không ô nhiễm, có các thứ tùy miên đối với tâm này hoặc không phải là tùy tăng mà cũng không làm nhân chăng? Nghĩa là trừ ra các thứ tùy miên đã chiêu cảm đến quả dị thục, đối với các cõi Dục khác do Tu mà đoạn trừ tâm không ô nhiễm, các thứ tùy miên đối với tâm này hoặc không phải tùy tăng mà cũng không làm nhân. Hoặc không làm nhân nhưng đều là tùy tăng, là các thứ tùy miên đó duyên vào đây chưa dứt, hoặc các thứ tùy miên đó đã chiêu cảm đến quả dị thục. Hoặc không làm nhân mà đều là tùy tăng, hoặc không phải tùy tăng mà đều làm nhân, hoặc không làm nhân cũng không phải tùy tăng, hoặc đều làm nhân và đều là tùy tăng. Không thể làm nhân mà đều là tùy tăng, là các thứ tùy miên không làm nhân chiêu cảm cái tâm dị thục này, tức là các thứ tùy miên đó còn duyên vào đây chưa dứt Không phải là tùy tăng mà đều làm nhân, là các thứ tùy miên làm nhân có thể chiêu cảm tâm dị thục này. Tức là các thứ tùy miên đó hoặc là không duyên vào đây, hoặc có duyên mà đã dứt. Không thể làm nhân cũng không phải tùy tăng, là các thứ tùy miên không làm nhân chiêu cảm tâm dị thục này. Tức là các tùy miên đó hoặc không duyên vào đây, hoặc có duyên nhưng đã dứt, hoặc duyên nơi khác, hoặc khác tùy miên, hoặc là tùy miên không đồng loại với biến hành. Đều làm nhân và đều là tùy tăng, là các thứ tùy miên có thể làm nhân chiêu cảm tâm dị thục này, tức là các tùy miên đó duyên vào đây chưa dứt. Cũng như cõi Dục ở quá khứ do Tu mà đoạn trừ tâm không ô nhiễm, vị lai và hiện tại cũng thế. Cũng như tâm ở cõi Dục, các tâm ở cõi Sắc và Vô sắc cũng thế. Trong này có điều sai khác là tâm ở cõi Sắc và ở cõi Vô sắc thì không nên nói là có tùy miên dị thục. - Có sáu thức thân: Đó là các thức: Nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân và ý. Sáu thức như thế hoặc thiện, hoặc bất thiện, hoặc hữu phú vô ký, hoặc ===== PAGE 98 ===== 712 BỘ TỲ ĐÀM 1 vô phú vô ký. Đối với nhãn thức thiện thì có kiết, có phược, có tùy miên và tùy phiền não triền triền (sự ràng buộc của tùy phiền não triền). Như thế thì có bao nhiêu thứ đáng nói là nhân, đáng nói là duyên, có bao nhiêu thứ đáng nói là duyên mà không nên nói là nhân? Đối với nhãn thức bất thiện, hữu phú vô ký, vô phú vô ký triền thì có các thứ kiết, phược, tùy miên và tùy phiền não triền triền. Trong đó có bao nhiêu thứ đáng gọi là nhân, đáng gọi là duyên và có bao nhiêu thứ đáng gọi là duyên mà không nên gọi là nhân? Cũng như nhãn thức, thì các thức nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý cũng vậy. Đối với nhãn thức thiện, tất cả các kiết, phược, tùy miên, tùy phiền não triền triền đều đáng nói là duyên mà khônnói là nhân. Đối với nhãn thức bất thiện thì có: bảy kiết, bảy phược, mười lăm tùy miên và hai mươi tùy phiền não triền triền đáng nói là nhân, đáng nói là duyên, còn tất cả các thứ khác thì đáng nói là duyên mà không nên nói là nhân. Đối với nhãn thức hữu phú vô ký thì có sáu kiết, sáu phược, mười bốn tùy miên và mười sáu tùy phiền não triền triền đáng