VI DIỆU PHÁP
Abhidhamma Piṭaka · Pāli · Việt · English · Chú giải
Đọc:
☰ Mục lục ← Phần trước Phần sau →
Menu 1 · 7 Bộ Vi Diệu Pháp · Pāli
Đổi bộ nhưng giữ lớp đọc hiện tại.
Menu 2 · Lớp nội dung của bộ hiện tại
Đổi lớp nhưng giữ đúng bộ. Chỉ dùng liên kết VERIFIED khi có.
Vi Diệu Pháp / Nhân Thi Thiết / Pāli
Pp · PĀLI

Puggalapaññatti

Nhân Thi Thiết

Puggalapaññatti

Pāli root text là lớp nguồn độc lập. V18 chưa tự suy đoán vị trí tương đương với bản Việt/English nếu chưa có locator VERIFIED.

pp2.3:0.1Puggalapaññatti

pp2.3:0.2Niddesa

pp2.3:0.33. Tikapuggalapaññatti

pp2.3:1.1Katamo ca puggalo nirāso?

pp2.3:1.2Idhekacco puggalo dussīlo hoti pāpadhammo asuci saṅkassarasamācāro paṭicchannakammanto assamaṇo samaṇapaṭiñño abrahmacārī brahmacāripaṭiñño antopūti avassuto kasambujāto.

pp2.3:1.3So suṇāti—

pp2.3:1.4“itthannāmo kira bhikkhu āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī”ti.

pp2.3:1.5Tassa na evaṁ hoti—

pp2.3:1.6“kudāssu nāmāhampi āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissāmī”ti.

pp2.3:1.7Ayaṁ vuccati puggalo “nirāso”.

pp2.3:2.1Katamo ca puggalo āsaṁso?

pp2.3:2.2Idhekacco puggalo sīlavā hoti kalyāṇadhammo.

pp2.3:2.3So suṇāti—

pp2.3:2.4“itthannāmo kira bhikkhu āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī”ti.

pp2.3:2.5Tassa evaṁ hoti—

pp2.3:2.6“kudāssu nāmāhampi āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissāmī”ti.

pp2.3:2.7Ayaṁ vuccati puggalo “āsaṁso”.

pp2.3:3.1Katamo ca puggalo vigatāso?

pp2.3:3.2Idhekacco puggalo āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.

pp2.3:3.3So suṇāti—

pp2.3:3.4“itthannāmo kira bhikkhu āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī”ti.

pp2.3:3.5Tassa na evaṁ hoti—

pp2.3:3.6“kudāssu nāmāhampi āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissāmī”ti.

pp2.3:3.7Taṁ kissa hetu?

pp2.3:3.8Yā hissa pubbe avimuttassa vimuttāsā, sā paṭippassaddhā.

pp2.3:3.9Ayaṁ vuccati puggalo “vigatāso”.

pp2.3:4.1Tattha katame tayo gilānūpamā puggalā?

pp2.3:4.2Tayo gilānā—

pp2.3:4.3idhekacco gilāno labhanto vā sappāyāni bhojanāni alabhanto vā sappāyāni bhojanāni, labhanto vā sappāyāni bhesajjāni alabhanto vā sappāyāni bhesajjāni, labhanto vā patirūpaṁ upaṭṭhākaṁ alabhanto vā patirūpaṁ upaṭṭhākaṁ, neva vuṭṭhāti tamhā ābādhā.

pp2.3:5.1Idha panekacco gilāno labhanto vā sappāyāni bhojanāni alabhanto vā sappāyāni bhojanāni, labhanto vā sappāyāni bhesajjāni alabhanto vā sappāyāni bhesajjāni, labhanto vā patirūpaṁ upaṭṭhākaṁ alabhanto vā patirūpaṁ upaṭṭhākaṁ, vuṭṭhāti tamhā ābādhā.

pp2.3:6.1Idha panekacco gilāno labhanto sappāyāni bhojanāni no alabhanto, labhanto sappāyāni bhesajjāni no alabhanto, labhanto patirūpaṁ upaṭṭhākaṁ no alabhanto, vuṭṭhāti tamhā ābādhā.

pp2.3:7.1Tatra yvāyaṁ gilāno labhanto sappāyāni bhojanāni no alabhanto, labhanto sappāyāni bhesajjāni no alabhanto, labhanto patirūpaṁ upaṭṭhākaṁ no alabhanto, vuṭṭhāti tamhā ābādhā, imaṁ gilānaṁ paṭicca bhagavatā gilānabhattaṁ anuññātaṁ gilānabhesajjaṁ anuññātaṁ gilānupaṭṭhāko anuññāto.

pp2.3:7.2Imañca pana gilānaṁ paṭicca aññepi gilānā upaṭṭhātabbā.

pp2.3:8.1Evamevaṁ tayo gilānūpamā puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ.

pp2.3:8.2Katame tayo?

pp2.3:8.3Idhekacco puggalo labhanto vā tathāgataṁ dassanāya alabhanto vā tathāgataṁ dassanāya, labhanto vā tathāgatappaveditaṁ dhammavinayaṁ savaṇāya alabhanto vā tathāgatappaveditaṁ dhammavinayaṁ savaṇāya, neva okkamati niyāmaṁ kusalesu dhammesu sammattaṁ.

