pp2.2:0.1Puggalapaññatti
pp2.2:0.2Niddesa
pp2.2:0.32. Dukapuggalapaññatti
pp2.2:1.1Katamo ca puggalo kodhano?
pp2.2:1.2Tattha katamo kodho?
pp2.2:1.3Yo kodho kujjhanā kujjhitattaṁ doso dussanā dussitattaṁ byāpatti byāpajjanā byāpajjitattaṁ virodho paṭivirodho caṇḍikkaṁ asuropo anattamanatā cittassa—
pp2.2:1.4ayaṁ vuccati kodho.
pp2.2:1.5Yassa puggalassa ayaṁ kodho appahīno—
pp2.2:1.6ayaṁ vuccati puggalo “kodhano”.
pp2.2:2.1Katamo ca puggalo upanāhī?
pp2.2:2.2Tattha katamo upanāho?
pp2.2:2.3Pubbakālaṁ kodho aparakālaṁ upanāho.
pp2.2:2.4Yo evarūpo upanāho upanayhanā upanayhitattaṁ aṭṭhapanā ṭhapanā saṇṭhapanā anusaṁsandanā anuppabandhanā daḷhīkammaṁ kodhassa—
pp2.2:2.5ayaṁ vuccati upanāho.
pp2.2:2.6Yassa puggalassa ayaṁ upanāho appahīno—
pp2.2:2.7ayaṁ vuccati puggalo “upanāhī”.
pp2.2:3.1Katamo ca puggalo makkhī?
pp2.2:3.2Tattha katamo makkho?
pp2.2:3.3Yo makkho makkhāyanā makkhāyitattaṁ niṭṭhuriyaṁ niṭṭhuriyakammaṁ—
pp2.2:3.4ayaṁ vuccati makkho.
pp2.2:3.5Yassa puggalassa ayaṁ makkho appahīno—
pp2.2:3.6ayaṁ vuccati puggalo “makkhī”.
pp2.2:4.1Katamo ca puggalo paḷāsī?
pp2.2:4.2Tattha katamo paḷāso?
pp2.2:4.3Yo paḷāso paḷāsāyanā paḷāsāyitattaṁ paḷāsāhāro vivādaṭṭhānaṁ yugaggāho appaṭinissaggo—
pp2.2:4.4ayaṁ vuccati paḷāso.
pp2.2:4.5Yassa puggalassa ayaṁ paḷāso appahīno—
pp2.2:4.6ayaṁ vuccati puggalo “paḷāsī”.
pp2.2:5.1Katamo ca puggalo issukī?
pp2.2:5.2Tattha katamā issā?
pp2.2:5.3Yā paralābhasakkāragarukāramānanavandanapūjanāsu issā issāyanā issāyitattaṁ usūyā usūyanā usūyitattaṁ—
pp2.2:5.4ayaṁ vuccati issā.
pp2.2:5.5Yassa puggalassa ayaṁ issā appahīnā—
pp2.2:5.6ayaṁ vuccati puggalo “issukī”.
pp2.2:6.1Katamo ca puggalo maccharī?
pp2.2:6.2Tattha katamaṁ macchariyaṁ?
pp2.2:6.3Pañca macchariyāni—
pp2.2:6.4āvāsamacchariyaṁ, kulamacchariyaṁ, lābhamacchariyaṁ, vaṇṇamacchariyaṁ, dhammamacchariyaṁ.
pp2.2:6.5Yaṁ evarūpaṁ maccheraṁ maccharāyanā maccharāyitattaṁ vevicchaṁ kadariyaṁ kaṭukañcukatā aggahitattaṁ cittassa—
pp2.2:6.6idaṁ vuccati macchariyaṁ.
pp2.2:6.7Yassa puggalassa idaṁ macchariyaṁ appahīnaṁ—
pp2.2:6.8ayaṁ vuccati puggalo “maccharī”.
pp2.2:7.1Katamo ca puggalo saṭho?
pp2.2:7.2Tattha katamaṁ sāṭheyyaṁ?
pp2.2:7.3Idhekacco saṭho hoti parisaṭho.
pp2.2:7.4Yaṁ tattha saṭhaṁ saṭhatā sāṭheyyaṁ kakkaratā kakkariyaṁ parikkhattatā pārikkhattiyaṁ—
pp2.2:7.5idaṁ vuccati sāṭheyyaṁ.
pp2.2:7.6Yassa puggalassa idaṁ sāṭheyyaṁ appahīnaṁ—
pp2.2:7.7ayaṁ vuccati puggalo “saṭho”.
