A-tỳ-đạt-ma Thức Thân Túc Luận · Quyển 6
阿毘達磨識身足論 · T1539
Hán văn
提婆設摩阿羅漢造 三藏法師玄奘奉 詔譯 4 所緣緣蘊1 嗢柁南頌 所緣緣蘊第四之一嗢柁南頌 問過去等問善等,問了青等二四心, 問十二心有二種,問十五心有五種。 有六識身,謂眼識耳鼻舌身意識。如是六識 身,或過去、或未來、或現在。過去眼識,有緣過 去非未來現在耶?有緣未來非過去現在耶? 有緣現在非過去未來耶?有緣過去現在非 未來耶?有緣未來現在非過去耶?有緣過去 未來非現在耶?有緣過去未來現在耶?如過 去眼識,未來現在眼識亦爾。如眼識,耳鼻舌 身意識亦爾。 一切過去眼識,皆緣過去,餘句不可得。未來 眼識,或緣過去、或緣未來、或緣現在。一切現 在眼識,皆緣現在,餘句不可得。如眼識,耳鼻 舌身識亦爾。過去未來現在意識,皆應說言 緣一切法。 有六識身,謂眼識耳鼻舌身意識。 如是六識身,或善、或不善、或無記。善眼識, 有緣善非不善無記耶?有緣不善非善無記 耶?有緣無記非善不善耶?有緣善不善非無 記耶?有緣善無記非不善耶?有緣不善無 記非善耶?有緣善不善無記耶。如善眼識, 不善無記眼識亦爾。如眼識,耳鼻舌身意識 亦爾。 善眼識,或緣善、或緣不善、或緣無記。不善眼 識,或緣善、或緣不善、或緣無記。無記眼識,或 緣善、或緣不善、或緣無記。如眼識,耳識意識 亦爾。餘三識身,若善、若不善、若無記,一切應 言唯緣無記。 有六識身,謂眼識耳鼻舌身意識。眼識唯 能了別青色,不能了別此是青色。意識亦能 了別青色,乃至未能了別其名,不能了別此 是青色;若能了別其名,爾時亦能了別青色, 亦能了別此是青色。如青色,黃赤白等色亦 爾。耳識唯能了別聲,不能了別此是聲。 意識亦能了別聲,乃至未能了別其名,不能 了別此是聲;若能了別其名,爾時亦能了別 聲,亦能了別此是聲。鼻識唯能了別香, 不能了別此是香。意識亦能了別香,乃至未 能了別其名,不能了別此是香;若能了別其 名,爾時亦能了別香,亦能了別此是香。舌 識唯能了別味,不能了別此是味。意識亦 能了別味,乃至未能了別其名,不能了別此 是味;若能了別其名,爾時亦能了別味,亦 能了別此是味。身識唯能了別觸,不能了 別此是觸。意識亦能了別觸,乃至未能了別 其名,不能了別此是觸;若能了別其名,爾 時亦能了別觸,亦能了別此是觸。意識亦能 了別諸法,謂或執為我、或執我所、或執為 斷、或執為常、或撥無因、或撥無作、或復損減、 或執為尊、或執為勝、或執為上、或執第一、或 執清淨、或執解脫、或執出離,若惑若疑若猶 豫、若貪若瞋若慢若癡、若麁若苦若障、若 靜若妙若離、若如病若如癰若如箭若惱 害、若無常若苦若空若無我。若於因謂因謂 集謂生謂緣,若於滅謂滅謂靜謂妙謂離,若 於道謂道謂如謂行謂出。若有因、若有起、若 有是處、若有是事,若如理所引了別、若不如 理所引了別、若非如理所引非不如理所引 了別。 有四種心,謂欲界繫心、色界繫心、無色界繫 心、不繫心。欲界繫心有能了別欲界繫法耶? 有能了別色界繫法耶?有能了別無色界繫 法耶?有能了別不繫法耶?有能了別欲界繫 色界繫法耶?有能了別欲界繫無色界繫法 耶?有能了別欲界繫不繫法耶?有能了別色 界繫無色界繫法耶?有能了別色界繫不繫 法耶?有能了別無色界繫不繫法耶?有能了 別欲界繫色界繫無色界繫法耶?有能了別 欲界繫色界繫不繫法耶?有能了別欲界繫 無色界繫不繫法耶?有能了別色界繫無色 界繫不繫法耶?有能了別欲界繫色界繫無 色界繫不繫法耶?如欲界繫心,乃至不繫心 亦爾。欲界繫心有能了別欲界繫法耶?曰:能 了別。謂或執為我、或執我所、或執為斷、或執 為常、或撥無因、或撥無作、或復損減、或執為 尊、或執為勝、或執為上、或執第一、或執清 淨、或執解脫、或執出離,若惑若疑若猶豫、 若貪若瞋若慢若癡、若麁若苦若障、若如病 若如癰若如箭若惱害、若無常若苦若空若 無我,若於因謂因謂集謂生謂緣,若有因、若 有起、若有是處、若有是事,若如理所引了別、 若不如理所引了別、若非如理所引非不如 理所引了別。有能了別色界繫法耶?曰:能了 別。謂或撥無因、或撥無作、或復損減、或執為 尊、或執為勝、或執為上、或執第一、或執清 淨、或執解脫、或執出離。若惑若疑若猶豫、 若無智若冥暗若愚癡、若麁若苦若障、若 靜若妙若離、若如病若如癰若如箭若惱害、 若無常若苦若空若無我,若於因謂因謂集 謂生謂緣,若有因、若有起、若有是處、若有是 事,若如理所引了別、若不如理所引了別。有 能了別無色界繫法耶?曰:能了別。謂或撥無 因、或撥無作、或復損減、或執為尊、或執為勝、 或執為上、或執第一、或執清淨、或執解脫、 或執出離,若惑若疑若猶豫、若無智若冥 暗若愚癡、若麁若苦若障、若靜若妙若離、若 如病若如癰若如箭若惱害、若無常若苦若 空若無我,若於因謂因謂集謂生謂緣,若有 因、若有起、若有是處、若有是事,若如理所引 了別、若不如理所引了別。有能了別不繫法 耶?曰:能了別。謂若於滅謂滅謂靜謂妙謂離、 若於道謂道謂如謂行謂出,若無常若苦若 空若無我、若損減滅、若損減道、若猶豫了別、 若愚癡,若如理所引了別、若不如理所引了 別。有能了別欲界繫色界繫法耶?曰:能了別。 謂若麁若苦若障、若如病若如癰若如箭若 惱害、若無常若苦若空若無我,若於因謂因 謂集謂生謂緣,若有因、若有起、若有是處、 若有是事,若如理所引了別。有能了別欲界 繫無色界繫法耶?曰:能了別。謂若麁若苦若 障、若如病若如癰若如箭若惱害、若無常 若苦若空若無我,若於因謂因謂集謂生謂 緣,若有因、若有起、若有是處、若有是事,若如 理所引了別。有能了別欲界繫不繫法耶?曰: 能了別。謂若無常若空若無我,若有因、若 有起、若有是處、若有是事,若如理所引 了別。有能了別色界繫無色界繫法耶?曰: 能了別。謂或撥無因、或撥無作、或復損 減、或執為尊、或執為勝、或執為上、或執第 一、或執清淨、或執解脫、或執出離、若惑若 疑若猶豫、若無智若冥暗若愚癡、若麁若 苦若障、若靜若妙若離、若如病若如癰若 如箭若惱害、若無常若苦若空若無我,若於 因謂因謂集謂生謂緣,若有因、若有起、若有 是處、若有是事,若如理所引了別、若不如 理所引了別。有能了別色界繫不繫法耶?曰: 能了別。謂若無常若空若無我,若有因、若有 起、若有是處、若有是事,若如理所引了別。 有能了別無色界繫不繫法耶?曰:能了別。謂 若無常若空若無我,若有因、若有起、若有是 處、若有是事,若如理所引了別。有能了別欲 界繫色界繫無色界繫法耶?曰:能了別。謂若 麁若苦若障、若如病若如癰若如箭若惱 害、若無常若苦若空若無我,若於因謂因謂 集謂生謂緣,若有因、若有起、若有是處、若 有是事,若如理所引了別。有能了別欲界繫 色界繫不繫法耶?曰:能了別。謂若無常若空 若無我,若有因、若有起、若有是處、若有是 事,若如理所引了別。有能了別欲界繫無色 界繫不繫法耶?曰能了別。謂若無常若空若 無我,若有因、若有起、若有是處、若有是事, 若如理所引了別。有能了別色界繫無色界 繫不繫法耶?曰:能了別。謂若無常若空若 無我,若有因、若有起、若有是處、若有是事,若 如理所引了別。有能了別欲界繫色界繫無 色界繫不繫法耶?曰:能了別。謂若無常若 空若無我,若有因、若有起、若有是處、若有 是事,若如理所引了別。色界繫心有能了別 色界繫法耶?曰:能了別。謂或執為我、或執我 所、或執為斷、或執為常、或撥無因、或撥無 作、或復損減、或執為尊、或執為勝、或執為 上、或執第一、或執清淨、或執解脫、或執出 離、若惑若疑若猶豫、若貪若慢若癡、若麁若 苦若障、若靜若妙若離、若如病若如癰若如 箭若惱害、若無常若苦若空若無我,若於因 謂因謂集謂生謂緣,若有因、若有起、若有是 處、若有是事,若如理所引了別、若不如理 所引了別、若非如理所引非不如理所引了 別。有能了別欲界繫法耶?曰:能了別。謂若麁 若苦若障、若如病若如癰若如箭若惱害、若 無常若苦若空若無我,若於因謂因謂集謂 生謂緣,若有因、若有起、若有是處、若有是事, 若如理所引了別、若非如理所引非不如理 所引了別。有能了別無色界繫法耶?曰:能了 別。謂或撥無因、或撥無作、或復損減、或執為 尊、或執為勝、或執為上、或執第一、或執清 淨、或執解脫、或執出離、若惑若疑若猶豫、 若無智若冥暗若愚癡、若麁若苦若障、若靜 若妙若離、若如病若如癰若如箭若惱害、若 無常若苦若空若無我,若於因謂因謂集謂 生謂緣,若有因,若有起,若有是處,若有是 事,若如理所引了別、若不如理所引了別。有 能了別不繫法耶?曰:能了別。謂若於滅謂滅 謂靜謂妙謂離、若於道謂道謂如謂行謂出, 若無常若苦若空若無我、若損減滅、若損 減道,若猶豫了別若愚癡,若有因、若有起、 若有是處、若有是事,若如理所引了別、若不 如理所引了別。有能了別欲界繫色界繫法 耶?曰:能了別。謂若麁若苦若障、若如病若 如癰若如箭若惱害、若無常若苦若空若無 我,若於因謂因謂集謂生謂緣,若有因、若有 起、若有是處、若有是事,若如理所引了別。有 能了別欲界繫無色界繫法耶?曰:能了別。謂 若麁若苦若障、若如病若如癰若如箭若惱 害、若無常若苦若空若無我,若於因謂因謂 集謂生謂緣,若有因、若有起、若有是處、若有 是事,若如理所引了別。有能了別欲界繫不 繫法耶?曰:能了別。謂若無常若空若無我,若 有因、若有起、若有是處、若有是事,若如理所 引了別。有能了別色界繫無色界繫法耶?曰: 能了別。謂或撥無因、或撥無作、或復損減、 或執為尊、或執為勝、或執為上、或執第一、或 執清淨、或執解脫、或執出離、若惑若疑若猶 豫、若無智若冥暗若愚癡、若麁若苦若障、 若靜若妙若離、若如病若如癰若如箭若 惱害、若無常若苦若空若無我,若於因謂因 謂集謂生謂緣,若有因、若有起、若有是處、若 有是事,若如理所引了別、若不如理所引了 別。有能了別色界繫不繫法耶?曰:能了別。謂 若無常若空若無我,若有因、若有起、若有是 處、若有是事,若如理所引了別。有能了別無 色界繫不繫法耶?曰:能了別。謂若無常若 空若無我,若有因、若有起、若有是處、若有 是事,若如理所引了別。有能了別欲界繫色 界繫無色界繫法耶?曰:能了別。謂若麁若苦 若障、若如病若如癰若如箭若惱害、若無常 若苦若空若無我,若於因謂因謂集謂生謂 緣,若有因、若有起、若有是處、若有是事,若 如理所引了別。有能了別欲界繫色界繫不 繫法耶?曰:能了別。謂若無常若空若無我,若 有因、若有起、若有是處、若有是事,若如理所 引了別。有能了別欲界繫無色界繫不繫法 耶?曰:能了別。謂若無常若空若無我,若有因、 若有起、若有是處、若有是事,若如理所引了 別。有能了別色界繫無色界繫不繫法耶?曰: 能了別。謂若無常若空若無我,若有因、若有 起、若有是處、若有是事,若如理所引了別。有 能了別欲界繫色界繫無色界繫不繫法耶? 曰能了別。謂若無常若空若無我,若有因、若 有起、若有是處、若有是事,若如理所引了別。 無色界繫心有能了別無色界繫法耶?曰:能 了別。謂或執為我、或執我所、或執為斷、或 執為常、或撥無因、或撥無作、或復損減、或執 為尊、或執為勝、或執為上、或執第一、或執清 淨、或執解脫、或執出離、若惑若疑若猶豫、 若貪若慢若癡、若麁若苦若障、若靜若妙若 離、若如病若如癰若如箭若惱害、若無常若 苦若空若無我,若於因謂因謂集謂生謂緣, 若有因、若有起、若有是處、若有是事,若如理 所引了別、若不如理所引了別、若非如理所 引非不如理所引了別。有能了別不繫法耶? 曰:能了別。謂若於滅謂滅謂靜謂妙謂離、若 於道謂道謂如謂行謂出,若無常若空若無 我,若損減滅、若損減道,若猶豫了別若 愚癡,若有因、若有起、若有是處、若有是事, 若如理所引了別、若不如理所引了別。有能 了別色界繫法耶?曰:能了別。謂若麁若苦若 障,若如理所引了別。有能了別無色界繫不 繫法耶?曰:能了別。若無常若空若無我,若有 因、若有起、若有是處、若有是事,若如理所引 了別。如是了別,餘不了別。不繫心有能了別 不繫法耶?曰:能了別。謂若於滅謂滅謂靜謂 妙謂離、若於道謂道謂如謂行謂出,若有因、 若有起、若有是處、若有是事,若如理所引了 別。有能了別欲界繫法耶?曰:能了別。謂若 無常若苦若空若無我,若有因謂因謂集謂 生謂緣,若有因、若有起、若有是處、若有是 事,若如理所引了別。有能了別色界繫法耶? 曰:能了別。謂若無常若苦若空若無我,若於 因謂因謂集謂生謂緣,若有因、若有起、若有 是處、若有是事,若如理所引了別。有能了別 無色界繫法耶?曰:能了別。謂若無常若苦若 空若無我,若於因謂因謂集謂生謂緣,若有 因、若有起、若有是處、若有是事,若如理所引 了別。有能了別色界繫無色界繫法耶?曰:能 了別。謂若無常若苦若空若無我,若於因謂 因謂集謂生謂緣,若有因、若有起、若有是處、 若有是事,若如理所引了別。如是了別,餘 不了別。 有四種心,謂欲界繫心、色界繫心、無色界 繫心、不繫心。諸欲界繫心若能了別欲界 繫法,此中有幾隨眠是所隨增?若能了別 所餘諸法,此中有幾隨眠是所隨增?乃至 諸不繫心若能了別不繫法,此中有幾隨眠 是所隨增?若能了別所餘諸法,此中有幾隨 眠是所隨增?諸欲界繫心若能了別欲界 繫法,此中有欲纏有漏緣隨眠是所隨增。諸 欲界繫心若能了別色界繫法,此中有欲纏 三部隨眠是所隨增。諸欲界繫心若能了別 無色界繫法,此中有欲纏三部隨眠是所隨 增。