Xả thọ
Xả thọ là thuật ngữ thực hành hoặc phân loại quan trọng trong truyền thống Theravāda; ý nghĩa kỹ thuật cần được giữ tách khỏi cách dùng đời thường.
KHO GIẢI THÍCH CHUYÊN SÂU
Thuật ngữ Vi Diệu Pháp
Khác với Từ điển dùng để tra nhanh, mỗi mục ở đây là một bài giải thích đầy đủ: định nghĩa, bản chất/chức năng, phân biệt, ví dụ, vị trí trong hệ thống và liên hệ các bộ Vi Diệu Pháp.
Xúc giới
Xúc giới (Pāli: phoṭṭhabbadhātu) thuộc họ thuật ngữ dhātu; toàn hợp từ xác định nghĩa kỹ thuật riêng.
Xúc xứ
Xúc xứ (Pāli: phassāyatana) thuộc họ thuật ngữ āyatana; toàn hợp từ xác định nghĩa kỹ thuật riêng.
Xả căn
Xả căn (Pāli: upekkhindriya) thuộc họ thuật ngữ indriya; toàn hợp từ xác định nghĩa kỹ thuật riêng.
Xả minh sát
Xả minh sát (Pāli: vipassanā-upekkhā) được dùng theo nghĩa kỹ thuật: xả; nghĩa kỹ thuật thay đổi theo ngữ cảnh, có thể chỉ xả thọ hoặc tâm sở quân bình tatramajjhattatā.
Xuất ly
Xuất ly (Pāli: nekkhamma) thuộc phương diện xuất ly.
Xả đối với các hành
Xả đối với các hành (Pāli: saṅkhārupekkhā) thuộc họ kỹ thuật upekkhā; toàn hợp từ xác định nghĩa riêng.
Xứ
āyatana · xứ
Mười hai xứ gồm sáu nội xứ và sáu ngoại xứ, tổ chức kinh nghiệm theo cơ sở nhận thức và đối tượng.
Xan
macchariya · Xan tham
Macchariya là xan: tâm sở bất thiện keo kiệt, không muốn chia sẻ hoặc không muốn người khác cùng hưởng lợi ích/phạm vi mà mình xem là của mình.
Xan tham tâm sở
macchariya-cetasika · Xan tham tâm sở
Xan tham tâm sở (Pāli: macchariya-cetasika) là một tâm sở được phân loại theo chức năng và phẩm chất riêng trong cấu trúc tâm. Trong Vi Diệu Pháp, mục macchariya-cetasika cần được đọc như tên của một yếu tố tâm lý có tiêu chí riêng. Việc xá
Xanh biến xứ
nīla-kasiṇa · Biến xứ xanh
Xanh biến xứ (Pāli: nīla-kasiṇa) được dùng theo nghĩa kỹ thuật: đề mục toàn thể dùng làm nền tu định trong hệ thống thiền Theravāda.
Xúc
phassa · Xúc
Phassa là xúc, tâm sở biểu thị sự gặp gỡ chức năng giữa căn/cửa thích hợp, đối tượng và thức trong kinh nghiệm nhận thức; không chỉ là va chạm vật lý.
Xúc thực
phassāhāra · Xúc thực
Xúc thực (Pāli: phassāhāra) — Phassāhāra là xúc thực: xúc giữa căn, cảnh và thức làm điều kiện nuôi dưỡng cho thọ và tiến trình kinh nghiệm tiếp tục.
Xúc giới
phoṭṭhabba-dhātu · Xúc giới
Xúc giới (phoṭṭhabba-dhātu) — bài giải thích thuật ngữ Vi Diệu Pháp.
Xúc xứ
phoṭṭhabbāyatana · Xúc xứ
Xúc xứ (Pāli: phoṭṭhabbāyatana) thuộc họ thuật ngữ āyatana; toàn hợp từ xác định nghĩa kỹ thuật riêng.
Xả vô lượng
upekkhā-brahmavihāra · Xả vô lượng
Xả vô lượng (Pāli: upekkhā-brahmavihāra) là tên một cảnh giới hoặc một mục thuộc hệ thống các cõi được dùng trong Vi Diệu Pháp. Mục upekkhā-brahmavihāra được nhận diện theo vị trí của cảnh giới này trong cấu trúc các cõi tái sinh. Khi giải
Xả giác chi
upekkhā-sambojjhaṅga · Xả giác chi
Xả giác chi (Pāli: upekkhā-sambojjhaṅga) thuộc phương diện xả; phải phân biệt xả thọ với quân bình tâm tùy ngữ cảnh.
Xác định
voṭṭhabbana · Xác định
Xác định (voṭṭhabbana) — bài giải thích thuật ngữ Vi Diệu Pháp.