pp2.3:9.1Idha panekacco puggalo labhanto vā tathāgataṁ dassanāya alabhanto vā tathāgataṁ dassanāya, labhanto vā tathāgatappaveditaṁ dhammavinayaṁ savaṇāya alabhanto vā tathāgatappaveditaṁ dhammavinayaṁ savaṇāya, okkamati niyāmaṁ kusalesu dhammesu sammattaṁ.

pp2.3:10.1Idha panekacco puggalo labhanto tathāgataṁ dassanāya no alabhanto, labhanto tathāgatappaveditaṁ dhammavinayaṁ savaṇāya no alabhanto, okkamati niyāmaṁ kusalesu dhammesu sammattaṁ.

pp2.3:11.1Tatra yvāyaṁ puggalo labhanto tathāgataṁ dassanāya no alabhanto, labhanto tathāgatappaveditaṁ dhammavinayaṁ savaṇāya no alabhanto, okkamati niyāmaṁ kusalesu dhammesu sammattaṁ, imaṁ puggalaṁ paṭicca bhagavatā dhammadesanā anuññātā, imañca puggalaṁ paṭicca aññesampi dhammo desetabbo.

pp2.3:11.2Ime tayo gilānūpamā puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ.

pp2.3:12.1Katamo ca puggalo kāyasakkhī?

pp2.3:12.2Idhekacco puggalo aṭṭha vimokkhe kāyena phusitvā viharati, paññāya cassa disvā ekacce āsavā parikkhīṇā honti—

pp2.3:12.3ayaṁ vuccati puggalo “kāyasakkhī”.

pp2.3:13.1Katamo ca puggalo diṭṭhippatto?

pp2.3:13.2Idhekacco puggalo “idaṁ dukkhan”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ dukkhasamudayo”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ dukkhanirodho”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā”ti yathābhūtaṁ pajānāti, tathāgatappaveditā cassa dhammā paññāya vodiṭṭhā honti vocaritā, paññāya cassa disvā ekacce āsavā parikkhīṇā honti—

pp2.3:13.3ayaṁ vuccati puggalo “diṭṭhippatto”.

pp2.3:14.1Katamo ca puggalo saddhāvimutto?

pp2.3:14.2Idhekacco puggalo “idaṁ dukkhan”ti yathābhūtaṁ pajānāti …pe…

pp2.3:14.3tathāgatappaveditā cassa dhammā paññāya vodiṭṭhā honti vocaritā, paññāya cassa disvā ekacce āsavā parikkhīṇā honti, no ca kho yathādiṭṭhippattassa—

pp2.3:14.4ayaṁ vuccati puggalo “saddhāvimutto”.

pp2.3:15.1Katamo ca puggalo gūthabhāṇī?

pp2.3:15.2Idhekacco puggalo musāvādī hoti sabhaggato vā parisaggato vā ñātimajjhagato vā pūgamajjhagato vā rājakulamajjhagato vā abhinīto sakkhipuṭṭho—

pp2.3:15.3“ehambho, purisa, yaṁ jānāsi taṁ vadehī”ti,

pp2.3:15.4so ajānaṁ vā āha—“jānāmī”ti,

pp2.3:15.5jānaṁ vā āha—“na jānāmī”ti,

pp2.3:15.6apassaṁ vā āha—“passāmī”ti,

pp2.3:15.7passaṁ vā āha—“na passāmī”ti.

pp2.3:15.8Iti attahetu vā parahetu vā āmisakiñcikkhahetu vā sampajānamusā bhāsitā hoti—

pp2.3:15.9ayaṁ vuccati puggalo “gūthabhāṇī”.

pp2.3:16.1Katamo ca puggalo pupphabhāṇī?

pp2.3:16.2Idhekacco puggalo musāvādaṁ pahāya musāvādā paṭivirato hoti sabhaggato vā parisaggato vā ñātimajjhagato vā pūgamajjhagato vā rājakulamajjhagato vā abhinīto sakkhipuṭṭho—

pp2.3:16.3“ehambho, purisa, yaṁ jānāsi taṁ vadehī”ti,

pp2.3:16.4so ajānaṁ vā āha—“na jānāmī”ti,

pp2.3:16.5jānaṁ vā āha—“jānāmī”ti,

pp2.3:16.6apassaṁ vā āha—“na passāmī”ti,

pp2.3:16.7passaṁ vā āha—“passāmī”ti.

pp2.3:16.8Iti attahetu vā parahetu vā āmisakiñcikkhahetu vā na sampajānamusā bhāsitā hoti—

pp2.3:16.9ayaṁ vuccati puggalo “pupphabhāṇī”.

pp2.3:17.1Katamo ca puggalo madhubhāṇī?

pp2.3:17.2Idhekacco puggalo yā sā vācā nelā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā porī bahujanakantā bahujanamanāpā, tathārūpiṁ vācaṁ bhāsitā hoti—

pp2.3:17.3ayaṁ vuccati puggalo “madhubhāṇī”.