諸欲界繫心若能了別不繫法,此中有欲 纏三部隨眠及遍行隨眠是所隨增。諸欲界 繫心若能了別色界繫無色界繫法,此中有 欲纏三部隨眠是所隨增。若能了別所餘諸 法,此中有欲纏遍行隨眠及修所斷隨眠是 所隨增。諸色界繫心若能了別色界繫法,此 中有色纏有漏緣隨眠是所隨增。諸色界繫 心若能了別無色界繫法,此中有色纏三部 隨眠是所隨增。諸色界繫心若能了別不繫 法,此中有色纏三部隨眠及遍行隨眠是所 隨增。諸色界繫心若能了別色界繫無色界 繫法,此中有色纏三部隨眠是所隨增。若能 了別所餘諸法,此中有色纏遍行隨眠及修 所斷隨眠是所隨增。諸無色界繫心若能了 別無色界繫法,此中有無色纏有漏緣隨眠 是所隨增。諸無色界繫心若能了別不繫法, 此中有無色纏三部隨眠及遍行隨眠是所 隨增。若能了別所餘諸法,此中有無色纏 遍行隨眠及修所斷隨眠是所隨增。諸不繫 心若能了別不繫法,此中無有隨眠是所隨 增。若能了別所餘諸法,此中亦無有隨眠是 所隨增。 有十二心,謂欲界繫善心、不善心、有覆無記 心、無覆無記心,色界繫善心、有覆無記心、無 覆無記心,無色界繫善心、有覆無記心、無覆 無記心,學心、無學心。欲界繫善心,有能了別 欲界繫法耶?有能了別色界繫法耶?有能 了別無色界繫法耶?有能了別不繫法耶?有 能了別欲界繫色界繫法耶?有能了別欲界 繫無色界繫法耶?有能了別欲界繫不繫法 耶?有能了別色界繫無色界繫法耶?有能了 別色界繫不繫法耶?有能了別無色界繫不 繫法耶?有能了別欲界繫色界繫無色界繫 法耶?有能了別欲界繫色界繫不繫法耶?有 能了別欲界繫無色界繫不繫法耶?有能了 別色界繫無色界繫不繫法耶?有能了別欲 界繫色界繫無色界繫不繫法耶?如欲界繫 善心,乃至無學心亦爾。 欲界繫善心有能了別欲界繫法耶?曰:能了 別。謂若麁若苦若障、若如病若如癰若如 箭若惱害、若無常若苦若空若無我,若於因 謂因謂集謂生謂緣,若有因、若有起、若有是 處、若有是事,若如理所引了別。有能了別色 界繫法耶?曰:能了別。謂若麁若苦若障、若靜 若妙若離、若如病若如癰若如箭若惱害、若 無常若苦若空若無我,若於因謂因謂集謂 生謂緣,若有因,若有起,若有是處,若有是事, 若如理所引了別。有能了別無色界繫法耶? 曰:能了別。謂若麁若苦若障、若靜若妙若 離、若如病若如癰若如箭若惱害、若無 常若苦若空若無我,若於因謂因謂集謂生 謂緣,若有因、若有起、若有是處、若有是事,若 如理所引了別。有能了別不繫法耶?曰:能了 別。謂若於滅謂滅謂靜謂妙謂離、若於道謂 道謂如謂行謂出,若無常若空若無我,若有 因、若有起、若有是處、若有是事,若如理所引 了別。有能了別欲界繫色界繫法耶?曰:能了 別。謂若麁若苦若障、若如病若如癰若如箭 若惱害、若無常若苦若空若無我,若於因謂 因謂集謂生謂緣,若有因、若有起、若有是處、 若有是事,若如理所引了別。有能了別欲界 繫無色界繫法耶?曰:能了別。謂若麁若苦 若障、若如病若如癰若如箭若惱害、若 無常若苦若空若無我,若於因謂因謂集謂 生謂緣,若有因、若有起、若有是處、若有是事, 若如理所引了別。有能了別欲界繫不繫法 耶?曰:能了別。若無常若空若無我,若有因、 若有起、若有是處、若有是事,若如理所引了 別。有能了別色界繫無色界繫法耶?曰:能了 別。謂若麁若苦若障、若靜若妙若離、若 如病若如癰若如箭若惱害、若無常若苦若 空若無我,若於因謂因謂集謂生謂緣,若有 因、若有起、若有是處、若有是事,若如理所引 了別。有能了別色界繫不繫法耶?曰:能了別。 謂若無常若空若無我,若有因、若有起、若有 是處、若有是事,若如理所引了別。有能了別 無色界繫不繫法耶?曰:能了別。謂若無常若 空若無我,若有因、若有起、若有是處、若有 是事,若如理所引了別。有能了別欲界繫 色界繫無色界繫法耶?曰:能了別。謂若麁若 苦若障、若如病若如癰若如箭若惱害、若 無常若苦若空若無我,若於因謂因謂集謂 生謂緣,若有因、若有起、若有是處、若有是事, 若如理所引了別。有能了別欲界繫色界繫 不繫法耶?曰:能了別。謂若無常若空若無我, 若有因、若有起、若有是處、若有是事,若如理 所引了別。有能了別欲界繫無色界繫不繫 法耶?曰:能了別。謂若無常若空若無我,若有 因、若有起、若有是處、若有是事,若如理所引 了別。有能了別色界繫無色界繫不繫法耶? 曰:能了別。謂若無常若空若無我,若有因、若 有起、若有是處、若有是事,若如理所引了別。 有能了別欲界繫色界繫無色界繫不繫法 耶?曰:能了別。謂若無常若空若無我,若有因、 若有起、若有是處、若有是事,若如理所引了 別。諸不善心有能了別欲界繫法耶?曰:能了 別。謂或撥無因、或撥無作、或復損減、或執為 尊、或執為勝、或執為上、或執第一、或執清 淨、或執解脫、或執出離、若惑若疑若猶豫、 若貪若瞋若慢若癡,若不如理所引了別。有 能了別色界繫法耶?曰:能了別。謂或撥無因、 或撥無作、或復損減、或執為尊、或執為勝、或 執為上、或執第一、或執清淨、或執解脫、或執 出離,若惑若疑若猶豫、若無智若冥暗若愚 癡,若不如理所引了別。有能了別無色界繫 法耶?曰:能了別。謂或撥無因、或撥無作、 或復損減、或執為尊、或執為勝、或執為上、或 執第一、或執清淨、或執解脫、或執出離,若惑 若疑若猶豫、若無智若冥暗若愚癡,若不如 理所引了別。有能了別不繫法耶?曰:能了別。 謂若損減滅、若損減道,若猶預了別若愚 癡,若不如理所引了別。有能了別色界繫無 色界繫法耶?曰:能了別。謂或撥無因、或撥 無作、或復損減、或執為尊、或執為勝、或執為 上、或執第一、或執清淨、或執解脫、或執出 離,若惑若疑若猶豫、若無智若冥暗若愚癡, 若不如理所引了別。如是了別,餘不了別。 諸欲界繫有覆無記心有能了別欲界繫法 耶?曰:能了別。謂或執為我、或執我所、或執為 斷、或執為常,若不如理所引了別。如是了別, 餘不了別。諸欲界繫無覆無記心有能了別 欲界繫法耶?曰:能了別。謂非如理所引非不 如理所引了別。如是了別,餘不了別。
Việt dịch
QUYỂN 6 Uẩn Thứ IV: SỞ DUYÊN DUYÊN, Phần 1 Tụng Ốt-đà-nam: Hỏi quá khứ cùng hỏi các thiện, Hỏi biết xanh, hai, bốn thứ tâm, Hỏi mười hai tâm, có hai thứ, Hỏi mười lăm tâm, có năm thứ. - Có sáu thức thân: Đó là các thức nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức. Sáu thức như thế hoặc ở quá khứ-vị lai hay hiện tại. Như nhãn thức ở quá khứ có thứ chỉ duyên với quá khứ mà không duyên với vị lai hay hiện tại. Có thứ chỉ duyên với vị lai mà không duyên với quá khứ hay hiện tại. Có thứ chỉ duyên với hiện tại mà không duyên với quá khứ và vị lai. Có thứ thì duyên với quá khứ và hiện tại mà không phải vị lai. Có thứ chỉ duyên với vị lai-hiện tại mà không phải là quá khứ. Có thứ chỉ duyên với quá khứ- vị lai mà không phải là hiện tại. Có thứ thì duyên với cả quá khứ-vị lai và hiện tại. Cũng như nhãn thức ở quá khứ, các nhãn thức ở vị lai và hiện tại cũng thế. Và cũng như nhãn thức, các thức nhĩ, tỷ, thiệt, thân và ý cũng như thế. Tất cả nhãn thức ở quá khứ đều duyên với quá khứ còn những thứ khác thì không thể được. Nhãn thức vị lai, hoặc duyên với quá khứ, hoặc duyên với vị lai, hoặc duyên với hiện tại. Tất cả nhãn thức ở hiện tại đều duyên với hiện tại và các thứ khác thì không thể được. Cũng như nhãn thức, các thức nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý cũng thế. Các ý thức ở quá khứ- vị lai- hiện tại, đều đáng nói là nó duyên với tất cả các pháp. - Có sáu thức thân: Là các thức nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý. Sáu ===== PAGE 107 ===== SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 6 721 thức đó hoặc thiện, hoặc bất thiện, hoặc vô ký. Như nhãn thức thiện thì chỉ duyên với thiện chứ không phải là bất thiện và vô ký chăng? Có khi chỉ duyên với bất thiện mà không phải với thiện và vô ký, có khi chỉ duyên với vô ký mà không phải với thiện và bất thiện, có khi chỉ duyên với thiện và bất thiện mà không phải với vô ký, có khi chỉ duyên với thiện và vô ký mà không phải với bất thiện, có khi chỉ duyên với bất thiện và vô ký mà không phải với thiện, có khi thì duyên cả với thiện-bất thiện và vô ký. Cũng như nhãn thức thiện, nhãn thức bất thiện và vô ký cũng như thế. Và cũng như nhãn thức, các thức khác như nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý cũng thế. Nhãn thức thiện hoặc duyên với thiện, hoặc duyên với bất thiện, hoặc duyên với vô ký. Nhãn thức bất thiện hoặc duyên với thiện, hoặc duyên với bất thiện, hoặc duyên với vô ký. Nhãn thức vô ký hoặc duyên với thiện, hoặc duyên với bất thiện, hoặc duyên với vô ký. Cũng như nhãn thức, nhĩ thức và ý thức cũng thế, còn ba thức kia (tỷ, thiệt, thân) thì hoặc thiện, hoặc bất thiện, hoặc vô ký. Tất cả nên nói là chỉ duyên với vô ký. - Có sáu thức thân: Tức là nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý. Nhãn thức chỉ có thể phân biệt hiểu rõ màu xanh, mà không thể hiểu rõ đây là màu xanh gì. Còn ý thức cũng có thể phân biệt hiểu rõ màu xanh, ngay cả khi chưa hiểu rõ đến tên của nó thì không thể phân biệt hiểu rõ đấy là màu xanh gì. Nếu khi biết rõ cái tên gọi của nó thì