Tuệ đạo Nhất lai
Tuệ đạo Nhất lai (Pāli: sakadāgāmimagga-ñāṇa) là một mục có thành tố ñāṇa (tri/tuệ); nghĩa kỹ thuật phải được xác định theo loại tri thức cụ thể chứ không coi mọi ñāṇa là cùng một cấp độ.
KHO GIẢI THÍCH CHUYÊN SÂU
Thuật ngữ Vi Diệu Pháp
Khác với Từ điển dùng để tra nhanh, mỗi mục ở đây là một bài giải thích đầy đủ: định nghĩa, bản chất/chức năng, phân biệt, ví dụ, vị trí trong hệ thống và liên hệ các bộ Vi Diệu Pháp.
Tuệ quả Nhất lai
Tuệ quả Nhất lai (Pāli: sakadāgāmiphala-ñāṇa) là một mục có thành tố ñāṇa (tri/tuệ); nghĩa kỹ thuật phải được xác định theo loại tri thức cụ thể chứ không coi mọi ñāṇa là cùng một cấp độ.
Tuệ đạo Bất lai
Tuệ đạo Bất lai (Pāli: anāgāmimagga-ñāṇa) là một mục có thành tố ñāṇa (tri/tuệ); nghĩa kỹ thuật phải được xác định theo loại tri thức cụ thể chứ không coi mọi ñāṇa là cùng một cấp độ.
Tuệ quả Bất lai
Tuệ quả Bất lai (Pāli: anāgāmiphala-ñāṇa) là một mục có thành tố ñāṇa (tri/tuệ); nghĩa kỹ thuật phải được xác định theo loại tri thức cụ thể chứ không coi mọi ñāṇa là cùng một cấp độ.
Tuệ đạo A-la-hán
Tuệ đạo A-la-hán (Pāli: arahattamagga-ñāṇa) là một mục có thành tố ñāṇa (tri/tuệ); nghĩa kỹ thuật phải được xác định theo loại tri thức cụ thể chứ không coi mọi ñāṇa là cùng một cấp độ.
Tuệ quả A-la-hán
Tuệ quả A-la-hán (Pāli: arahattaphala-ñāṇa) là một mục có thành tố ñāṇa (tri/tuệ); nghĩa kỹ thuật phải được xác định theo loại tri thức cụ thể chứ không coi mọi ñāṇa là cùng một cấp độ.
Tám bậc Thánh nhân
Tám bậc Thánh nhân (Pāli: aṭṭha-ariyapuggala) thuộc họ thuật ngữ puggala; hợp từ xác định nghĩa kỹ thuật cụ thể.
Thượng phần kiết sử
Thượng phần kiết sử (Pāli: uddhambhāgiya-saṃyojana) được dùng theo nghĩa kỹ thuật: kiết sử/trói buộc duy trì sự ràng buộc vào luân hồi.
Tham phiền não
Tham phiền não (Pāli: lobha-kilesa) thuộc nhóm tâm sở bất thiện, chỉ sinh trong các tâm bất thiện thích hợp và góp phần làm tâm nhiễm ô.
Trí phòng hộ
Trí phòng hộ (Pāli: ñāṇasaṃvara) thuộc họ thuật ngữ ñāṇa; hợp từ xác định nghĩa kỹ thuật cụ thể.
Tri liễu tri
Tri liễu tri (Pāli: ñātapariññā) thuộc họ thuật ngữ pariññā; hợp từ xác định nghĩa kỹ thuật cụ thể.
Thẩm sát liễu tri
Thẩm sát liễu tri (Pāli: tīraṇapariññā) thuộc họ thuật ngữ pariññā; hợp từ xác định nghĩa kỹ thuật cụ thể.
Trí về sự thật
Trí về sự thật (Pāli: sacca-ñāṇa) được dùng theo nghĩa kỹ thuật: sự thật/chân lý trong các khung kỹ thuật, nổi bật là bốn Thánh đế.
Trí về phận sự
Trí về phận sự (Pāli: kicca-ñāṇa) là một mục có thành tố ñāṇa (tri/tuệ); nghĩa kỹ thuật phải được xác định theo loại tri thức cụ thể chứ không coi mọi ñāṇa là cùng một cấp độ.
Trí về việc đã làm
Trí về việc đã làm (Pāli: kata-ñāṇa) là một mục có thành tố ñāṇa (tri/tuệ); nghĩa kỹ thuật phải được xác định theo loại tri thức cụ thể chứ không coi mọi ñāṇa là cùng một cấp độ.
Tập Thánh đế
Tập Thánh đế (Pāli: dukkhasamudaya-ariya-sacca) được dùng theo nghĩa kỹ thuật: sự thật/chân lý trong các khung kỹ thuật, nổi bật là bốn Thánh đế.
Tập cần đoạn
Tập cần đoạn (Pāli: samudaya-pahātabba) được dùng theo nghĩa kỹ thuật: sự sinh khởi hoặc nguồn tập khởi tùy ngữ cảnh; trong bốn Thánh đế là tập đế.
Tướng vô thường
Tướng vô thường (Pāli: anicca-lakkhaṇa) thuộc nhóm kỹ thuật anicca và phải được hiểu theo toàn bộ hợp từ cùng vị trí của nó trong hệ thống Theravāda.