pp2.3:18.1Katamo ca puggalo arukūpamacitto?

pp2.3:18.2Idhekacco puggalo kodhano hoti upāyāsabahulo, appampi vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti.

pp2.3:18.3Seyyathāpi nāma duṭṭhāruko kaṭṭhena vā kaṭhalāya vā ghaṭṭito bhiyyoso mattāya āsavaṁ deti;

pp2.3:18.4evamevaṁ idhekacco puggalo kodhano hoti upāyāsabahulo, appampi vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti—

pp2.3:18.5ayaṁ vuccati puggalo “arukūpamacitto”.

pp2.3:19.1Katamo ca puggalo vijjūpamacitto?

pp2.3:19.2Idhekacco puggalo “idaṁ dukkhan”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ dukkhasamudayo”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ dukkhanirodho”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā”ti yathābhūtaṁ pajānāti.

pp2.3:19.3Seyyathāpi nāma cakkhumā puriso rattandhakāratimisāya vijjantarikāya rūpāni passeyya;

pp2.3:19.4evamevaṁ idhekacco puggalo “idaṁ dukkhan”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ dukkhasamudayo”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ dukkhanirodho”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā”ti yathābhūtaṁ pajānāti—

pp2.3:19.5ayaṁ vuccati puggalo “vijjūpamacitto”.

pp2.3:20.1Katamo ca puggalo vajirūpamacitto?

pp2.3:20.2Idhekacco puggalo āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.

pp2.3:20.3Seyyathāpi nāma vajirassa natthi kiñci abhejjaṁ maṇi vā pāsāṇo vā;

pp2.3:20.4evamevaṁ idhekacco puggalo āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati—

pp2.3:20.5ayaṁ vuccati puggalo “vajirūpamacitto”.

pp2.3:21.1Katamo ca puggalo andho?

pp2.3:21.2Idhekaccassa puggalassa tathārūpaṁ cakkhu na hoti yathārūpena cakkhunā anadhigataṁ vā bhogaṁ adhigaccheyya, adhigataṁ vā bhogaṁ phātiṁ kareyya;

pp2.3:21.3tathārūpampissa cakkhu na hoti yathārūpena cakkhunā kusalākusale dhamme jāneyya, sāvajjānavajje dhamme jāneyya, hīnappaṇīte dhamme jāneyya, kaṇhasukkasappaṭibhāge dhamme jāneyya—

pp2.3:21.4ayaṁ vuccati puggalo “andho”.

pp2.3:22.1Katamo ca puggalo ekacakkhu?

pp2.3:22.2Idhekaccassa puggalassa tathārūpaṁ cakkhu hoti, yathārūpena cakkhunā anadhigataṁ vā bhogaṁ adhigaccheyya, adhigataṁ vā bhogaṁ phātiṁ kareyya;

pp2.3:22.3tathārūpampissa cakkhu na hoti yathārūpena cakkhunā kusalākusale dhamme jāneyya, sāvajjānavajje dhamme jāneyya, hīnappaṇīte dhamme jāneyya, kaṇhasukkasappaṭibhāge dhamme jāneyya—

pp2.3:22.4ayaṁ vuccati puggalo “ekacakkhu”.

pp2.3:23.1Katamo ca puggalo dvicakkhu?

pp2.3:23.2Idhekaccassa puggalassa tathārūpaṁ cakkhu hoti yathārūpena cakkhunā anadhigataṁ vā bhogaṁ adhigaccheyya, adhigataṁ vā bhogaṁ phātiṁ kareyya;

pp2.3:23.3tathārūpampissa cakkhu hoti yathārūpena cakkhunā kusalākusale dhamme jāneyya, sāvajjānavajje dhamme jāneyya, hīnappaṇīte dhamme jāneyya, kaṇhasukkasappaṭibhāge dhamme jāneyya—

pp2.3:23.4ayaṁ vuccati puggalo “dvicakkhu”.

pp2.3:24.1Katamo ca puggalo avakujjapañño?

pp2.3:24.2Idhekacco puggalo ārāmaṁ gantā hoti abhikkhaṇaṁ bhikkhūnaṁ santike dhammassavaṇāya.

pp2.3:24.3Tassa bhikkhū dhammaṁ desenti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāsenti.

pp2.3:24.4So tasmiṁ āsane nisinno tassā kathāya neva ādiṁ manasi karoti, na majjhaṁ manasi karoti, na pariyosānaṁ manasi karoti.

pp2.3:24.5Vuṭṭhitopi tamhā āsanā tassā kathāya neva ādiṁ manasi karoti, na majjhaṁ manasi karoti, na pariyosānaṁ manasi karoti.

pp2.3:24.6Seyyathāpi nāma kumbho nikkujjo tatra udakaṁ āsittaṁ vivaṭṭati, no saṇṭhāti;

pp2.3:24.7evamevaṁ idhekacco puggalo ārāmaṁ gantā hoti abhikkhaṇaṁ bhikkhūnaṁ santike dhammassavaṇāya.

pp2.3:24.8Tassa bhikkhū dhammaṁ desenti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāsenti.