lúc đó sẽ biết rõ về màu xanh, cũng biết rõ đó là màu xanh gì. Cũng như màu xanh, các màu vàng, đỏ, trắng v.v... cũng như thế. Nhĩ thức chỉ có thể biết rõ về tiếng mà không thể phân biệt rõ đấy là tiếng gì? Còn ý thức cũng có thể biết về tiếng, thậm chí khi chưa biết rõ tên gọi của nó thì không thể biết rõ đấy là tiếng gì. Nếu biết rõ tên gọi của nó thì lúc đó cũng biết rõ về tiếng đó, cũng như biết rõ đấy là tiếng gì. Tỷ thức chỉ có thể biết rõ về mùi hương, nhưng không thể biết rõ đó là mùi hương gì. Ý thức cũng có thể biết rõ về mùi hương, ngay cả khi chưa biết được tên gọi của nó thì cũng không biết rõ nó là mùi hương gì. Nếu khi biết rõ tên gọi của nó, thì lúc đó sẽ biết rõ đấy là mùi hương gì, cũng biết rõ đó là mùi hương gì. Thiệt thức chỉ có thể biết rõ về vị mà không biết rõ đó là vị gì. Ý thức cũng biết rõ về vị, ngay cả khi chưa biết rõ cái tên gọi của nó thì cũng không biết rõ đó là vị gì. Nếu đã biết rõ tên gọi của nó thì lúc đó ===== PAGE 108 ===== 722 BỘ TỲ ĐÀM 1 sẽ biết rõ mùi vị và cũng biết rõ đó là mùi vị gì. Thân thức chỉ có thể biết rõ về đụng chạm, xúc giác mà không biết rõ chạm cái gì. Ý thức cũng biết rõ sự đụng chạm. Nếu khi chưa biết được tên gọi của nó thì cũng không biết rõ đó là chạm vào cái gì. Nhưng khi đã biết rõ tên gọi của nó thì lúc đó sẽ biết rõ về đụng chạm và cũng biết rõ là đụng chạm vào cái gì. Ý thức cũng có thể phân biệt hiểu rõ các pháp, nghĩa là hoặc chấp đó là ta, hoặc chấp đó là cái của ta (ngã sở), hoặc chấp là đoạn, hoặc chấp là thường. Hoặc bác bỏ là không có nhân, hay bài bác là vô tác (không tạo tác làm ra), hoặc lại cho là hư mất, hoặc chấp rằng mình là cao quý, là hơn hết, là trên hết, là hạng nhất không ai bằng, hoặc chấp cho mình là thanh tịnh, là giải thoát, là xuất ly. Hoặc các thứ mê lầm là hay nghi ngờ, là do dự, chưa tin chắc, là tham lam - giận dữ, là kiêu mạn- ngu si, là thô bạo- khổ sở, hoặc là chướng ngại, hoặc nhiệm mầu xuất ly. Hoặc coi đó như bệnh, như ung nhọt - ghẻ lở, như tên độc, như não hại buồn khổ. Hoặc đó là vô thường, khổ, không, vô ngã. Hoặc đối với nhân thì bảo là nhân, là tập, là sinh, là duyên. Hoặc đối với diệt thì gọi là diệt, là yên tĩnh, là nhiệm mầu, là ly (lìa bỏ). Hoặc đối với đạo thì gọi là đạo, là như, là hành, là xuất. Hoặc là có nhân - có khởi, hoặc có chỗ đó, hoặc có việc ấy, hoặc hiểu rõ những điều đúng lý đã dẫn ra, hoặc hiểu rõ những điều không đúng lý đã dẫn ra, hoặc hiểu rõ những điều chẳng bao giờ gọi là không đúng lý đã dẫn ra. - Có bốn loại tâm: Tức là tâm thuộc cõi Dục, tâm thuộc cõi Sắc, tâm thuộc cõi Vô sắc và tâm không thuộc vào đâu. Tâm thuộc cõi Dục khả năng biết rõ ràng các pháp cõi Dục chăng? Có khả năng biết rõ ràng các pháp cõi Sắc chăng? Có khả năng biết rõ ràng các pháp cõi Vô sắc chăng? Có khả năng biết rõ ràng các pháp không lệ thuộc vào đâu chăng? Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Dục và Sắc chăng? Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Dục và Vô sắc chăng? Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Dục và không liên hệ vào cõi nào chăng? Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Sắc và Vô sắc chăng? Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Sắc và không lệ thuộc cõi nào chăng? Có khả năng hiểu rõ các pháp cõi Vô sắc và không lệ thuộc cõi ===== PAGE 109 ===== SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 6 723 nào chăng? Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Dục, Sắc, Vô sắc chăng? Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Dục, Sắc và không lệ thuộc cõi nào chăng? Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Dục, Vô sắc và không lệ thuộc cõi nào chăng? Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Sắc, Vô sắc và không lệ thuộc cõi nào chăng? Có khả năng hiểu rõ các pháp cõi Dục, Sắc, Vô sắc và không lệ thuộc cõi nào chăng? Như tâm thuộc cõi Dục, cho đến tâm không lệ thuộc vào cõi nào thì cũng như vậy. Tâm thuộc cõi Dục có khả năng hiểu rõ các pháp cõi Dục chăng? Có khả năng hiểu rõ, nên hoặc chấp là ta (ngã), là cái của ta, hoặc chấp là đoạn, là thường, hoặc bài bác là không có nhân, hoặc là không tạo tác, hoặc lại bị hư mất, hoặc chấp cho rằng mình là cao quý, là hơn hết, là trên hết, là hạng nhất không ai bằng. Hoặc chấp cho mình là thanh tịnh, là giải thoát, là xuất ly. Hoặc các thứ mê lầm, nghi ngờ và do dự, hoặc vô trí, ngu đần, tối tăm, ngu si, thô bạo, khổ sở, chướng ngại. Hoặc là nhiệm mầu, tĩnh lặng, lìa xa… Hoặc coi đó như bệnh ung nhọt, như tên độc, như não hại buồn khổ. Hoặc đó là vô thường, khổ, không, vô ngã. Đối với nhân thì bảo là nhân, là tập, là sinh, là duyên. Hoặc là có nhân, có khởi, hoặc có chỗ đó, hoặc có việc đó, hoặc hiểu rõ chỗ, điều dẫn giải đúng lý, hoặc không đúng lý, hoặc không bao giờ là không đúng lý. Có khả năng hiểu rõ pháp thuộc về cõi Sắc chăng? Có khả năng hiểu rõ, nghĩa là hoặc bác bỏ không có nhân, hoặc bác bỏ không có tạo tác, hoặc lại hư hoại, hoặc chấp là tôn quý, hoặc chấp là hơn hẳn, hoặc chấp là cao hơn, hoặc chấp là bậc nhất. Hoặc chấp là thanh tịnh, hoặc chấp là giải thoát, hoặc chấp là xuất ly. Hoặc mê mờ nghi ngờ, hoặc do dự vô trí, hoặc tối tăm ngu si, hoặc thô lỗ-khổ sở-chướng ngại, hoặc thanh tịnh-vi diệu-xuất lý. Hoặc như bệnh hoạn- như ung nhọt, hoặc như tên độc-não hại sầu thảm. Hoặc là vô thường- khổ-không-vô ngã. Hoặc đối với nhân thì nói là nhân-là tập-là sanh-là duyên, hoặc là có nhân-có dấy khởi, hoặc có nơi này, hoặc có việc này, hoặc như lý đã dẫn ra rõ ràng, hoặc không như lý đã dẫn ra rõ ràng. Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Vô sắc chăng? Hiểu rất rõ, tức là hoặc bác bỏ không có nhân, bài bác không có ===== PAGE 110 ===== 724 BỘ TỲ ĐÀM 1 tạo tác, hoặc lại bị hư mất, hoặc chấp cho rằng mình là cao quý, là hơn hết, là trên hết, là hạng nhất không ai bằng. Hoặc chấp cho mình là thanh tịnh, là giải thoát, là xuất ly. Hoặc các pháp như mê lầm, nghi ngờ, do dự, không tin chắc, vô trí, tối tăm, ngu si, thô bạo, khổ sở, chướng ngại. Hoặc tĩnh lặng, nhiệm mầu, lìa xa. Hoặc xem như các loại bệnh hoạn, ung nhọt, tên độc, thô bạo, khổ sở. Hoặc vô thường, khổ, không, vô ngã. Hoặc đối với nhân gọi là nhân, là tập, là sinh, là duyên, hoặc có nguyên nhân, có sinh khởi, có chỗ đó, có việc đó. Hoặc rõ các điều dẫn giải đúng lý, hoặc không đúng lý. Có khả năng hiểu rõ các pháp không lệ thuộc vào đâu chăng? Hiểu rất rõ, tức là các pháp như đối với diệt thì gọi là diệt, là tĩnh lặng, là nhiệm mầu, là lìa xa; đối với đạo thì gọi là đạo, là như, là hành, là xuất. Hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã. Hoặc là tổn giảm về diệt, hoặc tổn giảm về đạo, hoặc do dự về hiểu biết, hoang mang, ngu si, hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải đúng lý, hoặc không đúng lý. Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Dục và Sắc chăng? Hiểu rất rõ. Đó là các pháp như thô bạo, khổ sở, chướng ngại; hoặc xem như các loại bệnh hoạn, ghẻ nhọt, tên độc, não hại, buồn khổ; hoặc vô thường, khổ, không, vô ngã; hoặc đối với nhân gọi là nhân, là tập, là sinh, là duyên. Hoặc có nhân, có khởi, hoặc có chỗ đó, có việc đó, hoặc hiểu rõ các điều đã đúng lý dẫn giải. Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Dục và Vô sắc chăng? Hiểu rất rõ, tức là các pháp như thô bạo, khổ sở, chướng ngại; hoặc xem như các loại bệnh ghẻ nhọt, tên độc, buồn khổ. Hoặc vô thường, khổ, không, vô ngã. Hoặc đối với nhân gọi là nhân, là tập, là sinh, là duyên. Hoặc là có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó, hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải đúng lý. Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Dục và không lệ thuộc vào cõi nào chăng? Hiểu rất rõ các pháp như vô thường, khổ, không, vô ngã, hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó, hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải đúng lý. Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Sắc và Vô sắc chăng? Hiểu rất rõ các pháp như bài bác là không có nhân, không có tạo tác, hoặc lại bị hư mất. Hoặc chấp mình là tôn quý, là hơn hết, là trên hết, là hạng nhất không ai bằng; hoặc chấp là thanh tịnh, là giải thoát, là xuất ly. Hoặc các pháp như mê lầm, ngờ vực, do dự, hoang mang, vô trí, tối tăm, ngu si, thô bạo, khổ sở, chướng ngại, ngăn trở; hoặc là tĩnh ===== PAGE 111 ===== SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 6 725 lặng, nhiệm mầu, lìa xa. Hoặc như các loại bệnh hoạn, ung nhọt, tên độc, buồn khổ; hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã. Hoặc đối với nhân gọi là nhân, là tập, là sinh, là duyên, hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó. Hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải đúng lý và không đúng lý. Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Sắc và không lệ thuộc vào đâu chăng? Hiểu rất rõ các pháp như vô thường, khổ, không, vô ngã, hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó. Hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải đúng lý. Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Vô sắc và không lệ thuộc vào đâu? Hiểu rất rõ các pháp như vô thường, khổ, không, vô ngã, hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó. Hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải đúng lý. Có khả năng hiểu rõ các pháp ở các cõi Dục, Sắc, Vô sắc chăng? Hiểu rất rõ các pháp như thô bạo, khổ sở, chướng ngại; hoặc xem như các bệnh hoạn, ung nhọt, tên độc, buồn khổ, hoặc vô thường, khổ, không, vô ngã. Hoặc đối với nhân gọi là nhân, là tập, là sinh, là duyên. Hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó, hoặc hiểu biết các điều dẫn giải đúng lý. Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Dục, Sắc và không liên hệ vào đâu chăng? Hiểu rất rõ các pháp như vô thường, khổ, không, vô nga; hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó. Hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải đúng lý. Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Dục, Vô sắc và không liên hệ vào đâu chăng? Hiểu rất rõ các pháp như vô thường, khổ, không, vô ngã; hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó. Hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải đúng lý. Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Sắc, Vô sắc và không liên hệ vào đâu chăng? Hiểu rất rõ các pháp như vô thường, khổ, không, vô ngã; hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó. Hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải đúng lý. Có khả năng hiểu rõ các pháp ở các cõi Dục, Sắc, Vô sắc và không lệ thuộc vào đâu chăng? ===== PAGE 112 ===== 726 BỘ TỲ ĐÀM 1 Hiểu rất rõ các pháp như vô thường, khổ, không, vô ngã; hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó. Hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải đúng lý. Tâm thuộc cõi Sắc có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Sắc chăng? Hiểu rất rõ các pháp như chấp là ta, là cái của ta; hoặc chấp là đoạn, là thường; hoặc bài bác không có nhân duyên, không có tạo tác, hoặc là bị hao bớt; hoặc chấp cho ta là cao quý, là hơn hết, là trên hết, là hạng nhất không ai bằng. Hoặc chấp cho ta là thanh tịnh, là giải thoát, là xuất ly. Hoặc các thứ như mê lầm, ngờ vực, do