nói là nhân, đáng nói là duyên. Còn tất cả các thứ khác đều đáng nói là duyên mà không nên nói là nhân. Đối với nhãn thức vô phú vô ký thì trừ các tùy miên dị thục ra, đối với các nhãn thức vô phú vô ký khác thì tất cả các thứ kiết, phược, tùy miên, tùy phiền não triền triền đều đáng nói là duyên mà không nên nói là nhân. Đối với nhãn thức tùy miên dị thục thì có bảy kiết, bảy phược, ba mươi bốn tùy miên, ba mươi chín tùy phiền não triền triền đáng nói là nhân, đáng nói là duyên, còn tất cả các thứ khác đều đáng nói là duyên mà không nên nói là nhân. Có phải một lòng chăng? Không phải vậy. Đối với nhãn thức tùy miên dị thục, thấy Khổ mà đoạn trừ tà kiến thì có hai kiết, hai phược, hai tùy miên và bảy tùy phiền não triền triền đáng nói là nhân, đáng nói là duyên. Còn tất cả các thứ khác chỉ đáng nói là duyên mà không nên nói là nhân. Cũng như nhãn thức tùy miên dị thục, thấy Khổ mà đoạn các thứ tà kiến, thì các nhãn thức tùy miên dị thục về kiến thủ, giới cấm thủ, về nghi, tham, giận dữ, kiêu mạn… cũng vậy. Đối với nhãn thức tùy miên dị thục thấy Khổ mà đoạn trừ không đi ===== PAGE 99 ===== SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 5 713 với vô minh, thì có một kiết, một phược, một tùy miên và sáu tùy phiền não triền triền đáng nói là nhân, đáng nói là duyên, còn tất cả các thứ khác đều đáng nói là duyên mà không nên nói là nhân. Đối với nhãn thức tùy miên dị thục do thấy Tập mà đoạn các tà kiến thì có hai kiết, hai phược, hai tùy miên và bảy tùy phiền não triền triền đáng gọi là nhân, đáng gọi là duyên. Còn tất cả các thứ khác đều đáng gọi là duyên mà không đáng gọi là nhân. Cũng giống như nhãn thức tùy miên dị thục do thấy Tập mà đoạn các tà kiến, thì các nhãn thức tùy miên dị thục về kiến thủ, nghi ngờ, tham lam, giận dữ, kiêu mạn… cũng vậy. Đối với nhãn thức tùy miên dị thục do thấy Tập mà đoạn trừ không đi với vô minh thì có một kiết, một phược, một tùy miên và sáu tùy phiền não triền triền đáng nói là nhân, đáng nói là duyên, còn tất cả các thứ khác đều đáng nói là duyên mà không nên nói là nhân. Đối với nhãn thức tùy miên dị thục do thấy Diệt mà đoạn các tà kiến thì có hai kiết, hai phược, hai tùy miên và bảy tùy phiền não triền triền, đáng nói là nhân, đáng nói là duyên. Còn tất cả các thứ khác đều đáng nói là duyên mà không nên nói là nhân. Cũng giống như nhãn thức tùy miên dị thục do thấy Diệt mà đoạn các tà kiến, thì các nhãn thức tùy miên dị thục về kiến thủ, nghi ngờ, tham lam, giận dữ, kiêu mạn… cũng vậy. Đối với nhãn thức tùy miên dị thục do thấy Diệt mà đoạn trừ không đi với vô minh thì có một kiết, một phược, một tùy miên và sáu tùy phiền não triền triền, đáng nói là nhân, đáng nói là duyên. Còn tất cả các thứ khác đều đáng nói là duyên mà không nên nói là nhân. Đối với nhãn thức tùy miên dị thục do thấy Đạo mà đoạn trừ các tà kiến thì có hai kiết, hai phược, hai tùy miên và bảy tùy phiền não triền triền, đáng nói là nhân, đáng nói là duyên, còn tất cả các thứ khác thì đều đáng nói là duyên mà không nên nói là nhân. Cũng giống như nhãn thức tùy miên dị thục do thấy Đạo mà đoạn trừ các tà kiến, thì các nhãn thức tùy miên dị thục về kiến thủ, giới cấm thủ, về nghi ngờ, tham lam, giận dữ, kiêu mạn… cũng vậy. Đối với nhãn thức tùy miên dị thục do thấy Đạo mà đoạn trừ không đi với vô minh thì có một kiết, một phược, một tùy miên và sáu tùy phiền não triền triền, đáng nói là nhân, đáng nói là duyên. Còn tất cả các thứ khác đều đáng nói là duyên mà không nên nói là nhân. Đối với nhãn thức tùy miên dị thục do thấy Tu mà đoạn trừ tham lam thì có hai kiết, hai phược, hai tùy miên và bảy tùy phiền não triền ===== PAGE 100 ===== 714 BỘ TỲ ĐÀM 1 triền, đáng nói là nhân, đáng nói là duyên, còn tất cả các thứ khác thì đều đáng nói là duyên mà không nên nói là nhân. Cũng như nhãn thức tùy miên dị thục do Tu mà đoạn trừ tham lam, thì các nhãn thức tùy miên dị thục về giận dữ, kiêu mạn cũng thế. Đối với nhãn thức tùy miên dị thục do Tu mà đoạn trừ không đi với vô minh thì có một kiết, một phược, một tùy miên và sáu tùy phiền não triền triền, đáng nói là nhân, đáng nói là duyên. Còn tất cả các thứ khác thì đều đáng nói là duyên mà không nên nói là nhân. Cũng như nhãn thức, các thức khác như nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý… cũng như thế. Trong này có sự sai khác là đối với tỷ thức và thiệt thức, thì không nên nói là có hữu phú vô ký. Đối với ý thức thiện thì tất cả các kiết, phược, tùy miên, tùy phiền não triền triền đều đáng nói là duyên mà không nên nói là nhân. Đối với ý thức bất thiện thì có bảy kiết, bảy phược, ba mươi sáu tùy miên và bốn mươi mốt tùy phiền não triền triền, đáng nói là nhân, đáng nói là duyên. Còn tất cả các thứ khác thì đều đáng nói là duyên mà không nên nói là nhân. Tất cả là một lòng chăng? Không phải vậy. Đối với ý thức bất thiện do thấy Khổ mà đoạn trừ thì có bảy kiết, bảy phược, mười bốn tùy miên và mười chín tùy phiền não triền triền, đáng nói là nhân, đáng nói là duyên. Còn tất cả các thứ khác đều đáng nói là duyên mà không nên nói là nhân. Đối với ý thức bất thiện do thấy Tập mà đoạn trừ thì có bảy kiết, bảy phược, mười bốn tùy miên và mười chín tùy phiền não triền triền, đáng nói là nhân, đáng nói là duyên, còn tất cả các thứ khác đều đáng nói là duyên mà không nên nói là nhân . Đối với ý thức bất thiện do thấy Diệt mà đoạn trừ thì có bảy kiết, bảy phược, mười tám tùy miên và hai mươi ba tùy phiền não triền triền, đáng nói là nhân, đáng nói là duyên, còn tất cả các thứ khác thì đều đáng nói là duyên mà không nên nói là nhân. Đối với ý thức bất thiện do thấy Đạo mà đoạn trừ thì có bảy kiết, bảy phược, mười chín tùy miên và hai mươi bốn tùy phiền não triền triền đáng nói là nhân, đáng nói là duyên, còn tất cả các thứ khác đều đáng nói là duyên mà không nên nói là nhân. Đối với ý thức bất thiện do Tu mà đoạn trừ thì có bảy kiết, bảy phược, mười lăm tùy miên và hai mươi tùy phiền não triền triền, đáng nói là nhân, đáng