pp2.3:24.9So tasmiṁ āsane nisinno tassā kathāya neva ādiṁ manasi karoti, na majjhaṁ manasi karoti, na pariyosānaṁ manasi karoti.

pp2.3:24.10Vuṭṭhitopi tamhā āsanā tassā kathāya neva ādiṁ manasi karoti, na majjhaṁ manasi karoti, na pariyosānaṁ manasi karoti—

pp2.3:24.11ayaṁ vuccati puggalo “avakujjapañño”.

pp2.3:25.1Katamo ca puggalo ucchaṅgapañño?

pp2.3:25.2Idhekacco puggalo ārāmaṁ gantā hoti abhikkhaṇaṁ bhikkhūnaṁ santike dhammassavaṇāya.

pp2.3:25.3Tassa bhikkhū dhammaṁ desenti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāsenti.

pp2.3:25.4So tasmiṁ āsane nisinno tassā kathāya ādimpi manasi karoti, majjhampi manasi karoti, pariyosānampi manasi karoti.

pp2.3:25.5Vuṭṭhito ca kho tamhā āsanā tassā kathāya neva ādiṁ manasi karoti, na majjhaṁ manasi karoti, na pariyosānaṁ manasi karoti.

pp2.3:25.6Seyyathāpi nāma purisassa ucchaṅge nānākhajjakāni ākiṇṇāni—

pp2.3:25.7tilā taṇḍulā modakā badarā.

pp2.3:25.8So tamhā āsanā vuṭṭhahanto satisammosā pakireyya;

pp2.3:25.9evamevaṁ idhekacco puggalo ārāmaṁ gantā hoti abhikkhaṇaṁ bhikkhūnaṁ santike dhammassavaṇāya.

pp2.3:25.10Tassa bhikkhū dhammaṁ desenti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāsenti.

pp2.3:25.11So tasmiṁ āsane nisinno tassā kathāya ādimpi manasi karoti, majjhampi manasi karoti, pariyosānampi manasi karoti.

pp2.3:25.12Vuṭṭhito ca kho tamhā āsanā tassā kathāya neva ādimpi manasi karoti, na majjhampi manasi karoti, na pariyosānampi manasi karoti—

pp2.3:25.13ayaṁ vuccati puggalo “ucchaṅgapañño”.

pp2.3:26.1Katamo ca puggalo puthupañño?

pp2.3:26.2Idhekacco puggalo ārāmaṁ gantā hoti abhikkhaṇaṁ bhikkhūnaṁ santike dhammassavaṇāya.

pp2.3:26.3Tassa bhikkhū dhammaṁ desenti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāsenti.

pp2.3:26.4So tasmiṁ āsane nisinno tassā kathāya ādimpi manasi karoti, majjhampi manasi karoti, pariyosānampi manasi karoti.

pp2.3:26.5Vuṭṭhitopi tamhā āsanā tassā kathāya ādimpi manasi karoti, majjhampi manasi karoti, pariyosānampi manasi karoti.

pp2.3:26.6Seyyathāpi nāma kumbho ukkujjo tatra udakaṁ āsittaṁ saṇṭhāti, no vivaṭṭati;

pp2.3:26.7evamevaṁ idhekacco puggalo ārāmaṁ gantā honti abhikkhaṇaṁ bhikkhūnaṁ santike dhammassavaṇāya.

pp2.3:26.8Tassa bhikkhū dhammaṁ desenti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāsenti.

pp2.3:26.9So tasmiṁ āsane nisinno tassā kathāya ādimpi manasi karoti, majjhampi manasi karoti, pariyosānampi manasi karoti.

pp2.3:26.10Vuṭṭhitopi tamhā āsanā tassā kathāya ādimpi manasi karoti, majjhampi manasi karoti, pariyosānampi manasi karoti—

pp2.3:26.11ayaṁ vuccati puggalo “puthupañño”.

pp2.3:27.1Katamo ca puggalo kāmesu ca bhavesu ca avītarāgo?

pp2.3:27.2Sotāpannasakadāgāmino—

pp2.3:27.3ime vuccanti puggalā “kāmesu ca bhavesu ca avītarāgā”.

pp2.3:28.1Katamo ca puggalo kāmesu vītarāgo, bhavesu avītarāgo?

pp2.3:28.2Anāgāmī—

pp2.3:28.3ayaṁ vuccati puggalo “kāmesu vītarāgo, bhavesu avītarāgo”.

pp2.3:29.1Katamo ca puggalo kāmesu ca bhavesu ca vītarāgo?

pp2.3:29.2Arahā—

pp2.3:29.3ayaṁ vuccati puggalo “kāmesu ca bhavesu ca vītarāgo”.

pp2.3:30.1Katamo ca puggalo pāsāṇalekhūpamo?

pp2.3:30.2Idhekacco puggalo abhiṇhaṁ kujjhati.

pp2.3:30.3So ca khvassa kodho ciraṁ dīgharattaṁ anuseti.

pp2.3:30.4Seyyathāpi nāma pāsāṇe lekhā na khippaṁ lujjati vātena vā udakena vā, ciraṭṭhitikā hoti;

pp2.3:30.5evamevaṁ idhekacco puggalo abhiṇhaṁ kujjhati.