dự, hoang mang, tham lam, kiêu mạn, ngu si, thô bạo, khổ sở, chướng ngại. Hoặc tĩnh lặng, nhiệm mầu, lìa xa. Hoặc xem như các thứ bệnh hoạn, các ung nhọt, tên độc, não hại, hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã. Hoặc đối với nhân gọi là nhân, là tập, là sinh, là duyên. Hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó và hiểu rõ các điều dẫn giải đúng lý, hoặc không đúng lý, hoặc điều đúng lý. Có khả năng hiểu rõ các pháp cõi Dục chăng? Hiểu rất rõ các thứ thô bạo, khổ sở, chướng ngại, hoặc xem như các bệnh hoạn, ung nhọt, tên độc, não hại, buồn khổ; hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã. Hoặc đối với nhân gọi là nhân, là tập, là sinh, là duyên; hoặc có nguyên nhân, có sinh khởi, có chỗ đó, có việc đó. Hoặc hiểu biết rõ ràng các điều dẫn giải đúng lý và không đúng lý hoặc đều đúng lý. Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Vô sắc chăng? Hiểu rất rõ các pháp như bài bác là không có nhân, không có tạo tác, hoặc lại bị hư hao. Hoặc chấp cho mình là tôn quý, là hơn hết, là trên hết, là hạng nhất không ai bằng. Hoặc chấp cho mình là thanh tịnh, là giải thoát, là xuất ly. Hoặc các pháp như mê lầm, nghi ngờ, do dự, hoang mang, vô trí, tối tăm, ngu si, thô bạo, khổ sở, chướng ngai; hoặc là tĩnh lặng, nhiệm mầu, xa lìa. Hoặc xem như các loại bệnh hoạn, ghẻ nhọt, tên độc, não hại, buồn khổ. Hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã. Hoặc đối với nhân gọi là nhân, là tập, là sinh, là duyên. Hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó. Hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải hoặc đúng lý, hoặc không đúng lý. Có khả năng hiểu rõ các pháp ở chỗ không lệ thuộc vào đâu chăng? Hiểu rất rõ các pháp như đối với diệt gọi là diệt, là tĩnh lặng, là nhiệm mầu, là lìa xa. Hoặc đối với đạo thì gọi là đạo, là như, là hành, ===== PAGE 113 ===== SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 6 727 là xuất, hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã. Hoặc là hao tổn về diệt, hao tổn về đạo, hoặc còn do dự về hiểu rõ, hoặc ngu si, hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó. Hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải là đúng lý, hoặc không đúng lý. Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Dục và Sắc chăng? Hiểu rất rõ các pháp như thô bạo (thô thiển), khổ sở, chướng ngại. Hoặc xem như các bệnh hoạn, như ung nhọt, tên độc, não hại, buồn khổ; hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã. Hoặc đối với nhân gọi là nhân, là tập, là sinh, là duyên. Hoặc có nhân, có khởi, hoặc có chỗ đó, có việc đó. Hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải là đúng lý. Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Dục và Vô sắc chăng? Hiểu rất rõ các pháp như thô bạo, khổ sở, chướng ngại. Hoặc xem như các thứ bệnh hoạn, ghẻ nhọt, tên độc, não hại, buồn khổ. Hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã. Hoặc đối với nhân gọi là nhân, là tập, là sinh, là duyên. Hoặc là có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó, hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải là đúng lý. Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Sắc và Vô sắc chăng? Hiểu rất rõ, các pháp như bài bác là không có nhân, không có tạo tác, hoặc lại bị hao bớt. Hoặc chấp cho ta là tôn quý, là hơn hết, là trên hết, là hạng nhất không ai bằng. Hoặc chấp mình là thanh tịnh, là giải thoát, là xuất ly; hoặc các thứ mê lầm, nghi ngờ, do dự, hoang mang; hoặc là vô trí, tối tăm, ngu si, thô bạo, khổ sở, chướng ngại. Hoặc là tĩnh lặng, nhiệm mầu, xa lìa. Hoặc xem như bệnh hoạn, ghẻ nhọt, tên độc, não hại, buồn khổ; hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã. Hoặc là đối với nhân thì gọi là nhân, là tập, là sinh, là duyên, hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó. Hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải là đúng lý hoặc không đúng lý. Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Dục và chỗ không lệ thuộc vào đâu chăng? Hiểu rất rõ các pháp như vô thường, khổ, không, vô ngã; hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó, hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải đúng lý. Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Sắc và chỗ không lệ thuộc vào đâu chăng? Hiểu rất rõ các pháp như vô thường, khổ, không, vô ngã; hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó. Hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải là đúng lý. Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Vô sắc và chỗ không lệ thuộc ===== PAGE 114 ===== 728 BỘ TỲ ĐÀM 1 vào đâu chăng? Hiểu rất rõ về các pháp như vô thường, khổ, không, vô ngã; hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó. Hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải là đúng lý. Có khả năng hiểu rõ các pháp ở các cõi Dục, Sắc, Vô sắc chăng? Hiểu rất rõ các pháp như thô bạo, khổ sở, chướng ngại; hoặc xem như các loại bệnh hoạn, ghẻ nhọt, tên độc, não hại buồn khổ; hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã; hoặc đối với nhân thì gọi là nhân, là tập, là sinh, là duyên; hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó; có việc đó, hoặc hiểu biết các điều dẫn giải là đúng lý. Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Dục, Sắc và chỗ không liên hệ vào đâu chăng? Hiểu rất rõ các pháp như vô thường, khổ, không, vô ngã; hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó, hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải là đúng lý. Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Dục, Vô sắc và chỗ không liên hệ vào đâu chăng? Hiểu rất rõ các pháp như vô thường-khổ-không-vô ngã, hoặc có nhân-có khởi, hoặc có nơi này, hoặc có việc này, hoặc như lý đã dẫn rõ ràng. Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Sắc, Vô sắc và chỗ không liên hệ vào đâu chăng? Hiểu rất rõ các pháp như vô thường, khổ, không, vô ngã; hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó, hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải là đúng lý. Có khả năng hiểu rõ các pháp ở các cõi Dục, Sắc, Vô sắc và chỗ không liên hệ vào đâu chăng? Hiểu rất rõ các pháp như vô thường, khổ, không, vô ngã; hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó; hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải đúng lý. Tâm cõi Vô sắc Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Vô sắc chăng? Hiểu rất rõ về các pháp như chấp cho là ta, là cái của ta, hoặc chấp là đoạn, là thường, hoặc bài bác là không có nhân, không có tạo tác, hoặc là bị hao bớt, hoặc chấp mình là tôn quý, là hơn hết, là trên hết, là hạng nhất không ai bằng. Hoặc chấp cho mình là thanh tịnh, là giải tho- át, là xuất ly. Hoặc các thứ như sai lầm, nghi ngờ, do dự, hoang mang, hoặc là tham lam, kiêu mạn, ngu si, hoặc thô bạo, khổ sở, chướng ngại. ===== PAGE 115 ===== SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 6 729 Hoặc là tĩnh lặng, nhiệm mầu, xa lìa. Hoặc xem như các thứ bệnh hoạn, ung nhọt, tên độc, não hại, buồn khổ; hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã. Hoặc đối với nhân thì gọi là nhân, là tập, là sinh, là duyên; hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó, hiểu rõ các điều dẫn giải là đúng lý, hoặc không đúng lý, hoặc đều đúng lý. Có khả năng hiểu rõ các pháp không liên hệ cõi nào chăng? Hiểu rất rõ các pháp: Đối với diệt gọi là diệt, là tĩnh lặng, là nhiệm mầu, là xa lìa. Hoặc đối với đạo thì gọi là đạo, là như, là hành, là xuất, hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã. Hoặc là tổn giảm về diệt, tổn giảm về đạo, hoặc là còn hiểu biết do dự, còn hoang mang, ngu si. Hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó, hoặc biết rõ các điều dẫn giải là đúng lý, hoặc không đúng lý. Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Sắc chăng? Hiểu rất rõ về các pháp như thô thiển (thô bạo), khổ sở, chướng ngại; hoặc biết rõ các điều dẫn giải là đúng lý. Có khả năng hiểu biết rõ ràng các pháp ở cõi Vô sắc và chỗ không có liên hệ cõi nào chăng? Hiểu rất rõ các pháp như vô thường, khổ, không, vô ngã; hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó; hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải là đúng lý - cứ như thế mà hiểu biết, ngoài ra không biết rõ về tâm không nương (lệ thuộc) vào đâu cả. Có khả năng hiểu rõ được các pháp không lệ thuộc vào đâu cả chăng? Hiểu biết rất rõ, như các pháp đối với diệt thì gọi là diệt, là tĩnh lặng, là xa lìa. Hoặc đối với đạo thì gọi là đạo, là như, là hành, là xuất. Hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó, hoặc biết rõ các điều dẫn giải là đúng lý. Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Dục chăng? Hiểu rất rõ các pháp như vô thường, khổ, không, vô ngã. Hoặc đối với nhân gọi là nhân, là tập, là sinh, là duyên. Hoặc là có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó; hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải là đúng lý Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Sắc chăng? Hiểu rất rõ về vô thường, khổ, không, vô ngã; hoặc là đối với nhân thì gọi là nhân, là tập, là sinh, là duyên; hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó. Hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải là đúng lý hoặc không đúng lý. Có khả năng hiểu biết rõ ràng các pháp ở cõi Vô sắc chăng? Hiểu rất rõ các pháp như vô thường, khổ, không, vô ngã; hoặc là ===== PAGE 116 ===== 730 BỘ TỲ ĐÀM 1 đối với nhân thì gọi là nhân, là tập, là sinh, là duyên; hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó. Hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải là đúng lý. Có khả năng hiểu rõ các pháp ở cõi Sắc và Vô sắc chăng? Hiểu rất rõ các pháp như vô thường, khổ, không, vô ngã; hoặc là đối với nhân thì gọi là nhân, là tập, là sinh, là duyên; hoặc có nhân, có khởi, có chỗ đó, có việc đó. Hoặc hiểu các điều dẫn giải là đúng lý, hiểu biết như thế, còn các thứ khác thì không biết rõ. - Có bốn loại tâm: Là tâm thuộc về cõi Dục, tâm thuộc cõi Sắc, tâm thuộc cõi Vô sắc và tâm không thuộc vào đâu. Các tâm thuộc cõi Dục nếu như có thể hiểu rõ các pháp cõi Dục thì trong đó có bao nhiêu thứ tùy miên là sự tùy tăng? Nếu như có thể hiểu biết các pháp khác thì trong đó có bao nhiêu thứ tùy miên là tùy tăng…? Cho đến các tâm không liên hệ, nếu như có thể hiểu biết các pháp không liên hệ thì trong đó có bao nhiêu thứ tùy miên là tùy tăng? Nếu như có thể hiểu biết các pháp, khác thì trong đó có bao nhiêu thứ tùy miên gọi là tùy tăng? Các tâm thuộc cõi Dục, như có thể hiểu biết các pháp ở cõi Dục thì trong đó có các thứ duyên tùy miên hữu lậu của Dục triền (sự trói buộc của tham dục) là tùy tăng. Các tâm thuộc cõi Dục, như có thể hiểu biết các pháp ở cõi Sắc, thì trong đó có ba phần tùy miên của Dục triền là đã tùy tăng. Các tâm thuộc cõi Dục, như có thể hiểu biết các pháp ở cõi Vô sắc, thì trong đó có ba phần tùy miên của Dục triền là đã tùy tăng. Các tâm thuộc cõi Dục, như có thể hiểu biết các pháp không liên hệ, thì trong đó cũng có ba phần tùy miên của Dục triền và các tùy miên biến hành là đã tùy tăng. Các tâm thuộc cõi Dục, như có thể hiểu biết các pháp ở cõi Sắc và Vô sắc, thì trong đó có ba phần tùy miên của Dục triền là đã tùy