pp2.2:8.1Katamo ca puggalo māyāvī?
pp2.2:8.2Tattha katamā māyā?
pp2.2:8.3Idhekacco kāyena duccaritaṁ caritvā vācāya duccaritaṁ caritvā manasā duccaritaṁ caritvā tassa paṭicchādanahetu pāpikaṁ icchaṁ paṇidahati—
pp2.2:8.4“mā maṁ jaññā”ti icchati, “mā maṁ jaññā”ti saṅkappati “mā maṁ jaññā”ti vācaṁ bhāsati, “mā maṁ jaññā”ti kāyena parakkamati.
pp2.2:8.5Yā evarūpā māyā māyāvitā accāsarā vañcanā nikati vikiraṇā pariharaṇā gūhanā parigūhanā chādanā paṭicchādanā anuttānīkammaṁ anāvikammaṁ vocchādanā pāpakiriyā—
pp2.2:8.6ayaṁ vuccati māyā.
pp2.2:8.7Yassa puggalassa ayaṁ māyā appahīnā—
pp2.2:8.8ayaṁ vuccati puggalo “māyāvī”.
pp2.2:9.1Katamo ca puggalo ahiriko?
pp2.2:9.2Tattha katamaṁ ahirikaṁ?
pp2.2:9.3Yaṁ na hirīyati hiriyitabbena na hirīyati pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā—
pp2.2:9.4idaṁ vuccati ahirikaṁ.
pp2.2:9.5Iminā ahirikena samannāgato puggalo “ahiriko”.
pp2.2:10.1Katamo ca puggalo anottappī?
pp2.2:10.2Tattha katamaṁ anottappaṁ?
pp2.2:10.3Yaṁ na ottappati ottappitabbena na ottappati pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā—
pp2.2:10.4idaṁ vuccati anottappaṁ.
pp2.2:10.5Iminā anottappena samannāgato puggalo “anottappī”.
pp2.2:11.1Katamo ca puggalo dubbaco?
pp2.2:11.2Tattha katamā dovacassatā?
pp2.2:11.3Sahadhammike vuccamāne dovacassāyaṁ dovacassiyaṁ dovacassatā vippaṭikulaggāhitā vipaccanīkasātatā anādariyaṁ anādariyatā agāravatā appatissavatā—
pp2.2:11.4ayaṁ vuccati dovacassatā.
pp2.2:11.5Imāya dovacassatāya samannāgato puggalo “dubbaco”.
pp2.2:12.1Katamo ca puggalo pāpamitto?
pp2.2:12.2Tattha katamā pāpamittatā?
pp2.2:12.3Ye te puggalā assaddhā dussīlā appassutā maccharino duppaññā, yā tesaṁ sevanā nisevanā saṁsevanā bhajanā sambhajanā bhatti sambhatti sampavaṅkatā—
pp2.2:12.4ayaṁ vuccati pāpamittatā.
pp2.2:12.5Imāya pāpamittatāya samannāgato puggalo “pāpamitto”.
pp2.2:13.1Katamo ca puggalo indriyesu aguttadvāro?
pp2.2:13.2Tattha katamā indriyesu aguttadvāratā?
pp2.2:13.3Idhekacco puggalo cakkhunā rūpaṁ disvā nimittaggāhī hoti anubyañjanaggāhī;
pp2.2:13.4yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya na paṭipajjati, na rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye na saṁvaraṁ āpajjati.
pp2.2:13.5Sotena saddaṁ sutvā …pe…
pp2.2:13.6ghānena gandhaṁ ghāyitvā …pe…
pp2.2:13.7jivhāya rasaṁ sāyitvā …pe…
pp2.2:13.8kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …pe…
pp2.2:13.9manasā dhammaṁ viññāya nimittaggāhī hoti anubyañjanaggāhī;
pp2.2:13.10yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya na paṭipajjati, na rakkhati manindriyaṁ, manindriye na saṁvaraṁ āpajjati.
pp2.2:13.11Yā imesaṁ channaṁ indriyānaṁ agutti agopanā anārakkho asaṁvaro—
pp2.2:13.12ayaṁ vuccati indriyesu aguttadvāratā.
pp2.2:13.13Imāya indriyesu aguttadvāratāya samannāgato puggalo “indriyesu aguttadvāro”.
pp2.2:14.1Katamo ca puggalo bhojane amattaññū?
pp2.2:14.2Tattha katamā bhojane amattaññutā?