pp2.3:30.6So ca khvassa kodho ciraṁ dīgharattaṁ anuseti—

pp2.3:30.7ayaṁ vuccati puggalo “pāsāṇalekhūpamo”.

pp2.3:31.1Katamo ca puggalo pathavilekhūpamo?

pp2.3:31.2Idhekacco puggalo abhiṇhaṁ kujjhati.

pp2.3:31.3So ca khvassa kodho na ciraṁ dīgharattaṁ anuseti.

pp2.3:31.4Seyyathāpi nāma pathaviyā lekhā khippaṁ lujjati vātena vā udakena vā, na ciraṭṭhitikā hoti;

pp2.3:31.5evamevaṁ idhekacco puggalo abhiṇhaṁ kujjhati.

pp2.3:31.6So ca khvassa kodho na ciraṁ dīgharattaṁ anuseti—

pp2.3:31.7ayaṁ vuccati puggalo “pathavilekhūpamo”.

pp2.3:32.1Katamo ca puggalo udakalekhūpamo?

pp2.3:32.2Idhekacco puggalo āgāḷhenapi vuccamāno pharusenapi vuccamāno amanāpenapi vuccamāno saṁsandatimeva sandhiyatimeva sammodatimeva.

pp2.3:32.3Seyyathāpi nāma udake lekhā khippaṁ lujjati, na ciraṭṭhitikā hoti;

pp2.3:32.4evamevaṁ idhekacco puggalo āgāḷhenapi vuccamāno pharusenapi vuccamāno amanāpenapi vuccamāno saṁsandatimeva sandhiyatimeva sammodatimeva—

pp2.3:32.5ayaṁ vuccati puggalo “udakalekhūpamo”.

pp2.3:33.1Tattha katame tayo potthakūpamā puggalā?

pp2.3:33.2Tayo potthakā—

pp2.3:33.3navopi potthako dubbaṇṇo ceva hoti dukkhasamphasso ca appaggho ca, majjhimopi potthako dubbaṇṇo ceva hoti dukkhasamphasso ca appaggho ca, jiṇṇopi potthako dubbaṇṇo ceva hoti dukkhasamphasso ca appaggho ca.

pp2.3:33.4Jiṇṇampi potthakaṁ ukkhaliparimajjanaṁ vā karonti saṅkārakūṭe vā naṁ chaḍḍenti.

pp2.3:33.5Evamevaṁ tayome potthakūpamā puggalā santo saṁvijjamānā bhikkhūsu.

pp2.3:33.6Katame tayo?

pp2.3:33.7Navo cepi bhikkhu hoti dussīlo pāpadhammo, imassa dubbaṇṇatāya.

pp2.3:33.8Seyyathāpi so potthako dubbaṇṇo, tathūpamo ayaṁ puggalo.

pp2.3:33.9Ye kho panassa sevanti bhajanti payirupāsanti diṭṭhānugatiṁ āpajjanti, tesaṁ taṁ hoti dīgharattaṁ ahitāya dukkhāya.

pp2.3:33.10Idamassa dukkhasamphassatāya.

pp2.3:33.11Seyyathāpi so potthako dukkhasamphasso, tathūpamo ayaṁ puggalo.

pp2.3:33.12Yesaṁ kho pana so paṭiggaṇhāti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ, tesaṁ taṁ na mahapphalaṁ hoti na mahānisaṁsaṁ.

pp2.3:33.13Idamassa appagghatāya.

pp2.3:33.14Seyyathāpi so potthako appaggho, tathūpamo ayaṁ puggalo.

pp2.3:34.1Majjhimo cepi bhikkhu hoti …pe…

pp2.3:34.2thero cepi bhikkhu hoti dussīlo pāpadhammo, idamassa dubbaṇṇatāya.

pp2.3:34.3Seyyathāpi so potthako dubbaṇṇo, tathūpamo ayaṁ puggalo.

pp2.3:34.4Ye kho panassa sevanti bhajanti payirupāsanti diṭṭhānugatiṁ āpajjanti, tesaṁ taṁ hoti dīgharattaṁ ahitāya dukkhāya.

pp2.3:34.5Idamassa dukkhasamphassatāya.

pp2.3:34.6Seyyathāpi so potthako dukkhasamphasso, tathūpamo ayaṁ puggalo.

pp2.3:34.7Yesaṁ kho pana so paṭiggaṇhāti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ, tesaṁ taṁ na mahapphalaṁ hoti na mahānisaṁsaṁ.

pp2.3:34.8Idamassa appagghatāya.

pp2.3:34.9Seyyathāpi so potthako appaggho, tathūpamo ayaṁ puggalo.

pp2.3:35.1Evarūpo ce thero bhikkhu saṅghamajjhe bhaṇati.

pp2.3:35.2Tamenaṁ bhikkhū evamāhaṁsu—

pp2.3:35.3“kiṁ nu kho tuyhaṁ bālassa abyattassa bhaṇitena, tvampi nāma bhaṇitabbaṁ maññasī”ti.

pp2.3:35.4So kupito anattamano tathārūpiṁ vācaṁ nicchāreti yathārūpāya vācāya saṅgho taṁ ukkhipati, saṅkārakūṭeva naṁ potthakaṁ.