tăng. Còn như có thể hiểu biết các pháp khác, thì trong đó có các thứ tùy miên biến hành của Dục triền và các thứ tùy miên của pháp tu đoạn trừ (tu sở đoạn) là đã tùy tăng. Các tâm thuộc cõi Sắc, như có thể hiểu biết các pháp ở cõi Sắc,thì trong đó có các thứ duyên tùy miên hữu lậu của Sắc triền là đã tùy tăng. Các tâm thuộc cõi Sắc, như có thể hiểu biết các pháp ở cõi Vô sắc, thì trong đó có ba phần tùy miên của Sắc triền là sự tùy tăng. Các tâm thuộc cõi Sắc, như có thể hiểu biết các pháp không liên hệ, thì trong đó có ba phần tùy miên của Sắc triền (sự ràng buộc của ===== PAGE 117 ===== SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 6 731 sắc) và các thứ tùy miên biến hành làm chỗ tùy tăng. Các tâm thuộc cõi Sắc, như có thể hiểu biết các pháp ở cõi Sắc và Vô sắc, thì trong đó có ba phần tùy miên của Sắc triền là đã tùy tăng. Còn như có thể hiểu biết các pháp khác, thì trong đó có các thứ tùy miên biến hành của Sắc triền và các thứ tùy miên của pháp tu đoạn trừ là đã tùy tăng. Các tâm thuộc cõi Vô sắc, như có thể hiểu biết các pháp ở cõi Vô sắc, thì trong đó có các thứ duyên tùy miên hữu lậu của Vô sắc triền là đã tùy tăng. Các tâm thuộc cõi Vô sắc, như có thể hiểu biết các pháp không liên hệ thì trong đó có ba phần tùy miên của Vô sắc triền và các tùy miên biến hành là đã tùy tăng. Nếu như có thể hiểu biết các pháp khác, thì trong đó có các thứ tùy miên biến hành của Vô sắc triền và các thứ tùy miên của pháp tu đoạn trừ là đã tùy tăng. Các tâm không thuộc vào đâu, như có thể nhận biết các pháp không liên hệ thì trong đó không có thứ nào là tùy miên cả là đã tùy tăng. Còn như có thể nhận biết các pháp khác, thì trong đó cũng không có các thứ tùy miên nào là đã tùy tăng. - Có mười hai tâm: Tức là ở cõi Dục có tâm thiện, tâm bất thiện, tâm hữu phú vô ký, tâm vô phú vô ký. Ở cõi Sắc có tâm thiện, tâm hữu phú vô ký và tâm vô phú vô ký. Ở cõi Vô sắc có tâm thiện, tâm hữu phú vô ký, tâm vô phú vô ký, tâm học, tâm vô học. Tâm thiện ở cõi Dục có khả năng nhận biết rõ ràng các pháp ở cõi Dục chăng? Có khả năng nhận biết rõ ràng các pháp ở cõi Sắc chăng? Có khả năng nhận biết rõ ràng các pháp ở cõi Vô sắc chăng? Có khả năng nhận biết các pháp không liên hệ chăng? Có khả năng nhận biết các pháp ở cõi Dục và Sắc chăng? Có khả năng nhận biết các pháp ở cõi Dục và Vô sắc chăng? Có khả năng nhận biết các pháp ở cõi Dục và ở chỗ không thuộc vào đâu chăng? Có khả năng nhận biết các pháp ở cõi Sắc và Vô sắc chăng? Có khả năng nhận biết các pháp ở cõi Sắc và không nơi liên hệ gì chăng? Có khả năng nhận biết các pháp ở cõi Vô sắc và không nơi liên hệ gì chăng? Có khả năng nhận biết các pháp ở cõi Dục, Sắc và Vô sắc chăng? Có khả năng nhận biết các pháp ở cõi Dục, Sắc và không nơi liên hệ gì chăng? Có khả năng nhận biết rõ ràng các pháp ở cõi Dục, Vô sắc và không nơi liên hệ gì chăng? Có khả năng nhận biết rõ ràng các pháp ở cõi Sắc, Vô sắc và không nơi liên hệ gì chăng? Có khả năng nhận biết rõ ràng các pháp ở các cõi Dục, Sắc, Vô ===== PAGE 118 ===== 732 BỘ TỲ ĐÀM 1 sắc và không nơi liên hệ gì chăng? Cũng như tâm thiện ở cõi Dục, cho đến tâm vô học cũng như thế. Tâm thiện ở cõi Dục có thể nhận biết hiểu rõ các pháp ở cõi Dục chăng? Hiểu rất rõ các pháp như thô thiển (thô bạo), khổ sở, chướng ngại. Hoặc xem như các bệnh hoạn, ghẻ nhọt, tên độc, não hại; hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã; hoặc đối với nhân mà gọi là nhân, là tập, là sinh, là duyên; hoặc có nhân, có khởi; hoặc có chỗ đó, có việc đó; hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải là đúng lý. Có thể nhận biết hiểu rõ các pháp ở cõi Sắc chăng? Hiểu rất rõ các pháp như thô thiển, khổ sở, chướng ngại; hoặc là sự tĩnh lặng, mầu nhiệm, lìa xa; hoặc xem như các bệnh hoạn, ung nhọt, tên độc, não hại; hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã. Hoặc đối với nhân thì gọi là nhân, là tập, là sinh, là duyên. Hoặc có nhân, có khởi, hoặc có chỗ đó, có việc đó; hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải đúng lý. Có thể nhận biết hiểu rõ các pháp ở cõi Vô sắc chăng? Hiểu rất rõ các pháp như thô thiển, khổ sở, chướng ngại; hoặc là sự tĩnh lặng, mầu nhiệm, xa lìa. Hoặc xem như các bệnh hoạn, ung nhọt, tên độc, não hại. Hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã. Hoặc là đối với nhân thì gọi là nhân, là tập, là sinh, là duyên. Hoặc có nhân, có khởi, hoặc có chỗ đó, có việc đó, hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải đúng lý. Có thể nhận biết hiểu rõ các pháp không nơi liên hệ gì chăng? Hiểu rất rõ các pháp như đối với diệt thì gọi là diệt, là tĩnh lặng, mầu nhiệm, lìa xa. Hoặc xem như các bệnh hoạn, ung nhọt, tên độc, não hại. Hoặc đối với đạo thì gọi là đạo, là như, là hành, là xuất. Hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã. Hoặc có nhân, có khởi, hoặc có chỗ đó, có việc đó. Hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải là đúng lý. Có thể nhận biết hiểu rõ các pháp ở cõi Dục và Sắc chăng? Hiểu rất rõ về các pháp như thô thiển, khổ sở, chướng ngại. Hoặc xem như các bệnh hoạn, ung nhọt, tên độc, não hại. Hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã. Hoặc là đối với nhân thì gọi là nhân, là tập, là sinh, là duyên. Hoặc có nhân, có khởi, hoặc có chỗ đó, có việc đó; hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải đúng lý. Có thể hiểu biết rõ ràng các pháp ở cõi Dục và Vô sắc chăng? Hiểu rất rõ các pháp như thô thiển, khổ sở, chướng ngại; hoặc xem như bệnh hoạn, ung nhọt, tên độc, não hại, hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã. Hoặc là đối với