nói là duyên, còn tất cả các thứ khác thì đáng nói là ===== PAGE 101 ===== SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 5 715 duyên mà không nên nói là nhân. Đối với ý thức hữu phú vô ký thì có bảy kiết, bảy phược, bảy mươi sáu tùy miên và tám mươi mốt tùy phiền não triền triền, đáng nói là nhân, đáng nói là duyên, còn tất cả các thứ khác đều đáng nói là duyên mà không nên nói là nhân. Có phải là một lòng chăng? Không đúng. Đối với ý thức hữu phú vô ký ở cõi Dục thì có bảy kiết, bảy phược, mười bốn tùy miên, mười chín tùy phiền não triền triền, đáng nói là nhân, đáng nói là duyên, còn tất cả các thứ khác đều đáng nói là duyên mà không nên nói là nhân. Đối với ý thức hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc do thấy Khổ mà đoạn trừ thì có sáu kiết, sáu phược, mười ba tùy miên và mười lăm tùy phiền não triền triền, đáng nói là nhân, đáng nói là duyên, còn tất cả các thứ khác đều đáng nói là duyên mà không nên nói là nhân. Đối với ý thức hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc do thấy Tập mà đoạn trừ thì có sáu kiết, sáu phược, mười ba tùy miên và mười lăm tùy phiền não triền triền, đáng nói là nhân, đáng nói là duyên, còn tất cả các thứ khác đều đáng nói là duyên mà không nên nói là nhân. Đối với ý thức hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc do thấy Diệt mà đoạn trừ thì có sáu kiết, sáu phược, mười bảy tùy miên và mười chín tùy phiền não triền triền, đáng nói là nhân, đáng nói là duyên, còn tất cả các thứ khác đều đáng nói là duyên mà không nên nói là nhân. Đối với ý thức hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc do thấy Đạo mà đoạn trừ thì có sáu kiết, sáu phược, mười tám tùy miên và hai mươi tùy phiền não triền triền, đáng nói là nhân, đáng nói là duyên, còn tất cả các thứ khác đều đáng nói là duyên mà không nên nói là nhân. Đối với ý thức hữu phú vô ký thuộc cõi Sắc do Tu mà đoạn trừ thì có sáu kiết, sáu phược, mười bốn tùy miên, mười sáu tùy phiền não triền triền, đáng nói là nhân, đáng nói là duyên, còn tất cả các thứ khác đều chỉ đáng nói là duyên mà không nên nói là nhân. Đối với ý thức vô phú vô ký thì tất cả kiết, phược, tùy miên, tùy phiền não triền triền đều đáng nói là duyên mà không nên nói là nhân. - Có sáu thức thân: Tức là gồm các thức nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân và ý. Sáu thức của thân như thế hoặc thiện, hoặc bất thiện, hoặc hữu phú vô ký và vô phú vô ký. Đối với nhãn thức thiện có các kiết, phược, tùy miên, tùy phiền ===== PAGE 102 ===== 716 BỘ TỲ ĐÀM 1 não triền triền, thì đáng nói cùng tương ưng với bao nhiêu thứ và không tương ưng với bao nhiêu thứ? Còn đối với nhãn thức bất thiện và hữu phú vô ký, vô phú vô ký có bao nhiêu kiết, phược, tùy miên, tùy phiền não triền thì đáng nói có bao nhiêu thứ cùng tương ưng và có bao nhiêu thứ không tương ưng? Cũng như nhãn thức, các thức nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý cũng như vậy. Đối với nhãn thức thiện thì