pp2.2:14.3Idhekacco puggalo appaṭisaṅkhā ayoniso āhāraṁ āhāreti davāya madāya maṇḍanāya vibhūsanāya, yā tattha asantuṭṭhitā amattaññutā appaṭisaṅkhā bhojane—
pp2.2:14.4ayaṁ vuccati bhojane amattaññutā.
pp2.2:14.5Imāya bhojane amattaññutāya samannāgato puggalo “bhojane amattaññū”.
pp2.2:15.1Katamo ca puggalo muṭṭhassati?
pp2.2:15.2Tattha katamaṁ muṭṭhassaccaṁ?
pp2.2:15.3Yā assati ananussati appaṭissati assati assaraṇatā adhāraṇatā pilāpanatā sammussanatā—
pp2.2:15.4idaṁ vuccati muṭṭhassaccaṁ.
pp2.2:15.5Iminā muṭṭhassaccena samannāgato puggalo “muṭṭhassati”.
pp2.2:16.1Katamo ca puggalo asampajāno?
pp2.2:16.2Tattha katamaṁ asampajaññaṁ?
pp2.2:16.3Yaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ anabhisamayo ananubodho asambodho appaṭivedho asaṅgāhaṇā apariyogāhaṇā asamapekkhaṇā apaccavekkhaṇā apaccakkhakammaṁ dummejjhaṁ bālyaṁ asampajaññaṁ moho pamoho sammoho avijjā avijjogho avijjāyogo avijjānusayo avijjāpariyuṭṭhānaṁ avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ—
pp2.2:16.4idaṁ vuccati asampajaññaṁ.
pp2.2:16.5Iminā asampajaññena samannāgato puggalo “asampajāno”.
pp2.2:17.1Katamo ca puggalo sīlavipanno?
pp2.2:17.2Tattha katamā sīlavipatti?
pp2.2:17.3Kāyiko vītikkamo vācasiko vītikkamo kāyikavācasiko vītikkamo—
pp2.2:17.4ayaṁ vuccati sīlavipatti.
pp2.2:17.5Sabbampi dussilyaṁ sīlavipatti.
pp2.2:17.6Imāya sīlavipattiyā samannāgato puggalo “sīlavipanno”.
pp2.2:18.1Katamo ca puggalo diṭṭhivipanno?
pp2.2:18.2Tattha katamā diṭṭhivipatti?
pp2.2:18.3“Natthi dinnaṁ, natthi yiṭṭhaṁ, natthi hutaṁ, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko, natthi ayaṁ loko, natthi paro loko, natthi mātā, natthi pitā, natthi sattā opapātikā, natthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṁ parañca lokaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedentī”ti.
pp2.2:18.4Yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaṁyojanaṁ gāho paṭiggāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṁ titthāyatanaṁ vipariyāsaggāho, ayaṁ vuccati diṭṭhivipatti.
pp2.2:18.5Sabbāpi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti.
pp2.2:18.6Imāya diṭṭhivipattiyā samannāgato puggalo “diṭṭhivipanno”.
pp2.2:19.1Katamo ca puggalo ajjhattasaṁyojano?
pp2.2:19.2Yassa puggalassa pañcorambhāgiyāni saṁyojanāni appahīnāni—
pp2.2:19.3ayaṁ vuccati puggalo “ajjhattasaṁyojano”.
pp2.2:20.1Katamo ca puggalo bahiddhāsaṁyojano?
pp2.2:20.2Yassa puggalassa pañcuddhambhāgiyāni saṁyojanāni appahīnāni—
pp2.2:20.3ayaṁ vuccati puggalo “bahiddhāsaṁyojano”.
pp2.2:21.1Katamo ca puggalo akkodhano?
pp2.2:21.2Tattha katamo kodho?
pp2.2:21.3Yo kodho kujjhanā kujjhitattaṁ doso dussanā dussitattaṁ byāpatti byāpajjanā byāpajjitattaṁ virodho paṭivirodho caṇḍikkaṁ asuropo anattamanatā cittassa—
pp2.2:21.4ayaṁ vuccati kodho.
pp2.2:21.5Yassa puggalassa ayaṁ kodho pahīno—
pp2.2:21.6ayaṁ vuccati puggalo “akkodhano”.
pp2.2:22.1Katamo ca puggalo anupanāhī?
pp2.2:22.2Tattha katamo upanāho?