nhân thì gọi là nhân, là tập, là sinh, là ===== PAGE 119 ===== SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 6 733 duyên. Hoặc có nhân, có khởi, hoặc có chỗ đó, có việc đó; hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải và đúng lý. Có thể nhận biết hiểu rõ các pháp ở cõi Dục và không nơi liên hệ gì chăng? Hiểu rất rõ về các pháp như vô thường, khổ, không, vô ngã. Hoặc có nhân, có khởi, hoặc có chỗ đó, có việc đó; hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải đúng lý. Có thể hiểu biết rõ ràng các pháp ở cõi Sắc và Vô sắc chăng? Hiểu rất rõ các pháp như thô thiển, khổ sở, chướng ngại; hoặc là tĩnh lặng, mầu nhiệm, lìa xa. Hoặc xem như các thứ bệnh hoạn, ung nhọt, tên độc, não hại. Hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã. Hoặc là đối với nhân thì gọi là nhân, là tập, là sinh, là duyên. Hoặc có nhân, có khởi, hoặc có chỗ đó, có việc đó; hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải là đúng lý. Có thể hiểu biết rõ ràng các pháp ở cõi Sắc và không nơi liên hệ gì chăng? Hiểu rất rõ về các pháp như vô thường, khổ, không, vô ngã; hoặc có nhân, có khởi, hoặc có chỗ đó, có việc đó; hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải đúng lý. Có thể hiểu biết rõ ràng các pháp ở cõi Vô sắc và không có liên hệ gì chăng? Hiểu rất rõ về các pháp như vô thường, khổ, không, vô ngã; hoặc có nhân, có khởi, hoặc có chỗ đó, có việc đó; hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải là đúng lý. Có thể hiểu biết rõ ràng các pháp ở cõi Dục, Sắc và Vô sắc chăng? Hiểu rất rõ các pháp như thô thiển, khổ sở, chướng ngại; hoặc xem như các thứ bệnh hoạn, như ung nhọt, tên độc, não hại. Hoặc là vô thường, khổ, không, vô ngã. Hoặc là đối với nhân thì gọi là nhân, là tập, là sinh, là duyên. Hoặc có nhân, có khởi, hoặc có chỗ đó, có việc đó; hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải đúng lý. Có thể hiểu biết rõ ràng các pháp ở cõi Sắc, Dục và không có liên hệ gì chăng? Hiểu rất rõ các pháp như vô thường, khổ, không, vô ngã; hoặc có nhân, có khởi, hoặc có chỗ đó, có việc đó, hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải đúng lý. Có thể hiểu biết rõ ràng các pháp ở cõi Dục, Vô sắc và không có liên hệ gì chăng? ===== PAGE 120 ===== 734 BỘ TỲ ĐÀM 1 Hiểu rất rõ về các pháp như vô thường, khổ, không, vô ngã; hoặc có nhân, có khởi, hoặc có chỗ đó, có việc đó; hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải là đúng lý. Có thể hiểu biết rõ ràng các pháp ở cõi Sắc, Vô sắc và không có liên hệ gì chăng? Hiểu rất rõ về các pháp như vô thường, khổ, không, vô ngã; hoặc có nhân, có khởi, hoặc có chỗ đó, có việc đó; hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải là đúng lý. Có thể hiểu biết rõ ràng các pháp ở cõi Dục, Sắc, Vô sắc và không có liên hệ gì chăng? Hiểu rất rõ về các pháp như vô thường, khổ, không, vô ngã; hoặc có nhân, có khởi, hoặc có chỗ đó, có việc đó; hoặc hiểu rõ các điều dẫn giải là đúng lý. Còn các tâm bất thiện có thể hiểu biết rõ ràng các pháp ở cõi Dục chăng? Hiểu rất rõ các pháp như bài bác việc không có nhân, không có tạo tác, hoặc lại bị hao mòn. Hoặc chấp mình là tôn quý, là hơn hết, là trên hết, là hạng nhất không ai bằng. Hoặc chấp cho mình là thanh tịnh, là giải thoát, là xuất ly. Hoặc các thứ mê lầm, nghi ngờ, hoang mang, do dự, tham lam, kiêu mạn, ngu si; hiểu rõ các điều dẫn giải không đúng lý. Có thể hiểu biết rõ ràng các pháp ở cõi Sắc chăng? Hiểu rất rõ các pháp như bài bác không có nhân, không có tạo tác, hoặc lại bị hao mòn. Hoặc chấp mình là tôn quý, là hơn hết, là trên hết, là hạng nhất không ai bằng. Hoặc chấp mình là thanh tịnh, là giải thoát, là xuất ly. Hoặc các thứ mê lầm, nghi ngờ, hoang mang, do dự, vô trí, tối tăm, ngu si; hoặc hiểu biết các điều dẫn giải không đúng lý. Có thể hiểu biết rõ ràng các pháp ở cõi Vô sắc chăng? Hiểu rất rõ các pháp như bài bác không có nhân, không có tạo tác, hoặc lại bị tổn giảm hư hao; hoặc chấp mình là tôn quý, là hơn hết, là trên hết, là hạng nhất không ai bằng. Hoặc chấp mình là thanh tịnh, là giải thoát, là xuất ly. Hoặc các thứ mê lầm, nghi ngờ, hoang mang, do dự, hoặc vô trí tối tăm, ngu si; hoặc hiểu biết các điều dẫn giải không đúng lý. Có thể hiểu biết rõ ràng các pháp không có liên hệ gì chăng? Hiểu biết rất rõ, như các pháp hoặc tổn giảm về diệt, tổn giảm về đạo; hoặc hiểu biết do dự, hoang mang, hoặc ngu si; hoặc hiểu biết các điều dẫn giải không đúng lý. ===== PAGE 121 ===== SỐ 1539 - LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC - Quyển 6 735 Có thể hiểu biết rõ ràng các pháp ở cõi Sắc và Vô sắc chăng? Hiểu rất rõ về các pháp như bài bác việc không có nhân, không có tạo tác, hoặc lại bị hao mòn, tổn giảm; hoặc chấp cho mình là tôn quý, là hơn hết, là trên hết, là hạng nhất không ai bằng. Chấp cho mình là thanh tịnh, là giải thoát, là xuất ly. Hoặc các thứ mê lầm, nghi ngờ, hoang mang, do dự; hoặc không có trí, tối tăm, ngu si; hiểu rõ các điều dẫn giải không đúng lý. Cứ như thế mà hiểu biết còn các thứ khác thì không hiểu biết. Các tâm hữu phú vô ký ở cõi Dục có thể hiểu biết rõ ràng các pháp ở cõi Dục chăng? Hiểu rất rõ các pháp như chấp cho là ta, là cái của ta; hoặc chấp là đoạn, là thường; hoặc biết rõ các điều dẫn giải không đúng lý. Hiểu biết như thế, còn các điều khác thì không hiểu biết gì. Các tâm vô phú vô ký ở cõi Dục có hiểu biết rõ ràng các pháp ở cõi Dục chăng? Hiểu biết rõ ràng như hiểu rõ các điều dẫn giải là không đúng lý. Hiểu biết rõ ràng như thế còn các thứ khác thì không biết rõ. ===== PAGE 122 ===== 736 BỘ TỲ ĐÀM 1 LUẬN A TỲ ĐẠT MA THỨC THÂN TÚC