Đoạn ác đã sinh
Đoạn ác đã sinh (Pāli: uppannapāpakānaṃ-pahāna) thuộc phân tích đoạn trừ; toàn hợp từ xác định cách hay đối tượng được đoạn.
KHO GIẢI THÍCH CHUYÊN SÂU
Thuật ngữ Vi Diệu Pháp
Khác với Từ điển dùng để tra nhanh, mỗi mục ở đây là một bài giải thích đầy đủ: định nghĩa, bản chất/chức năng, phân biệt, ví dụ, vị trí trong hệ thống và liên hệ các bộ Vi Diệu Pháp.
Làm sinh thiện chưa sinh
Làm sinh thiện chưa sinh (Pāli: anuppannakusalānaṃ-uppāda) thuộc phân tích sinh khởi/uppāda.
Phát triển thiện đã sinh
Phát triển thiện đã sinh (Pāli: uppannakusalānaṃ-bhāvanā) thuộc phương diện tu tập/phát triển tâm.
Chánh mạng
Chánh mạng (Pāli: sammāājīva) — Sammāājīva là chánh mạng, chi phần của Bát Thánh đạo liên quan việc nuôi sống bản thân mà không dựa trên phương thức bất thiện.
Xuất ly
Xuất ly (Pāli: nekkhamma) thuộc phương diện xuất ly.
Vô sân
Vô sân (Pāli: abyāpāda) — Abyāpāda là vô sân hay thiện ý, trạng thái không nuôi ác ý đối với chúng sinh và hướng về sự không đối nghịch.
Bất hại
Bất hại (Pāli: avihiṃsā) — Avihiṃsā là bất hại, ý hướng không làm tổn thương hay áp bức chúng sinh.
Học
Học (Pāli: sikkhā) — Sikkhā là sự học/rèn luyện trong giáo pháp, nghĩa là quá trình huấn luyện hành vi, tâm và trí theo con đường tu.
Tăng thượng giới học
Tăng thượng giới học (Pāli: adhisīla-sikkhā) thuộc họ thuật ngữ sīla; hợp từ xác định nghĩa kỹ thuật cụ thể.
Tăng thượng tâm học
Tăng thượng tâm học (Pāli: adhicitta-sikkhā) thuộc họ kỹ thuật citta; toàn hợp từ xác định nghĩa chuyên biệt.
Tăng thượng tuệ học
Tăng thượng tuệ học (Pāli: adhipaññā-sikkhā) thuộc họ thuật ngữ paññā; hợp từ xác định nghĩa kỹ thuật cụ thể.
Ba học
Ba học (Pāli: tisikkhā) — Tisikkhā là ba học: giới học, định học và tuệ học.
Pháp thuộc giới uẩn
Pháp thuộc giới uẩn (Pāli: sīlakkhandha-dhamma) thuộc họ thuật ngữ khandha; toàn hợp từ xác định nghĩa kỹ thuật riêng.
Pháp thuộc định uẩn
Pháp thuộc định uẩn (Pāli: samādhikkhandha-dhamma) thuộc họ thuật ngữ khandha; toàn hợp từ xác định nghĩa kỹ thuật riêng.
Pháp thuộc tuệ uẩn
Pháp thuộc tuệ uẩn (Pāli: paññākkhandha-dhamma) thuộc họ thuật ngữ khandha; toàn hợp từ xác định nghĩa kỹ thuật riêng.
Thân thiện hạnh
Thân thiện hạnh (Pāli: kāya-sucarita) — Kāya-sucarita là thân thiện hạnh, hành vi thiện qua thân.
Khẩu thiện hạnh
Khẩu thiện hạnh (Pāli: vacī-sucarita) — Vacī-sucarita là khẩu thiện hạnh, cách sử dụng lời nói thiện lành.
Ý thiện hạnh
Ý thiện hạnh (Pāli: mano-sucarita) — Mano-sucarita là ý thiện hạnh, trạng thái và khuynh hướng thiện ở cửa ý.
Thân ác hạnh
Thân ác hạnh (Pāli: kāya-duccarita) — Kāya-duccarita là thân ác hạnh, các hành vi bất thiện được thực hiện qua thân.