pp2.2:22.3Pubbakālaṁ kodho aparakālaṁ upanāho yo evarūpo upanāho upanayhanā upanayhitattaṁ aṭṭhapanā ṭhapanā saṇṭhapanā anusaṁsandanā anuppabandhanā daḷhīkammaṁ kodhassa—
pp2.2:22.4ayaṁ vuccati upanāho.
pp2.2:22.5Yassa puggalassa ayaṁ upanāho pahīno—
pp2.2:22.6ayaṁ vuccati puggalo “anupanāhī”.
pp2.2:23.1Katamo ca puggalo amakkhī?
pp2.2:23.2Tattha katamo makkho?
pp2.2:23.3Yo makkho makkhāyanā makkhāyitattaṁ niṭṭhuriyaṁ niṭṭhuriyakammaṁ—
pp2.2:23.4ayaṁ vuccati makkho.
pp2.2:23.5Yassa puggalassa ayaṁ makkho pahīno—
pp2.2:23.6ayaṁ vuccati puggalo “amakkhī”.
pp2.2:24.1Katamo ca puggalo apaḷāsī?
pp2.2:24.2Tattha katamo paḷāso?
pp2.2:24.3Yo paḷāso paḷāsāyanā paḷāsāyitattaṁ paḷāsāhāro vivādaṭṭhānaṁ yugaggāho appaṭinissaggo—
pp2.2:24.4ayaṁ vuccati paḷāso.
pp2.2:24.5Yassa puggalassa ayaṁ paḷāso pahīno—
pp2.2:24.6ayaṁ vuccati puggalo “apaḷāsī”.
pp2.2:25.1Katamo ca puggalo anissukī?
pp2.2:25.2Tattha katamā issā?
pp2.2:25.3Yā paralābhasakkāragarukāramānanavandanapūjanāsu issā issāyanā issāyitattaṁ usūyā usūyanā usūyitattaṁ—
pp2.2:25.4ayaṁ vuccati issā.
pp2.2:25.5Yassa puggalassa ayaṁ issā pahīnā—
pp2.2:25.6ayaṁ vuccati puggalo “anissukī”.
pp2.2:26.1Katamo ca puggalo amaccharī?
pp2.2:26.2Tattha katamaṁ macchariyaṁ?
pp2.2:26.3Pañca macchariyāni—
pp2.2:26.4āvāsamacchariyaṁ, kulamacchariyaṁ, lābhamacchariyaṁ, vaṇṇamacchariyaṁ, dhammamacchariyaṁ.
pp2.2:26.5Yaṁ evarūpaṁ maccheraṁ maccharāyanā maccharāyitattaṁ vevicchaṁ kadariyaṁ kaṭukañcukatā aggahitattaṁ cittassa—
pp2.2:26.6idaṁ vuccati macchariyaṁ.
pp2.2:26.7Yassa puggalassa idaṁ macchariyaṁ pahīnaṁ—
pp2.2:26.8ayaṁ vuccati puggalo “amaccharī”.
pp2.2:27.1Katamo ca puggalo asaṭho?
pp2.2:27.2Tattha katamaṁ sāṭheyyaṁ?
pp2.2:27.3Idhekacco saṭho hoti parisaṭho.
pp2.2:27.4Yaṁ tattha saṭhaṁ saṭhatā sāṭheyyaṁ kakkaratā kakkariyaṁ parikkhattatā pārikkhattiyaṁ—
pp2.2:27.5idaṁ vuccati sāṭheyyaṁ.
pp2.2:27.6Yassa puggalassa idaṁ sāṭheyyaṁ pahīnaṁ—
pp2.2:27.7ayaṁ vuccati puggalo “asaṭho”.
pp2.2:28.1Katamo ca puggalo amāyāvī?
pp2.2:28.2Tattha katamā māyā?
pp2.2:28.3Idhekacco puggalo kāyena duccaritaṁ caritvā vācāya duccaritaṁ caritvā manasā duccaritaṁ caritvā tassa paṭicchādanahetu pāpikaṁ icchaṁ paṇidahati—
pp2.2:28.4“mā maṁ jaññā”ti icchati, “mā maṁ jaññā”ti saṅkappati, “mā maṁ jaññā”ti vācaṁ bhāsati, “mā maṁ jaññā”ti kāyena parakkamati.
pp2.2:28.5Yā evarūpā māyā māyāvitā accāsarā vañcanā nikati vikiraṇā pariharaṇā gūhanā parigūhanā chādanā paṭicchādanā anuttānīkammaṁ anāvikammaṁ vocchādanā pāpakiriyā—
pp2.2:28.6ayaṁ vuccati māyā.