tất cả các thứ kiết, phược, tùy miên, tùy phiền não triền nên nói là đều không tương ưng. Còn đối với nhãn thức bất thiện thì có ba kiết, ba phược, ba tùy miên và bảy tùy phiền não triền triền, đáng nói là tương ưng. Có phải một lòng chăng? Không phải vậy. Đối với nhãn thức bất thiện tương ưng với tham thì có hai kiết, hai phược, hai tùy miên và sáu tùy phiền não triền triền, đáng nói là tương ưng. Cũng như tham tương ưng với nhãn thức bất thiện, thì sân giận tương ưng với nhãn thức bất thiện cũng như thế. Đối với nhãn thức hữu phú vô ký thì có hai kiết, hai phược, hai tùy miên và bốn tùy phiền não triền triền, đáng nói là tương ưng. Đối với nhãn thức vô phú vô ký thì tất cả các thứ kiết, phược, tùy miên, tùy phiền não triền triền đều đáng nói là không tương ưng. Cũng như nhãn thức, các thức nhĩ, tỷ, thiệt, thân và ý cũng như thế. Trong này có điều sai khác là đối với tỷ thức và thiệt thức thì không nên nói là có hữu phú vô ký. Đối với ý thức thiện thì tất cả các thứ kiết, phược, tùy miên, tùy phiền não triền triền, đáng nói là đều không tương ưng với nó. Còn đối với ý thức bất thiện thì có bảy kiết, bảy phược, ba mươi bốn tùy miên, ba mươi chín tùy phiền não triền triền, đáng nói là tương ưng. Có phải là một lòng chăng? Không phải vậy. Đối với ý thức bất thiện tương ưng với tùy miên do thấy Khổ mà đoạn trừ tà kiến thì có hai kiết, hai phược, hai tùy miên; nếu ở phần vị đã giác ngộ phần nào thì có sáu tùy phiền não triền triền đáng nói là tương ưng. Còn ở phần vị thùy miên thì có thêm tùy miên thứ bảy. Cũng như đối với ý thức bất thiện tương ưng với tùy miên do thấy Khổ mà đoạn trừ tà kiến, thì các thứ ý thức bất thiện tương ưng với tùy miên về kiến thủ, giới cấm thủ, nghi ngờ, tham lam, giận dữ, kiêu mạn… ===== PAGE 103 ===== SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 5 717 cũng vậy. Đối với ý thức bất thiện tương ưng với tùy miên do thấy Khổ mà đoạn trừ không đi với vô minh thì có một kiết, một phược, một tùy miên; nếu ở phần vị giác ngộ thì có năm tùy phiền não triền triền đáng nói là tương ưng, nếu ở phần vị còn thùy miên thì có thêm tùy miên thứ sáu. Đối với ý thức bất thiện tương ưng với tùy miên do thấy Tập mà đoạn trừ tà kiến thì có hai kiết, hai phược, hai tùy miên; nếu ở phần vị giác ngộ thì có sáu tùy phiền não triền triền đáng nói là tương ưng. Nếu ở phần vị còn thùy miên thì có thêm tùy miên thứ. Cũng như ý thức bất thiện tương ưng với tùy miên do thấy Tập mà đoạn trừ tà kiến, thì đối với ý thức bất thiện tương ưng với tùy miên về kiến thủ, nghi ngờ, tham lam, giận dữ, kiêu mạn… cũng như vậy. Đối với ý thức bất thiện tương ưng với tùy miên do thấy Tập mà đoạn trừ không đi với vô minh thì có một kiết, một phược, một tùy miên; nếu ở phần vị giác ngộ thì có năm tùy phiền não triền triền đáng nói là tương ưng, nếu ở phần vị thùy miên thì có thêm tùy miên thứ sáu. Đối với ý thức bất thiện tương ưng với tùy miên do thấy Diệt mà đoạn trừ tà kiến thì có hai kiết, hai