Khẩu ác hạnh
Khẩu ác hạnh (Pāli: vacī-duccarita) — Vacī-duccarita là khẩu ác hạnh, các nghiệp bất thiện biểu hiện qua lời nói.
Ý ác hạnh
Ý ác hạnh (Pāli: mano-duccarita) — Mano-duccarita là ý ác hạnh, bất thiện nghiệp ở cửa ý.
Thiện hạnh
Thiện hạnh (Pāli: sucarita) — Sucarita là thiện hạnh, cách hành xử tốt đẹp và có tính thiện qua thân, khẩu hoặc ý.
Ác hạnh
Ác hạnh (Pāli: duccarita) — Duccarita là ác hạnh, cách hành xử bất thiện qua thân, khẩu hoặc ý.
Phước nghiệp sự
Phước nghiệp sự (Pāli: puññakiriyavatthu) thuộc họ thuật ngữ vatthu; toàn hợp từ xác định nghĩa kỹ thuật riêng.
Phước nghiệp sự do bố thí
Phước nghiệp sự do bố thí (Pāli: dānamaya-puññakiriyavatthu) thuộc họ thuật ngữ vatthu; toàn hợp từ xác định nghĩa kỹ thuật riêng.
Phước nghiệp sự do trì giới
Phước nghiệp sự do trì giới (Pāli: sīlamaya-puññakiriyavatthu) thuộc họ thuật ngữ vatthu; toàn hợp từ xác định nghĩa kỹ thuật riêng.
Phước nghiệp sự do tu tập
Phước nghiệp sự do tu tập (Pāli: bhāvanāmaya-puññakiriyavatthu) thuộc họ thuật ngữ vatthu; toàn hợp từ xác định nghĩa kỹ thuật riêng.
Cung kính
Cung kính (Pāli: apacāyana) — Apacāyana là cung kính, một cách tạo phước bằng thái độ và hành vi tôn trọng đối với người đáng kính.
Phục vụ
Phục vụ (Pāli: veyyāvacca) — Veyyāvacca là phục vụ, tạo phước bằng việc dùng công sức để hỗ trợ người khác hoặc công việc thiện.
Hồi hướng phước
Hồi hướng phước (Pāli: pattidāna) — Pattidāna là chia sẻ hay hồi hướng phần phước đã làm đến người khác.
Tùy hỷ phước
Tùy hỷ phước (Pāli: pattānumodanā) — Pattānumodanā là tùy hỷ phước, hoan hỷ trước công đức hoặc thiện nghiệp của người khác.
Nghe pháp
Nghe pháp (Pāli: dhammassavana) thuộc họ phân tích dhamma; toàn hợp từ xác định nghĩa kỹ thuật.
Thuyết pháp
Thuyết pháp (Pāli: dhammadesanā) thuộc họ phân tích dhamma; toàn hợp từ xác định nghĩa kỹ thuật.
Làm thẳng chánh kiến
Làm thẳng chánh kiến (Pāli: diṭṭhujukamma) thuộc họ kỹ thuật kamma; toàn hợp từ xác định nghĩa riêng.
Nghiệp môn
Nghiệp môn (Pāli: kammadvāra) thuộc họ thuật ngữ dvāra; toàn hợp từ xác định nghĩa kỹ thuật riêng.
Thân nghiệp
Thân nghiệp (Pāli: kāyakamma) thuộc họ kỹ thuật kamma; toàn hợp từ xác định nghĩa riêng.
Khẩu nghiệp
Khẩu nghiệp (Pāli: vacīkamma) thuộc họ kỹ thuật kamma; toàn hợp từ xác định nghĩa riêng.
Ý nghiệp
Ý nghiệp (Pāli: manokamma) thuộc họ kỹ thuật kamma; toàn hợp từ xác định nghĩa riêng.
Sinh thành
Sinh thành (Pāli: janaka) — Janaka-kamma là nghiệp sinh thành, nghiệp có chức năng tạo ra sự tái sinh và các uẩn/quả ban đầu của đời sống tương ứng.
Hỗ trợ
Hỗ trợ (Pāli: upatthambhaka) thuộc họ phân tích attha; toàn hợp từ xác định nghĩa kỹ thuật.