pp2.2:28.7Yassa puggalassa ayaṁ māyā pahīnā—
pp2.2:28.8ayaṁ vuccati puggalo “amāyāvī”.
pp2.2:29.1Katamo ca puggalo hirimā?
pp2.2:29.2Tattha katamā hirī?
pp2.2:29.3Yaṁ hirīyati hiriyitabbena hirīyati pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā—
pp2.2:29.4ayaṁ vuccati hirī.
pp2.2:29.5Imāya hiriyā samannāgato puggalo “hirimā”.
pp2.2:30.1Katamo ca puggalo ottappī?
pp2.2:30.2Tattha katamaṁ ottappaṁ?
pp2.2:30.3Yaṁ ottappati ottappitabbena ottappati pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā—
pp2.2:30.4idaṁ vuccati ottappaṁ.
pp2.2:30.5Iminā ottappena samannāgato puggalo “ottappī”.
pp2.2:31.1Katamo ca puggalo suvaco?
pp2.2:31.2Tattha katamā sovacassatā?
pp2.2:31.3Sahadhammike vuccamāne sovacassāyaṁ sovacassiyaṁ sovacassatā avippaṭikulaggāhitā avipaccanīkasātatā sādariyaṁ sādariyatā sagāravatā sappatissavatā—
pp2.2:31.4ayaṁ vuccati sovacassatā.
pp2.2:31.5Imāya sovacassatāya samannāgato puggalo “suvaco”.
pp2.2:32.1Katamo ca puggalo kalyāṇamitto?
pp2.2:32.2Tattha katamā kalyāṇamittatā?
pp2.2:32.3Ye te puggalā saddhā sīlavanto bahussutā cāgavanto paññavanto, yā tesaṁ sevanā nisevanā saṁsevanā bhajanā sambhajanā bhatti sambhatti sampavaṅkatā—
pp2.2:32.4ayaṁ vuccati kalyāṇamittatā.
pp2.2:32.5Imāya kalyāṇamittatāya samannāgato puggalo “kalyāṇamitto”.
pp2.2:33.1Katamo ca puggalo indriyesu guttadvāro?
pp2.2:33.2Tattha katamā indriyesu guttadvāratā?
pp2.2:33.3Idhekacco puggalo cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī;
pp2.2:33.4yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṁ cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.
pp2.2:33.5Sotena saddaṁ sutvā …pe…
pp2.2:33.6ghānena gandhaṁ ghāyitvā …pe…
pp2.2:33.7jivhāya rasaṁ sāyitvā …pe…
pp2.2:33.8kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …pe…
pp2.2:33.9manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī;
pp2.2:33.10yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati manindriyaṁ, manindriye saṁvaraṁ āpajjati.
pp2.2:33.11Yā imesaṁ channaṁ indriyānaṁ gutti gopanā ārakkho saṁvaro—
pp2.2:33.12ayaṁ vuccati indriyesu guttadvāratā.
pp2.2:33.13Imāya indriyesu guttadvāratāya samannāgato puggalo “indriyesu guttadvāro”.
pp2.2:34.1Katamo ca puggalo bhojane mattaññū?
pp2.2:34.2Tattha katamā bhojane mattaññutā?
pp2.2:34.3Idhekacco puggalo paṭisaṅkhā yoniso āhāraṁ āhāreti—
pp2.2:34.4“neva davāya, na madāya, na maṇḍanāya, na vibhūsanāya;
pp2.2:34.5yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāya vihiṁsūparatiyā brahmacariyānuggahāya.
pp2.2:34.6Iti purāṇañca vedanaṁ paṭihaṅkhāmi, navañca vedanaṁ na uppādessāmi, yātrā ca me bhavissati anavajjatā ca phāsuvihāro cā”ti.
pp2.2:34.7Yā tattha santuṭṭhitā mattaññutā paṭisaṅkhā bhojane—
pp2.2:34.8ayaṁ vuccati bhojane mattaññutā.
pp2.2:34.9Imāya bhojane mattaññutāya samannāgato puggalo “bhojane mattaññū”.
pp2.2:35.1Katamo ca puggalo upaṭṭhitassati?
pp2.2:35.2Tattha katamā sati?
pp2.2:35.3Yā sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṁ satibalaṁ sammāsati—
pp2.2:35.4ayaṁ vuccati sati.
pp2.2:35.5Imāya satiyā samannāgato puggalo “upaṭṭhitassati”.