pp2.3:35.5Ime tayo potthakūpamā puggalā santo saṁvijjamānā bhikkhūsu.

pp2.3:36.1Tattha katame tayo kāsikavatthūpamā puggalā?

pp2.3:36.2Tīṇi kāsikavatthāni—

pp2.3:36.3navampi kāsikavatthaṁ vaṇṇavantañceva hoti sukhasamphassañca mahagghañca, majjhimampi kāsikavatthaṁ vaṇṇavantañceva hoti sukhasamphassañca mahagghañca, jiṇṇampi kāsikavatthaṁ vaṇṇavantañceva hoti sukhasamphassañca mahagghañca.

pp2.3:36.4Jiṇṇampi kāsikavatthaṁ ratanapaliveṭhanaṁ vā karonti gandhakaraṇḍake vā naṁ nikkhipanti.

pp2.3:37.1Evamevaṁ tayome kāsikavatthūpamā puggalā santo saṁvijjamānā bhikkhūsu.

pp2.3:37.2Katame tayo?

pp2.3:37.3Navo cepi bhikkhu hoti sīlavā kalyāṇadhammo, idamassa suvaṇṇatāya.

pp2.3:37.4Seyyathāpi taṁ kāsikavatthaṁ vaṇṇavantaṁ, tathūpamo ayaṁ puggalo.

pp2.3:37.5Ye kho panassa sevanti bhajanti payirupāsanti diṭṭhānugatiṁ āpajjanti, tesaṁ taṁ hoti dīgharattaṁ hitāya sukhāya.

pp2.3:37.6Idamassa sukhasamphassatāya.

pp2.3:37.7Seyyathāpi taṁ kāsikavatthaṁ sukhasamphassaṁ, tathūpamo ayaṁ puggalo.

pp2.3:37.8Yesaṁ kho pana so paṭiggaṇhāti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ, tesaṁ taṁ mahapphalaṁ hoti mahānisaṁsaṁ.

pp2.3:37.9Idamassa mahagghatāya.

pp2.3:37.10Seyyathāpi taṁ kāsikavatthaṁ mahagghaṁ, tathūpamo ayaṁ puggalo.

pp2.3:38.1Majjhimo cepi bhikkhu …pe…

pp2.3:38.2thero cepi bhikkhu hoti sīlavā kalyāṇadhammo, idamassa suvaṇṇatāya.

pp2.3:38.3Seyyathāpi taṁ kāsikavatthaṁ vaṇṇavantaṁ, tathūpamo ayaṁ puggalo.

pp2.3:38.4Ye kho panassa sevanti bhajanti payirupāsanti diṭṭhānugatiṁ āpajjanti, tesaṁ taṁ hoti dīgharattaṁ hitāya sukhāya.

pp2.3:38.5Idamassa sukhasamphassatāya.

pp2.3:38.6Seyyathāpi taṁ kāsikavatthaṁ sukhasamphassaṁ, tathūpamo ayaṁ puggalo.

pp2.3:38.7Yesaṁ kho pana so paṭiggaṇhāti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ, tesaṁ taṁ mahapphalaṁ hoti mahānisaṁsaṁ.

pp2.3:38.8Idamassa mahagghatāya.

pp2.3:38.9Seyyathāpi taṁ kāsikavatthaṁ mahagghaṁ, tathūpamo ayaṁ puggalo.

pp2.3:39.1Evarūpo ce thero bhikkhu saṅghamajjhe bhaṇati, tamenaṁ bhikkhū evamāhaṁsu—

pp2.3:39.2“appasaddā āyasmanto hotha, thero bhikkhu dhammañca vinayañca bhaṇatī”ti.

pp2.3:39.3Tassa taṁ vacanaṁ ādheyyaṁ gacchati, gandhakaraṇḍakeva naṁ kāsikavatthaṁ.

pp2.3:39.4Ime tayo kāsikavatthūpamā puggalā santo saṁvijjamānā bhikkhūsu.

pp2.3:40.1Katamo ca puggalo suppameyyo?

pp2.3:40.2Idhekacco puggalo uddhato hoti unnaḷo capalo mukharo vikiṇṇavāco muṭṭhassati asampajāno asamāhito vibbhantacitto pākaṭindriyo—

pp2.3:40.3ayaṁ vuccati puggalo “suppameyyo”.

pp2.3:41.1Katamo ca puggalo duppameyyo?

pp2.3:41.2Idhekacco puggalo anuddhato hoti anunnaḷo acapalo amukharo avikiṇṇavāco upaṭṭhitassati sampajāno samāhito ekaggacitto saṁvutindriyo—

pp2.3:41.3ayaṁ vuccati puggalo “duppameyyo”.

pp2.3:42.1Katamo ca puggalo appameyyo?

pp2.3:42.2Idhekacco puggalo āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati—

pp2.3:42.3ayaṁ vuccati puggalo “appameyyo”.

pp2.3:43.1Katamo ca puggalo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo?

pp2.3:43.2Idhekacco puggalo hīno hoti sīlena samādhinā paññāya.