Tướng vô ngã
Tướng vô ngã (Pāli: anatta-lakkhaṇa) thuộc nhóm kỹ thuật anatta và phải được hiểu theo toàn bộ hợp từ cùng vị trí của nó trong hệ thống Theravāda.
Tiêu hoại
Tiêu hoại (Pāli: vaya) — Vaya là sự tiêu hoại hay biến mất của pháp đã sinh.
Thời kỳ
Thời kỳ (Pāli: addhā) — Addhā trong ngữ cảnh thời gian là thời kỳ, khoảng thời gian hay chiều thời gian được dùng để phân định quá khứ, hiện tại và tương lai.
Tiền sinh y chỉ
Tiền sinh y chỉ (Pāli: purejāta-nissaya) — Purejāta-nissaya là tiền sinh y chỉ: một pháp đã sinh trước làm nền nương cho pháp sinh sau.
Thích nghiệp tính của sắc
Thích nghiệp tính của sắc (Pāli: rūpassa-kammaññatā) thuộc hệ phân tích sắc pháp; là hiện tượng vật chất không biết đối tượng và phải được phân biệt với danh pháp.
Tương tục của sắc
Tương tục của sắc (Pāli: rūpassa-santati) thuộc hệ phân tích sắc pháp; là hiện tượng vật chất không biết đối tượng và phải được phân biệt với danh pháp.
Tâm sinh
Tâm sinh (Pāli: citta-samuṭṭhāna) là một mục phân loại hoặc hợp từ về citta (tâm), cần xác định phẩm chất, cảnh giới, nhân, chức năng hay đối tượng mà hợp từ đang chỉ.
Thời tiết sinh
Thời tiết sinh (Pāli: utu-samuṭṭhāna) — Utu-samuṭṭhāna là nguồn sinh sắc do utu, tức yếu tố nhiệt độ/nhiệt năng thích hợp làm phát sinh các sắc tụ.
Tỷ tịnh sắc thập
Tỷ tịnh sắc thập (Pāli: ghāna-pasāda-dasaka) thuộc cơ sở/căn vật chất của nhận thức giác quan hoặc căn cứ vật chất theo phân tích Theravāda.
Thiệt tịnh sắc thập
Thiệt tịnh sắc thập (Pāli: jivhā-pasāda-dasaka) thuộc cơ sở/căn vật chất của nhận thức giác quan hoặc căn cứ vật chất theo phân tích Theravāda.
Thân tịnh sắc thập
Thân tịnh sắc thập (Pāli: kāya-pasāda-dasaka) thuộc cơ sở/căn vật chất của nhận thức giác quan hoặc căn cứ vật chất theo phân tích Theravāda.
Thanh sắc tụ
Thanh sắc tụ (Pāli: sadda-kalāpa) thuộc hệ phân tích sắc pháp; là hiện tượng vật chất không biết đối tượng và phải được phân biệt với danh pháp.
Tâm sinh tiếu
Tâm sinh tiếu (Pāli: hasituppāda) thuộc họ phân tích uppāda; toàn hợp từ xác định nghĩa kỹ thuật.
Thiện sắc giới
Thiện sắc giới (Pāli: rūpāvacara-kusala) thuộc phân loại thiện (kusala).
Thiện vô sắc giới
Thiện vô sắc giới (Pāli: arūpāvacara-kusala) thuộc phân loại thiện (kusala).
Thiện siêu thế
Thiện siêu thế (Pāli: lokuttara-kusala) thuộc phân loại thiện (kusala).
Tâm đạo Dự lưu
Tâm đạo Dự lưu (Pāli: sotāpattimagga-citta) là một mục phân loại hoặc hợp từ về citta (tâm), cần xác định phẩm chất, cảnh giới, nhân, chức năng hay đối tượng mà hợp từ đang chỉ.
Tâm quả Dự lưu
Tâm quả Dự lưu (Pāli: sotāpattiphala-citta) là một mục phân loại hoặc hợp từ về citta (tâm), cần xác định phẩm chất, cảnh giới, nhân, chức năng hay đối tượng mà hợp từ đang chỉ.
Tâm đạo Nhất lai
Tâm đạo Nhất lai (Pāli: sakadāgāmimagga-citta) là một mục phân loại hoặc hợp từ về citta (tâm), cần xác định phẩm chất, cảnh giới, nhân, chức năng hay đối tượng mà hợp từ đang chỉ.
Tâm quả Nhất lai
Tâm quả Nhất lai (Pāli: sakadāgāmiphala-citta) là một mục phân loại hoặc hợp từ về citta (tâm), cần xác định phẩm chất, cảnh giới, nhân, chức năng hay đối tượng mà hợp từ đang chỉ.
Tâm đạo Bất lai
Tâm đạo Bất lai (Pāli: anāgāmimagga-citta) là một mục phân loại hoặc hợp từ về citta (tâm), cần xác định phẩm chất, cảnh giới, nhân, chức năng hay đối tượng mà hợp từ đang chỉ.
Tâm quả Bất lai
Tâm quả Bất lai (Pāli: anāgāmiphala-citta) là một mục phân loại hoặc hợp từ về citta (tâm), cần xác định phẩm chất, cảnh giới, nhân, chức năng hay đối tượng mà hợp từ đang chỉ.