pp2.2:36.1Katamo ca puggalo sampajāno?
pp2.2:36.2Tattha katamaṁ sampajaññaṁ?
pp2.2:36.3Yā paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṁ kosallaṁ nepuññaṁ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṁ patodo paññā paññindriyaṁ paññābalaṁ paññāsatthaṁ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṁ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi—
pp2.2:36.4idaṁ vuccati sampajaññaṁ.
pp2.2:36.5Iminā sampajaññena samannāgato puggalo “sampajāno”.
pp2.2:37.1Katamo ca puggalo sīlasampanno?
pp2.2:37.2Tattha katamā sīlasampadā?
pp2.2:37.3Kāyiko avītikkamo vācasiko avītikkamo kāyikavācasiko avītikkamo—
pp2.2:37.4ayaṁ vuccati sīlasampadā.
pp2.2:37.5Sabbopi sīlasaṁvaro sīlasampadā.
pp2.2:37.6Imāya sīlasampadāya samannāgato puggalo “sīlasampanno”.
pp2.2:38.1Katamo ca puggalo diṭṭhisampanno?
pp2.2:38.2Tattha katamā diṭṭhisampadā?
pp2.2:38.3“Atthi dinnaṁ, atthi yiṭṭhaṁ, atthi hutaṁ, atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko, atthi ayaṁ loko, atthi paro loko, atthi mātā, atthi pitā, atthi sattā opapātikā, atthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṁ parañca lokaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedentī”ti.
pp2.2:38.4Yā evarūpā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi—
pp2.2:38.5ayaṁ vuccati diṭṭhisampadā.
pp2.2:38.6Sabbāpi sammādiṭṭhi diṭṭhisampadā.
pp2.2:38.7Imāya diṭṭhisampadāya samannāgato puggalo “diṭṭhisampanno”.
pp2.2:39.1Katame dve puggalā dullabhā lokasmiṁ?
pp2.2:39.2Yo ca pubbakārī, yo ca kataññū katavedī—
pp2.2:39.3ime dve puggalā dullabhā lokasmiṁ.
pp2.2:40.1Katame dve puggalā duttappayā?
pp2.2:40.2Yo ca laddhaṁ laddhaṁ nikkhipati, yo ca laddhaṁ laddhaṁ vissajjeti—
pp2.2:40.3ime dve puggalā “duttappayā”.
pp2.2:41.1Katame dve puggalā sutappayā?
pp2.2:41.2Yo ca laddhaṁ laddhaṁ na nikkhipati, yo ca laddhaṁ laddhaṁ na vissajjeti—
pp2.2:41.3ime dve puggalā “sutappayā”.
pp2.2:42.1Katamesaṁ dvinnaṁ puggalānaṁ āsavā vaḍḍhanti?
pp2.2:42.2Yo ca na kukkuccāyitabbaṁ kukkuccāyati, yo ca kukkuccāyitabbaṁ na kukkuccāyati—
pp2.2:42.3imesaṁ dvinnaṁ puggalānaṁ āsavā vaḍḍhanti.
pp2.2:43.1Katamesaṁ dvinnaṁ puggalānaṁ āsavā na vaḍḍhanti?
pp2.2:43.2Yo ca na kukkuccāyitabbaṁ na kukkuccāyati, yo ca kukkuccāyitabbaṁ kukkuccāyati—
pp2.2:43.3imesaṁ dvinnaṁ puggalānaṁ āsavā na vaḍḍhanti.
pp2.2:44.1Katamo ca puggalo hīnādhimutto?
pp2.2:44.2Idhekacco puggalo dussīlo hoti pāpadhammo, so aññaṁ dussīlaṁ pāpadhammaṁ sevati bhajati payirupāsati—
pp2.2:44.3ayaṁ vuccati puggalo “hīnādhimutto”.
pp2.2:45.1Katamo ca puggalo paṇītādhimutto?
pp2.2:45.2Idhekacco puggalo sīlavā hoti kalyāṇadhammo, so aññaṁ sīlavantaṁ kalyāṇadhammaṁ sevati bhajati payirupāsati—
pp2.2:45.3ayaṁ vuccati puggalo “paṇītādhimutto”.
pp2.2:46.1Katamo ca puggalo titto?
pp2.2:46.2Paccekasambuddhā ye ca tathāgatassa sāvakā arahanto tittā.
pp2.2:46.3Sammāsambuddho titto ca tappetā ca.
pp2.2:47.1Dukaniddeso.