phược, hai tùy miên. Nếu ở phần vị giác ngộ thì có sáu tùy phiền não triền đáng nói là tương ưng, còn ở phần vị còn thùy miên thì có thêm tùy miên thứ bảy. Cũng như ý thức bất thiện tương ưng với tùy miên do thấy Diệt mà đoạn trừ tà kiến, thì ý thức bất thiện tương ưng với tùy miên về kiến thủ, nghi ngờ, tham lam, giận dữ, kiêu mạn cũng vậy. Đối với ý thức bất thiện tương ưng với tùy miên do thấy Diệt mà đoạn trừ không đi với vô minh thì có một kiết, một phược, một tùy miên. Nếu ở phần vị giác ngộ thì có năm tùy phiền não triền đáng nói là tương ưng, nếu ở phần vị còn thùy miên thì có thêm tùy miên thứ sáu. Đối với ý thức bất thiện tương ưng với tùy miên do thấy Đạo mà đoạn trừ tà kiến thì có hai kiết, hai phược, hai tùy miên. Nếu ở phần vị giác ngộ thì có sáu tùy phiền não triền đáng nói là tương ưng, còn ở phần vị còn thùy miên thì có thêm tùy miên thứ bảy. Cũng như ý thức bất thiện tương ưng với tùy miên do thấy Đạo mà đoạn trừ tà kiến, các ý thức bất thiện tương ưng với tùy miên về kiến thủ, giới cấm thủ, nghi ngờ, tham lam, giận dữ, kiêu mạn… cũng thế. Đối với ý thức bất thiện tương ưng với tùy miên do thấy Đạo mà đoạn trừ không đi với vô minh thì có một kiết, một phược, một tùy miên. Nếu ở phần vị giác ngộ thì có năm tùy phiền não triền đáng nói là tương ưng, nếu ở phần vị thùy miên thì có thêm tùy miên thứ sáu. ===== PAGE 104 ===== 718 BỘ TỲ ĐÀM 1 Đối với ý thức bất thiện tương ưng với tùy miên do Tu mà đoạn trừ thì có hai kiết, hai phược, hai tùy miên. Nếu ở phần vị giác ngộ thì có sáu tùy phiền não triền đáng nói là tương ưng. Nếu ở phần vị còn thùy miên thì có thêm tùy miên thứ bảy. Cũng như ý thức bất thiện tương ưng với tùy miên do Tu mà đoạn trừ, thì các ý thức bất thiện tương ưng với tùy miên về giận hờn, kiêu mạn… cũng vậy. Đối với ý thức bất thiện tương ưng với tùy miên do Tu mà đoạn trừ không đi với vô minh thì có một kiết, một phược, một tùy miên. Nếu ở phần vị giác ngộ thì có năm tùy phiền não triền, đáng nói là tương ưng, nếu ở phần vị còn thùy miên thì có thêm tùy miên thứ sáu. Đối với ý thức hữu phú vô ký thì có sáu kiết, sáu phược, 65 tùy miên, 68 tùy phiền não triền đáng nói là tương ưng. Có phải một lòng chăng? Không phải vậy. Đối với ý thức hữu phú vô ký tương ưng với tát-ca-da tà kiến ở cõi Dục thì có hai kiết, hai phược, hai tùy miên. Nếu ở phần vị giác ngộ thì có bốn tùy phiền não triền, đáng nói là tương ưng. Nếu ở phần vị còn thùy miên thì có thêm tùy miên thứ năm. Cũng như ý thức hữu phú vô ký tương ưng với tát-ca-da tà kiến ở cõi Dục, các ý thức hữu phú vô ký tương ưng với biên chấp kiến cũng vậy. Đối với ý thức hữu phú vô ký tương ưng với tùy miên, tát-ca-da tà kiến ở cõi Sắc thì có hai kiết, hai phược, hai tùy miên, bốn tùy phiền não triền đáng nói là tương ưng. Cũng như ý thức hữu phú vô ký tương ưng với tùy miên, tát-ca-da tà kiến ở cõi Sắc ý thức hữu phú vô ký tương ưng với tùy miên về biên chấp kiến, do thấy Khổ mà đoạn trừ tà kiến, kiến thủ, giới cấm