pp2.3:43.3Evarūpo puggalo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo, aññatra anuddayā aññatra anukampā.

pp2.3:44.1Katamo ca puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo?

pp2.3:44.2Idhekacco puggalo sadiso hoti sīlena samādhinā paññāya.

pp2.3:44.3Evarūpo puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo.

pp2.3:44.4Taṁ kissa hetu?

pp2.3:44.5“Sīlasāmaññagatānaṁ sataṁ sīlakathā ca no bhavissati, sā ca no phāsu bhavissati, sā ca no pavattinī bhavissati;

pp2.3:44.6samādhisāmaññagatānaṁ sataṁ samādhikathā ca no bhavissati, sā ca no phāsu bhavissati, sā ca no pavattinī bhavissati;

pp2.3:44.7paññāsāmaññagatānaṁ sataṁ paññākathā ca no bhavissati, sā ca no phāsu bhavissati, sā ca no pavattinī bhavissatī”ti.

pp2.3:44.8Tasmā evarūpo puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo.

pp2.3:45.1Katamo ca puggalo sakkatvā garuṁ katvā sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo?

pp2.3:45.2Idhekacco puggalo adhiko hoti sīlena samādhinā paññāya.

pp2.3:45.3Evarūpo puggalo sakkatvā garuṁ katvā sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo.

pp2.3:45.4Taṁ kissa hetu?

pp2.3:45.5“Aparipūraṁ vā sīlakkhandhaṁ paripūressāmi, paripūraṁ vā sīlakkhandhaṁ tattha tattha paññāya anuggahessāmi;

pp2.3:45.6aparipūraṁ vā samādhikkhandhaṁ paripūressāmi, paripūraṁ vā samādhikkhandhaṁ tattha tattha paññāya anuggahessāmi;

pp2.3:45.7aparipūraṁ vā paññākkhandhaṁ paripūressāmi, paripūraṁ vā paññākkhandhaṁ tattha tattha paññāya anuggahessāmī”ti.

pp2.3:45.8Tasmā evarūpo puggalo sakkatvā garuṁ katvā sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo.

pp2.3:46.1Katamo ca puggalo jigucchitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo?

pp2.3:46.2Idhekacco puggalo dussīlo hoti pāpadhammo asuci saṅkassarasamācāro paṭicchannakammanto assamaṇo samaṇapaṭiñño abrahmacārī brahmacāripaṭiñño antopūti avassuto kasambujāto.

pp2.3:46.3Evarūpo puggalo jigucchitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo.

pp2.3:46.4Taṁ kissa hetu?

pp2.3:46.5Kiñcāpi evarūpassa puggalassa na diṭṭhānugatiṁ āpajjati, atha kho naṁ pāpako kittisaddo abbhuggacchati—

pp2.3:46.6“pāpamitto purisapuggalo pāpasahāyo pāpasampavaṅko”ti.

pp2.3:46.7Seyyathāpi nāma ahi gūthagato kiñcāpi na ḍaṁsati, atha kho naṁ makkheti;

pp2.3:46.8evamevaṁ kiñcāpi evarūpassa puggalassa na diṭṭhānugatiṁ āpajjati, atha kho naṁ pāpako kittisaddo abbhuggacchati—

pp2.3:46.9“pāpamitto purisapuggalo pāpasahāyo pāpasampavaṅko”ti.

pp2.3:46.10Tasmā evarūpo puggalo jigucchitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo.

pp2.3:47.1Katamo ca puggalo ajjhupekkhitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo?

pp2.3:47.2Idhekacco puggalo kodhano hoti upāyāsabahulo, appampi vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti.

pp2.3:47.3Seyyathāpi nāma duṭṭhāruko kaṭṭhena vā kaṭhalāya vā ghaṭṭito bhiyyoso mattāya āsavaṁ deti, evamevaṁ idhekacco puggalo kodhano hoti upāyāsabahulo, appampi vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti.

pp2.3:47.4Seyyathāpi nāma tindukālātaṁ kaṭṭhena vā kaṭhalāya vā ghaṭṭitaṁ bhiyyoso mattāya cicciṭāyati ciṭiciṭāyati;

pp2.3:47.5evamevaṁ idhekacco puggalo kodhano hoti upāyāsabahulo, appampi vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti.

pp2.3:47.6Seyyathāpi nāma gūthakūpo kaṭṭhena vā kaṭhalāya vā ghaṭṭito bhiyyoso mattāya duggandho hoti;

pp2.3:47.7evamevaṁ idhekacco puggalo kodhano hoti upāyāsabahulo, appampi vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti;

pp2.3:47.8evarūpo puggalo ajjhupekkhitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo.

pp2.3:47.9Taṁ kissa hetu?

pp2.3:47.10“Akkoseyyapi maṁ paribhāseyyapi maṁ anatthampi me kareyyā”ti.

pp2.3:47.11Tasmā evarūpo puggalo ajjhupekkhitabbo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo.

pp2.3:48.1Katamo ca puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo?

pp2.3:48.2Idhekacco puggalo sīlavā hoti kalyāṇadhammo—

pp2.3:48.3evarūpo puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo.

pp2.3:48.4Taṁ kissa hetu?

pp2.3:48.5Kiñcāpi evarūpassa puggalassa na diṭṭhānugatiṁ āpajjati, atha kho naṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati—

pp2.3:48.6“kalyāṇamitto purisapuggalo kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko”ti.

pp2.3:48.7Tasmā evarūpo puggalo sevitabbo bhajitabbo payirupāsitabbo.

pp2.3:49.1Katamo ca puggalo sīlesu paripūrakārī, samādhismiṁ mattaso kārī, paññāya mattaso kārī?

pp2.3:49.2Sotāpannasakadāgāmino—

pp2.3:49.3ime vuccanti puggalā sīlesu paripūrakārino, samādhismiṁ mattaso kārino, paññāya mattaso kārino.

pp2.3:50.1Katamo ca puggalo sīlesu ca paripūrakārī, samādhismiñca paripūrakārī, paññāya mattaso kārī?

pp2.3:50.2Anāgāmī—

pp2.3:50.3ayaṁ vuccati puggalo sīlesu ca paripūrakārī, samādhismiñca paripūrakārī, paññāya mattaso kārī.

pp2.3:51.1Katamo ca puggalo sīlesu ca paripūrakārī, samādhismiñca paripūrakārī, paññāya ca paripūrakārī?

pp2.3:51.2Arahā—

pp2.3:51.3ayaṁ vuccati puggalo sīlesu ca paripūrakārī, samādhismiñca paripūrakārī, paññāya ca paripūrakārī.

pp2.3:52.1Tattha katame tayo satthāro?

pp2.3:52.2Idhekacco satthā kāmānaṁ pariññaṁ paññapeti, na rūpānaṁ pariññaṁ paññapeti, na vedanānaṁ pariññaṁ paññapeti.

pp2.3:52.3Idha panekacco satthā kāmānañca pariññaṁ paññapeti, rūpānañca pariññaṁ paññapeti, na vedanānaṁ pariññaṁ paññapeti.

pp2.3:52.4Idha panekacco satthā kāmānañca pariññaṁ paññapeti, rūpānañca pariññaṁ paññapeti, vedanānañca pariññaṁ paññapeti.

pp2.3:53.1Tatra yvāyaṁ satthā kāmānaṁ pariññaṁ paññapeti, na rūpānaṁ pariññaṁ paññapeti, na vedanānaṁ pariññaṁ paññapeti, rūpāvacarasamāpattiyā lābhī satthā tena daṭṭhabbo.

pp2.3:53.2Tatra yvāyaṁ satthā kāmānañca pariññaṁ paññapeti, rūpānañca pariññaṁ paññapeti, na vedanānaṁ pariññaṁ paññapeti, arūpāvacarasamāpattiyā lābhī satthā tena daṭṭhabbo.

pp2.3:53.3Tatra yvāyaṁ satthā kāmānañca pariññaṁ paññapeti, rūpānañca pariññaṁ paññapeti, vedanānañca pariññaṁ paññapeti, sammāsambuddho satthā tena daṭṭhabbo.

pp2.3:53.4Ime tayo satthāro.

pp2.3:54.1Tattha katame aparepi tayo satthāro?

pp2.3:54.2Idhekacco satthā diṭṭhe ceva dhamme attānaṁ saccato thetato paññapeti, abhisamparāyañca attānaṁ saccato thetato paññapeti.

pp2.3:54.3Idha panekacco satthā diṭṭhe ceva dhamme attānaṁ saccato thetato paññapeti, no ca kho abhisamparāyaṁ attānaṁ saccato thetato paññapeti.

pp2.3:54.4Idha panekacco satthā diṭṭhe ceva dhamme attānaṁ saccato thetato na paññapeti, abhisamparāyañca attānaṁ saccato thetato na paññapeti.

pp2.3:55.1Tatra yvāyaṁ satthā diṭṭhe ceva dhamme attānaṁ saccato thetato paññapeti, abhisamparāyañca attānaṁ saccato thetato paññapeti, sassatavādo satthā tena daṭṭhabbo.

pp2.3:55.2Tatra yvāyaṁ satthā diṭṭhe ceva dhamme attānaṁ saccato thetato paññapeti, no ca kho abhisamparāyaṁ attānaṁ saccato thetato paññapeti, ucchedavādo satthā tena daṭṭhabbo.

pp2.3:55.3Tatra yvāyaṁ satthā diṭṭhe ceva dhamme attānaṁ saccato thetato na paññapeti, abhisamparāyañca attānaṁ saccato thetato na paññapeti, sammāsambuddho satthā tena daṭṭhabbo.

pp2.3:55.4Ime aparepi tayo satthāro.

pp2.3:56.1Tikaniddeso.

Nguồn / Provenance

Pāli root text from SuttaCentral sc-data; Mahāsaṅgīti (ms) source. Repository path: sc_bilara_data/root/pli/ms/abhidhamma/pp/pp2/pp2.3_root-pli-ms.json

Mở file nguồn SuttaCentral sc-data

Checksum: 4d85cd96d3e0239a683dc0f5259312c51c35766ea170c17b27f3f9dfb1cae111