thủ, nghi ngờ, tham lam, kiêu mạn… cũng như thế. Đối với ý thức hữu phú vô ký tương ưng với tùy miên, ở cõi Sắc do thấy Khổ mà đoạn trừ không đi với vô minh thì có một kiết, một phược, một tùy miên và ba tùy phiền não triền đáng nói là tương ưng. Đối với ý thức hữu phú vô ký tương ưng với tùy miên, ở cõi Sắc do thấy Tập mà đoạn trừ tà kiến thì có hai kiết, hai phược, hai tùy miên và bốn tùy phiền não triền đáng nói là tương ưng. Cũng như ý thức hữu phú vô ký tương ưng với tùy miên, ở cõi Sắc do thấy Tập mà đoạn trừ tà kiến thì ý thức hữu phú vô ký tương ưng với tùy miên về kiến thủ, nghi ngờ, tham lam, kiêu mạn… cũng thế. ===== PAGE 105 ===== SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 5 719 Đối với ý thức hữu phú vô ký tương ưng với tùy miên ở cõi Sắc do thấy Tập mà đoạn trừ không đi với vô minh thì có một kiết, một phược, một tùy miên và ba tùy phiền não triền đáng nói là tương ưng. Đối với ý thức hữu phú vô ký tương ưng với tùy miên ở cõi Sắc do thấy Diệt mà đoạn trừ tà kiến thì có hai kiết, hai phược, hai tùy miên và bốn tùy phiền não triền đáng nói là tương ưng. Cũng như ý thức hữu phú vô ký tương ưng với tùy miên, ở cõi Sắc do thấy Diệt mà đoạn trừ tà kiến thì ý thức hữu phú vô ký tương ưng với tùy miên về kiến thủ, nghi ngờ, tham lam, kiêu mạn… cũng như thế. Đối với ý thức hữu phú vô ký tương ưng với tùy miên ở cõi Sắc do thấy Diệt mà đoạn trừ không đi với vô minh thì có một kiết, một phược, một tùy miên và ba tùy phiền não triền đáng nói là tương ưng. Đối với ý thức hữu phú vô ký tương ưng với tùy miên ở cõi Sắc do thấy Đạo mà đoạn trừ tà kiến thì có hai kiết, hai phược, hai tùy miên và bốn tùy phiền não triền đáng nói là tương ưng. Cũng như ý thức hữu phú vô ký tương ưng với tùy miên, ở cõi Sắc do thấy Đạo mà đoạn trừ tà kiến thì ý thức hữu phú vô ký tương ưng với tùy miên về kiến thủ, giới cấm thủ, nghi ngờ, tham lam, kiêu mạn… cũng như thế. Đối với ý thức hữu phú vô ký tương ưng với tùy miên ở cõi Sắc do thấy Đạo mà đoạn trừ không đi với vô minh thì có một kiết, một phược, một tùy miên và ba tùy phiền não triền đáng nói là tương ưng. Đối với ý thức hữu phú vô ký tương ưng với tùy miên ở cõi Sắc do thấy do Tu mà đoạn trừ tham thì có hai kiết, hai phược, hai tùy miên và bốn tùy phiền não triền đáng nói là tương ưng. Cũng như ý thức hữu phú vô ký tương ưng với tùy miên ở cõi Vô sắc do Tu mà đoạn trừ tham thì các ý thức hữu phú vô ký tương ưng với tùy miên về kiêu mạn… cũng vậy. Đối với ý thức hữu phú vô ký ở cõi Sắc do Tu mà đoạn trừ không đi với vô minh thì có một kiết, một phược, một tùy miên và ba tùy phiền não triền đáng nói là tương ưng. Cũng như ý thức hữu phú vô ký tương ưng với tùy miên, ở cõi Sắc thì các ý thức hữu phú vô ký ở cõi Vô sắc cũng như thế. Còn đối với các ý thức vô phú vô ký thì tất cả các thứ kiết, phược, tùy miên, tùy phiền não triền, nên nói đều không tương ưng. ===== PAGE 106 ===== 720 BỘ TỲ ĐÀM 1 LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC